Luận văn: Chiến lược phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam sang thị trường Mỹ

Luận văn thạc sĩ phân tích chiến lược phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam sang thị trường Mỹ, bao gồm thực trạng, SWOT và các giải pháp.

• Tác giả: Trần Thanh Sơn
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Chiến lược phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam sang thị trường Mỹ đến năm 2015
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về ngành đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam

Ngành đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam đã trở thành một trong những ngành hàng chiến l略 của đất nước với kim ngạch xuất khẩu ấn tượng. Từ năm 2003 đến 2005, ngành này ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc, từ 567,2 triệu USD lên 1,52 tỷ USD. Hiện nay, sản phẩm đồ gỗ đứng thứ 5 trong 10 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Sự phát triển này phản ánh tiềm năng lớn và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp gỗ Việt Nam trên thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Mỹ.

1.1. Khái quát ngành sản xuất đồ gỗ

Ngành đồ gỗ Việt Nam bao gồm sản xuất và chế biến các sản phẩm từ gỗ như nội thất, đồ trang trí, và các sản phẩm tiêu dùng khác. Ngành này tích hợp quy trình từ khai thác nguyên liệu thô, xử lý gỗ, thiết kế cho đến sản xuất và xuất khẩu. Những doanh nghiệp trong lĩnh vực này đã không ngừng cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

1.2. Vai trò kinh tế và xã hội

Xuất khẩu đồ gỗ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, cung cấp việc làm cho hàng chục nghìn lao động, từ công nhân kỹ thuật đến nhân viên bán hàng và quản lý. Ngành này tạo ra giá trị gia tăng cao, giúp tăng doanh thu quốc gia và cải thiện mức sống cộng đồng. Sự phát triển bền vững của ngành gỗ xuất khẩu là mục tiêu chiến lược dài hạn của Việt Nam.

II. Thị trường Mỹ và cơ hội phát triển

Thị trường Mỹ được xem là thị trường tiêu thụ đồ gỗ lớn nhất của Việt Nam hiện nay, với khả năng tăng trưởng hàng năm từ 2-3 con số. Sau khi Hiệp định Thương mại Việt-Mỹ được ký kết vào năm 1999, cửa nhập khẩu của nước này đã mở rộng cho các sản phẩm gỗ Việt Nam. Nhu cầu về nội thất gỗ và các sản phẩm đồ gỗ chất lượng cao ở Mỹ luôn tăng đều, tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam. Với tiềm năng lớn, thị trường Mỹ là trọng điểm phát triển của ngành.

2.1. Đặc điểm nhu cầu tiêu dùng

Người tiêu dùng Mỹ có nhu cầu cao về sản phẩm gỗ chất lượng, với yêu cầu về thiết kế hiện đại, bền bỉ và thân thiện với môi trường. Họ sẵn sàng trả giá cao cho sản phẩm có thương hiệu uy tín và chứng chỉ xuất xứ rõ ràng. Thị trường này đòi hỏi sự tuân thủ tiêu chuẩn an toàn và quy định môi trường khắt khe.

2.2. Lợi thế và thách thức cạnh tranh

Lợi thế của Việt Nam là chi phí sản xuất thấp, lao động dồi dào và sẵn sàng học hỏi. Tuy nhiên, cạnh tranh từ các nước xuất khẩu gỗ khác như Indonesia, Trung Quốc rất gay gắt. Thách thức bao gồm rào cản thương mại, yêu cầu về chứng chỉ lâm nghiệp bền vững và khả năng bị áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại.

III. Chiến lược phát triển ngành đồ gỗ đến năm 2015

Chiến lược phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu cần định hướng rõ ràng với các mục tiêu cụ thể, khả thi. Phương hướng chính bao gồm tăng cường tăng trưởng thị trường, cải thiện chất lượng sản phẩm, và xây dựng thương hiệu Việt Nam mạnh trên thị trường quốc tế. Chiến lược này phải dựa trên phân tích SWOT toàn diện, xem xét các điểm mạnh, yếu, cơ hội và thách thức của ngành. Mục tiêu cụ thể là tăng kim ngạch xuất khẩu, mở rộng thị phần và nâng cao giá trị sản phẩm trung bình.

3.1. Chiến lược marketing và xây dựng thương hiệu

Cần đầu tư mạnh vào hoạt động marketing tại thị trường Mỹ, bao gồm quảng cáo, tham gia hội chợ quốc tế, và xây dựng các kênh phân phối hiện đại. Xây dựng thương hiệu Việt Nam cho sản phẩm gỗ là ưu tiên hàng đầu. Cần thiết lập các kỳ hạn rõ ràng, nâng cao nhận diện thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

3.2. Nâng cao chất lượng và công nghệ

Đầu tư vào công nghệ sản xuất tiên tiến để nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm chi phí. Ổn định nguồn cung nguyên liệu chất lượng cao thông qua phát triển các khu rừng trồng bền vững. Phát triển đội ngũ nhân lực kỹ thuật, khuyến khích đổi mới sáng tạo và áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong sản xuất.

IV. Các giải pháp thực hiện chiến lược phát triển

Để thực hiện thành công chiến lược phát triển ngành đồ gỗ, cần áp dụng các giải pháp toàn diện và linh hoạt. Trước tiên, tạo nguồn vốn đầu tư ổn định thông qua các chính sách khuyến khích từ nhà nước, vay vốn từ ngân hàng và hợp tác đầu tư ngoài. Thứ hai, ổn định nguồn nguyên liệu gỗ bằng cách phát triển các khu trồng gỗ bền vững, kiểm soát chất lượng và giá cả. Thứ ba, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu của thị trường Mỹ. Cuối cùng, chống lại bán phá giá thông qua hợp tác giữa các doanh nghiệp để duy trì giá cả hợp lý.

4.1. Giải pháp hỗ trợ từ nhà nước

Nhà nước cần cung cấp các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ vốn vay với lãi suất thấp, và khuyến khích xuất khẩu thông qua các quỹ bảo hiểm. Cần xây dựng hạ tầng logistics để giảm chi phí vận chuyển. Đồng thời, cần tăng cường tiêu chuẩn hóa và chứng chỉ hóa sản phẩm để nâng cao uy tín ngành gỗ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

4.2. Vai trò của Hiệp hội ngành gỗ

Hiệp hội ngành gỗ cần điều phối các hoạt động phòng chống bán phá giá, tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng cho doanh nhân và công nhân. Cần tạo nền tảng hợp tác giữa các doanh nghiệp để chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng tiêu chuẩn chung và cùng thúc đẩy thương hiệu Việt Nam trên các thị trường xuất khẩu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2000-2005 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của ngành chế biến lâm sản Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ tăng trưởng vượt bậc từ 219 triệu USD lên mức 1,517 tỷ USD, vươn lên vị trí thứ 5 trong top 10 ngành hàng xuất khẩu chủ lực của quốc gia. Đặc biệt, thị trường Hoa Kỳ trở thành đối tác nhập khẩu lớn nhất sau khi Hiệp định Thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ có hiệu lực, đưa kim ngạch xuất khẩu gỗ sang thị trường này từ 9 triệu USD năm 2000 nhảy vọt lên 589 triệu USD vào năm 2005, đạt tốc độ tăng trưởng hàng năm từ 60% đến hơn 90%. Tuy nhiên, thị phần đồ gỗ Việt Nam tại Hoa Kỳ mới chỉ chiếm khoảng 1,7% trong tổng dung lượng nhập khẩu khổng lồ trên 65 tỷ USD mỗi năm của quốc gia này.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng ngành phát triển nhanh về lượng nhưng thiếu bền vững, phải phụ thuộc tới 80% nguồn nguyên liệu nhập khẩu và đối mặt với các rào cản bảo hộ thương mại phức tạp như thuế chống bán phá giá cùng chứng chỉ quản lý rừng FSC. Luận văn hướng đến mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị chiến lược, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh giai đoạn 2000-2005, từ đó xây dựng hệ thống chiến lược và giải pháp khả thi phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào vùng sản xuất trọng điểm phía Nam gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương và toàn bộ thị trường tiêu dùng đồ gỗ Hoa Kỳ. Đóng góp của nghiên cứu tạo cơ sở khoa học giúp ngành gỗ mở rộng thị phần tại Hoa Kỳ lên mức 5% và hướng tới mục tiêu kim ngạch toàn ngành vượt 3 tỷ USD vào năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết quản trị chiến lược toàn diện của Fred R. David kết hợp với quan điểm định vị cạnh tranh của Alfred Chandler và Michael Porter. Quy trình quản trị chiến lược được cấu trúc qua 3 giai đoạn: hình thành chiến lược, thực thi chiến lược và đánh giá chiến lược. Trong đó, nghiên cứu đi sâu vào giai đoạn hoạch định thông qua 4 công cụ lượng hóa chủ đạo: Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE), Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (IFE), Ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM) và Ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - nguy cơ (SWOT).

Nghiên cứu tích hợp 5 khái niệm nền tảng: Sứ mạng kinh doanh, Lợi thế cạnh tranh, Môi trường vĩ mô theo mô hình PEST (Kinh tế, Chính trị - Pháp luật, Văn hóa - Xã hội, Tự nhiên, Công nghệ), Mô hình 5 áp lực cạnh tranh ngành (Đối thủ hiện hữu, Khách hàng, Nhà cung ứng, Đối thủ tiềm ẩn, Sản phẩm thay thế) và Chiến lược Marketing-mix 4P. Đồng thời, mô hình chiến lược tăng trưởng tập trung của Igor Ansoff (thâm nhập thị trường, phát triển thị trường, phát triển sản phẩm) và chiến lược hội nhập dọc được ứng dụng để định hình giải pháp mở rộng thị phần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp phân tích định tính và định lượng hóa ma trận. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám Thống kê Quốc gia, Tổng cục Thống kê, Bộ Thương mại, Hải quan Hoa Kỳ, Trung tâm CSIL Milano, Viện Nghiên cứu Đồ gỗ Nội thất Hoa Kỳ (FIRI) và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) trong giai đoạn 2000-2005.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phương pháp phỏng vấn chuyên sâu và bảng câu hỏi khảo sát. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 35 nhà quản trị cấp cao tại các doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu lớn và các chuyên gia thuộc Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFORES), Hội Mỹ nghệ và Chế biến Gỗ Thành phố Hồ Chí Minh (HAWA). Tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào các doanh nghiệp sở hữu năng lực cung ứng trên 100 container/tháng tại khu vực Đông Nam Bộ (nơi đóng góp trên 60% năng lực chế biến cả nước). Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính am hiểu chuyên sâu khi chấm điểm trọng số (tổng bằng 1,0) và mức phân loại (thang điểm từ 1 đến 4) cho ma trận EFE, IFE và CPM, giúp chuyển hóa các biến số thị trường phức tạp thành điểm số định lượng làm căn cứ ra quyết định chiến lược chuẩn xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 3 phát hiện nổi bật về thực trạng xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam:

Thứ nhất, tăng trưởng kim ngạch sang Hoa Kỳ bùng nổ nhưng thị phần chung còn rất nhỏ. Kim ngạch xuất khẩu tăng 65 lần từ 9 triệu USD năm 2000 lên 589 triệu USD năm 2005, đưa Việt Nam thành nhà cung cấp đồ gỗ nội thất lớn thứ 4 tại Hoa Kỳ với thị phần đạt 5,83% trong phân khúc này. Tuy nhiên, tính trên tổng thể thị trường đồ gỗ Hoa Kỳ (trên 65 tỷ USD/năm), Việt Nam mới chỉ chiếm 1,7% thị phần, thấp hơn rất nhiều so với mức 45,3% của Trung Quốc và 18,4% của Canada.

Thứ hai, ngành gỗ đối mặt nút thắt nghiêm trọng về nguyên liệu và nhân lực. Nguồn gỗ nội địa chỉ đáp ứng 15% đến 20% nhu cầu sản xuất (khoảng 200.000 m3 gỗ quy tròn/năm), buộc các doanh nghiệp phải nhập khẩu tới 80% đến 85% nguyên liệu từ nước ngoài với giá trị nhập khẩu năm 2005 đạt 667 triệu USD (tăng 20% về đơn giá so với năm 2004). Về nhân lực, ngành cần 120.000 công nhân kỹ thuật nhưng trường nghề mới chỉ đáp ứng 20.000 người (đạt 16,7%), dẫn tới 85% lao động phải tự đào tạo truyền nghề tại chỗ.

Thứ ba, năng lực cạnh tranh tổng hợp và trình độ công nghệ nội bộ ở mức trung bình. Ma trận CPM ghi nhận điểm số của Việt Nam đạt 2,66 điểm, xếp sau Malaysia (2,80 điểm) và Trung Quốc. Kết quả phân tích IFE cho thấy 75% máy móc thiết bị đã hết khấu hao, 50% là thiết bị tân trang, 38% ở mức trung bình và chỉ 15% đạt chuẩn hiện đại, trong khi quy mô vốn bình quân mỗi doanh nghiệp chỉ đạt 23,95 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Sự bứt phá kim ngạch xuất phát từ lợi thế ngoại sinh khi thuế nhập khẩu vào Hoa Kỳ giảm mạnh từ mức 50-55% xuống còn 0-3% sau Hiệp định Thương mại song phương, cùng chi phí nhân công rẻ ở mức 0,3 USD/giờ (so với 0,85 USD/giờ của Trung Quốc). Mặc dù vậy, giá trị gia tăng thu về còn thấp do phần lớn doanh nghiệp làm gia công ODM/OEM qua trung gian nước ngoài. Điển hình, một bộ bàn ghế bán tại xưởng Việt Nam có giá 1.200 USD nhưng khi qua trung gian phân phối tại Hoa Kỳ lại có giá bán lên tới 5.000 USD. Đồng thời, việc tăng trưởng xuất khẩu quá nhanh tạo nguy cơ lớn bị điều tra áp thuế chống bán phá giá.

Toàn bộ hệ thống dữ liệu này được trực quan hóa mạch lạc qua biểu đồ đường kết hợp cột mô tả tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu nguyên liệu giai đoạn 2000-2005; bảng ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài EFE (đạt tổng điểm 2,74 phản ánh mức độ thích ứng trên trung bình với thị trường quốc tế); cùng bảng so sánh ma trận hình ảnh cạnh tranh CPM trên 8 tiêu chí cốt lõi nhằm xác định rõ khoảng cách cạnh tranh giữa Việt Nam với các đối thủ khu vực.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả ma trận SWOT, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ:

Thứ nhất, quy hoạch và phát triển nguồn nguyên liệu rừng trồng đạt chứng chỉ FSC. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì phối hợp với các công ty lâm nghiệp triển khai trồng rừng gỗ lớn, phấn đấu nâng tỷ lệ tự chủ nguyên liệu trong nước từ mức 15% lên 35% vào năm 2010 và đạt trên 50% vào năm 2015.

Thứ hai, hiện đại hóa công nghệ sấy và dây chuyền sơn phủ bề mặt. Các doanh nghiệp chế biến gỗ cần chủ động tái đầu tư máy móc tự động hóa, làm chủ công nghệ sơn phủ 10 lớp đạt chuẩn thẩm mỹ thị trường Hoa Kỳ, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ thiết bị lạc hậu từ 75% xuống dưới 20% trong giai đoạn 2006-2012.

Thứ ba, đổi mới chiến lược tiếp thị hỗn hợp và xác lập thương hiệu quốc gia. Hiệp hội VIFORES, HAWA và Cục Xúc tiến Thương mại (Vietrade) xây dựng trung tâm phân phối, phòng trưng bày tại California và New York giai đoạn 2007-2015, nâng tỷ trọng xuất khẩu trực tiếp mang thương hiệu Việt lên 30% và giảm tỷ lệ qua trung gian xuống dưới 40%.

Thứ tư, thiết lập gói tín dụng ưu đãi và mở rộng đào tạo kỹ sư công nghệ gỗ. Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo giải ngân gói tín dụng hỗ trợ giải quyết 50% nhu cầu vốn thiếu hụt (tương đương 7.500 tỷ đồng trong tổng số 15.000 tỷ đồng cần thiết đến năm 2010). Đồng thời, các trường đại học chuyên ngành đào tạo bổ sung 50.000 thợ bậc cao giai đoạn 2007-2015.

Thứ năm, hoàn thiện cơ chế cảnh báo sớm chống bán phá giá. Bộ Thương mại phối hợp cùng các hiệp hội ngành hàng số hóa dữ liệu chi phí sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa kế toán quốc tế nhằm chủ động vượt qua các vụ kiện phòng vệ thương mại trước năm 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng:

1. Nhà quản trị và chủ doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu: Sử dụng các ma trận IFE, EFE, SWOT để đánh giá nội lực, hoạch định chiến lược đầu tư công nghệ sơn sấy và xây dựng kênh bán lẻ trực tiếp tại Hoa Kỳ.
2. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Tham khảo dữ liệu thực chứng để ban hành chính sách phát triển rừng nguyên liệu bền vững, triển khai chương trình tín dụng ưu đãi và bảo vệ ngành gỗ trước rào cản quốc tế.
3. Các Hiệp hội ngành nghề (VIFORES, HAWA): Ứng dụng kết quả nghiên cứu để tổ chức hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối thông tin thị hiếu tiêu dùng và thiết lập liên kết chuỗi cung ứng giữa các doanh nghiệp hội viên.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Kinh tế, Quản trị Kinh doanh: Khai thác tài liệu làm mô hình mẫu về phương pháp hoạch định chiến lược của Fred R. David và nghiên cứu điển hình về thâm nhập thị trường Hoa Kỳ.

Câu hỏi thường gặp

Thị trường Hoa Kỳ có những đặc điểm tiêu dùng đồ gỗ nổi bật nào mà doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý? Người tiêu dùng Hoa Kỳ chi tiêu trung bình 291 USD/người/năm cho đồ nội thất, đặc biệt ưa chuộng kiểu dáng hiện đại, tiện dụng với lớp sơn hoàn thiện tinh xảo thay vì chú trọng chất gỗ quý tự nhiên. Phụ nữ chiếm hơn 70% quyết định mua sắm nội thất gia đình, đồng thời hơn 76,4 triệu người tiêu dùng có thói quen tìm kiếm thông tin trên Internet trước khi mua sắm.

Tại sao doanh nghiệp gỗ Việt Nam phải nhập khẩu tới hơn 80% nguyên liệu dù diện tích rừng trong nước lớn? Nguồn gỗ tự nhiên trong nước bị đóng cửa khai thác để bảo vệ môi trường, trong khi nguồn gỗ rừng trồng chỉ cung cấp khoảng 200.000 m3/năm, đáp ứng 15-20% nhu cầu. Hơn nữa, thị trường Hoa Kỳ bắt buộc sản phẩm phải có chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC, khiến doanh nghiệp phải chi 667 triệu USD nhập khẩu nguyên liệu đạt chuẩn năm 2005.

Làm thế nào để doanh nghiệp gỗ vừa và nhỏ giải quyết bài toán thiếu hụt vốn đầu tư công nghệ? Doanh nghiệp nên liên kết theo mô hình cụm sản xuất chuyên môn hóa để chia sẻ chi phí đầu tư các công đoạn vốn lớn như xưởng sấy tập trung và dây chuyền sơn tự động. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tận dụng nguồn vốn vay hỗ trợ xuất khẩu và hình thức thuê mua tài chính máy móc để giảm áp lực vốn.

Doanh nghiệp cần làm gì để ứng phó với rủi ro bị áp thuế chống bán phá giá tại Hoa Kỳ? Nguy cơ bị kiện xuất hiện khi kim ngạch tăng trưởng nóng trên 60%/năm và giá bán cạnh tranh thấp. Để phòng ngừa, doanh nghiệp phải minh bạch toàn bộ sổ sách chi phí theo chuẩn quốc tế, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc xuất xứ gỗ và chủ động tham gia các vụ điều tra thương mại dưới sự điều phối của Hiệp hội VIFORES.

Mô hình ma trận chiến lược trong luận văn có thể áp dụng cho thị trường EU và Nhật Bản không? Khung phân tích ma trận EFE, IFE, CPM và SWOT hoàn toàn có thể nhân rộng sang các thị trường khác. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần tái cấu trúc trọng số để thích ứng với quy chuẩn chứng chỉ FSC khắt khe của EU (nơi Việt Nam mới chiếm 0,2% thị phần) hoặc thị hiếu thủ công mỹ nghệ tinh tế của thị trường Nhật Bản.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành toàn diện việc xây dựng chiến lược phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ đến năm 2015 thông qua 5 kết luận then chốt:

• Đồ gỗ xuất khẩu khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn với kim ngạch sang Hoa Kỳ đạt 589 triệu USD năm 2005, sở hữu tiềm năng mở rộng lớn trong thị trường 65 tỷ USD.
• Nhận diện chính xác hai điểm nghẽn chiến lược gồm phụ thuộc 80% nguyên liệu nhập khẩu và 75% máy móc thiết bị đã hết khấu hao.
• Định lượng hóa năng lực cạnh tranh thành công qua hệ thống ma trận EFE (2,74 điểm) và CPM (2,66 điểm) làm cơ sở xây dựng chiến lược thích ứng.
• Đề xuất đồng bộ 5 giải pháp trọng tâm: trồng rừng FSC, hiện đại hóa công nghệ sơn sấy, phát triển kênh tiếp thị 4P trực tiếp, tháo gỡ điểm nghẽn nguồn vốn và cảnh báo sớm chống bán phá giá.
• Lộ trình chiến lược đến năm 2015 xác định mục tiêu nâng thị phần tại Hoa Kỳ lên 5% và đưa kim ngạch xuất khẩu toàn ngành vượt mốc 3 tỷ USD.

Các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu đồ gỗ cần nhanh chóng chuyển dịch mô hình từ gia công thuần túy sang tự chủ thiết kế OBM, chủ động xây dựng chuỗi cung ứng gỗ hợp pháp và tăng tốc số hóa kênh tiếp thị để nâng tầm vị thế thương hiệu đồ gỗ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

tai lieu, luan van1 of 138. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM TRẦN THANH SƠN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH ĐỒ GỖ XUẤT KHẨU VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG MỸ ĐẾN NĂM 2015 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh, năm 2006 khoa luan, document1 of 138. Trang 1 tai lieu, luan van2 of 138. MUÏC LUÏC LÔØI MÔÛ ÑAÀU Trang CHÖÔNG I : CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN VEÀ HOAÏCH ÑÒNH CHIEÁN LÖÔÏC 1 1.1 Moät soá vaán ñeà veà chieán löôïc 1 1.1 Khaùi nieäm veà chieán löôïc 1 1.2 Vai troø cuûa chieán löôïc 2 1.3 Taàm quan troïng cuûa hoaïch ñònh chieán löôïc 3 1.2 Caùc giai ñoaïn cuûa quaù trình quaûn trò chieán löôïc 4 1.1 Giai ñoaïn hình thaønh chieán löôïc 4 1.2 Giai ñoaïn thöïc thi chieán löôïc 5 1.3 Giai ñoaïn ñaùnh giaù chieán löôïc 5 1.3 Qui trình hoaïch ñònh chieán löôïc 5 1.1 Xaùc ñònh söù maïng vaø muïc tieâu 5 1.2 Phaân tích moâi tröôøng 5 1.3 Xaây döïng caùc phöông aùn chieán löôïc 12 1.4 Löïa choïn chieán löôïc 14 CHÖÔNG II : THÖÏC TRAÏNG NGAØNH SAÛN XUAÁT ÑOÀ GOÃ XUAÁT 17 KHAÅU VIEÄT NAM SANG THÒ TRÖÔØNG MYÕ 2.1 Toång quan veà thò tröôøng tieâu thuï saûn phaåm ñoà goã ôû Myõ 17 2.1 Ñaëc ñieåm kinh teá-xaõ hoäi-vaên hoùa nöôùc Myõ 17 2.2 Thò tröôøng nhaäp khaåu saûn phaåm goã cuûa Myõ 19 2.3 Moät soá löu yù khu xuaát khaåu vaøo thò tröôøng Myõ 22 2.2 Nhöõng neùt chung veà ngaønh ñoà goã xuaát khaåu Vieät Nam hieän nay 23 2.1 Khaùi quaùt veà ngaønh ñoà goã 23 2.2 Kim ngaïch xuaát khaåu ñoà goã sang thò tröôøng Myõ 26 2.3 Phaân tích nhöõng aûnh höôûng hoaït ñoäng cuûa ngaønh saûn xuaát ñoà goã 27 2.1 Phaân tích moâi tröôøng beân ngoaøi 27 * Ma traän hình aûnh caïnh tranh 36 * Ma traän ñaùnh giaù moâi tröôøng beân ngoaøi (EFE) 40 2.2 Phaân tích moâi tröôøng beân trong 41 * Ma traän ñaùnh giaù moâi tröôøng beân trong (IFE) 50 khoa luan, document2 of 138.

Trang 2 tai lieu, luan van3 of 138. * Ma traän SWOT chöa ñaày ñuû 51 CHÖÔNG III: CHIEÁN LÖÔÏC PHAÙT TRIEÅN NGAØNH ÑOÀ GOÃ XUAÁT 56 KHAÅU VIEÄT NAM SANG THÒ TRÖÔØNG MYÕ ÑEÁN NAÊM 2015 3.1 Ñònh höôùng phaùt trieån ngaønh ñoà goã xuaát khaåu ñeán naêm 2015 56 3.1 Cô sôû ñeå xaùc ñònh muïc tieâu 56 3.2 Muïc tieâu phaùt trieån 57 3.3 Phöông höôùng phaùt trieån 57 3.2 Xaây döïng chieán löôïc – Ma traän SWOT 59 3.3 Caùc chieán löôïc löïa choïn 61 3.1 Chieán löôïc taêng tröôûng taäp trung 61 3.2 Chieán löôïc Marketing 62 3.3 Chieán löôïc taêng tröôûng hoäi nhaäp 68 3.4 Moät soá giaûi phaùp chuû yeáu ñeå thöïc hieän chieán löôïc 70 3.1 Giaûi phaùp taïo voán ñaàu tö 70 3.2 Giaûi phaùp oån ñònh nguoàn nguyeân lieäu 71 3.3 Giaûi phaùp naâng cao chaát löôïng saûn phaåm 73 3.4 Giaûi phaùp khoa hoïc- coâng ngheä 74 3.5 Giaûi phaùp phaùt trieån nguoàn nhaân löïc 75 3.6 Giaûi phaùp Marketing, xaây döïng thöông hieäu 76 3.7 Giaûi phaùp choáng baùn phaù giaù 79 3.1 Kieán nghò ñoái vôùi Nhaø nöôùc 80 3.2 Kieán nghò Hieäp hoäi ngaønh goã 81 KEÁT LUAÄN TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC khoa luan, document3 of 138. Trang 3 tai lieu, luan van4 of 138. LÔØI MÔÛ ÑAÀU Trong xu theá toaøn caàu hoùa neàn kinh teá ngaøy caøng dieãn ta maïnh meõ, neàn kinh teá Vieät Nam ñang töøng böôùc hoäi nhaäp vaøo neàn kinh teá khu vöïc vaø theá giôùi.

Söï thaønh coâng hay thaát baïi cuûa moãi doanh nghieäp vaø cuûa moãi quoác gia khoâng chæ laø nhöõng lôïi theá truyeàn thoáng veà nhaân löïc, taøi nguyeân, vò trí ñòa lyù. nöõa maø chính laø söï löïa choïn ñuùng chieán löôïc phaùt trieån, caïnh tranh vaø lôïi theá so saùnh cuûa quoác gia vaø cuûa töøng doanh nghieäp. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, ngaønh cheá bieán goã vaø xuaát khaåu ñoà goãã nöôùc ta ñaõ coù böôùc phaùt trieån maïnh meõ, vöôn leân thaønh moät ngaønh haøng coù kim ngaïch xuaát khaåu cao, naêm 2003 ñaït 567,2 trieäu USD, naêm 2004 nhaûy voït leân 1,1 tyû USD vaø naêm 2005 ñaït 1,52 tyû USD, cho ñeán nay kim ngaïch xuaát khaåu cuûa maët haøng ñoà goã ñöùng thöù 5 trong 10 maët haøng xuaát khaåu chuû löïc cuûa quoác gia. Ñoái vôùi thò tröôøng Myõ, ñaây laø moät thò tröôøng ñaày tieàm naêng cuûa Vieät Nam.

Sau Hieäp ñònh Thöông maïi Vieät- Myõ vaø caùc chính saùch öu ñaõi vaø khuyeát khích xuaát khaåu cuûa Nhaø nöôùc Vieät Nam ñaõ môû ra nhieàu trieån voïng ñeå Vieät Nam thaâm nhaäp thò tröôøng naøy. Maëc duø chuùng ta chæ môùi xuaát khaåu ñoà goã sang thò tröôøng naøy töø naêm 1999, nhöng ñeán nay Myõ laø thò tröôøng ñoà goã xuaát khaåu lôùn nhaát cuûa Vieät Nam vaø coù toác ñoä taêng tröôûng haøng naêm töø 2-3 con soá. Trong töông lai gaàn Vieät Nam seõ laø thaønh vieân cuûa toå chöùc Thöông maïi theá giôùi (WTO) vaø xuaát khaåu Vieät Nam caøng coù nhieàu thuaän lôïi ñeå phaùt trieån hôn nöõa ôû thò tröôøng naøy. Tuy nhieân, quaù trình hoäi nhaäp vôùi kinh teá theá giôùi vaø khu vöïc, vieäc phaùt trieån thò tröôøng xuaát khaåu saûn phaåm ñoà goã Vieät Nam phaûi ñoái maët vôùi nhöõng thaùch thöùc raát lôùn, ñoù laø söï caïnh tranh gay gaét cuûa caùc ñoáâi thuû treân thò tröôøng Myõ, söï baûo hoä saûn xuaát trong nöôùc neân chính phuû Myõ coù xu höôùng aùp duïng caùc bieän phaùp baûo hoä maäu dòch phoå bieán nhö : ñaùnh thueá vôùi nhöõng maët haøng baùn phaù giaù, ñaùnh thueá vôùi haøng hoaù ñöôïc trôï caáp, vaø nhieàu coâng cuï baûo hoä khaùc.

Söï xuaát hieän ngaøy caøng nghieàu caùc raøo caûn baûo hoä môùi naøy ñaõ laøm cho caùc nöôùc (chuû yeáu laø caùc nöôùc ñang khoa luan, document4 of 138. Trang 4 tai lieu, luan van5 of 138. phaùt trieån) bò ñoái xöû phaân bieät vaø bò ñôn phöông chòu ñöïng caùc “chieâu thöùc” baûo hoä cuûa caùc nöôùc phaùt trieån. Beân caïnh ñoù, ngaønh saûn xuaát ñoà goã cuõng gaëp khoâng ít khoù khaên vaø yeáu keùm cuûa ngaønh nhö: thieáu nguyeân lieäu ñaàu vaøo vaø phaûi nhaäp khaåu phaàn lôùn, naêng löïc saûn xuaát coøn nhoû, coâng ngheä, maùy moùc thieát bò coøn laïc haäu chöa ñöôïc ñoåi môùi nhieàu, moái lieân heä kinh teá-kyõ thuaät giöõa caùc doanh nghieäp trong cuøng ngaønh ít ñöôïc thieát laäp, ñoäi nguõ caùn boä khoa hoïc kyõ thuaät, caùn boä quaûn lyù, coâng nhaân phaàn lôùn khoâng ñöôïc ñaøo taïo ñaày ñuû theo yeâu caàu môùi.

vaø treân heát laø ngaønh saûn xuaát, xuaát khaåu ñoà goã thieáu moät chieán löôïc phaùt trieån roõ raøng, ñònh höôùng cho ngaønh phaùt trieån trong nhöõng naêm tôùi. Vôùi nhöõng thuaän lôïi vaø cô hoäi treân ñaõ taïo cô sôû cho ñoà goã Vieät Nam seõ tieáp tuïc phaùt trieån taïi thò tröôøng Myõ. Tuy nhieân, nhöõng yeáu keùm vaø thaùch thöùc ñang vaø seõõ laøm caûn trôû ngaønh ñoà goã xuaát khaåu keùm phaùt trieån. Ñieàu naøy seõ ñöôïc giaûi quyeát khi chuùng ta coù moät chieán löôïc phaùt trieån thích hôïp, ñaây laø moät vaán ñeà heát söùc caáp thieát vaø quan troïng.

Vôùi mong muoán ñoùng goùp vaøo söï phaùt trieån cuûa ngaønh ñoà goã xuaát khaåu cuûa Vieät Nam, chuùng toâi choïn ñeà taøi : “Chieán löôïc phaùt trieån ngaønh goâã xuaát khaåu Vieät Nam sang thò tröôøng Myõ ñeán naêm 2015” laø moät ñeà taøi caàn thieát trong giai ñoaïn hieän nay nhaèm giuùp caùc doanh nghieäp trong ngaønh töï ñoåi môùi mình vaø tieán tôùi phaùt trieån vaø chieám lónh theâm thò phaàn treân thò tröôøng Myõ. Muïc tieâu nghieân cöùu - Laøm roõ cô sôû lyù luaän cô baûn veà chieán löôïc, quaûn trò chieán löôïc, laøm cô sôû cho vieäc xaây döïng chieán löôïc phaùt trieån cuûa moät ngaønh coù tieàm naêng xuaát khaåu ôû Vieät Nam sang thò tröôøng Myõ. - Ñaùnh giaù thöïc traïng xuaát khaåu saûn phaåm goã Vieät Nam sang thò tröôøng Myõ thôøi gian qua. - Ñeà xuaát chieán löôïc vaø giaûi phaùp thöïc hieän, kieán nghò nhaèm ñònh höôùng cho söï phaùt trieån cuûa ngaønh ñoà goã xuaát khaåu sang Myõ trong giai ñoaïn töø nay ñeán naêm 2015.

khoa luan, document5 of 138. Trang 5 tai lieu, luan van6 of 138. Phöông phaùp nghieân cöùu Luaän vaên ñöôïc phaân tích vaø laøm roõ noäi dung baèng phöông phaùp phaân tích, thoáng keâ, toång hôïp, ñaùnh giaù vôùi tham khaûo yù kieán cuûa moät soá quaûn trò cao caáp trong caùc coâng ty saûn xuaát ñoà goã. Cô sôû cho vieäc nghieân cöùu luaän vaên laø nguoàn soá lieäu töø nieân giaùm thoáng keâ, caùc taøi lieäu treân saùch, baùo, Internet.

Phaïm vi nghieân cöùu - Ngaønh ñoà goã xuaát khaåu Vieät Nam - Thò tröôøng ñoà goã Myõ. Boá cuïc cuûa luaän vaên Lôøi môû ñaàu Chöông I: Cô sôû lyù luaän veà hoaïch ñònh chieán löôïc. Chöông II: Thöïc traïng ngaønh saûn xuaát ñoà goã xuaát khaåu Vieät Nam sang thò tröôøng Myõ. Chöông III: Chieán löôïc phaùt trieån ngaønh ñoà goã xuaát khaåu Vieät Nam sang thò tröôøng Myõ ñeán naêm 2015.

khoa luan, document6 of 138. Trang 6 tai lieu, luan van7 of 138. CHÖÔNG I: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ HOAÏCH ÑÒNH CHIEÁN LÖÔÏC KINH DOANH 1.1 MOÄT SOÁ VAÁN ÑEÀ VEÀ CHIEÁN LÖÔÏC 1.1 Caùc khaùi nieäm cô baûn: a) Chieán löôïc: Thuaät ngöõ chieán löôïc ñöôïc söû duïng ñaàu tieân trong quaân söï, töø thaäp nieân 60 (theá kyû XX) chieán löôïc ñöôïc öùng duïng vaøo lónh vöïc kinh doanh vaø thuaät ngöõ “Chieán löôïc kinh doanh ra ñôøi”. Tuy nhieân, quan nieäm veà chieán löôïc kinh doanh cuõng ñöôïc phaùt trieån daàn theo thôøi gian vaø ñöôïc tieáp caän theo nhieàu caùch.

Theo caùch tieáp caän truyeàn thoáng cuûa Alfred Chandler, giaùo sö tröôøng Havard, “Chieán löôïc laø tieán trình xaùc ñònh caùc muïc tieâu cô baûn daøi haïn cuûa doanh nghieäp, löïa choïn caùch thöùc hoaëc phöông höôùng haønh ñoäng vaø phaân boá caùc taøi nguyeân thieát yeáu ñeå thöïc hieän muïc tieâu ñoù” Theo Fred R. David, taùc giaû cuoán Concepts of Strategic Management, “Chieán löôïc laø nhöõng phöông tieän ñaït tôùi nhöõng muïc tieâu daøi haïn” Coøn theo phöông phaùp C3: chieán löôïc cuûa moät doanh nghieäp laø moät heä thoáng nhöõng phöông phaùp mang tính chaát laâu daøi nhaèm cuûng coá vò theá caïnh tranh cuûa doanh nghieäp treân thöông tröôøng. Duø tieáp caän theo caùch naøo thì baûn chaát cuûa chieán löôïc kinh doanh vaãn laø ñònh höôùng kinh doanh vaø xaây döïng heä thoáng giaûi phaùp daøi haïn cho doanh nghieäp ñeå phaùt trieån saûn xuaát kinh doanh. Theo caùch hieåu naøy thuaät ngöõ chieán löôïc kinh doanh ñöôïc duøng theo ba nghóa phoå bieán nhaát: - Xaùc ñònh caùc muïc tieâu daøi haïn cô baûn cuûa doanh nghieäp - Ñöa ra caùc chöông trình haønh ñoäng toång quaùt - Löïa choïn caùc phöông aùn haønh ñoäng, trieån khai phaân boá nguoàn taøi nguyeân ñeå thöïc hieän muïc tieâu ñoù.

khoa luan, document7 of 138. Trang 7 tai lieu, luan van8 of 138. b) Hoaïch ñònh chieán löôïc: ñaây laø quaù trình xaùc ñònh nhieäm vuï, muïc tieâu cuûa toå chöùc cuøng vôùi vieäc phaân tích moâi tröôøng beân trong vaø beân ngoøai ñeå vaïch ra nhöõng chieán löôïc thích hôïp cho hoaït ñoäng cuûa toå chöùc.