CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ THẨM ĐỊNH GIÁ TRỊ MÁY MÓC VÀ THIẾT BỊ Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www. THẨM ĐỊNH GIÁ VÀ THẨM ĐỊNH GIÁ THIẾT BỊ.
Khái niệm về thẩm định giá. Thẩm định giá là một nghệ thuật hay khoa học xác định giá cả hàng hóa và dịch vụ, thể hiện những đặc tính riêng biệt, và đồng thời cũng đưa ra những tiêu chuẩn để xác định giá trị. Có rất nhiều khái niệm của các tác giả khác nhau để làm rõ việc hiểu như thế nào về thẩm định giá. Theo ủy ban tiêu chuẩn thẩm định giá quốc tế (UBTCTĐGQT, 2006, trang 431), định nghĩa một cách ngắn gọn: “thẩm định giá là quá trình ước tính giá trị”.Seabrooke thuộc Viện Đại học Portsmouth, Vương quốc Anh cho rằng “thẩm định giá là sự ước tính giá trị của các quyền sở hữu tài sản cụ thể bằng hình thái tiền tệ cho một mục đích đã được xác định” (Cục quản lý giá, 2007, trang 203).
Theo giáo sư Lim Lam Yuan, Tổng thư ký Hiệp hội thẩm định giá Asean, Chủ tịch Hiệp hội các tổ chức thẩm định giá thế giới định nghĩa rằng “thẩm định giá là một nghệ thuật hay khoa học về ước tính giá trị cho một mục đích cụ thể của một tài sản cụ thể tại một thời điểm, có cân nhắc đến tất cả những đặc điểm của tài sản cũng như xem xét tất cả các yếu tố kinh tế căn bản của thị trường” (Cục quản lý giá, 2007, trang 203). Ở nước ta, khoản 2, điều 4 của Pháp lệnh giá Việt Nam chỉ rõ:”Thẩm định giá là việc đánh giá hoặc đánh giá lại giá trị của tài sản phù hợp với thị trường tại một địa điểm, thời điểm nhất định theo tiêu chuẩn Việt Nam hoặc thông lệ quốc tế”. Có thể thấy khái niệm về thẩm định giá ở Việt Nam cũng chứa đựng những nội dung cơ bản, và tương tự như khái niệm thẩm định giá trên thế giới, nghĩa là cũng bao hàm một sự ước tính giá trị của một tài sản nhất định. Khái niệm trên cũng chỉ ra rằng mục đích của thẩm định giá chính là xuất phát điểm cho việc lựa chọn quy trình và phương pháp để ước tính giá trị của tài sản.
Mục đích thẩm định giá khác nhau có thể dẫn đến các quy trình và phương pháp ước tính giá trị tài sản khác nhau. Ngay cả quá trình ước tính cũng hàm chứa khả năng tạo ra những kết quả thẩm định giá không thống nhất cho cùng một loại tài sản và cùng một mục đích thẩm định giá, bởi việc ước tính ấy có thể được thực hiện dựa trên những nền tảng giả định và niềm tin khác nhau. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.com/ 12 Từ tất cả những khái niệm trên, theo cách hiểu của tác giả thẩm định giá có thể được hiểu như sau: “Thẩm định giá là sự ước tính về giá trị của các quyền sở hữu tài sản được thể hiện dưới hình thái tiền tệ cho một mục đích đã được xác định rõ tại một thời điểm xác định”.
Thiết bị, giá trị thị trường của thiết bị và thẩm định giá trị thiết bị. Theo tiêu chuẩn thẩm định giá quốc tế (IVS 3), máy móc thiết bị có thể bao gồm: những máy móc thiết bị không cố định và những máy nhỏ hoặc tập hợp các máy riêng lẻ. Một loại máy cụ thể thực hiện một loại công việc nhất định. Theo Đoàn văn Trường (2004), máy móc thiết bị là một tài sản bao gồm dây chuyền sản xuất, máy móc, thiết bị và trong trường hợp đặc biệt có thể bao gồm cả nhà xưởng.
+ Nhà xưởng, dây chuyền sản xuất bao gồm một dây chuyền các loại tài sản mà trong đó có thể bao gồm các nhà xưởng, máy móc thiết bị. + Máy móc bao gồm những máy riêng biệt hoặc cả một cụm máy móc, một cái máy là chủng loại thiết bị sử dụng năng lực máy móc, nó có một số chi tiết hay phụ tùng tạo thành để thực hiện một loại công việc nhất định. Thiết bị phụ trợ: Là những tài sản phụ được sử dụng trợ giúp thực hiện các chức năng của doanh nghiệp. Như vậy máy móc thiết bị được hiểu bao gồm nhà xưởng, dây chuyền sản xuất, máy móc (và cả nhóm máy) và thiết bị phụ giúp sản xuất.
Máy móc thiết bị được coi như là tài sản khi nó có khả năng đưa lại một nguồn lợi nhuận trong tương lai cho doanh nghiệp và tính được chi phí hoặc giá thành của tài sản đó. Giá trị thị trường của máy móc thiết bị là lượng tiền xác định mà một máy móc thiết bị cụ thể sẽ được trao đổi vào thời gian thẩm định giá giữa một người mua có thiện chí và người bán có thiện chí trong một giao dịch có thời gian đủ dài, qua đó các bên có hành động một cách có hiểu biết, thận trọng và không bị ép buộc (cục quản lý giá, 2007). Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.com/ 13 Thẩm định giá máy móc thiết bị là sự đánh giá hoặc đánh giá lại giá trị máy móc thiết bị vào ngày thẩm định giá tại một thời điểm cụ thể cho một mục đích cụ thể và sử dụng một phương pháp phù hợp.
Theo tiêu chuẩn thẩm định giá quốc tế (IVS 2), lợi ích cho thuê là một hình thức của quyền tài sản, xuất phát từ những mối quan hệ hợp đồng giữa người cho thuê, là người sở hữu tài sản cho thuê, và người đi thuê hay người thuê, là người nhận quyền sử dụng tài sản cho thuê trong một thời gian, và thanh toán một khoản tiền thuê hay một giá trị kinh tế khác. Mục tiêu và cơ sở thẩm định giá trị thiết bị. Thẩm định giá nói chung và thẩm định giá máy móc thiết bị nói riêng được thực hiện cho những mục tiêu cụ thể. Mục tiêu của thẩm định giá quyết định việc lựa chọn cơ sở thẩm định giá thích hợp, đó là thẩm định giá dựa trên cơ sở giá trị thị trường hay giá trị phi thị trường.
Từ đó, giúp thẩm định viên lựa chọn đúng phương pháp thẩm định giá. Do vậy thẩm định viên cần nắm vững về mục tiêu thẩm định giá thông qua việc trao đổi với khách hàng về loại tài sản cần thẩm định nhằm đáp ứng yêu cầu về thẩm định giá. Giá trị thị trường: số tiền ước tính mà một tài sản có thể trao đổi được vào ngày thẩm định giá giữa một người mua tự nguyện (muốn mua) với một người bán tự nguyện (muốn bán) trong khoảng thời gian giao dịch đủ dài, và trong các giao dịch khách quan sau khi có hoạt động marketing xác thực, trong đó các bên đã hành động một cách hiểu biết lẫu nhau, thận trọng và không bị áp đặt (Đoàn văn Trường, 2009). Giá trị phi thị trường của tài sản là mức giá ước tính được xác định theo những căn cứ khác với giá trị thị trường hoặc có thể được mua bán, trao đổi theo các mức giá không phản ánh giá trị thị trường như: giá trị tài sản đang trong quá trình sử dụng, giá trị đầu tư, giá trị bảo hiểm, giá trị đặc biệt, giá trị thanh lý, giá trị tài sản bắt buộc phải bán, giá trị doanh nghiệp, giá trị tài sản chuyên dùng, giá trị tài sản có thị trường hạn chế, giá trị để tính thuế.
Thẩm định giá cho mục đích tài chính: Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.com/ 14 Thuật ngữ “mục đích tài chính” bao trùm một loạt các yêu cầu lớn cho hàng hoạt mục đích như: bảng cân đối tài sản của công ty, các chức năng kế toán và kiểm toán, các tiến trình chuyển giao và sát nhập, thế chấp đi vay, quản lý và thanh lý tài sản, mua hoặc bán, thẩm tra chi phí mua có đúng với thực tế thị trường được chấp nhận cả ở trong nước và quốc tế không, góp vốn của mỗi bên trong liên doanh, cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước. Những hoạt động thẩm định giá này được thực hiện sau khi nhận được chỉ dẫn từ những người như chủ ngân hàng, chủ đầu tư, nhà quản lý và thanh lý tài sản, luật sư, kế toán viên và các bên liên doanh. Bất kỳ một thẩm định giá máy móc thiết bị nào được thực hiện cho các mục đích tài chính sẽ phản ánh giá trị thị trường của máy móc thiết bị đó tại ngày thẩm định, dù mục đích của thẩm định là gì.
Do đó, cơ sở để thẩm định giá cho mục đích tài chính là giá trị thị trường. Thẩm định giá cho mục đích bảo hiểm: Các công ty kinh doanh muốn chắc chắn rằng số vốn đầu tư to lớn của họ được bảo vệ trong trường hợp có sự cố, do vậy các tài sản như tàu bè, hàng hóa, máy móc. cần phải được đánh giá cho mục đích bảo hiểm. Thẩm định giá trị tài sản nhằm mục đích bảo hiểm sẽ phải phù hợp với các chính sách và điều kiện bảo hiểm và phụ thuộc vào: giá trị khôi phục tài sản hoặc giá trị bồi thường.
Giá trị khôi phục tài sản là chi phí cần thiết để thay thế, sửa chữa hoặc tái xây dựng lại, nhằm đưa tài sản trở lại những điều kiện tương tự như tình trạng trước đó của tài sản, nhưng không được tốt hơn hay rộng hơn những điều kiện của tài sản khi còn mới. Giá trị bồi thường của tài sản là chi phí cần thiết để thay thế, sửa chữa hoặc tái xây dựng lại tài sản, nhằm đưa tài sản trở lại những điều kiện tương tự như tình trạng trước đó của tài sản, nhưng không được tốt hơn hay rộng hơn những điều kiện của tài sản tại thời điểm mà tổn thất xảy ra, có xem xét đến tuổi đời, điều kiện bảo trì và thời gian hữu ích của tài sản đó. Do đó, cơ sở để thẩm định giá cho mục đích bảo hiểm là giá trị phi thị trường. Created with Print2PDF.
To remove this line, buy a license at: http://www. Thẩm định giá cho mục đích thế chấp: Một cầm cố của tài sản là giao dịch giữa một bên là người phải cầm cố - giao quyền lợi của mình cho một bên khác - người nhận đồ thế chấp, như là một vật đảm bảo cho món vay nợ. Giao dịch bị tác động bởi các điều khoản ghi trong văn bản cầm cố, trong đó người phải cầm cố thường thỏa thuận trả lãi trên món vay nợ ở tỷ lệ phần trăm đã cho. Trong một số trường hợp văn bản cầm cố quy định cho thanh toán theo định kỳ vốn và lãi.