Luận văn thạc sĩ ueh các dòng vốn tư nhân nước ngoài và tăng trưởng kinh tế vai trò của thị trường tài chính trong nước nghiên cứu thực nghiệm ở một số quốc gia đang phát triển

Nghiên cứu vai trò của dòng vốn tư nhân nước ngoài và thị trường tài chính trong tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển.

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Hằng
• Người hướng dẫn: GS. Sử Đình Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Các Dòng Vốn Tư Nhân Nước Ngoài Và Tăng Trưởng Kinh Tế - Vai Trò Của Thị Trường Tài Chính Trong Nước: Nghiên Cứu Thực Nghiệm Ở Một Số Quốc Gia Đang Phát Triển
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. PHẦN 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu bài nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Đóng góp của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Nền tảng lý thuyết về tăng trưởng kinh tế
• 2.2. Lý thuyết Schumpeter về tăng trưởng kinh tế
• 2.3. Lý thuyết tăng trưởng Solow-Swan (tân cổ điển)
• 2.4. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước đây về mối quan hệ các hình thức khác nhau của dòng vốn tư nhân, chỉ số kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính trong nước và tăng trưởng kinh tế
• 3. PHẦN 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu và mô hình
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả dữ liệu
• 4.2. Thống kê mô tả
• 4.3. Phân tích ma trận tương quan
• 4.4. Kết quả hồi quy
• 4.5. Kết quả kiểm định Hansen
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận nghiên cứu
• 5.2. Kiến nghị chính sách
• 5.3. Những hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tăng trưởng kinh tế và vốn tư nhân nước ngoài

Tăng trưởng kinh tế là một trong những mục tiêu hàng đầu của các quốc gia đang phát triển. Đặc biệt, vốn tư nhân nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển này. Các quốc gia đang phát triển thường tìm kiếm các nguồn vốn bên ngoài để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ và các lĩnh vực khác nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, không phải lúc nào vốn tư nhân nước ngoài cũng mang lại kết quả tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

1.1. Định nghĩa và vai trò của vốn tư nhân nước ngoài

Vốn tư nhân nước ngoài bao gồm các khoản đầu tư từ các nhà đầu tư nước ngoài vào các doanh nghiệp trong nước. Nó không chỉ cung cấp nguồn tài chính mà còn mang lại công nghệ và kinh nghiệm quản lý, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp địa phương.

1.2. Tăng trưởng kinh tế và các yếu tố ảnh hưởng

Tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính sách kinh tế, môi trường đầu tư, và sự phát triển của thị trường tài chính. Các yếu tố này có thể tạo ra hoặc cản trở sự hấp dẫn của vốn tư nhân nước ngoài.

II. Thách thức trong việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài

Mặc dù vốn tư nhân nước ngoài có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc thu hút nó cũng gặp phải nhiều thách thức. Các quốc gia đang phát triển thường phải đối mặt với vấn đề về chính sách, cơ sở hạ tầng yếu kém và môi trường đầu tư không ổn định. Những yếu tố này có thể làm giảm sức hấp dẫn của quốc gia đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

2.1. Chính sách đầu tư và môi trường pháp lý

Chính sách đầu tư không rõ ràng và môi trường pháp lý không ổn định có thể khiến các nhà đầu tư nước ngoài e ngại. Việc cải thiện khung pháp lý và tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch là rất cần thiết.

2.2. Cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực

Cơ sở hạ tầng yếu kém và thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao là những rào cản lớn đối với việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài. Đầu tư vào giáo dục và phát triển hạ tầng là cần thiết để cải thiện tình hình này.

III. Phương pháp thu hút vốn tư nhân nước ngoài hiệu quả

Để thu hút vốn tư nhân nước ngoài, các quốc gia cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Điều này bao gồm việc cải thiện chính sách đầu tư, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các biện pháp này không chỉ giúp thu hút vốn mà còn đảm bảo rằng vốn được sử dụng hiệu quả.

3.1. Cải cách chính sách đầu tư

Cải cách chính sách đầu tư nhằm tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi và hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Điều này bao gồm việc giảm thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

3.2. Đầu tư vào hạ tầng và giáo dục

Đầu tư vào hạ tầng và giáo dục là rất quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia. Hạ tầng tốt giúp giảm chi phí sản xuất, trong khi nguồn nhân lực chất lượng cao đảm bảo rằng các doanh nghiệp có thể hoạt động hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng vốn tư nhân nước ngoài có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nếu được sử dụng đúng cách. Các quốc gia đã áp dụng các chính sách hiệu quả trong việc thu hút vốn đã thấy sự cải thiện rõ rệt trong tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, cần có sự giám sát và đánh giá liên tục để đảm bảo rằng vốn được sử dụng hiệu quả.

4.1. Các quốc gia thành công trong việc thu hút vốn

Một số quốc gia như Việt Nam và Ấn Độ đã thành công trong việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài thông qua các chính sách đầu tư hấp dẫn và cải cách kinh tế. Họ đã chứng minh rằng việc cải thiện môi trường đầu tư có thể mang lại lợi ích lớn cho nền kinh tế.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực nghiệm

Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng vốn tư nhân nước ngoài có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là khi kết hợp với sự phát triển của thị trường tài chính trong nước.

V. Kết luận và tương lai của vốn tư nhân nước ngoài

Tương lai của vốn tư nhân nước ngoài tại các quốc gia đang phát triển phụ thuộc vào khả năng cải cách chính sách và phát triển hạ tầng. Các quốc gia cần tiếp tục nỗ lực để tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn và bền vững. Điều này không chỉ giúp thu hút vốn mà còn đảm bảo rằng vốn được sử dụng hiệu quả để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách bền vững

Chính sách bền vững là yếu tố quan trọng để thu hút vốn tư nhân nước ngoài. Các quốc gia cần đảm bảo rằng các chính sách đầu tư không chỉ mang lại lợi ích ngắn hạn mà còn bền vững trong dài hạn.

5.2. Hướng đi tương lai cho các quốc gia đang phát triển

Các quốc gia đang phát triển cần xác định rõ hướng đi tương lai cho việc thu hút vốn tư nhân nước ngoài. Điều này bao gồm việc phát triển các ngành công nghiệp chiến lược và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, việc thu hút và sử dụng hiệu quả các dòng vốn tư nhân nước ngoài trở thành một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển. Giai đoạn 2005-2014 chứng kiến sự gia tăng đáng kể các dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu tư gián tiếp nước ngoài (EFPI) tại nhiều quốc gia, tuy nhiên tác động lan tỏa của các dòng vốn này đến tăng trưởng kinh tế vẫn còn nhiều tranh cãi. Một số quốc gia thu hút được lượng vốn lớn nhưng hiệu quả sử dụng và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế lại không tương xứng, thậm chí có tác động tiêu cực.

Luận văn tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa các hình thức dòng vốn tư nhân nước ngoài (FDI, EFPI và tổng dòng vốn tư nhân) với tăng trưởng kinh tế, đồng thời làm rõ vai trò của thị trường tài chính trong nước như một nhân tố trung gian quan trọng. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 15 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014, bao gồm các quốc gia như Việt Nam, Ấn Độ, Trung Quốc, Brazil, Nam Phi, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện và thực tiễn về tác động của các dòng vốn này trong bối cảnh thị trường tài chính nội địa.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định mức độ ảnh hưởng của từng loại dòng vốn tư nhân nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế, đánh giá tác động độc lập của các chỉ tiêu vĩ mô và thị trường tài chính, cũng như làm rõ vai trò điều tiết của thị trường tài chính trong mối quan hệ giữa dòng vốn tư nhân và tăng trưởng kinh tế. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất chính sách thu hút và quản lý vốn nước ngoài hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại các quốc gia đang phát triển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết tăng trưởng kinh tế chủ đạo:

• Lý thuyết Schumpeter về tăng trưởng kinh tế nhấn mạnh vai trò của đổi mới công nghệ và các thiết chế tài chính trong việc thúc đẩy tăng trưởng. Thị trường tài chính được xem là kênh phân bổ vốn hiệu quả, giúp huy động tiết kiệm và thúc đẩy đổi mới công nghệ, từ đó nâng cao năng suất và tăng trưởng kinh tế.

• Lý thuyết tăng trưởng Solow-Swan (tân cổ điển) tập trung vào vai trò của vốn và lao động trong tăng trưởng, với giả định công nghệ là yếu tố ngoại sinh. Mô hình này cho rằng tăng trưởng dài hạn phụ thuộc vào tốc độ đổi mới công nghệ và tích lũy vốn, trong đó đầu tư nước ngoài có thể ảnh hưởng thông qua tăng tích lũy vốn.

• Lý thuyết tăng trưởng nội sinh mở rộng mô hình tân cổ điển bằng cách đưa đổi mới công nghệ và vốn con người vào mô hình như các yếu tố nội sinh, nhấn mạnh vai trò của thị trường tài chính trong việc thúc đẩy đầu tư và đổi mới, từ đó ảnh hưởng tích cực đến tăng trưởng kinh tế.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư gián tiếp nước ngoài (EFPI), tổng dòng vốn tư nhân, các chỉ số phát triển thị trường tài chính (vốn hóa thị trường, vòng quay thị trường chứng khoán, tín dụng ngân hàng, tín dụng tư nhân, M2), cùng các biến kiểm soát như dân số, tiết kiệm, độ mở tài chính và chất lượng thể chế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 15 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014, thu thập từ Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Cỡ mẫu gồm 150 quan sát hàng năm, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

Phương pháp phân tích chính là mô hình hồi quy Instrumental Variable Generalized Method of Moments (IV-GMM), được lựa chọn để xử lý vấn đề nội sinh giữa các biến dòng vốn và thị trường tài chính. Các biến công cụ bao gồm biến dòng vốn có độ trễ, tỷ giá hối đoái và biến động tỷ giá hối đoái, cùng biến thị trường tài chính có độ trễ.

Mô hình được xây dựng với 10 biến hồi quy, trong đó 5 mô hình phân tích tác động trực tiếp của dòng vốn và thị trường tài chính đến tăng trưởng, 5 mô hình còn lại bổ sung biến tương tác giữa dòng vốn và các chỉ số thị trường tài chính nhằm làm rõ vai trò điều tiết của thị trường tài chính.

Các biến được phân nhóm rõ ràng: biến phụ thuộc là GDP thực tế theo giá 2010, biến độc lập gồm các dòng vốn tư nhân (FDI, EFPI, tổng dòng vốn), các chỉ số phát triển thị trường tài chính, biến kiểm soát (dân số, tiết kiệm, độ mở tài chính, chất lượng thể chế) và biến công cụ. Kiểm định Hansen J được sử dụng để đảm bảo tính hợp lệ của biến công cụ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tiêu cực của FDI đến tăng trưởng kinh tế: Kết quả hồi quy cho thấy FDI có mối quan hệ âm với tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển trong tất cả các mô hình phân tích. Trung bình, mức FDI/GDP là khoảng 2,75%, tuy nhiên tác động lan tỏa tích cực chưa được thể hiện rõ.

2. Ảnh hưởng tiêu cực của EFPI và tổng dòng vốn tư nhân: EFPI trung bình chiếm khoảng 1,81% GDP, cũng có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế, tương tự như tổng dòng vốn tư nhân. Điều này phản ánh tính chất biến động nhanh và rủi ro cao của dòng vốn gián tiếp.

3. Vai trò tích cực của thị trường tài chính trong nước: Các chỉ số như vốn hóa thị trường chứng khoán (trung bình 85% GDP), vòng quay thị trường (26,82%), tín dụng ngân hàng (77,22% GDP), tín dụng tư nhân (50,65% GDP) và M2 (67% GDP) đều có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng kinh tế, cho thấy thị trường tài chính nội địa tương đối phát triển và có khả năng hỗ trợ tăng trưởng.

4. Thị trường tài chính điều tiết tác động của dòng vốn tư nhân: Khi xét biến tương tác giữa dòng vốn tư nhân và các chỉ số thị trường tài chính, tác động tiêu cực ban đầu của FDI được chuyển hóa thành tích cực. Cụ thể, tương tác giữa FDI với vốn hóa thị trường, tín dụng ngân hàng và tín dụng tư nhân đều có hệ số dương và có ý nghĩa thống kê, chứng tỏ thị trường tài chính mạnh giúp phân bổ vốn hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và tăng cường tác động tích cực của vốn nước ngoài đến tăng trưởng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của tác động tiêu cực ban đầu của FDI và EFPI có thể do các nhà đầu tư nước ngoài tập trung vào tối đa hóa lợi nhuận, đầu tư vào các ngành không phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia, hoặc sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ra hiện tượng "đầu tư tràn lan" và làm suy yếu các doanh nghiệp trong nước. Ngoài ra, sự lệ thuộc vào vốn nước ngoài có thể làm giảm động lực đổi mới và phát triển nội địa.

Kết quả này phù hợp với một số nghiên cứu trước đây cho thấy tác động của FDI đến tăng trưởng phụ thuộc vào điều kiện thể chế và phát triển thị trường tài chính. Thị trường tài chính trong nước phát triển giúp cải thiện khả năng huy động và phân bổ vốn, giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả sử dụng vốn, từ đó chuyển hóa tác động tiêu cực ban đầu của dòng vốn nước ngoài thành tích cực.

Biểu đồ tương quan và bảng hồi quy minh họa rõ ràng mối quan hệ này, trong đó các mô hình có biến tương tác cho thấy hệ số hồi quy dương và có ý nghĩa thống kê cao hơn so với mô hình không có biến tương tác. Điều này nhấn mạnh vai trò trung gian quan trọng của thị trường tài chính trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua các dòng vốn tư nhân nước ngoài.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển thị trường tài chính trong nước: Các quốc gia cần tập trung xây dựng và hoàn thiện hệ thống tài chính, bao gồm phát triển thị trường chứng khoán, nâng cao chất lượng tín dụng ngân hàng và mở rộng các kênh huy động vốn. Mục tiêu là nâng tỷ lệ vốn hóa thị trường lên trên 100% GDP trong vòng 5 năm tới, do các cơ quan quản lý tài chính và ngân hàng trung ương chủ trì.

2. Xây dựng chính sách thu hút vốn nước ngoài có chọn lọc: Ưu tiên thu hút FDI vào các ngành công nghệ cao, thân thiện môi trường và có khả năng lan tỏa công nghệ, hạn chế đầu tư vào các lĩnh vực khai thác tài nguyên không bền vững. Chính phủ cần thiết lập các tiêu chí đánh giá và kiểm soát chất lượng dự án đầu tư trong vòng 3 năm tới.

3. Cải thiện thể chế và môi trường kinh doanh: Nâng cao chất lượng thể chế, minh bạch pháp luật, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quyền lợi nhà đầu tư để tạo niềm tin và thu hút dòng vốn đầu tư ổn định. Các bộ ngành liên quan cần phối hợp thực hiện các cải cách thể chế trong vòng 2 năm tới.

4. Tăng cường quản lý rủi ro tài chính và tỷ giá: Xây dựng các công cụ phòng ngừa rủi ro liên quan đến biến động dòng vốn và tỷ giá hối đoái nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của dòng vốn gián tiếp (EFPI). Ngân hàng trung ương và các cơ quan quản lý tài chính cần thiết lập khung pháp lý và công cụ quản lý trong vòng 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách thu hút và quản lý vốn nước ngoài hiệu quả, đồng thời phát triển thị trường tài chính nội địa nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực nghiệm và mô hình phân tích hiện đại (IV-GMM) về mối quan hệ giữa dòng vốn tư nhân nước ngoài, thị trường tài chính và tăng trưởng kinh tế, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài: Hiểu rõ hơn về tác động của các dòng vốn đầu tư và vai trò của thị trường tài chính trong nước, từ đó có chiến lược đầu tư phù hợp, giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi ích.

4. Cơ quan quản lý thị trường tài chính và ngân hàng: Tham khảo để thiết kế các chính sách phát triển thị trường tài chính, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn và quản lý rủi ro liên quan đến dòng vốn nước ngoài.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao FDI lại có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế trong nghiên cứu này?
   Tác động tiêu cực có thể do FDI tập trung vào các ngành không phù hợp, sử dụng công nghệ lạc hậu hoặc gây ra cạnh tranh không lành mạnh với doanh nghiệp trong nước. Ngoài ra, thiếu sự phát triển của thị trường tài chính làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.

2. Vai trò của thị trường tài chính trong nước là gì đối với dòng vốn tư nhân nước ngoài?
   Thị trường tài chính phát triển giúp huy động và phân bổ vốn hiệu quả, giảm rủi ro và tăng khả năng chuyển hóa tác động tiêu cực ban đầu của dòng vốn nước ngoài thành tích cực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

3. Tại sao EFPI có tác động tiêu cực đến tăng trưởng?
   EFPI thường có tính biến động cao, di chuyển nhanh và dễ gây ra khủng hoảng tài chính nếu không được quản lý tốt, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định và tăng trưởng kinh tế.

4. Phương pháp IV-GMM có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   IV-GMM giúp xử lý vấn đề nội sinh giữa các biến dòng vốn và thị trường tài chính, sử dụng biến công cụ để đảm bảo kết quả hồi quy không bị sai lệch và có độ tin cậy cao hơn.

5. Làm thế nào để các quốc gia đang phát triển tận dụng tốt hơn các dòng vốn tư nhân nước ngoài?
   Cần phát triển thị trường tài chính nội địa, cải thiện thể chế, xây dựng chính sách thu hút vốn có chọn lọc và quản lý rủi ro tài chính hiệu quả để tăng cường tác động tích cực của dòng vốn nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế.

Kết luận

• Nghiên cứu chỉ ra rằng các dòng vốn tư nhân nước ngoài (FDI, EFPI) có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế ở các quốc gia đang phát triển nếu không có thị trường tài chính nội địa phát triển.
• Thị trường tài chính trong nước đóng vai trò trung gian quan trọng, giúp chuyển hóa tác động tiêu cực của dòng vốn nước ngoài thành tích cực thông qua việc phân bổ vốn hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.
• Các chỉ số phát triển thị trường tài chính như vốn hóa thị trường, tín dụng ngân hàng và tín dụng tư nhân đều có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng kinh tế.
• Chính sách phát triển thị trường tài chính, cải thiện thể chế và quản lý dòng vốn nước ngoài có chọn lọc là những giải pháp then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về vai trò của thị trường tài chính trong việc tối ưu hóa tác động của các dòng vốn tư nhân nước ngoài, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách kinh tế trong các quốc gia đang phát triển.

Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý tài chính nên áp dụng các khuyến nghị nghiên cứu để xây dựng môi trường đầu tư và tài chính thuận lợi, đồng thời tiếp tục theo dõi và đánh giá tác động của các dòng vốn tư nhân nước ngoài trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ BÍCH HẰNG CÁC DÒNG VỐN TƢ NHÂN NƢỚC NGOÀI VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ -VAI TRÒ CỦA THỊ TRƢỜNG TÀI CHÍNH TRONG NƢỚC: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM Ở MỘT SỐ QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ BÍCH HẰNG CÁC DÒNG VỐN TƢ NHÂN NƢỚC NGOÀI VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ - VAI TRÒ CỦA THỊ TRƢỜNG TÀI CHÍNH TRONG NƢỚC: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM Ở MỘT SỐ QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.

SỬ ĐÌNH THÀNH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Nguyễn Thị Bích Hằng– mã số học viên: 7701260588A, là học viên lớp Cao học Tài chính công, khóa 26- trƣờng Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh, là tác giả của luận văn thạc sĩ với đề tài: “Các dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài và tăng trƣởng kinh tế - Vai trò của thị trƣờng tài chính trong nƣớc: Nghiên cứu thực nghiệm ở một số quốc gia đang phát triển”. Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của bản thân dƣới sự hƣớng dẫn của ngƣời hƣớng dẫn khoa học. Tất cả số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chƣa từng đƣợc sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác trƣớc đây.

Không sao chép bất hợp lệ từ bất cứ nguồn nào. Cũng nhƣ các thông tin trích dẫn và danh mục tài liệu tham khảo trong luận văn đều đƣợc đều đƣợc trích dẫn nguồn cụ thể và có thể kiểm chứng Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc nhà trƣờng về sự cam đoan này. TÁC GIẢ KHÓA LUẬN Nguyễn Thị Bích Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. 4 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

6 DANH MỤC CÁC BẢNG. 7 DANH MỤC CÁC HÌNH. 1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU. Lý do chọn đề tài:.

Mục tiêu nghiên cứu:. Câu hỏi nghiên cứu:. Phƣơng pháp nghiên cứu:. Kết cấu bài nghiên cứu:.

Đối tƣợng nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu:. Đóng góp của đề tài:. 6 PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY.

Nền tảng lý thuyết về tăng trƣởng kinh tế:. Lý thuyết Schumpeter về tăng trƣởng kinh tế:. Lý thuyết tăng trƣởng Solow-Swan (tân cổ điển):. Lý thuyết tăng trƣởng nội sinh:.

Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây về mối quan hệ các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân, chỉ số kinh tế vĩ mô, thị trƣờng tài chính trong nƣớc và tăng trƣởng kinh tế :. 16 PHẦN 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp nghiên cứu và mô hình:. 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Mô tả dữ liệu. Thống kê mô tả:. Phân tích ma trận tƣơng quan:.

Kết quả hồi quy:. Kết quả kiểm định Hansen:. 51 PHẦN 5: KẾT LUẬN. Kết luận nghiên cứu:.

Kiến nghị chính sách:. Những hạn chế của nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu tiếp theo:. 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 62 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Bảng viết tắt Viết đầy đủ Tiếng Anh Viết đầy đủ Tiếng Việt ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triển châu Á APT Arbitrage Pricing Theory Lý thuyết định giá kinh doanh chênh lệch CAPM Capital Asset Pricing Model Mô hình định giá tài sản vốn ECM Error Components Model Mô hình các thành phần sai số EFPI Equity Foreign Portfolio Đầu tƣ gián tiếp nƣớc ngoài vốn Investment chủ sở hữu EU European Union Liên minh châu Âu FDI Foreign Direct Investment Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế IV-2SLS Instrumental Variable Two-Stage Mô hình bình phƣơng nhỏ nhất hai Least Squares giai đoạn biến công cụ IV-GMM Instrumental Variable Phƣơng pháp moment tổng quát Generalized Method Of Moments biến công cụ LSDV Least Square Dummy Variable Mô hình hồi quy biến giả bình phƣơng tối thiểu TFP Total Factor Productivity Năng suất yếu tố tổng hợp VAR Vector Autoregression Mô hình tự hồi quy vectơ VECM Vector Error Correction Model Mô hình vectơ hiệu chỉnh sai số WB World Bank Ngân hàng Thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.

Kỳ vọng dấu. Thống kê mô tả. Ma trận tƣơng quan. FDI và tăng trƣởng kinh tế: Vai trò của các thị trƣờng tài chính trong nƣớc40 Bảng 4.

EFPI và tăng trƣởng kinh tế: Vai trò của các thị trƣờng tài chính trong nƣớc. Tổng dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế: Vai trò của các thị trƣờng tài chính trong nƣớc. Kiểm định Hansen J về hổi quy FDI và tăng trƣởng kinh tế. Kiểm định Hansen J về hổi quy EFPI và tăng trƣởng kinh tế.

Kiểm định Hansen J về hồi quy tổng dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế. 52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Các dòng vốn nƣớc ngoài, tăng trƣởng kinh tế và thị trƣờng tài chính. 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Nhằm đạt đƣợc mức tăng trƣởng kinh tế cao, điều đặc biệt cần chú trọng đó là tăng cƣờng đầu tƣ, thu hút đầu tƣ và sử dụng hiệu quả vốn đầu tƣ.

Thực tế, một số quốc gia tuy thu hút đƣợc dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài khá lớn nhƣng tác động lan toả đến tăng trƣởng kinh tế hầu nhƣ không xảy ra. Ở góc nhìn khác, đóng góp của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài vào tăng trƣởng là thấp tuy nó có khả năng làm tăng vốn đầu tƣ cho nền kinh tế. Từ đó có thể thấy một số quốc gia vẫn chƣa thành công với chính sách thu hút vốn tƣ nhân nƣớc ngoài cũng nhƣ việc sử dụng các nguồn lực này còn lãng phí và chƣa hiệu quả với lợi ích tiềm năng mà nó mang lại dƣới góc độ tăng trƣởng kinh tế. Thực trạng này đã thôi thúc các nhà kinh tế chú tâm đến việc nghiên cứu tác động của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài đến tăng trƣởng kinh tế, đặc biệt là các nƣớc đang phát triển, trong đó có Việt Nam ngày càng nhiều.

Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của nó, bài nghiên cứu này đƣợc thực hiện để tìm hiểu về mối quan hệ giữa các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế ở một số quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014 với nền tảng các lý thuyết cơ bản về tăng trƣởng và các nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây. Cụ thể, các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân trong bài nghiên cứu gồm: đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI), đầu tƣ gián tiếp nƣớc ngoài vốn chủ sở hữu (EFPI) và tổng các dòng vốn tƣ nhân. Từ đó, bài nghiên cứu đƣợc xây dựng để trả lời các câu hỏi: thứ nhất là các hình thức khác nhau của dòng vốn tƣ nhân và tăng trƣởng kinh tế có mối quan hệ nhƣ thế nào?; Thứ hai, các chỉ tiêu vĩ mô và thị trƣờng tài chính ảnh hƣởng độc lập đến tăng trƣởng kinh tế nhƣ thế nào? Và cuối cùng, thị trƣờng tài chính trong nƣớc có vai trò đối với mối quan hệ dòng vốn tƣ nhân – tăng trƣởng kinh tế ra sao? Qua đó, bài nghiên cứu này đề ra những chính sách, đƣờng lối đúng đắn thu hút và quản lý đầu tƣ tƣ nhân nƣớc ngoài vì mục tiêu tăng trƣởng kinh tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Bài nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp hồi quy (IV-GMM) để thực hiện các mục tiêu nghiên cứu trên và kiểm định Hansen J.

Kết quả của bài nghiên cứu này là mạnh mẽ bởi vì đã kiểm soát dân số, tiết kiệm, độ mở tài chính và chất lƣợng thể chế cũng nhƣ kiểm định Hansen J cho thấy các biến công cụ không tƣơng quan với sai số trong mô hình. Sử dụng dữ liệu dòng vốn tƣ nhân với các hình thức khác nhau của nó từ 15 nƣớc đang phát triển trong giai đoạn 2005-2014, kết quả ban đầu chỉ ra rằng các dòng vốn tƣ nhân có một ảnh hƣởng bất lợi đối với tăng trƣởng kinh tế. Thêm vào đó, thị trƣờng tài chính trong nƣớc có ảnh hƣởng đến mối quan hệ này. Cụ thể, các quốc gia sẽ có lợi hơn từ các dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài nếu nó có thị trƣờng tài chính mạnh bằng việc có thể chuyển đổi tác động đến tăng trƣởng kinh tế tiêu cực ban đầu thành tích cực.

Do đó, với sự xuất hiện của thị trƣờng tài chính trong nƣớc tốt, các dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài sẽ thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế theo hƣớng tích cực. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 PHẦN 1: GIỚI THIỆU 1. Lý do chọn đề tài: Thị trƣờng tài chính giữ vai trò hỗ trợ một quốc gia phát triển thông qua cơ chế thu hút, định hƣớng và điều hòa vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu hay từ nơi sử dụng vốn có hiệu quả thấp sang nơi có hiệu quả sử dụng cao. Do nó giúp đa dạng hóa phƣơng thức thu hút vốn đầu tƣ, từ đó góp phần thu hút những công nghệ mới cho nền kinh tế.

Thực tế, một số quốc gia tuy thu hút đƣợc dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài khá lớn nhƣng tác động lan toả đến tăng trƣởng kinh tế hầu nhƣ không xảy ra. Ở góc nhìn khác, đóng góp của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài vào tăng trƣởng là thấp tuy nó có khả năng làm tăng vốn đầu tƣ cho nền kinh tế. Thực trạng này thôi thúc các nhà nghiên cứu cần đặt mối quan tâm đến tác động của dòng vốn tƣ nhân nƣớc ngoài đến tăng trƣởng kinh tế, cũng nhƣ vai trò của thị trƣờng tài chính trong nƣớc trong mối quan hệ này. Số lƣợng bài viết thực nghiệm nghiên cứu tác động của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài và phát triển khu vực tài chính đối với tăng trƣởng kinh tế đã xuất hiện kể từ khi có sự hiện diện của lý thuyết tăng trƣởng nội sinh.

Trong lý thuyết FDI và tăng trƣởng kinh tế, các kết quả nghiên cứu chƣa đồng nhất về việc liệu FDI có thúc đẩy tích cực vào tăng trƣởng kinh tế hay không?. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây của Hermes và Lensink (2003), Alfaro và cộng sự.