Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và Cơ sở lý luận về tăng thu Ngân sách Nhà nước cấp tỉnh - Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu luận văn - Chương 3: Thực trạng thu Ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Hải Dương - Chương 4: Giải pháp tăng thu Ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Hải Dương 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TĂNG THU NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP TỈNH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trƣớc đây Nhìn chung, có nhiều các tạp chí, bài nghiên cứu khoa học, hội thảo, luận văn, luận án… tập trung nghiên cứu về tình hình quản lý thu, chi ngân sách nhà nƣớc ở nƣớc ta.
Các nghiên cứu sau khi nghiên cứu về mặt lý luận đã đƣa ra đƣợc những đóng góp quan trọng trong việc quản lý thu, chi ngân sách nhà nƣớc. Một số vấn đề về quản lý và điều hành NSNN. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Tác giả đã phân tích một số vấn đề về quản lý NSNN từ năm 2005 trở về trƣớc, đánh giá những mặt đƣợc và những mặt còn hạn chế trong quản lý; đề xuất một số định hƣớng trong điều hành và quản lý Ngân sách nhà nƣớc hiệu quả trong thời gian tới.
Quản lý thu chi ngân sách ở các tỉnh duyên hải miền Trung. Tạp chí thuế, số tháng 3/2005. Bài viết đã làm rõ hệ thống cơ sở lý luận về thu chi ngân sách nhà nƣớc. Đánh giá thực trạng công tác quản lý thu chi ngân sách nhà nƣớc tại các tỉnh duyên hải miền Trung.
Tác giả đã đƣa ra đƣợc kết quả, hạn chế và nguyên nhân từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý thu chi cho các tỉnh duyên hải miền Trung.Giải pháp thu ngân sách nhà nƣớc 2013: nhìn từ bài học 2012. Tạp chí tài chính, ngày 6/3/2013. Bài viết nhìn lại một số nét khái quát về tình hình thu NSNN năm 2012, đề xuất những bài học và giải pháp cho thực hiện dự toán thu NSNN năm 2013. Bài viết đã đề xuất một số giải pháp cụ thể về tăng thu Ngân sách năm 2013 của cả nƣớc.
Trên cơ sở đó, tác giả nghiên cứu giải pháp cụ thể của địa bàn Huyện áp dụng trong thời gian nghiên cứu thực tế. Ngoài ra, còn có các luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ nghiên cứu về vấn đề này nhƣ: 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đỗ Thị Mai Lan, 2015. Quản lý thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội. Trƣờng Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Luận văn đã tổng hợp, hệ thống hóa một số nội dung lý luận về quản lý NSNN, chủ yếu tập trung vào quản lý thu NSNN qua kho bạc nhà nƣớc Hà Nội. Phân tích đƣợc thực trạng, làm rõ những kết quả đạt đƣợc, chỉ ra những hạn chế trong việc quản lý thu NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc Hà Nội. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu và đánh giá về tình hình quản lý thu NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc Hà Nội, đề tài đã đề xuất ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu NSNN qua Kho bạc Nhà nƣớc Hà Nội. - Nguyễn Đắc Thảo, 2013.
Giải pháp tăng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Trƣờng Đại học kinh tế và quản trị kinh doanh, Đại học Thái Nguyên. Luận văn góp phần hệ thống hóa đƣợc những vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về vấn đề NSNN nói chung và việc tăng cƣờng thu NSNN nói riêng. Đồng thời đánh giá đƣợc thực trạng công tác quản lý thu ngân sách trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn vừa qua; chỉ ra những mặt mạnh, những tồn tại và nguyên nhân, là cơ sở cho việc đề xuất giải pháp.
Các kết quả nghiên cứu có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các đơn vị liên quan và cơ quan cùng cấp có điều kiện kinh tế- xã hội tƣơng tự và cá nhân có quan tâm, là tài liệu dung trong nghiên cứu, giảng dạy và học tập trong nhà trƣờng. - Trần Quốc Vinh, 2009. Đổi mới quản lý ngân sách địa phương các tỉnh cùng Đồng bằng sông Hồng. Trƣờng Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trên cơ sở phƣơng pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, tác giả đã sử dụng phƣơng pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê trong quá trình thực hiện. Luận văn đã phân tích thực trạng quản lý NSĐP các tỉnh Đồng bằn sông Hồng, nêu bật những thành công trong quản lý NSĐP; phân tích các nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong quản lý NSĐP. Từ đó tác giả đề ra những giải 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com pháp cụ thể trong từng lĩnh vực nhằm đổi mới quản lý ngân sách địa phƣơng và những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách tỉnh Kiên Giang. Trƣờng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Luận văn đề cập đến những vấn đề lý luận về ngân sách nhà nƣớc và nội dung hoạt động của nó, xem xét khái quát thực trạng về quản lý ngân sách tại Kiên Giang. Từ đó tìm ra những tồn tại, hạn chế của việc quản lý ngân sách và trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện việc quản lý ngân sách địa phƣơng trong thời gian tới. Luận văn đã sử dụng phƣơng pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin, làm phƣơng pháp luận nghiên cứu về lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân sách. Đồng thời sử dụng phƣơng pháp phân tích tổng hợp, thống kê, so sánh dựa trên lý thuyết tài chính và số liệu thực tiễn về ngân sách tỉnh Kiên Giang từ đó làm sáng tỏ các nội dung nghiên cứu.
Khoảng trống nghiên cứu Nội dung các đề tài và bài báo thực hiện về hoạt động thu NSNN đã đƣa ra đầy đủ lý thuyết về Ngân sách và hoạt động thu NSNN, tập trung vào vấn đề nâng cao hiệu quả thu NSNNvà đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu NSNN. Các luận văn, đề tài đã đƣa ra những kết luận, kiến nghị chủ yếu tập trung vào giải quyết những vấn đề bức xúc, những nhiệm vụ cụ thể của giai đoạn trƣớc năm 2010. Một số luận văn thông qua mô hình hồi quy cùng với khảo sát thực tế đã đƣa ra đƣợc các giải pháp có tính thực tế cao và phù hợp với từng địa bàn nghiên cứu. Các luận văn đã đi sâu nghiên cứu vấn đề này, tuy nhiên vẫn còn tồn tại những khoảng trống domỗi địa bàn có những đặc thù và đặc điểm riêng biệt phù hợp với từng địa bàn nghiên cứu, nên các giải pháp đƣa ra không thể áp dụng một cách đồng nhất.
Hơn nữa, phần lớn các tác giả đều xuất phát từ mục tiêu tăng cƣờng, nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu của NSNN cho các hoạt động sự nghiệp nên cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu chƣa thật sự thoát ra khỏi tƣ duy bao cấp, chỉ mới nghiên cứu để tháo gỡ những vấn đề bất cập trong thực tế mà thôi. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặc dù trong luận văn, tác giả cũng sử dụng các tiêu chí về ngân sách nhƣ các luận văn khác nhƣng tác giả sẽ khai thác đi sâu vào xác định xu hƣớng biến động của từng nguồn thu trong cân đối ngân sách nhằm phục vụ cho việc phân tích, đánh giá công tác trong thu ngân sách. Đi sâu vào phân tích đánh giá những nguồn thu chủ yếu nổi bật trên địa bàn của tỉnh. Từ đó đƣa ra các giải pháp phù hợp trên địa bàn tỉnh nhằm đạt hiệu quả cao nhất khi áp dụng.
Cơ sở lý luận về Ngân sách Nhà nƣớc 1. Khái niệm về Ngân sách Nhà nƣớc NSNN ra đời cùng với sự xuất hiện của Nhà nƣớc, Nhà nƣớc bằng quyền lực chính trị và xuất phát từ nhu cầu về tài chính để đảm bảo thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình đã đặt ra những khoản thu, chi của NSNN. Điều này cho thấy chính sự tồn tại của Nhà nƣớc đối với đời sống kinh tế- xã hội là những yếu tố cơ bản quyết định sự tồn tại và tính chất hoạt động của NSNN. Cho đến nay, thuật ngữ NSNN đƣợc phổ biến rộng rãi ở mọi quốc gia, tuy nhiên chƣa có một khái niệm thống nhất cho NSNN.
Ở Việt Nam, Luật Ngân sách Nhà nƣớc số 83/2015/QH13 đƣợc Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 25/06/2015 định nghĩa: “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước”. Bên ngoài, hoạt động của NSNN biểu hiện đa dạng dƣới hình thức các khoản thu và các khoản chi tài chính của Nhà nƣớc ở các lĩnh vực hoạt động kinh tế- xã hội. Các khoản thu, chi này đƣợc tổng hợp trong một Bảng dự toán thu chi tài chính đƣợc thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định. Các khoản thu mang tính chất bắt buộc của NSNN là một bộ phận các nguồn tài chính chủ yếu đƣợc tạo ra thông qua việc phân phối thu nhập quốc dân đƣợc sáng tạo ra trong khu vực sản xuất kinh doanh và các khoản chi chủ yếu của ngân sách mang tính chất cấp phát phục vụ cho đầu tƣ phát triển và tiêu dùng của xã hội.
Nhƣ vậy, về hình thức có thể hiểu: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc có trong dự toán, đã đƣợc cơ quan Nhà 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nƣớc có thẩm quyền phê duyệt (Quốc hội) và đƣợc thực hiện trong một năm để đảm bảo việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc. Về nội dung, đằng sau hình thức biểu hiện ra bên ngoài của NSNN là một quỹ tiền tệ với các khoản thu và các khoản chi của nó, NSNN là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính của xã hội để tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của nhà nƣớc nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc.