Tổng quan nghiên cứu

Thị trường bánh kẹo Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định khoảng 8,5% đến 10% mỗi năm, tạo ra môi trường kinh doanh đầy tiềm năng nhưng cũng gia tăng áp lực cạnh tranh gay gắt. Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà với bề dày hơn 58 năm hình thành và phát triển là một trong những trụ cột lớn của ngành thực phẩm chế biến trong nước. Tuy nhiên, trước làn sóng đổ bộ của các chuỗi bánh tươi quốc tế và sự trỗi dậy của các thương hiệu bakery hiện đại, hệ thống bán lẻ truyền thống của doanh nghiệp dần bộc lộ nhiều điểm nghẽn về hình ảnh thương hiệu và năng lực thu hút khách hàng trẻ.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để làm mới hình ảnh thương hiệu chuỗi cửa hàng bán sản phẩm của Hải Hà mà không làm mất đi các giá trị truyền thống vốn có. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh, xác định nguyên nhân suy giảm nhận diện tại điểm bán, từ đó xây dựng quy trình và chiến lược tái định vị thương hiệu cho chuỗi cửa hàng Hải Hà Bakery.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống cửa hàng bán sản phẩm của công ty tại khu vực thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2017, đồng thời định hướng giải pháp cho các năm tiếp theo. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc gia tăng chỉ số nhận biết thương hiệu lên trên 35%, cải thiện năng lực cạnh tranh điểm bán và thúc đẩy doanh thu mảng bánh tươi phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết định vị thương hiệu của Philip Kotler cùng mô hình tài sản thương hiệu dựa trên khách hàng của Kevin Lane Keller. Định vị thương hiệu được hiểu là hoạt động thiết kế hình ảnh và ưu đãi của doanh nghiệp nhằm chiếm lĩnh một vị trí đặc biệt, có giá trị trong tâm trí khách hàng mục tiêu. Khi môi trường cạnh tranh thay đổi hoặc phân khúc khách hàng dịch chuyển, tái định vị thương hiệu trở thành yêu cầu sống còn.

Khung nghiên cứu thiết lập quy trình tái định vị gồm 6 bước chuẩn hóa:

  1. Đánh giá hiện trạng thương hiệu và phân tích nội tại doanh nghiệp.
  2. Nghiên cứu thị trường mục tiêu và hành vi người tiêu dùng.
  3. Phân tích đối thủ cạnh tranh để tìm kiếm khoảng trống thị trường.
  4. Xác lập điểm tương đồng và điểm khác biệt cốt lõi của thương hiệu.
  5. Thiết kế lại hệ thống nhận diện thương hiệu và chuẩn hóa không gian trải nghiệm.
  6. Triển khai kế hoạch truyền thông tích hợp, kiểm soát và bảo vệ tài sản thương hiệu.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm then chốt: Tài sản thương hiệu, Hệ thống nhận diện thương hiệu, Điểm khác biệt cạnh tranh và Chuỗi trải nghiệm khách hàng tại cửa hàng bánh tươi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh và dữ liệu bán lẻ nội bộ của Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà trong 3 năm liên tiếp từ năm 2015 đến năm 2017.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế được triển khai từ tháng 09/2017 đến tháng 03/2018. Tác giả thực hiện khảo sát với quy mô mẫu gồm 250 khách hàng tiêu dùng bánh ngọt tại các quận trung tâm Hà Nội theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo độ tuổi và thu nhập, kết hợp phỏng vấn sâu 30 cán bộ quản lý và nhân viên bán hàng trực tiếp tại chuỗi.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả và xây dựng bản đồ định vị cảm nhận là vì công cụ này cho phép lượng hóa chính xác mức độ hài lòng, nhận thức về giá, chất lượng và sự khác biệt của Hải Hà Bakery so với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp trên thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2015-2017 mang lại những phát hiện quan trọng về quá trình chuyển đổi của chuỗi cửa hàng:

  • Doanh thu chuỗi cửa hàng trước khi tái định vị năm 2015 chỉ chiếm khoảng 12% tổng doanh thu bán lẻ của công ty tại khu vực Hà Nội. Sau khi triển khai thử nghiệm chuẩn hóa nhận diện và tái định vị thành Hải Hà Bakery, tốc độ tăng trưởng doanh thu chuỗi đạt mức bình quân 18,5% mỗi năm trong giai đoạn 2016-2017.
  • Cơ cấu khách hàng ghi nhận sự dịch chuyển tích cực: Nhóm khách hàng trẻ trong độ tuổi 18 đến 35 với mức thu nhập hàng tháng từ 7 đến 15 triệu đồng chiếm tỷ trọng tới 62% tổng lượng khách mua hàng tại các điểm bán mới được nâng cấp.
  • Về thị phần và nhận thức thương hiệu, Hải Hà Bakery chiếm giữ khoảng 14,2% thị phần chuỗi bánh tươi tại Hà Nội năm 2017, xếp sau Tous les Jours với khoảng 22% và Paris Gâteaux với khoảng 18%. Mặc dù quy mô chuỗi còn khiêm tốn, điểm đánh giá về độ tươi ngon và mức giá hợp lý của Hải Hà Bakery đạt mức trung bình 4,1/5 điểm, vượt trội so với phân khúc bánh đóng gói sẵn.

Thảo luận kết quả

Sự cải thiện vượt bậc về doanh thu và độ nhận diện bắt nguồn từ việc đổi mới toàn diện hệ thống nhận diện thương hiệu. Việc chuyển đổi từ mô hình quầy bán hàng truyền thống sang không gian trải nghiệm hiện đại, ánh sáng ấm cúng cùng cách bài trí khoa học đã xóa bỏ định kiến về một thương hiệu bánh kẹo xưa cũ. Kênh truyền thông kỹ thuật số cũng ghi nhận bước tiến lớn khi trang mạng xã hội của Hải Hà Bakery thu hút hơn 25.000 lượt theo dõi thường xuyên.

Dữ liệu khảo sát khi được biểu diễn trên bản đồ định vị cảm nhận thương hiệu cho thấy Hải Hà Bakery đang nằm ở tọa độ giao thoa giữa chất lượng sản phẩm tốt và mức giá tầm trung. Khi so sánh với các đối thủ như Fresh Garden, Thu Hương hay Anh Hòa, Hải Hà sở hữu lợi thế chủ động về nguồn nguyên liệu và dây chuyền chế biến, nhưng còn hạn chế về sự đa dạng của dòng bánh tươi cao cấp và tốc độ mở rộng điểm bán. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ phân đoạn thu nhập và ma trận cạnh tranh giúp doanh nghiệp nhận diện chính xác phân khúc khách hàng gia đình và giới văn phòng trẻ là động lực tăng trưởng nòng cốt.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả tái định vị và phát triển chuỗi Hải Hà Bakery:

  • Cơ cấu lại danh mục sản phẩm: Khối Vận hành và Phòng Nghiên cứu Phát triển cần nâng tỷ trọng dòng sản phẩm bánh tươi ngắn ngày lên 60% tổng cơ cấu hàng hóa tại điểm bán, đồng thời nghiên cứu bổ sung các dòng bánh dinh dưỡng ít đường trong vòng 12 tháng tới để đáp ứng xu hướng tiêu dùng lành mạnh.
  • Mở rộng hệ thống phân phối: Ban Giám đốc và Phòng Kinh doanh cần đẩy nhanh tiến độ phát triển thêm 10 đến 15 cửa hàng chuẩn hóa tại các trục đường thương mại trọng điểm và khu đô thị mới tại Hà Nội đến năm 2020, hướng tới mục tiêu nâng thị phần chuỗi lên mức 20%.
  • Chuẩn hóa nhân sự và dịch vụ: Phòng Tổ chức Nhân sự cần hoàn thiện bộ quy trình vận hành tiêu chuẩn, tổ chức đào tạo kỹ năng tư vấn và chăm sóc khách hàng cho 100% trong tổng số 120 nhân viên thuộc chuỗi cửa hàng ngay trong quý I và quý II hàng năm.
  • Tối ưu hóa truyền thông đa kênh: Phòng Marketing cần đẩy mạnh chiến dịch quảng cáo hiển thị banner theo lượt nhấp và quảng cáo theo thời lượng hiển thị trên các báo điện tử uy tín, kết hợp phát triển nội dung số tương tác cao trên mạng xã hội nhằm tăng 40% lượng tương tác và tiếp cận hơn 50.000 khách hàng tiềm năng mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung giải pháp của công trình nghiên cứu mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

  • Ban lãnh đạo và Giám đốc Marketing ngành F&B: Cung cấp lộ trình thực thi tái định vị toàn diện cho các chuỗi bán lẻ, giúp nâng cao 100% hiệu suất vận hành điểm bán và gia tăng tài sản thương hiệu.
  • Chuyên viên Marketing và Quản trị thương hiệu: Cung cấp phương pháp phân tích đối thủ cạnh tranh, phân đoạn khách hàng mục tiêu và tối ưu hóa ngân sách quảng cáo số trong thực tế.
  • Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên ngành Quản trị Kinh doanh: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật giá trị với cỡ mẫu 250 đối tượng khảo sát thực nghiệm và mô hình tái định vị 6 bước chặt chẽ.
  • Chủ doanh nghiệp bán lẻ và chuỗi bánh vừa và nhỏ: Giúp đúc kết bài học thực tiễn về thiết kế hệ thống nhận diện, giảm thiểu từ 15% đến 20% chi phí thử sai trong quá trình mở rộng chuỗi cửa hàng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Hải Hà phải tiến hành tái định vị chuỗi cửa hàng trong giai đoạn 2015-2017?

Sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi tiêu dùng hiện đại và áp lực cạnh tranh từ các thương hiệu bánh tươi ngoại nhập khiến mô hình bán lẻ cũ của Hải Hà giảm sức hút. Tái định vị giúp doanh nghiệp hiện đại hóa hình ảnh và tiếp cận nhóm khách hàng trẻ tuổi.

Quy trình tái định vị thương hiệu cho chuỗi cửa hàng gồm những bước cốt lõi nào?

Quy trình gồm 6 bước: Đánh giá nội tại, nghiên cứu khách hàng mục tiêu, phân tích đối thủ cạnh tranh, xác lập điểm khác biệt thương hiệu, thiết kế lại hệ thống nhận diện và triển khai kế hoạch truyền thông tích hợp.

Doanh thu chuỗi cửa hàng thay đổi ra sao sau khi thực hiện tái định vị?

Doanh thu của hệ thống cửa hàng được nâng cấp đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng khoảng 18,5% mỗi năm trong giai đoạn 2016-2017, đồng thời tỷ trọng đóng góp vào tổng doanh thu bán lẻ tại Hà Nội tăng đều đặn.

Hải Hà Bakery tạo ra điểm khác biệt nào so với các chuỗi đối thủ ngoại nhập?

Thương hiệu định vị ở phân khúc giá hợp lý với nguyên liệu an toàn, sản phẩm tươi ngon sản xuất trong ngày đạt 4,1/5 điểm cảm nhận, phù hợp với thu nhập của đại đa số gia đình và giới trẻ Việt Nam.

Kênh truyền thông nào đóng góp lớn vào sự thành công của chiến dịch tái định vị?

Sự kết hợp giữa quảng cáo trực tuyến hiển thị, tối ưu hóa điểm bán và phát triển kênh mạng xã hội với hơn 25.000 người theo dõi đã giúp nâng chỉ số nhận biết thương hiệu lên trên 35%.

Kết luận

  • Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận và xây dựng quy trình tái định vị thương hiệu 6 bước chuyên sâu cho ngành bán lẻ thực phẩm.
  • Phân tích chân thực thực trạng kinh doanh của Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà giai đoạn 2015-2017 với mức tăng trưởng doanh thu chuỗi đạt 18,5%/năm sau tái định vị.
  • Nhận diện chính xác phân khúc khách hàng tiềm năng 18-35 tuổi chiếm 62% và xác lập bản đồ định vị cạnh tranh sắc nét so với 8 đối thủ lớn tại Hà Nội.
  • Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về sản phẩm tươi, mở rộng mạng lưới phân phối, nâng chuẩn nhân sự và tiếp thị số đa kênh.
  • Đưa ra lộ trình phát triển mạng lưới hơn 20 cửa hàng chuẩn hóa giai đoạn 2018-2020 nhằm duy trì mục tiêu tăng trưởng doanh thu từ 20% đến 25%.

Công trình là tài liệu tham khảo giàu tính ứng dụng thực tiễn dành cho các nhà quản trị doanh nghiệp và giới nghiên cứu học thuật đang tìm kiếm giải pháp chuyển đổi mô hình bán lẻ thành công.