Các biện pháp tăng nguồn tài chính cho đào tạo bồi dưỡng tại Học viện Hành chính Quốc gia

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu vnu ued các biện pháp tăng nguồn tài chính cho đào tạo bồi dưỡng tại học viện hành chính quốc gia, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Hằng
• Người hướng dẫn: Ts. Phạm Quang Sáng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Các biện pháp tăng nguồn tài chính cho đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Hành chính Quốc gia
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHẰM TĂNG NGUỒN TÀI CHÍNH CỦA CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
• 1.1. Đào tạo, bồi dưỡng và các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
• 1.1.1. Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng và cán bộ, công chức
• 1.2. Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
• 1.3. Vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay
• 1.4. Các nguồn tài chính và quản lý tài chính trong các cơ sở đào tạo
• 1.4.1. Khái niệm tài chính, nguồn tài chính
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ HUY ĐỘNG CÁC NGUỒN TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG TẠI HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM TĂNG NGUỒN TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG TẠI HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA TRONG BỐI CẢNH MỚI

Tóm tắt

I. Tổng quan về tăng cường nguồn tài chính cho đào tạo tại Học viện Hành chính Quốc gia

Học viện Hành chính Quốc gia đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, công chức. Tuy nhiên, nguồn tài chính cho đào tạo vẫn còn hạn chế. Việc tăng cường nguồn tài chính cho đào tạo là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

1.1. Định nghĩa và vai trò của nguồn tài chính trong đào tạo

Nguồn tài chính cho đào tạo là các khoản tiền được sử dụng để tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng. Vai trò của nguồn tài chính này không chỉ giúp duy trì hoạt động của Học viện mà còn nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

1.2. Tình hình hiện tại về nguồn tài chính tại Học viện

Hiện nay, Học viện Hành chính Quốc gia đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc huy động nguồn tài chính. Ngân sách nhà nước không đủ để đáp ứng nhu cầu đào tạo, dẫn đến việc cần thiết phải tìm kiếm các nguồn tài chính khác.

II. Những thách thức trong việc tăng cường nguồn tài chính cho đào tạo

Việc tăng cường nguồn tài chính cho đào tạo tại Học viện Hành chính Quốc gia gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như ngân sách hạn chế, sự cạnh tranh từ các cơ sở đào tạo khác và nhu cầu ngày càng cao từ thị trường lao động là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Ngân sách nhà nước và hạn chế trong đầu tư

Ngân sách nhà nước dành cho đào tạo còn hạn chế, không đủ để đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo. Điều này tạo ra áp lực lớn cho Học viện trong việc tìm kiếm nguồn tài chính bổ sung.

2.2. Cạnh tranh từ các cơ sở đào tạo khác

Sự cạnh tranh từ các cơ sở đào tạo khác cũng là một thách thức lớn. Các cơ sở này thường có nguồn tài chính dồi dào hơn, cho phép họ đầu tư vào cơ sở vật chất và chương trình đào tạo tốt hơn.

III. Phương pháp tăng cường nguồn tài chính cho đào tạo tại Học viện

Để tăng cường nguồn tài chính cho đào tạo, Học viện Hành chính Quốc gia cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các giải pháp như hợp tác với doanh nghiệp, tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển chương trình đào tạo là rất quan trọng.

3.1. Hợp tác với doanh nghiệp để huy động tài chính

Hợp tác với doanh nghiệp không chỉ giúp Học viện huy động nguồn tài chính mà còn tạo cơ hội cho sinh viên thực tập và làm việc. Các doanh nghiệp có thể tài trợ cho các chương trình đào tạo, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

3.2. Tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học là một trong những nguồn tài chính quan trọng. Học viện cần đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu, từ đó thu hút tài trợ từ các tổ chức trong và ngoài nước.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tài chính cho đào tạo

Việc áp dụng các biện pháp tăng cường nguồn tài chính đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học viện Hành chính Quốc gia đã có những bước tiến trong việc cải thiện chất lượng đào tạo và mở rộng quy mô.

4.1. Kết quả từ các chương trình hợp tác

Các chương trình hợp tác với doanh nghiệp đã giúp Học viện huy động được nguồn tài chính đáng kể, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo thông qua việc thực hành thực tế cho sinh viên.

4.2. Tác động của nghiên cứu khoa học đến tài chính

Nghiên cứu khoa học không chỉ giúp Học viện thu hút tài trợ mà còn nâng cao uy tín và chất lượng đào tạo, từ đó thu hút thêm sinh viên và nguồn tài chính.

V. Kết luận và tương lai của nguồn tài chính cho đào tạo tại Học viện

Tương lai của nguồn tài chính cho đào tạo tại Học viện Hành chính Quốc gia phụ thuộc vào khả năng huy động và quản lý tài chính hiệu quả. Việc áp dụng các biện pháp hợp lý sẽ giúp Học viện phát triển bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của việc quản lý tài chính

Quản lý tài chính hiệu quả là yếu tố quyết định đến sự thành công của Học viện. Cần có các chính sách rõ ràng và minh bạch trong việc sử dụng nguồn tài chính.

5.2. Định hướng phát triển nguồn tài chính trong tương lai

Học viện cần xây dựng các kế hoạch dài hạn để phát triển nguồn tài chính, từ đó đảm bảo chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình đổi mới kinh tế và hội nhập quốc tế giai đoạn 2002 - 2006, nhu cầu đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức tại Việt Nam gia tăng nhanh chóng, thể hiện qua việc tổ chức hơn 403 lớp chuyên viên hành chính doanh nghiệp cho gần 40.000 học viên và 81 lớp chuyên viên chính cho hơn 5.000 cán bộ. Sự mở rộng vượt bậc về quy mô đặt ra mâu thuẫn gay gắt với tiềm lực tài chính thực tế khi nguồn ngân sách nhà nước cấp chỉ đáp ứng được khoảng 75% đến 80% nhu cầu chi tiêu cần thiết của các cơ sở đào tạo công lập.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn lực tài chính chi thường xuyên tại Học viện Hành chính Quốc gia trong bối cảnh chuyển dịch sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý tài chính giáo dục, đánh giá toàn diện thực trạng thu - chi và hiệu quả huy động vốn giai đoạn 2002 - 2006, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp quản lý mang tính đột phá nhằm đa dạng hóa các nguồn tài chính ngoài ngân sách. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nguồn tài chính phục vụ chi thường xuyên tại trụ sở chính Hà Nội cùng các phân viện tại Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Huế từ năm 2002 đến năm 2008.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp đơn vị bù đắp khoảng thâm hụt 20% đến 25% ngân sách, phấn đấu nâng định mức chi đào tạo bình quân từ 3,7 triệu đồng lên trên 5,8 triệu đồng cho mỗi sinh viên, đồng thời thúc đẩy tỷ trọng nguồn thu từ hoạt động dịch vụ khoa học và đào tạo theo nhu cầu đạt trên 35% tổng nguồn thu của nhà trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Vốn con người (Human Capital Theory), khẳng định đầu tư cho giáo dục và bồi dưỡng công chức là quá trình tích lũy vốn con người quan trọng nhất, tạo ra giá trị gia tăng và năng suất vượt trội cho bộ máy hành chính nhà nước. Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết Quản lý tài chính công hiện đại và mô hình Quản trị tự chủ trong đơn vị sự nghiệp có thu theo tinh thần Nghị định số 10/2002/NĐ-CP, nhấn mạnh việc gắn liền quyền tự chủ phân bổ tài chính với trách nhiệm giải trình và công khai minh bạch.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

• Đào tạo: Quá trình truyền thụ tri thức và kỹ năng có hệ thống theo các cấp độ văn bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công tác dài hạn.
• Bồi dưỡng: Quá trình giảng dạy, cập nhật và hoàn thiện kiến thức, kỹ năng thực thi công vụ theo ngạch bậc chuyên viên và vị trí chức danh nhằm nâng cao năng lực giải quyết công việc tức thì.
• Cán bộ, công chức: Đội ngũ công dân Việt Nam trong biên chế, giữ các chức vụ chuyên môn hoặc lãnh đạo trong cơ quan nhà nước theo quy định của Pháp lệnh Cán bộ, công chức.
• Tài chính giáo dục và nguồn tài chính: Toàn bộ các dòng tiền tệ công và tư được huy động, phân phối và sử dụng để duy trì, mở rộng hoạt động đào tạo, bao gồm ngân sách nhà nước, học phí, hợp đồng nghiên cứu và tài trợ quốc tế.
• Quản lý tài chính trong nhà trường: Chu trình thực hiện bốn chức năng cốt lõi gồm lập kế hoạch ngân sách, điều hành thực thi thu chi, kiểm tra giám sát và quyết toán tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống báo cáo quyết toán tài chính của Phòng Kế toán - Tài vụ từ năm 2002 đến năm 2006, các số liệu thống kê về quy mô 5 khóa đại học chính quy và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Quyết định số 161/2003/QĐ-TTg, Quyết định số 234/2003/QĐ-TTg và Quyết định số 13/2006/QĐ-BNV.

Cỡ mẫu khảo nghiệm thực nghiệm bao gồm 120 phiếu xin ý kiến chuyên gia và cán bộ quản lý tài chính, đào tạo tại Học viện. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng kết hợp thuận tiện, đại diện cho các khoa chuyên môn (như Khoa Quản lý Tài chính công, Khoa Hành chính học) và các phân viện khu vực nhằm bảo đảm tính khách quan cao nhất. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích tỷ trọng cơ cấu kết hợp phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn là nhằm lượng hóa chính xác mức độ tăng trưởng người học (tăng 65%) so với tốc độ tăng nguồn ngân sách (tăng gần 70%), qua đó kiểm định tính khả thi của các giả thuyết nghiên cứu trong mốc thời gian hoàn thành năm 2008.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ gia tăng quy mô đào tạo tạo ra khoảng cách lớn với khả năng bao cấp của ngân sách. Trong giai đoạn 2002 - 2006, số lượng người học tăng 65%, Học viện đã đào tạo 3.405 cử nhân chính quy, 452 học viên cao học, 32 nghiên cứu sinh và hơn 12.400 học viên trung cấp hành chính tại 210 lớp. Dù định mức ngân sách cấp cho mỗi sinh viên tăng từ 3,7 triệu đồng lên 5,8 triệu đồng (tăng gần 56,8%), nguồn ngân sách vẫn chỉ đáp ứng được 75% đến 80% nhu cầu chi thực tế, đòi hỏi phải huy động các nguồn thu ngoài ngân sách để bù đắp 20% đến 25% thiếu hụt.

Thứ hai, cơ cấu chi tiêu thường xuyên tập trung lớn vào con người nhưng thiếu tính cân đối. Chi trả cho con người (Nhóm I gồm lương, phụ cấp giảng viên từ 20% đến 70%, bảo hiểm, học bổng 14%) chiếm tỷ trọng lớn nhất, tăng từ 40% năm 2002 lên mức 46% năm 2005. Chi nghiệp vụ chuyên môn (Nhóm II) duy trì tỷ lệ 21% năm 2003 và giữ mức 23% trong giai đoạn 2004 - 2006, trong khi chi mua sắm, sửa chữa tài sản cố định (Nhóm III) dao động trong khoảng 30% đến 35%.

Thứ ba, tiềm năng khai thác nguồn thu từ hoạt động nghiên cứu khoa học và dịch vụ tư vấn còn phân tán. Dù sở hữu nguồn nhân lực chất lượng cao với 63 tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư và 121 thạc sĩ (hơn 80% cán bộ biên chế có trình độ đại học trở lên), nguồn thu từ các hợp đồng dịch vụ khoa học công nghệ và bồi dưỡng theo nhu cầu xã hội vẫn chưa tương xứng với vị thế của một trung tâm quốc gia.

Thứ tư, áp lực chi phí vận hành tăng vọt từ cơ sở vật chất mới. Việc đưa vào sử dụng tòa nhà 11 tầng, khởi công tòa nhà 9 tầng, vận hành 4 phòng LAB ngoại ngữ và phòng máy tính 100 máy kết nối internet đã khiến chi phí điện, nước, bảo trì kỹ thuật tăng nhanh, gây sức ép lên quỹ chi thường xuyên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của sự mất cân đối tài chính là do cơ chế phân bổ ngân sách theo phương thức cũ chưa bắt kịp tốc độ mở rộng đào tạo theo nhu cầu xã hội. Việc thực hiện quyền tự chủ theo Nghị định số 10/2002/NĐ-CP tại đơn vị vẫn còn ở bước đầu, quy chế chi tiêu nội bộ chưa thực sự tạo động lực kinh tế mạnh mẽ cho đội ngũ giảng viên khai thác đề tài nghiên cứu ứng dụng.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu về kinh tế giáo dục đại học công lập, việc phụ thuộc vào ngân sách trên 70% tổng nguồn thu là một lực cản lớn cho quá trình hiện đại hóa. Về mặt trực quan hóa, toàn bộ dữ liệu biến động tài chính được thể hiện rõ ràng qua biểu đồ cột chồng mô tả cơ cấu ba nhóm chi phí giai đoạn 2003 - 2006 và bảng cân đối nguồn thu đối sánh giữa ngân sách nhà nước với học phí và dịch vụ khoa học. Việc phân tích trực quan này chứng minh rằng đa dạng hóa nguồn tài chính là con đường tất yếu để duy trì chất lượng giảng dạy.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đa dạng hóa và mở rộng các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn có thu: Ban Đào tạo cùng các khoa chuyên ngành chủ động thiết kế các khóa bồi dưỡng quản lý tài chính công, hành chính văn phòng, thư ký giám đốc và tin học chuẩn quốc tế ICDL; hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng nguồn thu từ học phí và dịch vụ đào tạo lên mức 35% đến 40% tổng nguồn thu trong lộ trình 2008 - 2012.
• Thương mại hóa hoạt động nghiên cứu khoa học và tư vấn hành chính: Viện Nghiên cứu Khoa học Hành chính phối hợp Khoa Quản lý Tài chính công ký kết hợp đồng tư vấn cải cách thể chế và quản lý công với các bộ, ngành và 63 tỉnh thành; đặt mục tiêu doanh thu từ dịch vụ khoa học đạt 15% đến 20% trong cơ cấu thu ngoài ngân sách giai đoạn 2008 - 2010.
• Hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ và áp dụng định mức kinh tế kỹ thuật: Phòng Kế toán - Tài vụ rà soát định mức tiêu hao điện, nước, văn phòng phẩm nhằm cắt giảm từ 10% đến 15% chi phí hành chính lãng phí ở Nhóm II ngay trong năm ngân sách 2008, đồng thời thực hiện cơ chế khoán chi và trích thưởng thỏa đáng cho cá nhân tìm kiếm được nguồn tài trợ.
• Mở rộng hợp tác quốc tế để thu hút nguồn vốn dự án: Ban Hợp tác Quốc tế tăng cường liên kết đào tạo sau đại học với các đối tác từ CHLB Đức, Canada, New Zealand; mục tiêu thu hút từ 2 đến 3 dự án viện trợ kỹ thuật mỗi năm, bảo đảm hỗ trợ kinh phí bồi dưỡng cho hơn 150 lượt cán bộ học tập tại nước ngoài.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Lãnh đạo và nhà quản lý các cơ sở giáo dục đại học, học viện công lập: Nắm bắt giải pháp chuyển đổi cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định số 10/2002/NĐ-CP và Quyết định số 234/2003/QĐ-TTg nhằm bù đắp khoảng thiếu hụt 20% đến 25% ngân sách.
• Trưởng phòng Kế toán - Tài vụ và cán bộ tài chính kế toán: Tham khảo phương pháp xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, phân bổ tối ưu 3 nhóm chi phí thường xuyên và định mức tiết kiệm 10% đến 15% chi phí vận hành.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và Bộ Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng cứ liệu thực tế về định mức đầu tư (3,7 triệu đến 5,8 triệu đồng/sinh viên) để xây dựng chính sách học phí và phân bổ ngân sách đào tạo công chức.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục, Quản trị công: Khai thác khung lý thuyết Vốn con người và phương pháp khảo sát 120 mẫu chuyên gia phục vụ nghiên cứu học thuật chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Học viện Hành chính Quốc gia phải tăng cường khai thác nguồn tài chính ngoài ngân sách? Quy mô người học tăng 65% trong giai đoạn 2002 - 2006 khiến ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được 75% đến 80% nhu cầu chi tiêu thực tế. Việc khai thác nguồn thu ngoài ngân sách là giải pháp bắt buộc để bù đắp 20% đến 25% thiếu hụt, bảo đảm chi trả lương và vận hành 30 giảng đường hiện đại.

Định mức ngân sách cấp cho mỗi sinh viên của trường thay đổi như thế nào? Từ năm 2002 đến năm 2006, định mức ngân sách cấp bình quân cho một sinh viên được điều chỉnh tăng từ 3,7 triệu đồng lên 5,8 triệu đồng, tương đương mức tăng gần 56,8%. Tuy nhiên mức tăng này vẫn chưa theo kịp tốc độ gia tăng của chi phí duy tu cơ sở vật chất và thiết bị giảng dạy tiên tiến.

Cơ cấu chi tiêu thường xuyên của đơn vị được phân chia theo tỷ lệ nào? Kinh phí được chia thành 3 nhóm: Nhóm I (chi con người) chiếm tỷ trọng cao nhất từ 40% đến 46%; Nhóm II (chi nghiệp vụ chuyên môn) chiếm ổn định từ 21% đến 23%; Nhóm III (mua sắm, sửa chữa tài sản cố định) chiếm khoảng 30% đến 35% tổng chi thường xuyên hàng năm.

Đội ngũ cán bộ, giảng viên đóng góp gì vào việc tăng nguồn tài chính? Học viện sở hữu 63 giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và 121 thạc sĩ với trên 80% cán bộ đạt trình độ đại học trở lên. Đây là lực lượng nòng cốt trực tiếp giảng dạy 403 lớp bồi dưỡng doanh nghiệp và triển khai các hợp đồng tư vấn quản lý công tạo nguồn thu dịch vụ.

Biện pháp nào giúp tối ưu hóa công tác quản lý tài chính nội bộ? Đơn vị cần hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ, kiểm soát chặt chẽ định mức điện nước, xăng dầu để tiết kiệm 10% đến 15% chi phí nghiệp vụ, đồng thời trích lập quỹ học bổng chuẩn 14% và áp dụng cơ chế phân phối thu nhập tăng thêm theo kết quả lao động.

Kết luận

• Tăng trưởng quy mô đào tạo tạo áp lực lớn: Số lượng học viên tăng 65% trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng 75% đến 80% nhu cầu chi cần thiết.
• Tái cơ cấu chi tiêu thường xuyên: Kiểm soát chặt chẽ chi phí con người (chiếm 40% đến 46%) và cắt giảm 10% đến 15% chi phí hành chính lãng phí thông qua định mức kinh tế kỹ thuật.
• Phát huy năng lực đội ngũ trí thức: Khai thác tiềm lực của 63 chuyên gia có học vị tiến sĩ trở lên để nâng nguồn thu dịch vụ đào tạo và nghiên cứu đạt 35% đến 40% tổng thu.
• Đẩy mạnh quyền tự chủ tài chính: Hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ theo tinh thần Nghị định số 10/2002/NĐ-CP và Quyết định số 234/2003/QĐ-TTg.
• Mở rộng liên kết quốc tế: Duy trì thu hút từ 2 đến 3 dự án viện trợ kỹ thuật hàng năm nhằm hiện đại hóa cơ sở vật chất và phương pháp đào tạo.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện giúp Học viện Hành chính Quốc gia giải quyết triệt để bài toán khan hiếm tài chính trong giai đoạn 2008 - 2012. Các đơn vị giáo dục công lập hãy áp dụng ngay mô hình quản trị chi tiêu và chiến lược đa dạng hóa nguồn thu này để nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thời đại ngày nay “tri thức là sự giàu có” và lợi thế so sánh trong cạnh tranh kinh tế phụ thuộc vào kiến thức và tri thức của con người. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng hơn trong bối cảnh toàn cầu hoá kinh tế. Sức mạnh trí tuệ là yếu tố quyết định sự thành bại, “lao động có kỹ năng sẽ trở thành lợi thế so sánh lâu dài” và “kỹ năng là vũ khí cạnh tranh quyết định trong thế kỷ XXI”.

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo sẽ tích luỹ vốn con người, sẽ cung cấp nguồn nhân lực có trình độ cao và chất lượng cao. Đội ngũ nhân lực có trình độ cao là chìa khoá để duy trì sự tăng trưởng kinh tế và tăng thu nhập. Đặc biệt đối với Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế và tiến trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước (mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam cơ bản sẽ trở thành một nước công nghiệp), giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế xã hội. Từ 1986 đến nay, nền kinh tế nước ta chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước, song song với quá trình này là sự mở cửa và hội nhập với nền kinh tế thế giới.

Khi hội nhập kinh tế quốc tế, bộ máy quản lý Nhà nước phải điều chỉnh để có những cơ cấu, thể chế tương thích. Nếu vào một cuộc chơi chung mà riêng mình một bài riêng thì chắc chắn là không “ăn”. Chúng ta phải tự điều chỉnh, đó là tất yếu. Nhà nước trước đây quản lý cả về vĩ mô và vi mô thì bây giờ xác định chỉ quản lý vĩ mô toàn xã hội thông qua việc sử dụng công cụ để điều tiết chung.

Vấn đề này sẽ được tách bạch và đây chính là mục tiêu của cải cách hành chính. Yêu cầu hàng đầu hiện nay là làm rõ chức năng, Nhà nước sẽ làm đúng việc của mình, đó là làm chính sách, làm pháp luật, làm cơ chế, làm tiêu chuẩn chung của xã hội, sau đó hướng dẫn xã hội, thanh tra và kiểm 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một trong những thách thức lớn nhất của quá trình chuyển đổi này là mâu thuẫn giữa yêu cầu của quá trình hội nhập với trình độ. Trình độ nền hành chính của Việt Nam so với khu vực và thế giới còn kém.

Nhận thức rõ mâu thuẫn này, một trong những giải pháp đưa ra đó là đào tạo và bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, công chức. Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức (Quyết định số 161/2003/QĐ-TTg ngày 04 tháng 8 năm 2003). Tiếp đó, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ban hành "Quy định các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý nhà nước đối với cán bộ, công chức" (Quyết định số 13/2006/QĐ-BNV ngày 06 tháng 10 năm 2006). Học viện Hành chính Quốc gia được thành lập từ 1959 đến nay và ngày càng có vai trò quan trọng trong việc đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng quản lý cho đội ngũ cán bộ, công chức.

"Học viện Hành chính Quốc gia là Trung tâm Quốc gia, tự chủ và tự chịu trách nhiệm về tổ chức bộ máy biên chế và tài chính theo quy định của pháp luật; thực hiện các chức năng: đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, các chức danh công chức hành chính các cấp, cán bộ, công chức cơ sở, công chức dự bị, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên các chuyên ngành hành chính và quản lý nhà nước; nghiên cứu khoa học hành chính và tư vấn cho Chính phủ trong lĩnh vực hành chính và quản lý nhà nước. Nhu cầu đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức thì lớn, trong khi đó khả năng đầu tư của ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, Nhà nước không thể bao cấp toàn bộ cho sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức. Trong nền kinh tế thị trường, áp lực về cải cách tài chính cho đào tạo bồi dưỡng lực lượng lao động của cả nước nói chung và cán bộ công chức nói riêng đã tăng lên ở hầu hết các nơi trên thế giới. Những giải pháp nhằm khắc phục sự khan hiếm về nguồn vốn đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn đầu 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tư, sẽ được tìm ra cho các cơ sở đào tạo với điều kiện khung chính sách cho các hoạt động phải được cải cách một cách cơ bản và các cơ sở đào tạo ngày càng phải năng động hơn trong việc tìm kiếm và gia tăng nguồn lực đầu tư cho đào tạo và bồi dưỡng.

Nhận thức được tầm quan trọng của nguồn tài chính và để cho hoạt động đào tạo của Học viện ngày càng đảm bảo chất lượng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cho sự nghiệp đổi mới quản lý nhà nước, kết hợp với những kinh nghiệm tích luỹ được trong quá trình công tác, đề tài "Các biện pháp tăng nguồn tài chính cho đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Hành chính Quốc gia" vừa nhằm đáp ứng những yêu cầu cấp thiết và có tính thời sự trong tình hình hiện nay. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở xác định các cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng của việc quản lý huy động nguồn lực tài chính, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý nhằm tăng nguồn tài chính cho đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Hành chính Quốc gia (HCQG) trong bối cảnh mới. Khách thể nghiên cứu Các nguồn tài chính có khả năng huy động cho đào tạo, bồi dưỡng ở Học viện HCQG 4. Đối tƣợng nghiên cứu Quá trình quản lý nhằm tăng nguồn tài chính cho đào tạo, bồi dưỡng ở Học viện HCQG trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và hội nhập.

Nhiệm vụ nghiên cứu - Hệ thống và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về vai trò của đào tạo, bồi dưỡng; tầm quan trọng của các nguồn tài chính và việc quản lý huy động các nguồn tài chính cho đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Phân tích tình hình các nguồn tài chính và thực trạng công tác quản lý nhằm tăng nguồn tài chính cho phát triển đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện HCQG. - Đề xuất về một số biện pháp về đổi mới công tác quản lý nhằm tăng nguồn tài chính cho đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện HCQG - Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất thông qua phiếu hỏi ý kiến các chuyên gia và cán bộ quản lý. Giả thuyết khoa học Trong điều kiện nguồn ngân sách nhà nước cấp cho đào tạo, bồi dưỡng không tương ứng với việc mở rộng quy mô đào tạo, bồi dưỡng; việc huy động các nguồn tài chính ngoài ngân sách có kết quả tích cực hơn dựa trên quan điểm cho rằng cần xây dựng và hoàn thiện các phương án thực hiện chế độ tự chủ, trách nhiệm xã hội và quy chế chi tiêu nội bộ của Học viện HCQG.

Phạm vi nghiên cứu Về nội dung: Các nguồn tài chính cho phát triển đào tạo, bồi dưỡng của Học viện HCQG được nghiên cứu chủ yếu đối với các nguồn kinh phí cấp cho chi thường xuyên không đi sâu vào nguồn cấp cho đầu tư xây dựng cơ bản; và nghiên cứu các nguồn tài chính dưới góc độ quản lý tài chính. Đối với các khoản chi phí của người học (chi phí tư nhân) cho công tác đào tạo, bồi dưỡng chủ yếu đề cập tới khoản đóng góp của người học cho cơ sở đào đào tạo dưới hình thức học phí không đi sâu nghiên cứu tất cả các chi phí của người học cho quá trình đào tạo. Về thời gian: Tập trung nghiên cứu giai đoạn từ năm 2002 đến nay (từ khi có Nghị định số 10/2002/ NĐ -CP - dấu hiệu bắt đầu tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội cho các cơ sở đào tạo). 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Phƣơng pháp nghiên cứu Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, chúng tôi sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau: Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận - Sưu tầm sách, tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu - Đọc, phân tích, tổng hợp các tài liệu để xây dưng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Phương pháp điều tra xã hội học (sử dụng bảng câu hỏi trong đánh giá các quy định hiện hành của Học viện và các khả năng tăng nguồn tài chính cho đào tạo bồi dưỡng) - Phương pháp thu thập và phân tích số liệu thống kê (về quy mô đào tạo, bồi dưỡng; về nguồn thu) - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý - Phương pháp hỏi ý kiến các chuyên gia. Cấu trúc luận văn Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhằm tăng nguồn tài chính của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Chƣơng 2: Đánh giá công tác quản lý huy động các nguồn tài chính cho phát triển đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Hành chính Quốc gia Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý nhằm tăng nguồn tài chính cho phát triển đào tạo, bồi dưỡng tại Học viện Hành chính Quốc gia trong bốí cảnh mới 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHẰM TĂNG NGUỒN TÀI CHÍNH CỦA CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 1.1 Đào tạo, bồi dƣỡng và các chƣơng trình đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, công chức 1. Khái niệm đào tạo, bồi dưỡng và cán bộ, công chức 1.

Đào tạo Theo từ điển bách khoa Việt Nam: “Đào tạo là quá trình tác động đến một con người nhằm làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững tri thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công nhất định góp phần của mình vào sự phát triển của xã hội, duy trì và phát triển nền văn minh của loài người. Về cơ bản, đào tạo là giảng dạy và học tập trong nhà trường gắn với giáo dục nhân cách. Như vậy, đào tạo là sự phát triển có hệ thống những kiến thức kỹ năng của mỗi người có thể thực hiện tốt nghề nghiệp hay nhiệm vụ của mình.