Đặt vấn đề, để ngỏ Tự tìm lấy con đường để Khám phá có hướng phương pháp giải. dẫn một phần. 3 Chọn tình huống xuất Xác định vấn để trong Khám phá tự do. phát hay chấp nhận sự lựa tình huống, tìm lời giải 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chọn của HS.
theo con đường của mình. Quy trình của dạy học khám phá Dựa theo quan điểm của tác giả Roger Bybee và các cộng sự, ta có thể phát triển và xây dựng nên quy trình dạy học khám phá gồm 5 bước: Bước 1. Tạo chú ý Học sinh được tiếp xúc và giao nhiệm vụ.Lúc này, học sinh bắt đầu tạo mỗi liên hệ giữa kinh nghiệm đã có và những kinh nghiệm hiện tại, đưa ra những kiến thức cơ sở cho các hoạt động và kích thích sự tham gia vào các hoạt động này.Việc đưa ra vấn đề, xây dựng các tình huống có vấn đề là những cách tạo sự chú ý và hướng học sinh vào phần cốt lõi, trọng tâm của nhiệm vụ. Khảo sát Ở trên lớp, học sinh được tổ chức làm việc theo nhóm, làm việc cá nhân và làm việc chung với cả lớp.
Cách học này sẽ xây dựng được những kinh nghiệm chung và điều đó giúp cho học sinh chia sẻ, giao lưu với nhau. Vai trò của giáo viên trong các hoạt động này là người điều phối, cung cấp học liệu và gợi ý nội dung cho học sinh cần tập trung tìm hiểu.Quá trình khám phá kiến thức của học sinh là định hướng cho giáo viên đưa ra các chỉ dẫn trong quá trình dạy học.Ngoài ra, khi ở nhà học sinh sẽ tự hình thành vững chắc các nền tảng kiến thức khi tự học một mình ở nhà. Giải thích Thông qua việc học sinh thu nhận thông tin trong quá trình trao đổi và tương tác, học sinh sẽ bắt đầu hình thành những hiểu biết khái quát. Ở đây quá trình giao tiếp, tương tác xuất hiện giữa giáo viên với học sinh, học sinh với học sinh và học sinh với phương tiện dạy học hoặc trong chính bản thân học sinh.
Khi làm việc theo nhóm, học sinh giúp nhau cùng hiểu các vấn đề bằng cách kết nối các ý tưởng, những vấn đề đặt ra, các giả thuyết và kết quả 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan sát được. Ngôn ngữ là công cụ để giao tiếp, nó giúp học sinh phát triển các ý tưởng, lập luận các giả định, xác lập các giả thuyết, từ đó trình bày các ý kiến của bản thân.Qua đó, giáo viên sẽ định hướng và điều chỉnh câu trả lời của học sinh.Sau khi giúp học sinh tìm kiếm các kiến thức từ những trải nghiệm cá nhân, giáo viên cần đưa ra các thuật ngữ, các khái niệm chính xác, ghi lại các hoạt động của học sinh.Từ đó, giáo viên nhận định được sự tiến bộ của học sinh. Phát biểu Học sinh được mở rộng vốn khái niệm mà mình đã được tiếp nhận, kết nối với những khái niệm có liên quan và sau đó vận dụng các hiểu biết của mình vào thế giới xung quanh, mô hình hóa các bài toán thực tế nếu có thể. Đánh giá Đánh giá là giai đoạn cuối cùng của của quá trình dạy học khám phá.Giáo viên xác định những kiến thức và khái niệm mà học sinh đã đạt được.Kiểm tra và đánh giá có thể tiến hành tại mọi thời điểm trong quá trình học tập.Một số công cụ hỗ trợ quá trình chuẩn đoán này như bài kiểm tra, phỏng vấn, tự luận về các vấn đề, tình huống cụ thể gắn với mục đích đánh giá.
Những kết quả của quá trình đánh giá sẽ là gợi ý để giáo viên tiếp tục điều chỉnh việc dạy, tổ chức hướng dẫn học sinh, lên kế hoạch cho những bài học tiếp theo. Những ưu điểm và nhược điểm của dạy học khám phá Dạy học khám phá [18] có những ưu điểm và nhược điểm sau: 1. Ưu điểm - Dạy học khám phá làm cho học sinh tích cực trong tiến trình học tập, khi tham gia học tập thì học sinh chú ý hơn. - Dạy học khám phá thúc đẩy tính tò mò.
- Dạy học khám phá thúc đẩy sự phát triển các kĩ năng học tập về đời sống xã hội. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Dạy học khám phá có tính khuyến khích cao vì nó cho phép các cá nhân có cơ hội trải nghiệm và khám phá điều gì đó cho chính bản thân. - Dạy học khám phá xây dựng trước tiên trên nền tảng kiến thức và sự hiểu biết của học sinh. - Hoạt động dạy học khám phá tập trung sự chú ý của học sinh vào những ý tưởng hay các kĩ thuật quan trọng.
- Dạy học khám phá buộc học sinh phải luôn phản hồi và những kết quả phản hồi này trong tiến trình xử lí thông tin sẽ trở nên sâu sắc hơn nhiều so với việc ghi nhớ đơn thuần. - Dạy học khám phá cung cấp cho học sinh cơ hội nhận được phản hồi nhanh chóng về hiểu biết của học sinh. - Dạy học khám phá cho phép học sinh kết nối thông tin với các sự kiện để tạo ra sự kích thích đối với việc ghi nhớ thông tin. - Dạy học khám phá là động cơ thúc đẩy, có khả năng kết hợp ý muốn của các cá nhân về giải quyết vấn đề thành công với việc nhớ lại thông tin.
Nhược điểm - Dạy học khám phá có thể gây nên hiểu lầm cho học sinh nếu học sinh không có nền tảng kiến thức ban đầu. - Dạy học khám phá có những hạn chế về thực hành khi các trường học không coi đó là phương pháp dạy học chính để học sinh học các bài học. - Dạy học khám phá tốn thời gian cho việc thực hiện các hoạt động bài học, sẽ không đủ thời gian để học sinh có thể khám phá hết các kiến thức trong một năm học của học sinh. -Dạy học khám phá yêu cầu giáo viên phải chuẩn bị nhiều thứ để khắc phục những lỗi sai, phản hồi các ý kiến của học sinh.
- Dạy học khám phá có thể trở thành rào cản, đó là cần nhiều kĩ năng quan trọng và thông tin quan trọng mà các học sinh cần phải học. Theo tác giả dạy học khám phá còn có một số nhược điểm trong quá trình dạy học theo mô hình học tập truyền thống như sau: 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Dạy học khám phá trong lớp học truyền thống chỉ thực hiện được trên một số ít học sinh, không tương tác được trên các địa chỉ học sinh khác nhau. - Dạy học khám phá trong lớp học truyền thống có sĩ số học sinh đông nên không đủ chuyên gia có thể phản hồi lại ý kiến ngay lập tức. - Dạy học khám phá trong lớp học truyền thống thì các học sinh thực hiện khám phá theo yêu cầu của giáo viên.
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học toán ở trung học phổ thông 1. Ứng dụng công nghệ thông tin góp phần đổi mới phương pháp dạy học Hệ thống phương pháp dạy học gồm các thành tố sau: mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, phương pháp dạy học, hình thức dạy học, phương tiện dạy học và kiểm tra đánh giá. Sự thay đổi của một thành tố trong hệ thống phương pháp dạy học kéo theo sự thay đổi của các thành tố khác trong hệ thống. Theo tác giả Đào Thái Lai và một số tác giả khác [10], việc ứng dụng công nghệ thông tin sẽ dẫn đến những thay đổi dạy học, trong đó đặc biệt chú ý đến những thay đổi của hệ thống phương pháp dạy học.
Về phƣơng pháp và hình thức dạy học Khi ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học, học sinh được đưa vào một môi trường hết sức mới mẻ, hấp dẫn, đa dạng và có tính trợ giúp cao, môi trường này chưa hề có trong nhà trường truyền thống. Đó là các bài giảng điện tử, sách điện tử, lớp học ảo, trường học ảo,… công nghệ thông tin và truyền thông mở ra triển vọng lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.Những phương pháp dạy học theo thuyết kiến tạo, phương pháp dạy học dự án, dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề sẽ có nhiều điều kiện để áp dụng rộng rãi. Các hình thức dạy học như dạy học hàng loạt, dạy học theo nhóm, dạy học cá nhân cũng có những đổi mới trong môi trường công nghệ thông tin và truyền thông. Cá nhân làm việc tự lực với máy tính, với internet, các cá nhân làm việc theo nhóm linh hoạt, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các nhóm ảo.
Từ đó việc dạy học theo hình thức lớp học qua mạng, dạy học qua cầu truyền hình,… Những hình thức đó được thể hiện trong phương thức e – learning. Khả năng tăng cƣờng tính tích cực của học sinh trong học tập Với internet thì thế giới tri thức của học sinh được mở rộng hầu như vô hạn, họ không bị giới hạn bởi nguồn tri thức của giáo viên truyền thụ trên lớp và cuốn sách giáo khoa.Điều đó mở ra khả năng phát triển năng lực tự học, tự tìm kiếm tri thức, làm việc độc lập của từng học sinh. - Khả năng đi sâu vào các phương pháp học tập nghiên cứu phương pháp thực nghiệm trong nghiên cứu các hiện tượng mô phỏng, tổ chức thực hành với các thí nghiệm ảo. - Khả năng áp dụng và kết hợp các hình thức dạy học Các hình thức dạy học theo nhóm và dạy học cá nhân trong điều kiện cụ thể vẫn tồn tại, nhưng việc kết hợp sẽ nhuần nhuyễn linh hoạt hơn.
Hình thức tổ chức học tập theo nhóm sẽ không chỉ đơn giản là các nhóm truyền thống (nhóm học sinh ngồi học cùng một chỗ, cùng một lúc trong lớp) mà còn được đa dạng hóa dưới nhiều hình thức khác nhau như: nhóm trao đổi trên mạng máy tính, các học sinh ở xa nhau vẫn có thể tranh luận, cùng nhau giải quyết vấn đề một chủ đề nào mà học sinh cùng quan tâm. - Khả năng tổ chức dạy học từ xa Học sinh có thể học tập tại bất cứ đâu, bất cứ lúc nào và với bất kì thầy giáo hoặc các bạn mà học sinh đó lựa chọn.Chính điều này sẽ góp phần nâng cao vai trò chủ động của học sinh trong quá trình học tập. Các khái niệm về lớp học, trường học, nhóm học tập cũng không bị bó hẹp trong khuôn truyền thống.