BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ VÕ THỊ QUẾ ANH THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC MÔN THIẾT KẾ ÁO DÀI HỆ TRUNG HỌC CHUYÊN NGHIỆP TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP II NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401 S KC 0 0 0 2 8 1 Tp. Hồ Chí Minh, 2005 Luan van BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ VÕ THỊ QUẾ ANH THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC MÔN THIẾT KẾ ÁO DÀI HỆ TRUNG HỌC CHUYÊN NGHIỆP TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP II Chuyên ngành: Giáo dục học Mã số ngành: 601401 Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Phương Tp. Hồ Chí Minh, 2005 Luan van Luaän vaên thaïc só MÔÛ ÑAÀU 1.
Lyù do choïn ñeà taøi Nghò quyeát Hoäi nghò laàn thöù hai Ban chaáp haønh Trung öông Ñaûng (khoaù VIII) ñaõ khaúng ñònh, moät trong nhöõng tö töôûng chæ ñaïo laø: “Thöïc söï coi giaùo duïc – ñaøo taïo laø quoác saùch haøng ñaàu” vaø trong muïc nhöõng giaûi phaùp chuû yeáu, ñaëc bieät giaûi phaùp “Tieáp tuïc ñoåi môùi noäi dung, phöông phaùp giaùo duïc – ñaøo taïo vaø taêng cöôøng cô sôû vaät chaát caùc tröôøng hoïc” cuõng nhö bieän phaùp ñaùng chuù yù “Ñoåi môùi maïnh meõ phöông phaùp giaùo duïc – ñaøo taïo, khaéc phuïc loái truyeàn thuï moät chieàu, reøn luyeän thaønh neáp tö duy saùng taïo cuûa ngöôøi hoïc. Töøng böôùc aùp duïng caùc phöông phaùp tieân tieán vaø phöông tieän hieän ñaïi vaøo quaù trình daïy – hoïc”. Do ñoù, ñeå naâng cao chaát löôïng daïy vaø hoïc, goùp phaàn ñöa nhöõng giaûi phaùp treân thaønh hieän thöïc, ngöôøi giaùo vieân caàn phaûi nghieân cöùu caùc yeáu toá cô baûn: muïc tieâu, noäi dung, phöông phaùp vaø phöông tieän cuõng nhö moái lieân heä töông hoã cuûa noù trong quaù trình daïy vaø hoïc. Trong ñoù, phöông tieän daïy hoïc luoân thay ñoåi theo söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc kyõ thuaät nhaèm ngaøy caøng hoaøn thieän hôn vaø noù coù taùc ñoäng tröïc tieáp, thöôøng xuyeân ñeán quaù trình daïy – hoïc.
Theo coâng ngheä daïy hoïc hieän nay, nhaèm ñaït ñöôïc muïc tieâu daïy hoïc, chuyeån taûi ñöôïc noäi dung thoâng tin vaø aùp duïng phöông phaùp daïy hoïc tieân tieán ñoøi hoûi phaûi coù nhöõng phöông tieän daïy hoïc taùc ñoäng ñeán nhieàu giaùc quan. Trong quaù trình lónh hoäi tri thöùc, ngöôøi hoïc thu nhaän qua nghe (11%) vaø nhìn (83%) laø chuû yeáu. Caùc phöông tieän daïy hoïc nhö phim aûnh tónh, vaät thaät, moâ hình, ña phöông tieän (Multimedia),. thöôøng ñöôïc söï trôï giuùp cuûa caùc phöông tieän kyõ thuaät daïy hoïc nhö maùy chieáu qua ñaàu, maùy chieáu phaûn quang, maùy vi tính,.
Trong quaù trình coâng taùc vôùi cöông vò laø giaùo vieân, ngöôøi nghieân cöùu ñaõ vaø ñang chuyeån taûi ñeán hoïc sinh nhöõng tri thöùc cuûa moân Thieát keá aùo daøi. Moân hoïc naøy khoâng chæ chöùa ñöïng noäi dung lyù thuyeát maø coøn bao haøm caû noäi dung thöïc haønh taïo cho hoïc sinh vöõng veà lyù thuyeát vaø gioûi veà kyõ naêng thöïc haønh. Nhaèm ruùt ngaén thôøi gian tieáp thu tri thöùc vaø vaän duïng ñöôïc kieán thöùc vöøa hoïc vöøa thöïc haønh ñeå hình thaønh kyõ naêng vaø kyõ xaûo. Ñoøi hoûi coù söï keát hôïp haøi hoaø cuûa nhieàu yeáu toá trong quaù trình truyeàn tri thöùc.
Moät trong nhöõng yeáu toá quan troïng mang tính quyeát ñònh laø phöông tieän daïy hoïc. Thöïc teá laø vieäc giaûng daïy moân Thieát keá aùo daøi vaãn coøn trong tình traïng “daïy - hoïc chay”. Beân caïnh ñoù, trình ñoä hoïc sinh khoâng ñoàng ñeàu, moät soá em hoaøn toaøn chöa bieát chuùt gì veà may ño, ngöôïc laïi moät soá khaùc ñaõ töøng laø thôï may tröôùc khi ñaêng kyù vaøo hoïc. Do ñoù, neáu giaùo vieân giaûng daïy coù söï hoã trôï phaàn meàm moâ phoûng seõ taïo ñieàu kieän cho giaùo vieân coù nhieàu thôøi gian keøm caëp caùc hoïc Voõ Thò Queá Anh Trang 1 Luan van Luaän vaên thaïc só sinh yeáu, cuõng nhö boài döôõng theâm cho caùc hoïc sinh gioûi.
Tröôùc söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc kyõ thuaät, ñaëc bieät laø coâng ngheä thoâng tin vaø vieäc öùng duïng noù trong daïy hoïc ngaøy caøng môû roäng, cuøng vôùi söï quan taâm cuûa Ban giaùm hieäu Tröôøng Cao Ñaúng Kinh Teá Kyõ Thuaät Coâng Nghieäp II ñaàu tö veà phöông tieän daïy hoïc neân vieäc tieán haønh ”Thieát keá vaø cheá taïo phöông tieän daïy hoïc moân Thieát keá aùo daøi heä trung hoïc chuyeân nghieäp Tröôøng Cao Ñaúng Kinh Teá Kyõ Thuaät Coâng Nghieäp II” laø thieát thöïc vaø caàn thieát. Taïo ñieàu kieän toát ñeå thu huùt söï chuù yù baøi giaûng cuûa hoïc sinh vaø goùp moät phaàn khoâng nhoû chuyeån “quaù trình ñaøo taïo thaønh quaù trình töï ñaøo taïo”. Ñoàng thôøi giuùp giaùo vieân vaän duïng ñöôïc caùc phöông phaùp daïy hoïc tích cöïc taïo cho hoïc sinh tieáp thu kieán thöùc, kyõ naêng, kyõ xaûo chuû ñoäng vaø saùng taïo. Muïc ñích nghieân cöùu Thieát keá vaø cheá taïo phöông tieän daïy hoïc moân Thieát keá aùo daøi nhaèm taïo söï tích cöïc hoïc taäp ôû ngöôøi hoïc vaø naâng cao hieäu quaû daïy - hoïc cho moân Thieát keá aùo daøi.
Ñoái töôïng vaø khaùch theå nghieân cöùu Ñoái töôïng nghieân cöùu: Caùc phöông tieän daïy hoïc Vieäc thieát keá, cheá taïo phöông tieän daïy hoïc bao goàm : phöông phaùp, moâ hình thieát keá vaø caùc kyõ thuaät thieát keá. Khaùch theå nghieân cöùu: Moân hoïc Thieát keá aùo daøi cuûa heä trung hoïc chuyeân nghieäp taïi Tröôøng Cao ñaúng Kinh teá Kyõ thuaät Coâng nghieäp II. Phaïm vi nghieân cöùu Do ñaëc thuø moân hoïc vaø ñaëc ñieåm ngöôøi hoïc neân phöông tieän daïy hoïc ñöôïc löïa choïn ñeå cheá taïo trong ñeà taøi laø phaàn meàm ña phöông tieän (multimedia) tích hôïp: taøi lieäu hoïc taäp, giaûng daïy vôùi hình aûnh minh hoïa sinh ñoäng, caùc moâ phoûng ñoäng, caùc taøi lieäu toùm taét, caùc höôùng daãn. Do thôøi gian coù haï n neân vieäc thöïc nghieäm ñöôïc tieán haønh treân caùc baøi 2, baøi 3, baøi 5.
Döïa treân keát quaû thöïc nghieäm vaø ñaùnh giaù seõ tieáp tuïc thöïc nghieäm cho caùc baøi hoïc coøn laïi. Phaàn thöïc nghieäm seõ ñöôïc tieán haønh ôû 2 lôùp thieát keá thô øi trang (TKTT26B vaø TKTT27A) Tröôøng Cao Ñaúng Kinh Teá Kyõ Thuaät Coâng Nghieäp II. Nhieäm vuï nghieân cöùu: Ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích nghieân cöùu treân, ngöôøi nghieân cöùu giaûi quyeát nhöõng nhieäm vuï sau: Voõ Thò Queá Anh Trang 2 Luan van Luaän vaên thaïc só 1) Trình baøy cô sôû lyù luaän cuûa ñeà taøi veà phöông tieän daïy hoïc. 2) Khaûo saùt tình hình giaûng daïy moân Thieát keá aùo daøi taïi Tröôøng Cao Ñaúng Kinh Teá Kyõ Thuaät Coâng Nghieäp II.
3) Thieát keá vaø cheá taïo chöông trình ña phöông tieän – Giaùo trình ñieän töû moân Thieát keá aùo daøi duøng cho hoc sinh heä Trung hoïc chuyeân nghieäp taïi Tröôøng Cao Ñaúng Kinh Teá Kyõ Thuaät Coâng Nghieäp II. 4) Thöïc nghieäm vaø ñaùnh giaù keát quaû. Phöông phaùp nghieân cöùu: Trong phaïm vi ñeà taøi naøy, ngöôøi nghieân cöùu ñaõ löïa choïn vaø phoái hôïp nhieàu phöông phaùp nghieân cöùu khoa hoïc sau ñaây: 6. Phöông phaùp nghieân cöùu taøi lieäu: Nghieân cöùu quan ñieåm cuûa Ñaûng vaø nhaø nöôùc veà vieäc ñoåi môùi phöông tieän daïy hoïc.
Nghieân cöùu caùc khaùi nieäm vaø cô sôû lyù luaän lieân quan ñeán vaán ñeà nghieân cöùu. Nghieân cöùu caùc phöông phaùp söû duïng phaàn meàm öùng duïng. Phöông phaùp thu thaäp vaø xöû lyù thoâng tin: Thu thaäp caùc soá lieäu vaø thoâng tin thöïc teá veà thöïc traïng giaûng daïy moân Thieát keá aùo daøi. Phöông phaùp ñieàu tra: Thaêm doø yù kieán hoïc sinh sau khi hoïc moân Thieát keá aùo daøi baèng phöông tieän daïy hoïc môùi.
Phöông phaùp troø chuyeän, phoûng vaán, quan saùt: Tröïc tieáp vôùi hoïc sinh treân lôùp. Phöông phaùp thoá ng keâ: Xöû lyù caùc soá lieäu töø quaù trình ñieàu tra ñeå ñöa ra caùc keát luaän veà tính hieäu quaû cuûa phöông tieän daïy hoïc môùi. Phöông phaùp thöïc nghieäm: Ñaùnh giaù vieäc thieát keá vaø cheá taïo phöông tieän daïy hoïc môùi. Voõ Thò Queá Anh Trang 3 Luan van Luaän vaên thaïc só Chöông 1 TOÅNG QUAN VEÀ PHÖÔNG TIEÄN DAÏY HOÏC 1.
Khaùi nieäm veà phöông tieän daïy hoïc Cho ñeán nay, khaùi nieäm veà phöông tieän daïy hoïc vaãn chöa ñöôïc söï thoáng nhaát. Tuøy theo moãi taùc giaû maø ñöôïc hieåu theo khía caïnh khaùc nhau. Theo nghóa roäng, phöông tieän daïy hoïc laø taát caû nhöõng thöù maø ngöôøi daïy vaø ngöôøi hoïc söû duïng trong quaù trình daïy hoïc keå caû kieán thöùc, kinh nghieäm cuûa giaùo vieân vaø hoïc sinh, bao goàm 5 nhoùm [12, tr 29]: + Vaät lieäu daïy hoïc + Coâng cuï, thieát bò daïy hoïc + Phöông tieän kyõ thuaät daïy hoïc + Hieän tröôøng daïy hoïc + Thieát bò chung. Theo nghóa heïp, phöông tieän daïy hoïc laø ñoà duøng daïy hoïc cuï theå nhö saùch giaùo khoa, tranh aûnh, phim trong… Nhö vaäy, phöông tieän daïy hoïc coù theå hieåu laø moät phöông tieän truyeàn thoâng, laøm moâi tröôøng trung gian ñeå truyeàn thoâng tin töø ñoái töôïng phaùt ñeán ñoái töôïng thu laø ngöôøi hoïc.
Chöùa ñöïng moät thoâng tin daïy hoïc nhaèm taùc ñoäng ñeán ngöôøi hoïc. Theo quan ñieåm cuûa Giaùo sö Ihbe [18, tr 13]: Phöông tieän daïy hoïc laø taäp hôïp caùc daáu hieäu trình baøy vaø löu tröõ ñaày chuû ñích töø moät hay nhieàu heä thoáng daáu hieäu (chöõ vieát, aâm thanh, kyù hieäu, aûnh, ñoà thò, …) ñeå truyeàn ñaït moät noäi dung töø ngöôøi phaùt (ngöôøi thaày) ñeán ngöôøi nhaän (hoïc sinh) vaø noäi dung keát dính ôû daáu hieäu vaø taäp hôïp daáu hieäu laøm caàu noái giöõa ngöôøi nhaän vôùi chuû ñích suy nghó , vôùi moät muïc ñích theo ñuoåi, vaø vôùi nhöõng phöông phaùp löïa choïn cuûa ngöôøi phaù t. Trong quaù trình giaùo duïc, ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích giaùo duïc thì phöông tieän daïy hoïc, phöông phaùp daïy hoïc, giaùo vieân vaø hoïc sinh phaûi coù quan heä chaët cheõ gaén boù laãn nhau, phaûi phuø hôïp vôùi nhau trong moâi tröôøng giaùo duïc. Vôùi muïc ñích giaùo duïc caàn ñaït ñöôïc, vôùi phöông phaùp daïy hoïc giaùo vieân söû duïng, vôùi trình ñoä nhaát ñònh cuûa hoïc sinh, giaùo vieân caàn phaûi choïn phöông tieän daïy hoïc thích öùng thì hieäu quaû giaùo duïc môùi cao.
Vieäc löïa choïn phöông phaùp, phöông tieän daïy hoïc phaûi döïa treân cô sôû lyù luaän coù khoa hoïc, khoâng theå tuøy tieän. Trong phaïm vi ñeà taøi nghieân cöùu naøy, phöông tieän daïy hoïc ñöôïc hieåu laø nhöõng ñoà duøng daïy hoïc vaø nhöõng nguoàn thoâng tin hoïc taäp khaùc nhau maø giaùo Voõ Thò Queá Anh Trang 4 Luan van Luaän vaên thaïc só vieân duøng ñeå daïy vaø hoïc sinh duøng ñeå hoïc, caùc phöông tieän naøy coù theå laø lôøi noùi cuûa giaùo vieân, saùch giaùo khoa, taøi lieäu hoïc taäp, taøi lieäu tham khaûo, thieát bò hoïc taäp, caùc ñoà daïy tröïc quan, phim ñieän aûnh phuïc vuï hoïc taäp, maùy thu thanh, maùy ghi aâm , voâ tuyeán truyeàn hình vaø nhöõng phöông tieän kyõ thuaät daïy hoïc khaùc.