Luận văn: Giải pháp tăng cường nguồn lực thông tin tại Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội

Luận văn nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường nguồn lực thông tin, đáp ứng nhu cầu người dùng tại Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thuận
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Hùng
• Trường học: Trường Đại học Văn hóa Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học thư viện
• Đề tài: Tăng cường nguồn lực thông tin tại trung tâm thông tin - thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học thư viện
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Vai trò nguồn lực thông tin Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội

Trong bối cảnh kinh tế tri thức, nguồn lực thông tin đã trở thành tài sản chiến lược, quyết định sự phát triển của giáo dục và nghiên cứu khoa học. Đối với một trường đại học trọng điểm như Đại học Sư phạm Hà Nội (HNUE), Trung tâm Thông tin - Thư viện đóng vai trò là trái tim học thuật, nơi cung cấp dưỡng chất tri thức cho hoạt động giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Vai trò này không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ tài liệu mà còn là trung tâm hình thành tri thức, hỗ trợ tích cực cho mục tiêu đổi mới giáo dục theo hướng lấy người học làm trung tâm. Việc tăng cường nguồn lực thông tin Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội không chỉ là một nhiệm vụ cấp thiết mà còn là điều kiện tiên quyết để nhà trường khẳng định vị thế đầu ngành. Một hệ thống tài nguyên thông tin thư viện phong phú, cập nhật và dễ dàng truy cập sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thông qua việc đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Thị Thuận (2006), thư viện là "bộ phận không thể thiếu của hệ thống các trường đại học", có nhiệm vụ cung cấp "nguồn tài nguyên trí tuệ" phục vụ toàn diện cho cán bộ giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên. Do đó, việc đầu tư và phát triển các nguồn lực này, từ tài liệu truyền thống đến cơ sở dữ liệu điện tử, là một chiến lược dài hạn nhằm nâng cao chất lượng phục vụ và đáp ứng nhu

1.1. Tầm quan trọng của nguồn lực thông tin trong giáo dục

Thông tin là yếu tố sống còn đối với sự phát triển của mọi quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Báo cáo Chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ IX đã khẳng định: "Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá". Trong đó, tài nguyên thông tin thư viện chính là nền tảng vật chất cho việc phát huy nguồn lực con người. Một thư viện mạnh, với nguồn học liệu dồi dào, sẽ tạo điều kiện cho giảng viên cập nhật kiến thức mới, đổi mới phương pháp giảng dạy và thực hiện các công trình nghiên cứu khoa học tầm cỡ. Đối với sinh viên, đây là môi trường lý tưởng để phát triển kỹ năng thông tin, tự học, tự nghiên cứu, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo. Chất lượng đào tạo của một trường đại học phụ thuộc rất nhiều vào khả năng đáp ứng thông tin của thư viện, do đó chính sách phát triển thư viện cần được xem là ưu tiên hàng đầu.

1.2. Mục tiêu chiến lược của Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội

Trung tâm Thông tin - Thư viện Trường ĐH Sư phạm Hà Nội đặt ra mục tiêu chiến lược là trở thành một trung tâm học liệu hiện đại, đáp ứng toàn diện nhu cầu thông tin đa dạng của người dùng. Mục tiêu này bao gồm việc phát triển nguồn học liệu cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, bao quát tất cả các ngành đào tạo của trường. Bên cạnh đó, thư viện hướng tới việc hiện đại hóa thư viện thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng thư viện số HNUE và các cơ sở dữ liệu điện tử chuyên ngành. Một mục tiêu quan trọng khác là nâng cao chất lượng phục vụ thông qua việc đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, cải tiến các dịch vụ thông tin thư viện, và tăng cường khả năng truy cập từ xa cho người dùng, đảm bảo thông tin được cung cấp một cách đầy đủ, chính xác và kịp thời. Việc đạt được các mục tiêu này sẽ góp phần trực tiếp vào việc xây dựng HNUE thành trường đại học trọng điểm quốc gia.

II. Thực trạng và thách thức nguồn lực thông tin thư viện HNUE

Qua khảo sát thực tế tại Trung tâm Thông tin - Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội, có thể thấy rõ những điểm mạnh và cả những hạn chế trong công tác quản lý và khai thác nguồn lực thông tin. Luận văn của Nguyễn Thị Thuận (2006) cho thấy thư viện đã sở hữu một vốn tài liệu truyền thống đáng kể, với khoảng 419.091 cuốn sách và hơn 30.000 bản tạp chí, bao gồm cả tài liệu tiếng Việt và ngoại văn. Đặc biệt, kho luận văn, luận án với hơn 6.441 tên tài liệu là một nguồn lực thông tin nội sinh vô cùng quý giá. Tuy nhiên, thư viện cũng đối mặt với nhiều thách thức lớn. Sự bùng nổ thông tin và sự thay đổi trong nhu cầu của người dùng đòi hỏi một sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tài liệu in sang tài liệu số. Nguồn lực thông tin điện tử còn hạn chế, các cơ sở dữ liệu điện tử chủ yếu là dữ liệu thư mục, chưa có nhiều tài liệu toàn văn. Quá trình số hóa tài liệu diễn ra chậm, chưa đáp ứng được nhu cầu truy cập từ xa của đông đảo giảng viên và sinh viên. Bên cạnh đó, một lượng lớn tài liệu ngoại văn bằng tiếng Nga không còn được sử dụng thường xuyên, trong khi tài liệu tiếng Anh, Pháp lại chưa đủ đáp ứng. Đây là những rào cản chính trong việc tăng cường nguồn lực thông tin Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội một cách hiệu quả.

2.1. Phân tích nguồn lực thông tin truyền thống và nội sinh

Nguồn tài liệu truyền thống tại thư viện rất phong phú, bao gồm sách giáo trình, sách tham khảo, tạp chí khoa học, báo, và các tài liệu tra cứu. Đặc biệt, tài liệu nội sinh, bao gồm các công trình nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án được bảo vệ tại trường, là nguồn tài sản trí tuệ độc quyền và có giá trị cao. Thống kê cho thấy có 6.441 tên luận văn, luận án và 1.843 bản tài liệu do trường xuất bản. Đây là thế mạnh cốt lõi, phản ánh lịch sử và thành tựu nghiên cứu của nhà trường. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là việc bảo quản và phổ biến các tài liệu này. Nhiều tài liệu quý có nguy cơ xuống cấp theo thời gian và việc khai thác chủ yếu vẫn theo phương thức thủ công, gây khó khăn cho người dùng ở xa. Việc số hóa tài liệu nội sinh cần được ưu tiên để bảo tồn và phát huy giá trị của chúng.

2.2. Hạn chế về tài nguyên thông tin điện tử và công nghệ

Mặc dù đã triển khai phần mềm quản lý thư viện Libol 5.5 và xây dựng được hệ thống máy tính kết nối mạng, nguồn tài nguyên điện tử của thư viện vẫn còn nghèo nàn. Các cơ sở dữ liệu điện tử mà thư viện truy cập chủ yếu cung cấp thông tin thư mục, chưa có nhiều CSDL toàn văn, đặc biệt là các tạp chí khoa học quốc tế uy tín. Kho giáo trình điện tử ĐHSPHN chưa được xây dựng một cách hệ thống. Người dùng có nhu cầu rất lớn về việc truy cập tài liệu qua mạng, nhưng hạ tầng công nghệ và nguồn lực số chưa đáp ứng kịp. Đây là một điểm yếu cần khắc phục khẩn cấp để thư viện không bị tụt hậu trong cuộc cách mạng số và có thể cung cấp các dịch vụ thông tin thư viện hiện đại, linh hoạt.

2.3. Nhu cầu thông tin đa dạng chưa được đáp ứng đầy đủ

Nhu cầu tin của người dùng tại HNUE rất đa dạng, chuyên sâu theo từng ngành đào tạo và ngày càng tăng cao đối với tài liệu ngoại văn, đặc biệt là tiếng Anh. Kết quả khảo sát cho thấy 72,9% người dùng có nhu cầu sử dụng tài liệu tiếng Anh. Tuy nhiên, việc bổ sung tài liệu ngoại văn còn hạn chế, chưa cân đối giữa các ngôn ngữ. Các ngành học mới như Giáo dục đặc biệt, Sư phạm âm nhạc, mỹ thuật... có nhu cầu về tài liệu đặc thù nhưng nguồn cung còn rất ít. Việc thiếu một chính sách phát triển thư viện rõ ràng, bám sát nhu cầu thực tế của người dùng đã dẫn đến tình trạng mất cân đối trong cơ cấu vốn tài liệu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy và học tập.

III. Phương pháp phát triển nguồn lực thông tin thư viện đa dạng

Để giải quyết những thách thức hiện tại, việc xây dựng và thực thi một chiến lược phát triển nguồn học liệu toàn diện là giải pháp nền tảng. Chiến lược này cần tập trung vào việc đa dạng hóa các loại hình tài liệu, từ in ấn đến điện tử, và đảm bảo sự cân đối giữa các ngành học. Ưu tiên hàng đầu là xây dựng một chính sách phát triển thư viện linh hoạt, có sự tham gia của các khoa chuyên môn để việc lựa chọn và bổ sung tài liệu bám sát chương trình đào tạo và định hướng nghiên cứu. Cần tập trung vào việc mua bản quyền truy cập các cơ sở dữ liệu điện tử quốc tế uy tín, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học cơ bản và khoa học giáo dục. Song song đó, việc làm giàu kho tài liệu nội sinh thông qua thu thập, xử lý và số hóa toàn bộ luận văn, luận án, bài giảng, và công trình nghiên cứu của cán bộ nhà trường là một hướng đi chiến lược. Điều này không chỉ tạo ra một nguồn lực thông tin nội sinh độc đáo mà còn góp phần quảng bá thương hiệu học thuật của HNUE. Quá trình này đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ về kinh phí, công nghệ và nhân lực, tạo tiền đề vững chắc cho việc tăng cường nguồn lực thông tin Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội.

3.1. Xây dựng chính sách bổ sung tài liệu theo nhu cầu

Một chính sách phát triển thư viện hiệu quả phải bắt nguồn từ việc phân tích sâu sắc nhu cầu của người dùng. Thư viện cần tiến hành các cuộc khảo sát định kỳ để nắm bắt xu hướng học tập và nghiên cứu của giảng viên, sinh viên. Dựa trên kết quả đó, việc bổ sung tài liệu sẽ được thực hiện một cách có chọn lọc. Cần ưu tiên các tài liệu ngoại văn, đặc biệt là sách và tạp chí khoa học bằng tiếng Anh, để đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế. Đồng thời, cần chú trọng đến các tài liệu chuyên khảo cho các ngành học mới, đảm bảo sự phát triển đồng đều của vốn tài liệu. Việc thiết lập hội đồng tư vấn gồm đại diện các khoa sẽ giúp quá trình lựa chọn tài liệu trở nên khách quan và hiệu quả hơn.

3.2. Ưu tiên phát triển các cơ sở dữ liệu điện tử toàn văn

Trong kỷ nguyên số, cơ sở dữ liệu điện tử là xương sống của một thư viện hiện đại. Thay vì chỉ tập trung vào tài liệu in, thư viện cần dành một phần ngân sách đáng kể để đặt mua quyền truy cập các CSDL toàn văn từ những nhà xuất bản uy tín như Springer, Elsevier, Emerald, ProQuest. Các CSDL này cung cấp nguồn tạp chí khoa học, sách điện tử và kỷ yếu hội nghị cập nhật nhất, giúp giảng viên và sinh viên tiếp cận với tri thức đỉnh cao của thế giới. Bên cạnh đó, thư viện có thể tự xây dựng các CSDL chuyên đề dựa trên thế mạnh của trường, ví dụ như CSDL về khoa học giáo dục Việt Nam, để tạo ra các sản phẩm thông tin độc đáo và có giá trị cao.

IV. Giải pháp số hóa tài liệu hiện đại hóa Thư viện ĐHSPHN

Quá trình hiện đại hóa thư viện gắn liền với việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Giải pháp trọng tâm là đẩy mạnh số hóa tài liệu, đặc biệt là các nguồn lực thông tin nội sinh có giá trị cao như luận văn, luận án, giáo trình, và các công trình nghiên cứu khoa học. Việc chuyển đổi các tài liệu này sang định dạng số không chỉ giúp bảo tồn vĩnh viễn mà còn tạo điều kiện cho việc truy cập từ xa, phá vỡ mọi rào cản về không gian và thời gian. Để thực hiện mục tiêu này, cần xây dựng một kế hoạch số hóa bài bản, ưu tiên các tài liệu được yêu cầu sử dụng nhiều và các tài liệu quý hiếm. Song song đó, việc xây dựng một thư viện số HNUE (HNUE Digital Library) trên nền tảng công nghệ hiện đại là bước đi tất yếu. Nền tảng này sẽ tích hợp tất cả các nguồn tài nguyên số của thư viện, từ giáo trình điện tử ĐHSPHN đến các CSDL đã mua, tạo ra một cổng thông tin duy nhất cho người dùng. Việc đầu tư vào phần mềm quản lý thư viện tiên tiến hơn và hạ tầng mạng mạnh mẽ cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo hệ thống vận hành ổn định và hiệu quả.

4.1. Quy trình số hóa luận văn luận án và tài liệu nội sinh

Việc số hóa tài liệu nội sinh cần được thực hiện theo một quy trình chuyên nghiệp. Bắt đầu từ việc lựa chọn và phân loại tài liệu, sau đó tiến hành quét (scan) với độ phân giải cao để đảm bảo chất lượng hình ảnh. Bước tiếp theo là xử lý hậu kỳ, nhận dạng ký tự quang học (OCR) để tạo ra văn bản có thể tìm kiếm được, và cuối cùng là biên mục, mô tả tài liệu theo các chuẩn siêu dữ liệu (metadata) như Dublin Core. Toàn bộ tài liệu sau khi số hóa sẽ được đưa lên hệ thống thư viện số HNUE, cho phép người dùng tìm kiếm toàn văn và truy cập từ xa. Việc này không chỉ phát huy giá trị của kho luận văn, luận án mà còn góp phần chống đạo văn và nâng cao tính minh bạch trong nghiên cứu khoa học.

4.2. Xây dựng và phát triển nền tảng Thư viện số HNUE

Nền tảng thư viện số HNUE phải được thiết kế với giao diện thân thiện, dễ sử dụng và tương thích với nhiều thiết bị (máy tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng). Nền tảng này cần có các chức năng tìm kiếm mạnh mẽ (tìm kiếm đơn giản, nâng cao, tìm theo bộ sưu tập), cho phép người dùng lọc kết quả và lưu lại các tài liệu quan tâm. Hệ thống phải tích hợp cơ chế quản lý bản quyền số (DRM) để bảo vệ tài sản trí tuệ. Việc phát triển kho giáo trình điện tử ĐHSPHN và tích hợp vào nền tảng này sẽ là một bước đột phá, hỗ trợ đắc lực cho hoạt động giảng dạy và học tập theo phương thức kết hợp (blended learning).

V. Bí quyết nâng cao chất lượng dịch vụ thông tin thư viện

Nguồn lực thông tin dù phong phú đến đâu cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu không được khai thác hiệu quả. Do đó, việc nâng cao chất lượng phục vụ và phát triển các dịch vụ thông tin thư viện là yếu tố then chốt. Giải pháp cốt lõi là chuyển đổi từ mô hình phục vụ bị động sang chủ động. Thay vì chỉ chờ người dùng đến, thư viện cần triển khai các dịch vụ phổ biến thông tin, giới thiệu tài liệu mới, và cung cấp thông tin có chọn lọc theo yêu cầu chuyên biệt của từng nhóm người dùng. Một trong những bí quyết quan trọng là tăng cường hợp tác chia sẻ tài nguyên thông qua các chương trình liên kết thư viện. Việc tham gia vào các mạng lưới liên kết trong nước và quốc tế cho phép thư viện mượn liên thư viện (Interlibrary Loan), mở rộng khả năng tiếp cận thông tin cho người dùng mà không cần đầu tư quá lớn. Đào tạo người dùng, trang bị cho họ kỹ năng thông tin để có thể tự mình tìm kiếm và đánh giá thông tin, cũng là một nhiệm vụ quan trọng giúp tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực sẵn có.

5.1. Tăng cường hợp tác chia sẻ tài nguyên và liên kết thư viện

Mô hình liên kết thư viện là giải pháp thông minh để khắc phục hạn chế về ngân sách. Thư viện ĐH Sư phạm Hà Nội cần tích cực tham gia vào Liên hiệp Thư viện các trường đại học phía Bắc và các mạng lưới lớn hơn. Thông qua hợp tác chia sẻ tài nguyên, các thư viện thành viên có thể cùng nhau mua các CSDL đắt tiền, chia sẻ gánh nặng chi phí. Dịch vụ mượn liên thư viện cho phép người dùng của thư viện này truy cập vào kho tài liệu của thư viện khác. Điều này làm phong phú hóa nguồn tin một cách tức thì, đáp ứng được những yêu cầu thông tin chuyên sâu mà một thư viện đơn lẻ không thể đáp ứng được.

5.2. Đào tạo và phát triển kỹ năng thông tin cho người dùng

Trang bị kỹ năng thông tin (Information Literacy) cho sinh viên và giảng viên là một khoản đầu tư mang lại lợi ích lâu dài. Thư viện cần tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo thường xuyên để hướng dẫn người dùng cách khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu điện tử, cách sử dụng các công cụ tra cứu, phương pháp trích dẫn và tránh đạo văn. Nội dung đào tạo cần được thiết kế phù hợp với từng đối tượng, từ sinh viên năm nhất đến nghiên cứu sinh. Khi người dùng trở nên thành thạo hơn trong việc tìm kiếm và sử dụng thông tin, hiệu quả khai thác tài nguyên thông tin thư viện sẽ được nâng lên một tầm cao mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 Bé gi¸o dôc vμ ®μo t¹o Bé v¨n ho¸ th«ng tin Tr−êng ®¹i häc v¨n ho¸ hμ néi NguyÔn thÞ thuËn T¨ng c−êng nguån lùc th«ng tin t¹i trung t©m th«ng tin - th− viÖn tr−êng ®¹i häc s− ph¹m hμ néi Chuyªn ngµnh: Khoa häc th− viÖn M∙ sè : 60.20 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc th− viÖn Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: PGS. NguyÔn H÷u Hïng Hµ Néi - 2006 2 Lêi c¶m ¬n Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn luËn v¨n bªn c¹nh sù nç lùc cña b¶n th©n, t«i ®· nhËn ®−îc sù h−íng dÉn tËn t×nh, chu ®¸o cña PGS. NguyÔn H÷u Hïng vµ nhiÒu ý kiÕn ®ãng gãp cã gi¸ trÞ cña c¸c thÇy c« gi¸o gi¶ng d¹y c¸c chuyªn ®Ò Cao häc th− viÖn kho¸ 2003-2006. MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng, nh−ng v× kh¶ n¨ng cña b¶n th©n cã h¹n, ch¾c ch¾n luËn v¨n kh«ng tr¸nh khái cßn nhiÒu thiÕu sãt, t¸c gi¶ rÊt mong nhËn ®−îc sù chØ dÉn cña c¸c thÇy c« gi¸o vµ sù gãp ý cña c¸c anh chÞ, c¸c b¹n ®ång nghiÖp.

Xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c ®Õn gi¸o viªn h−íng dÉn PGS. NguyÔn H÷u Hïng; C¸c thÇy c« gi¸o; Ban gi¸m hiÖu, khoa Sau ®¹i häc tr−êng §¹i häc v¨n ho¸ Hµ néi; Ban l·nh ®¹o Trung t©m th«ng tin th− viÖn - Tr−êng §¹i häc S− ph¹m Hµ Néi; C¸c ®ång nghiÖp; B¹n bÌ vµ gia ®×nh ®· gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn cho t«i hoµn thµnh luËn v¨n nµy. Xin ch©n thμnh c¶m ¬n! Hµ néi, th¸ng 8 n¨m 2006 3 Môc lôc Danh môc ch÷ viÕt t¾t Danh môc b¶ng biÓu Më ®Çu. 1 Ch−¬ng 1: Ng−êi dïng tin vμ ®Æc ®iÓm nhu cÇu tin ë Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hμ Néi .1 Kh¸i qu¸t vÒ Tr−êng §HSP Hµ Néi vµ Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi .1 Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña Tr−êng: .2 Chøc n¨ng, nhiÖm vô: .3 C¬ cÊu tæ chøc vµ ho¹t ®éng: .2 Kh¸i qu¸t vÒ Trung t©m TT-TV Tr−êng §¹i häc S− ph¹m Hµ Néi .1 Chøc n¨ng, nhiÖm vô cña Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi .C¬ cÊu tæ chøc Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi .3 §éi ngò c¸n bé .4 C¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ: .3 Ng−êi dïng tin ë Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi .4 Nhu cÇu tin cña NDT t¹i Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi .1 Nhu cÇu th«ng tin theo c¸c lÜnh vùc chuyªn m«n (ngµnh ®µo t¹o).2 Nhu cÇu th«ng tin theo ng«n ng÷ xuÊt b¶n tµi liÖu.3 Nhu cÇu theo d¹ng tµi liÖu mµ ng−êi dïng th−êng sö dông.

32 Ch−¬ng 2:Thùc tr¹ng qu¶n lý vμ khai th¸c nguån lùc th«ng tin ë Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hμ Néi .1 Nguån lùc th«ng tin trong x· héi vµ trong ho¹t ®éng Th«ng tin – Th− viÖn .2 Nguån lùc th«ng tin truyÒn thèng.3 Nguån lùc th«ng tin ®iÖn tö .4 C«ng t¸c x©y dùng nguån lùc th«ng tin ë Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi .5 Qu¶n lý nguån lùc th«ng tin .6 Tæ chøc khai th¸c nguån lùc th«ng tin .7 NhËn xÐt vµ ®¸nh gi¸ vÒ c«ng t¸c x©y dùng vµ khai th¸c c¸c NLTT cña Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi .1 Nh÷ng ®iÓm m¹nh:. Nh÷ng mÆt cßn h¹n chÕ:. 74 Ch−¬ng 3: Nh÷ng gi¶i ph¸p t¨ng c−êng nguån lùc th«ng tin ë Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hμ Néi. Ph¸t triÓn nguån lùc th«ng tin .1 Tiªu thøc lùa chän nguån tin.

N©ng cao chÊt l−îng t¹o lËp nguån lùc th«ng tin. N©ng cao chÊt l−îng xö lý th«ng tin. T¨ng c−êng c¬ së vËt chÊt, ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng th«ng tin. N©ng cao tr×nh ®é nghiÖp vô th«ng tin - th− viÖn vµ ngo¹i ng÷ cho c¸n bé th− viÖn.

§µo t¹o ng−êi dïng tin. Chia sÎ, liªn kÕt vµ héi nhËp :. 86 Danh môc tμi liÖu tham kh¶o Phô lôc 6 B¶ng c¸c ch÷ c¸i viÕt t¾t §HQG §¹i häc Quèc gia §HSP §¹i häc S− ph¹m Hµ TT – TV Th«ng tin -Th− viÖn CSDL C¬ së d÷ liÖu CNTT C«ng nghÖ th«ng tin SP & DV S¶n phÈm vµ dÞch vô MLCC Môc lôc ch÷ c¸i MLPL Môc lôc ph©n lo¹i NDT Ng−êi dïng tin DDC Khung ph©n lo¹i thËp ph©n Dewey M« t¶ th− môc theo tiªu chuÈn quèc tÕ ISBD ( International Standard Bibliography Desciption) LIBOL Library online L§QL L·nh ®¹o qu¶n lý CBNC C¸n bé nghiªn cøu 7 më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tμi Nh©n lo¹i ®ang b−íc vµo thêi ®¹i kinh tÕ míi, lÊy tri thøc lµm nguån tµi nguyªn quan träng hµng ®Çu, lÊy sö dông, ph©n phèi vµ s¶n xuÊt tri thøc lµm nh©n tè chñ yÕu.

§ã lµ thêi ®¹i mµ khoa häc c«ng nghÖ lµ lùc l−îng s¶n xuÊt thø nhÊt, thêi ®¹i cña nÒn kinh tÕ tri thøc vµ x· héi th«ng tin. Kh¸c víi lo¹i h×nh kinh tÕ tr−íc ®©y lÊy c«ng nghÖ truyÒn thèng lµm nÒn t¶ng, lÊy nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn truyÒn thèng vµ Ýt ái lµm chç dùa ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt, th× nay nÒn kinh tÕ tri thøc lÊy c«ng nghÖ cao lµm lùc l−îng s¶n xuÊt, lÊy tri thøc - nguån tµi nguyªn v« tËn lµm chç dùa chñ yÕu, lÊy c«ng nghÖ th«ng tin lµm nÒn t¶ng ®Ó ph¸t triÓn. Khã cã thÓ h×nh dung ®−îc mét lÜnh vùc nµo cña con ng−êi trong thêi ®¹i nµy mµ l¹i kh«ng cÇn ®Õn th«ng tin. Th«ng tin ®·, ®ang thùc sù trë thµnh tµi nguyªn v« gi¸ vµ lµ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®èi víi cuéc sèng cña con ng−êi.

Tr×nh ®é ph¸t triÓn th«ng tin trë thµnh mét trong nh÷ng tiªu chuÈn hµng ®Çu cña nÒn v¨n minh vËt chÊt vµ tinh thÇn cña x· héi. ¶nh h−ëng mµ nguån lùc th«ng tin mang l¹i kh«ng chØ ®èi víi sù ph¸t triÓn cña mçi quèc gia trªn thÕ giíi mµ ¶nh h−ëng trùc tiÕp tíi sù sèng cßn cña bÊt kú thÓ chÕ chÝnh trÞ nµo. Nguån lùc th«ng tin lµ yÕu tè cùc kú quan träng, cã ý nghÜa sèng cßn ®èi víi sù ph¸t triÓn cña mét quèc gia, mang tÝnh b¾t buéc vµ cã tÇm chiÕn l−îc trong sù ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc, còng nh− trong qu¸ tr×nh tæ chøc chØ ®¹o, ®iÒu phèi mäi lÜnh vùc ho¹t ®éng nh−: kinh tÕ, x· héi, chÝnh trÞ, an ninh quèc phßng. 8 ViÖt Nam b−íc vµo thÕ kû 21 víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®ang më cöa héi nhËp víi c¸c n−íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi nh− AFTA, OPEC,.

cÇn ph¶i kÓ ®Õn c¸ch m¹ng th«ng tin ®ang diÔn ra s«i ®éng, vµ t¸c ®éng s©u s¾c ®Õn toµn bé mäi mÆt ho¹t ®éng kinh tÕ x· héi. §iÒu nµy gi¶i thÝch t¹i sao nhu cÇu th«ng tin – tri thøc cña x· héi ngµy cµng cao vµ viÖc lµm sao ®¸p øng ®−îc tèt nhÊt, ®Çy ®ñ nhÊt c¸c nhu cÇu ®ã ngµy cµng trë thµnh mÖnh lÖnh ®−îc c¸c c¬ quan th«ng tin – th− viÖn chó träng. Víi nghÞ quyÕt 49/CP ®−îc ban hµnh vµo n¨m 1993, ChÝnh phñ kh¼ng ®Þnh quyÕt t©m phæ cËp v¨n ho¸ th«ng tin trong x· héi nh»m t¹o m«i tr−êng thuËn lîi cho viÖc chuÈn bÞ h−íng tíi mét x· héi th«ng tin. Trong bèi c¶nh ®ã gi¸o dôc ®µo t¹o lµ vÊn ®Ò ®Æc biÖt quan träng, nh− ®−îc kh¼ng ®Þnh trong B¸o c¸o ChÝnh trÞ t¹i §¹i héi §¶ng lÇn thø IX: "Ph¸t triÓn gi¸o dôc ®µo t¹o lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc quan träng thóc ®Èy sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, lµ ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t huy nguån lùc con ng−êi, yÕu tè c¬ b¶n ®Ó ph¸t triÓn x· héi, t¨ng tr−ëng kinh tÕ nhanh vµ bÒn v÷ng".

C¸c tr−êng ®¹i häc nãi chung vµ Tr−êng §¹i häc s− ph¹m Hµ Néi nãi riªng cã vai trß hÕt søc quan träng trong viÖc ®æi míi gi¸o dôc. XuÊt ph¸t tõ nhiÖm vô mµ ChÝnh phñ giao cho, nhµ tr−êng ®ang phÊn ®Êu ®Ó trë thµnh Tr−êng §¹i häc S− ph¹m träng ®iÓm. Víi nhiÖm vô võa ®µo t¹o båi d−ìng gi¸o viªn c¸c cÊp cã chÊt l−îng cao, võa Nghiªn cøu khoa häc ®¹t tr×nh ®é tiªn tiÕn, Tr−êng §HSP Hµ Néi phÊn ®Êu lµ nßng cèt thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña hÖ thèng s− ph¹m trong c¶ n−íc, gãp phÇn gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò then chèt cña gi¸o dôc quèc d©n, nh»m ®µo t¹o ra nguån nh©n lùc ®ñ kh¶ n¨ng tiÕp cËn 9 nÒn khoa häc vµ c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®¸p øng ®−îc sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc. Th− viÖn lµ mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu cña hÖ thèng c¸c tr−êng ®¹i häc, n¬i ®µo t¹o nh÷ng tri thøc, nh÷ng nhµ khoa häc t−¬ng lai cho x· héi.

Th− viÖn lµ n¬i n¾m gi÷ vµ cung cÊp nguån tµi nguyªn trÝ tuÖ phôc vô c¸c nhµ nghiªn cøu, c¸c häc gi¶, c¸c c¸n bé qu¶n lý, c¸c c¸n bé gi¶ng d¹y vµ sinh viªn cña tr−êng ®¹i häc. Th− viÖn lµ kho tµng l−u gi÷ tri thøc vµ c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ cña nh©n lo¹i bëi ë ®©y lµ n¬i tµng tr÷ s¸ch b¸o vµ c¸c vËt mang tin kh¸c mang gi¸ trÞ th«ng tin ®−îc l−u truyÒn tõ ®êi nµy sang ®êi kh¸c. Tõ nguån tµi nguyªn tri thøc ®−îc l−u gi÷ trong th− viÖn, qua sù nghiªn cøu, tiÕp thu cña ng−êi ®äc Th− viÖn gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña khoa häc kü thuËt, thóc ®Èy nÒn kinh tÕ s¶n xuÊt vµ gãp phÇn quan träng n©ng cao tr×nh ®é v¨n ho¸ cña nh©n d©n nãi chung vµ cña ®«ng ®¶o ®éi ngò sinh viªn, nghiªn cøu sinh, c¸n bé gi¶ng viªn nãi riªng. §Ó ®¸p øng nhu cÇu ®æi míi gi¸o dôc trong t×nh h×nh hiÖn nay khi tiªu chÝ "lÊy ng−êi häc lµm trung t©m" ®ang ®−îc h×nh thµnh vµ trë nªn phæ biÕn, hÖ thèng th− viÖn nãi chung vµ th− viÖn tr−êng ®¹i häc nãi riªng sÏ ®ãng vai trß kh«ng nhá trong tiÕn tr×nh biÕn th«ng tin d÷ liÖu thµnh tri thøc cho mäi ng−êi víi môc ®Ých: "biÕn th− viÖn tõ kho chøa s¸ch thµnh trung t©m h×nh thµnh tri thøc" nh»m hç trî tÝch cùc cho viÖc gi¸o dôc ®µo t¹o theo xu h−íng míi.

ViÖc nghiªn cøu nhu cÇu tin vµ thùc tr¹ng nguån lùc th«ng tin t¹i Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi nh»m môc ®Ých ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p thÝch hîp ®Ó t¨ng c−êng nguån lùc th«ng tin, ®¸p øng tèt nhu cÇu tin cña b¹n ®äc, phôc vô môc tiªu x©y dùng Tr−êng §HSP Hµ Néi thµnh mét tr−êng träng ®iÓm cña c¶ n−íc. 10 Víi mong muèn vËn dông nh÷ng kiÕn thøc vµ kü n¨ng tiÕp thu ®−îc trong kho¸ häc tõ ®ã nghiªn cøu vµ ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p kh¶ thi nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c ph¸t triÓn nguån lùc th«ng tin cña Tr−êng §HSP Hµ Néi nªn t«i ®· lùa chän ®Ò tµi "T¨ng c−êng nguån lùc th«ng tin t¹i Trung t©m Th«ng tin - Th− viÖn Tr−êng §¹i häc S− ph¹m Hµ Néi". T×nh h×nh nghiªn cøu Nghiªn cøu vÒ Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi ®· cã 02 luËn v¨n cao häc tËp trung vµo c¸c vÊn ®Ò: Hoµn thiÖn bé m¸y tra cøu cña Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi, n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng th«ng tin cña Trung t©m TT-TV Tr−êng §HSP Hµ Néi.