I. Tổng quan về Thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam Khái niệm và Ý nghĩa chiến lược
Chế định thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam đóng vai trò thiết yếu trong hệ thống pháp luật hình sự quốc gia. Đây không chỉ là một quy định pháp luật đơn thuần mà còn là công cụ pháp lý mạnh mẽ, phản ánh chính sách kiên quyết của Nhà nước trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Nền kinh tế thị trường, dù mang lại nhiều chuyển biến tích cực, cũng đã làm nảy sinh tình hình tội phạm phức tạp. Các vụ án giết người, cướp tài sản, hiếp dâm, lừa đảo, tham nhũng, buôn lậu, tội phạm ma túy diễn ra ngày càng nhiều, với tính chất và mức độ nghiêm trọng gia tăng. Tình hình này đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của người dân, lợi ích hợp pháp của Nhà nước và các tổ chức, làm tổn hại đến kinh tế đất nước, phá vỡ chính sách kinh tế - xã hội, làm giảm lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước. Trước bối cảnh đó, các cơ quan bảo vệ pháp luật đã áp dụng nhiều biện pháp hiệu quả, xử lý kịp thời, nghiêm minh mọi hành vi phạm tội. Hình phạt tử hình được Tòa án các cấp áp dụng đối với nhiều người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, có tác dụng răn đe, phòng ngừa tội phạm, phục vụ yêu cầu chính trị chung của đất nước. Việc nghiên cứu sâu về khái niệm, lịch sử hình thành, và ý nghĩa của chế định thi hành án tử hình giúp chúng ta hiểu rõ hơn về tính cấp thiết và vai trò quan trọng của nó trong việc duy trì trật tự xã hội và bảo vệ pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Ngọc (2004) đã làm rõ những vấn đề lý luận về thi hành hình phạt tử hình, phân tích và đánh giá các quy định pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng tại Việt Nam, qua đó khẳng định sự cần thiết của hình phạt này trong bối cảnh xã hội hiện tại.
1.1. Khái niệm và Các hình thức thi hành án tử hình theo pháp luật Việt Nam
Trong bối cảnh pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam, hình phạt tử hình được hiểu là hình phạt nghiêm khắc nhất, tước bỏ quyền sống của người phạm tội. Hình phạt này chỉ áp dụng đối với những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, gây ra hậu quả cực kỳ lớn cho xã hội, được quy định cụ thể trong Bộ luật Hình sự. Theo đó, việc thi hành án tử hình phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự (LTTTHS) nhằm đảm bảo tính đúng đắn, khách quan và nhân đạo của pháp luật. Trước đây, các hình thức thi hành tử hình có thể đa dạng, nhưng hiện tại, pháp luật Việt Nam quy định hình thức chủ yếu là tiêm thuốc độc. Đây là sự thay đổi tiến bộ, nhằm giảm thiểu đau đớn cho người bị thi hành án, thể hiện tính nhân văn trong xử lý tội phạm. Quyết định thi hành hình phạt tử hình không phải là một quyết định tùy tiện mà là kết quả của một quá trình tố tụng chặt chẽ, từ điều tra, truy tố, xét xử đến giai đoạn phúc thẩm, giám đốc thẩm và cuối cùng là xem xét đơn xin ân giảm tử hình. Mỗi bước trong quá trình này đều được quy định chi tiết để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kết án, đồng thời duy trì sự nghiêm minh của pháp luật.
1.2. Ý nghĩa chiến lược của chế định thi hành án tử hình trong pháp luật Việt Nam
Chế định thi hành hình phạt tử hình mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc đối với hệ thống pháp luật và xã hội Việt Nam. Thứ nhất, nó thể hiện tính răn đe mạnh mẽ đối với những kẻ có ý định phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, góp phần phòng ngừa tội phạm. Sự tồn tại của án tử hình nhắc nhở rằng những hành vi xâm hại nghiêm trọng nhất đến tính mạng, sức khỏe, tài sản và an ninh quốc gia sẽ phải đối mặt với hậu quả pháp lý cao nhất. Thứ hai, chế định này bảo vệ trật tự xã hội, an toàn công cộng và quyền lợi chính đáng của nhân dân, qua đó củng cố lòng tin của người dân vào sự công minh của pháp luật và năng lực quản lý của Nhà nước. Thứ ba, thi hành hình phạt tử hình còn có ý nghĩa chính trị quan trọng, phục vụ công cuộc bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững ổn định chính trị - xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Theo tác giả Nguyễn Ngọc (2004), việc áp dụng hình phạt tử hình là cần thiết để đấu tranh chống lại các loại tội phạm ngày càng phức tạp, bảo vệ thành quả của công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của đông đảo quần chúng nhân dân về một xã hội an toàn, công bằng.
1.3. Lịch sử phát triển các quy định về tử hình trước Bộ luật Tố tụng hình sự 2003
Sự phát triển của các quy định về thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam là một quá trình lịch sử lâu dài, phản ánh những thay đổi trong quan điểm về hình phạt và chính sách hình sự của Nhà nước. Trước khi Bộ luật Tố tụng hình sự (LTTTHS) năm 2003 được ban hành, các quy định về tử hình đã trải qua nhiều giai đoạn sửa đổi, bổ sung, nhằm phù hợp với tình hình thực tiễn và yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm của từng thời kỳ. Giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2002, được luận văn của Nguyễn Ngọc (2004) tập trung nghiên cứu, chứng kiến nhiều vụ án phức tạp, thúc đẩy việc hoàn thiện pháp luật về tử hình. Các quy định trước năm 2003 tuy đã có những bước tiến nhất định nhưng vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, đặc biệt về tính cụ thể, rõ ràng trong trình tự, thủ tục thi hành án tử hình, cũng như các vấn đề liên quan đến quyền của người bị kết án. Những thiếu sót này là động lực để các nhà lập pháp tiến hành nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện Bộ luật Tố tụng hình sự 2003, tạo cơ sở pháp lý vững chắc hơn cho việc áp dụng và thi hành án tử hình một cách thống nhất, minh bạch và nhân đạo hơn, đồng thời đáp ứng yêu cầu của thực tiễn xã hội và hội nhập quốc tế.
II. Thách thức và Quy định hiện hành về Thi hành hình phạt tử hình theo LTTTHS Việt Nam Phân tích chuyên sâu
Việc thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam luôn là một chủ đề phức tạp, đòi hỏi sự cân bằng giữa tính nghiêm minh của pháp luật và các nguyên tắc nhân đạo. Các quy định pháp luật hiện hành đã có những bước tiến đáng kể trong việc thiết lập một khung pháp lý rõ ràng cho quá trình này. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng luôn đối mặt với nhiều thách thức, từ việc đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các thủ tục tố tụng cho đến việc giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến quyền con người. Mặc dù Bộ luật Tố tụng hình sự và các văn bản hướng dẫn đã cố gắng quy định chi tiết, nhưng vẫn còn những điểm chưa thực sự phù hợp, gây khó khăn cho các cơ quan tiến hành tố tụng và thi hành án. Sự vận hành của nền kinh tế thị trường đã làm nảy sinh nhiều vấn đề tiêu cực, tình hình tội phạm diễn biến phức tạp với tính chất, mức độ ngày càng nghiêm trọng. Điều này tạo áp lực lớn lên hệ thống pháp luật, đòi hỏi các quy định về thi hành hình phạt tử hình phải vừa đủ sức răn đe, vừa đảm bảo công lý và sự đúng đắn. Việc phân tích chuyên sâu các quy định hiện hành và thực tiễn áp dụng giúp nhận diện rõ các vướng mắc, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả. Luận văn của Nguyễn Ngọc (2004) nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả việc áp dụng các quy định của pháp luật tố tụng hình sự về thi hành hình phạt tử hình, dựa trên quan điểm của Đảng và Nhà nước về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
2.1. Phân tích các quy định pháp luật hiện hành về thi hành án tử hình
Các quy định của pháp luật tố tụng hình sự hiện hành về thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam được xây dựng dựa trên nguyên tắc công khai, minh bạch và đúng pháp luật. Bộ luật Tố tụng Hình sự (LTTTHS) quy định chi tiết về trình tự, thủ tục, từ khi bản án tử hình có hiệu lực pháp luật cho đến khi án được thi hành. Cụ thể, sau khi bản án có hiệu lực, Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm có trách nhiệm gửi hồ sơ lên Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao để xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm. Đồng thời, người bị kết án có quyền làm đơn xin ân giảm tử hình gửi Chủ tịch nước. Quá trình này được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo mọi cơ hội xem xét lại, tránh sai sót. Các cơ quan có thẩm quyền, bao gồm Hội đồng thi hành án tử hình, phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước, đảm bảo quyền được biết, quyền được gặp thân nhân và các quyền khác của người bị kết án trước khi thi hành án tử hình. Quy định về địa điểm, thời gian, thành phần hội đồng thi hành án và hình thức thi hành (tiêm thuốc độc) cũng được cụ thể hóa, thể hiện sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước đối với một hình phạt mang tính chất đặc biệt như hình phạt tử hình.
2.2. Vướng mắc và hạn chế trong thực tiễn áp dụng án tử hình tại Việt Nam
Mặc dù các quy định pháp luật về thi hành hình phạt tử hình đã khá hoàn chỉnh, thực tiễn áp dụng vẫn bộc lộ nhiều vướng mắc và hạn chế. Một trong những vấn đề lớn là việc chậm trễ trong quy trình xét đơn xin ân giảm tử hình, dẫn đến thời gian chờ thi hành án kéo dài, gây áp lực tâm lý nặng nề cho người bị kết án và gia đình. Ngoài ra, việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng như Tòa án, Viện kiểm sát, Công an và Hội đồng thi hành án đôi khi chưa thực sự đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả của quá trình thi hành án tử hình. Một số trường hợp còn thiếu sự thống nhất trong cách hiểu và áp dụng các quy định pháp luật liên quan, dẫn đến những sai sót không đáng có. Các báo cáo tổng kết và số liệu từ Tòa án nhân dân tối cao đã chỉ ra rằng, việc thi hành hình phạt tử hình cần được xem xét kỹ lưỡng hơn về các yếu tố tâm lý, xã hội và nhân đạo. Theo nhận định từ luận văn của Nguyễn Ngọc (2004), những vướng mắc này không chỉ làm giảm hiệu quả răn đe của hình phạt mà còn ảnh hưởng đến uy tín của hệ thống pháp luật. Việc khắc phục những hạn chế này đòi hỏi sự điều chỉnh cả về mặt pháp lý lẫn thực tiễn tổ chức thi hành, hướng tới một quy trình minh bạch, nhanh chóng và nhân văn hơn.
III. Phương pháp và Giải pháp tối ưu hóa hiệu quả Thi hành hình phạt tử hình ở Việt Nam Hướng đi chiến lược
Để nâng cao hiệu quả thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam, việc đề xuất và áp dụng các giải pháp tối ưu là vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ nhằm củng cố tính nghiêm minh của pháp luật mà còn đảm bảo sự công bằng, minh bạch và nhân đạo trong toàn bộ quá trình tố tụng hình sự. Sự cần thiết này xuất phát từ thực tiễn diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm và những vướng mắc đã nêu ở trên trong quá trình áp dụng. Nền kinh tế thị trường, mặc dù mang lại nhiều thành tựu, nhưng cũng tạo ra những kẽ hở cho tội phạm phát triển, buộc các cơ quan bảo vệ pháp luật phải không ngừng hoàn thiện các công cụ đấu tranh. Các giải pháp phải được xây dựng dựa trên hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, về chính sách đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung, và về thi hành hình phạt tử hình nói riêng. Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Ngọc (2004) đã đề xuất các giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả việc áp dụng các quy định của pháp luật tố tụng hình sự về thi hành hình phạt tử hình, góp phần hoàn thiện chế định pháp luật này trong thời gian tới. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp sẽ góp phần quan trọng vào công cuộc phòng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, củng cố lòng tin của nhân dân.
3.1. Sự cần thiết nâng cao hiệu quả áp dụng quy định về án tử hình
Sự cần thiết nâng cao hiệu quả việc áp dụng các quy định của pháp luật tố tụng hình sự về thi hành hình phạt tử hình là một yêu cầu khách quan, bức thiết. Tình hình tội phạm đặc biệt nghiêm trọng vẫn diễn biến phức tạp, với những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho xã hội. Nếu việc thi hành án tử hình không đạt hiệu quả cao, sẽ làm giảm tính răn đe của hình phạt, không đủ sức trấn áp tội phạm, gây tâm lý hoang mang trong nhân dân và ảnh hưởng đến niềm tin vào pháp luật. Hơn nữa, việc chậm trễ hoặc phát sinh sai sót trong quá trình thi hành án còn có thể dẫn đến những hệ lụy tiêu cực về mặt xã hội và nhân quyền. Theo Nguyễn Ngọc (2004), nâng cao hiệu quả không chỉ là việc thực hiện đúng quy trình pháp luật mà còn là việc đảm bảo án tử hình được áp dụng một cách công bằng, kịp thời, phù hợp với các chuẩn mực đạo đức và pháp lý. Điều này đòi hỏi sự đồng bộ trong việc xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành và kiểm soát hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, hướng tới mục tiêu cuối cùng là bảo vệ công lý và lợi ích chung của xã hội.
3.2. Quan điểm định hướng của Đảng và Nhà nước trong hoàn thiện pháp luật tử hình
Các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành hình phạt tử hình phải quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng và Nhà nước về đấu tranh phòng, chống tội phạm và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán quan điểm kiên quyết đấu tranh chống các loại tội phạm, đặc biệt là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh tính nhân đạo trong chính sách hình sự. Điều này có nghĩa là án tử hình cần được áp dụng một cách thận trọng, chỉ đối với những trường hợp thật cần thiết, không còn khả năng cải tạo, giáo dục. Nhà nước ta không chủ trương mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, mà có xu hướng hạn chế dần thông qua các sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, hình phạt tử hình vẫn là một công cụ pháp lý quan trọng để bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự xã hội. Theo tài liệu nghiên cứu, các giải pháp hoàn thiện pháp luật cần đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa tính nghiêm minh, răn đe của hình phạt với các yếu tố nhân văn, tôn trọng quyền con người, phù hợp với xu thế phát triển pháp luật quốc tế nhưng vẫn giữ vững bản sắc và điều kiện đặc thù của Việt Nam.
3.3. Đề xuất giải pháp cụ thể để hoàn thiện chế định thi hành hình phạt tử hình
Để hoàn thiện chế định thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm đảm bảo tính thống nhất, minh bạch và cụ thể hóa quy trình thi hành án tử hình, đặc biệt là các quy định liên quan đến thời hạn xem xét đơn xin ân giảm, thời gian chuẩn bị thi hành án. Thứ hai, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ làm công tác tố tụng và thi hành án, đảm bảo họ nắm vững pháp luật và có thái độ làm việc khách quan, trách nhiệm. Thứ ba, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và thi hành án, tránh tình trạng chậm trễ, chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ. Thứ tư, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại phục vụ cho quá trình thi hành hình phạt tử hình bằng tiêm thuốc độc, đảm bảo an toàn và tính nhân đạo. Cuối cùng, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Viện kiểm sát nhân dân đối với toàn bộ quá trình thi hành án, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những sai phạm. Các giải pháp này, như luận văn của Nguyễn Ngọc (2004) gợi ý, sẽ góp phần đáng kể vào việc nâng cao hiệu quả và tính công bằng trong áp dụng pháp luật tử hình Việt Nam.
IV. So sánh Quốc tế và Tương lai của Thi hành hình phạt tử hình tại Việt Nam Góc nhìn đa chiều
Việc nghiên cứu thi hành hình phạt tử hình trong LTTTHS Việt Nam không thể tách rời khỏi bối cảnh pháp luật quốc tế và xu hướng toàn cầu. Nhiều quốc gia đã bãi bỏ án tử hình hoặc hạn chế phạm vi áp dụng, trong khi một số khác vẫn duy trì hình phạt này. Việc so sánh, học hỏi kinh nghiệm từ pháp luật tố tụng hình sự của các nước trên thế giới giúp Việt Nam có cái nhìn đa chiều, từ đó cân nhắc những điều chỉnh phù hợp cho hệ thống pháp luật của mình. Tuy nhiên, bất kỳ sự thay đổi nào cũng cần phải dựa trên điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa, và tình hình tội phạm cụ thể của Việt Nam, cũng như phải quán triệt các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Sự phát triển của chế định thi hành án tử hình trong tương lai sẽ gắn liền với quá trình hội nhập quốc tế, nhưng vẫn phải giữ vững nguyên tắc bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền con người theo Hiến pháp. Các công trình nghiên cứu khoa học như luận văn của Nguyễn Ngọc (2004) đã cung cấp những phân tích sâu sắc về quy định và thực tiễn thi hành án tử hình ở một số nước, mở ra hướng đi cho việc hoàn thiện pháp luật tử hình Việt Nam. Việc dự báo xu hướng và kiến nghị các giải pháp là cần thiết để thi hành án tử hình vừa phát huy hiệu quả răn đe, phòng ngừa tội phạm, vừa đảm bảo tính nhân đạo và phù hợp với sự phát triển chung của nhân loại.
4.1. Quy định về án tử hình trong pháp luật tố tụng hình sự một số nước trên thế giới
Trên thế giới, quy định về thi hành hình phạt tử hình có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia. Một số nước phương Tây như các thành viên Liên minh châu Âu đã hoàn toàn bãi bỏ án tử hình, coi đó là hình phạt tàn bạo, vô nhân đạo và vi phạm quyền con người. Ngược lại, nhiều quốc gia ở châu Á, Trung Đông và một số bang của Hoa Kỳ vẫn duy trì án tử hình đối với các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng như giết người, khủng bố, buôn bán ma túy. Phương thức thi hành án cũng đa dạng, từ tiêm thuốc độc, treo cổ, xử bắn đến ghế điện. Việc nghiên cứu các quy định này giúp Việt Nam có cái nhìn tổng quan về cách thức mà các hệ thống pháp luật khác xử lý hình phạt tử hình, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm về quy trình, thủ tục, đảm bảo tính công bằng và nhân đạo. Tuy nhiên, việc áp dụng kinh nghiệm quốc tế cần phải có chọn lọc, phù hợp với bối cảnh chính trị, xã hội, pháp lý và văn hóa của Việt Nam, tránh việc sao chép máy móc những quy định không phù hợp với tình hình cụ thể của đất nước.
4.2. Xu hướng và những thay đổi dự kiến về thi hành hình phạt tử hình trong tương lai
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển của quyền con người, xu hướng chung về thi hành hình phạt tử hình trên thế giới là hạn chế và tiến tới bãi bỏ. Tuy nhiên, ở Việt Nam, hình phạt tử hình vẫn được xem là cần thiết để đấu tranh phòng, chống tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Trong tương lai, các thay đổi dự kiến sẽ tập trung vào việc thu hẹp phạm vi áp dụng án tử hình đối với một số loại tội phạm nhất định, theo hướng giảm số điều luật có khung hình phạt tử hình và tăng cường các trường hợp miễn thi hành án. Ví dụ, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) đã có những điều chỉnh đáng kể theo hướng này. Ngoài ra, quy trình thi hành hình phạt tử hình có thể sẽ được tiếp tục hoàn thiện để đảm bảo tính minh bạch, nhân đạo và khách quan hơn nữa, giảm thiểu thời gian chờ đợi. Việc tăng cường công tác truyền thông, giáo dục pháp luật cũng là một xu hướng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò và giới hạn của hình phạt tử hình, góp phần xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật và nhân ái.
4.3. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thi hành án tử hình tại Việt Nam
Để hoàn thiện pháp luật về thi hành hình phạt tử hình tại Việt Nam trong thời gian tới, cần tập trung vào một số kiến nghị trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục nghiên cứu để sửa đổi, bổ sung Bộ luật Tố tụng hình sự theo hướng quy định rõ ràng hơn về thời hạn xem xét đơn xin ân giảm tử hình và quy trình thi hành án, tránh kéo dài thời gian chờ đợi. Thứ hai, xem xét khả năng thu hẹp hơn nữa các tội danh áp dụng hình phạt tử hình, phù hợp với cam kết quốc tế về quyền con người, nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả phòng, chống tội phạm. Thứ ba, tăng cường các biện pháp hỗ trợ tâm lý, pháp lý cho người bị kết án và thân nhân của họ trong suốt quá trình tố tụng và thi hành án, thể hiện tính nhân đạo của pháp luật. Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ và theo dõi tiến độ thi hành án, đảm bảo minh bạch và hiệu quả. Các kiến nghị này, dựa trên những phân tích từ tài liệu nghiên cứu và thực tiễn, sẽ góp phần nâng cao chất lượng của chế định thi hành án tử hình, đáp ứng yêu cầu của một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và xu thế phát triển chung của nhân loại.
