Luận văn thạc sĩ tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán bằng chứng tại việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Dương Bảo
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác động vốn chủ sở hữu nước ngoài đến lợi suất chứng khoán
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. PHƯƠNG PHÁP VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• 1.5. KẾT CẤU BÀI NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TRÊN THẾ GIỚI VỀ TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU ĐƯỢC NẮM GIỮ BỞI CỔ ĐÔNG NƯỚC NGOÀI ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG TỶ SUẤT SINH LỢI CHỨNG KHOÁN
• 2.1. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 2.2. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY
• 2.3. TỔNG HỢP KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. DỮ LIỆU VÀ MẪU
• 3.2. XÂY DỰNG BIẾN
• 3.3. MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM
• 3.4. KẾT QUẢ KỲ VỌNG
• 4. CHƯƠNG 4: KIỂM ĐỊNH TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU ĐƯỢC NẮM GIỮ BỞI CỔ ĐÔNG NƯỚC NGOÀI ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG TRONG TỶ SUẤT SINH LỢI CHỨNG KHOÁN
• 4.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 4.2. MA TRẬN TƯƠNG QUAN
• 4.3. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ HỒI QUY
• 4.4. KIỂM ĐỊNH TÍNH VỮNG
• 4.5. KIỂM ĐỊNH THỐNG KÊ
• 4.6. SO SÁNH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THU ĐƯỢC TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ VỚI CÁC BÀI NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VÀ KỲ VỌNG CỦA TÁC GIẢ VỀ TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU ĐƯỢC NẮM GIỮ BỞI CỔ ĐÔNG NƯỚC NGOÀI (GỒM TỔ CHỨC VÀ CÁ NHÂN NƯỚC NGOÀI) ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG TRONG TỶ SUẤT SINH LỢI CỦA CHỨNG KHOÁN
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA VIỆC TẬN DỤNG NGUỒN VỐN CHỦ SỞ HỮU ĐƯỢC NẮM GIỮ BỞI CỔ ĐÔNG NƯỚC NGOÀI NHẰM TẠO TÍNH ỔN ĐỊNH TRONG TỶ SUẤT SINH LỢI CHỨNG KHOÁN
• 5.2. HẠN CHẾ CỦA BÀI NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG GIẢI QUYẾT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của vốn chủ sở hữu nước ngoài đến lợi suất chứng khoán

Vốn chủ sở hữu nước ngoài đã trở thành một yếu tố quan trọng trong thị trường chứng khoán Việt Nam. Sự gia tăng đầu tư từ các cổ đông nước ngoài không chỉ tạo ra nguồn vốn dồi dào mà còn ảnh hưởng đến sự biến động của tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh khác nhau của tác động này, từ lý thuyết đến thực tiễn.

1.1. Khái niệm về vốn chủ sở hữu nước ngoài và lợi suất chứng khoán

Vốn chủ sở hữu nước ngoài (FDI) là nguồn vốn được đầu tư bởi các cá nhân hoặc tổ chức nước ngoài vào các doanh nghiệp trong nước. Lợi suất chứng khoán là tỷ lệ sinh lợi từ việc đầu tư vào chứng khoán. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra một bức tranh rõ nét về sự phát triển của thị trường tài chính.

1.2. Tầm quan trọng của vốn chủ sở hữu nước ngoài trong thị trường chứng khoán

Vốn chủ sở hữu nước ngoài không chỉ cung cấp nguồn lực tài chính mà còn mang lại kiến thức quản trị và công nghệ tiên tiến. Điều này giúp các công ty trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện hiệu quả hoạt động.

II. Vấn đề và thách thức liên quan đến vốn chủ sở hữu nước ngoài

Mặc dù vốn chủ sở hữu nước ngoài mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại những thách thức đáng kể. Các vấn đề như rủi ro đầu tư, sự biến động của thị trường và ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Rủi ro đầu tư từ vốn chủ sở hữu nước ngoài

Rủi ro đầu tư là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định của các nhà đầu tư nước ngoài. Sự biến động của tỷ giá hối đoái, chính sách thuế và các quy định pháp lý có thể tạo ra những rào cản lớn cho các nhà đầu tư.

2.2. Ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến lợi suất chứng khoán

Các yếu tố như lạm phát, lãi suất và tăng trưởng kinh tế có thể tác động mạnh đến lợi suất chứng khoán. Việc hiểu rõ mối quan hệ này giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của vốn chủ sở hữu nước ngoài

Để phân tích tác động của vốn chủ sở hữu nước ngoài đến lợi suất chứng khoán, nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy Fixed Effects. Phương pháp này cho phép đánh giá chính xác mối quan hệ giữa các biến số trong nghiên cứu.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu 141 công ty phi tài chính niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn từ 2009 đến 2015. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và các nguồn dữ liệu đáng tin cậy.

3.2. Phân tích hồi quy và kiểm định kết quả

Phân tích hồi quy giúp xác định mối quan hệ giữa vốn chủ sở hữu nước ngoài và lợi suất chứng khoán. Kết quả kiểm định sẽ cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các giả thuyết nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của vốn chủ sở hữu nước ngoài

Kết quả nghiên cứu cho thấy vốn chủ sở hữu nước ngoài có tác động nghịch biến đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách hỗ trợ để thu hút đầu tư nước ngoài.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng vốn chủ sở hữu nước ngoài có ảnh hưởng đáng kể đến lợi suất chứng khoán. Các tổ chức nước ngoài đóng vai trò chủ đạo trong việc giảm thiểu sự biến động này.

4.2. So sánh với các nghiên cứu trước đây

Kết quả nghiên cứu này được so sánh với các nghiên cứu trước đây trên thế giới, cho thấy sự tương đồng và khác biệt trong tác động của vốn chủ sở hữu nước ngoài đến lợi suất chứng khoán.

V. Kết luận và hướng phát triển trong tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng vốn chủ sở hữu nước ngoài có tác động quan trọng đến lợi suất chứng khoán tại Việt Nam. Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét các biện pháp để tối ưu hóa lợi ích từ nguồn vốn này.

5.1. Khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách

Các chính sách cần được thiết lập để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài, từ đó nâng cao tính ổn định của thị trường chứng khoán.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về tác động của vốn chủ sở hữu nước ngoài trong các lĩnh vực khác nhau, từ đó cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua giai đoạn phát triển nhanh chóng trong hai thập kỷ qua, với số lượng công ty niêm yết và mức vốn hóa thị trường tăng trưởng đáng kể. Từ năm 2009 đến 2015, vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài nắm giữ tại các công ty niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX tăng từ khoảng 11,2% lên đến 13%, đặc biệt có sự đột biến vào năm 2015 sau khi Nghị định số 60/2015/NĐ-CP cho phép nhà đầu tư nước ngoài sở hữu đến 100% cổ phần trong nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán vẫn là một vấn đề quan trọng, ảnh hưởng đến tính ổn định và phát triển bền vững của thị trường. Luận văn thạc sĩ này nhằm mục tiêu phân tích tác động của vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài nắm giữ đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán tại Việt Nam, đồng thời làm rõ vai trò của các chủ thể đại diện như tổ chức và cá nhân nước ngoài. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu của 141 công ty phi tài chính niêm yết trong giai đoạn 2009-2015, với tổng cộng 987 quan sát, nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm có giá trị cho các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của vốn nước ngoài đến thị trường chứng khoán Việt Nam mà còn góp phần đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài, từ đó thúc đẩy sự ổn định và phát triển kinh tế quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết thị trường hiệu quả của Fama (1970), trong đó thị trường chứng khoán được coi là hiệu quả khi giá cả phản ánh toàn bộ thông tin có sẵn. Lý thuyết này phân loại thị trường thành ba cấp độ: hiệu quả dạng yếu, trung bình và mạnh, tương ứng với mức độ thông tin được phản ánh trong giá chứng khoán. Ngoài ra, nghiên cứu còn tham khảo các lý thuyết về tác động của vốn đầu tư nước ngoài đến sự biến động tỷ suất sinh lợi, bao gồm quan điểm về dòng vốn dài hạn ổn định và dòng vốn đầu cơ ngắn hạn gây biến động. Các khái niệm chính được sử dụng gồm: vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài nắm giữ (FOREIGN), vốn do tổ chức nước ngoài (FINST), vốn do cá nhân nước ngoài (FINDV), tỷ suất sinh lợi chứng khoán (VOL1, VOL2), tính thanh khoản (TURNOVER), quy mô công ty (SIZE) và tỷ lệ đòn bẩy (LEVERAGE).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mô hình hồi quy Fixed Effects trên dữ liệu bảng gồm 141 công ty phi tài chính niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2009-2015, tổng cộng 987 quan sát. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và các trang tài chính uy tín như finance.vn, cùng với sự hỗ trợ của Trung Tâm Dữ Liệu Khoa Tài Chính – Đại học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh. Biến phụ thuộc là sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán được đo bằng giá trị bình quân logarit tỷ suất sinh lợi hàng ngày bình phương (VOL1) và độ lệch chuẩn tỷ suất sinh lợi (VOL2). Các biến độc lập chính gồm tỷ lệ vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài, tổ chức nước ngoài và cá nhân nước ngoài nắm giữ. Ngoài ra, các biến kiểm soát như quy mô công ty, tính thanh khoản và tỷ lệ đòn bẩy được đưa vào mô hình để kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng khác. Phương pháp hồi quy Fixed Effects được lựa chọn sau khi thực hiện kiểm định Hausman nhằm đảm bảo tính phù hợp và chính xác của mô hình. Các kiểm định về nội sinh, đa cộng tuyến và tự tương quan cũng được tiến hành để đảm bảo độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động nghịch biến của vốn chủ sở hữu nước ngoài đến biến động tỷ suất sinh lợi: Kết quả hồi quy Fixed Effects cho thấy vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài nắm giữ có tác động giảm sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán với hệ số hồi quy âm và ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Cụ thể, tăng 1% vốn nước ngoài làm giảm khoảng 0,43% biến động tỷ suất sinh lợi (VOL1).

2. Vai trò chủ đạo của tổ chức nước ngoài: Vốn do tổ chức nước ngoài nắm giữ cũng có tác động nghịch biến và có ý nghĩa thống kê mạnh mẽ đến sự biến động tỷ suất sinh lợi, trong khi vốn do cá nhân nước ngoài nắm giữ không có tác động đáng kể. Tăng 1% vốn tổ chức nước ngoài giảm khoảng 0,44-0,48% biến động tỷ suất sinh lợi.

3. Tác động của tính thanh khoản: Tính thanh khoản (đo bằng vòng quay chứng khoán) có mối quan hệ đồng biến với sự biến động tỷ suất sinh lợi, nghĩa là chứng khoán có tính thanh khoản cao thường có biến động lớn hơn. Tuy nhiên, khi kết hợp với vốn chủ sở hữu nước ngoài, đặc biệt là tổ chức nước ngoài, tính thanh khoản được đẩy mạnh nhưng vẫn không làm tăng biến động, cho thấy cam kết đầu tư dài hạn của cổ đông nước ngoài.

4. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Quy mô công ty có tác động nghịch biến rõ rệt đến biến động tỷ suất sinh lợi, với các công ty lớn có khả năng quản trị rủi ro tốt hơn, giảm biến động. Tỷ lệ đòn bẩy có tác động đồng biến, nghĩa là công ty sử dụng nhiều nợ có biến động tỷ suất sinh lợi cao hơn. Các biến này đều có ý nghĩa thống kê ở mức 1%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và một số thị trường mới nổi, khẳng định vai trò tích cực của vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài, đặc biệt là tổ chức nước ngoài, trong việc tạo sự ổn định cho thị trường chứng khoán. Sự cam kết đầu tư dài hạn và khả năng tiếp nhận kỹ thuật quản trị tiên tiến từ các nhà đầu tư nước ngoài giúp giảm thiểu biến động ngắn hạn. Mối quan hệ đồng biến giữa tính thanh khoản và biến động tỷ suất sinh lợi phản ánh đặc điểm thị trường mới nổi với thanh khoản còn hạn chế, tuy nhiên vốn nước ngoài góp phần làm giảm tác động tiêu cực này. Quy mô công ty và tỷ lệ đòn bẩy cũng là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến biến động, phù hợp với lý thuyết quản trị rủi ro và tài chính doanh nghiệp. Kết quả không tìm thấy bằng chứng về sự lấn át của cổ đông Nhà nước đối với cổ đông nước ngoài trong việc gây biến động, cho thấy môi trường quản trị tại Việt Nam đang dần cải thiện và tạo điều kiện bình đẳng cho các nhà đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách mở cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài: Các cơ quan quản lý nên tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các tổ chức đầu tư dài hạn, nhằm tăng tỷ lệ vốn chủ sở hữu nước ngoài và nâng cao tính ổn định của thị trường trong vòng 3-5 năm tới.

2. Khuyến khích nâng cao tính minh bạch và quản trị công ty: Các công ty niêm yết cần áp dụng các chuẩn mực quản trị hiện đại, minh bạch thông tin để thu hút nhà đầu tư nước ngoài có tổ chức, từ đó giảm thiểu biến động tỷ suất sinh lợi và tăng niềm tin thị trường.

3. Phát triển thị trường chứng khoán với tính thanh khoản bền vững: Cần xây dựng các chính sách thúc đẩy thanh khoản hợp lý, tránh hiện tượng "dòng tiền nóng" gây biến động lớn, đồng thời khuyến khích đầu tư dài hạn nhằm ổn định thị trường trong trung và dài hạn.

4. Kiểm soát và quản lý rủi ro tài chính doanh nghiệp: Các công ty cần cân đối tỷ lệ đòn bẩy hợp lý, tránh sử dụng nợ quá mức gây rủi ro tài chính và biến động lớn trong tỷ suất sinh lợi, đồng thời các cơ quan quản lý nên giám sát chặt chẽ các hoạt động tài chính để bảo vệ nhà đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tài chính và chứng khoán: Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp xây dựng chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài hiệu quả, đồng thời kiểm soát biến động thị trường.

2. Các nhà quản trị công ty niêm yết: Hiểu rõ tác động của cơ cấu cổ đông nước ngoài đến biến động tỷ suất sinh lợi, từ đó điều chỉnh chiến lược quản trị và huy động vốn phù hợp.

3. Nhà đầu tư trong và ngoài nước: Cung cấp thông tin về vai trò của vốn nước ngoài và các yếu tố ảnh hưởng đến biến động giá chứng khoán, hỗ trợ ra quyết định đầu tư chính xác.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu định lượng, mô hình hồi quy Fixed Effects và phân tích tác động vốn đầu tư nước ngoài tại thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

1. Vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài có tác động như thế nào đến biến động tỷ suất sinh lợi chứng khoán?
   Nghiên cứu cho thấy vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài, đặc biệt là tổ chức nước ngoài, có tác động giảm biến động tỷ suất sinh lợi, giúp thị trường ổn định hơn nhờ chiến lược đầu tư dài hạn và quản trị hiệu quả.

2. Tại sao vốn do cá nhân nước ngoài nắm giữ không ảnh hưởng đáng kể đến biến động tỷ suất sinh lợi?
   Cá nhân nước ngoài thường thiếu tiềm lực tài chính và chiến lược đầu tư dài hạn, thường đầu tư gián tiếp qua các quỹ, nên tác động trực tiếp đến biến động tỷ suất sinh lợi không rõ ràng.

3. Tính thanh khoản ảnh hưởng thế nào đến biến động tỷ suất sinh lợi?
   Tính thanh khoản cao làm tăng biến động tỷ suất sinh lợi do khối lượng giao dịch lớn và giá cả biến động nhanh, tuy nhiên khi kết hợp với vốn nước ngoài có tổ chức, tác động này được giảm thiểu.

4. Quy mô công ty và tỷ lệ đòn bẩy ảnh hưởng ra sao đến biến động tỷ suất sinh lợi?
   Công ty quy mô lớn có khả năng quản trị rủi ro tốt hơn, giảm biến động tỷ suất sinh lợi. Ngược lại, tỷ lệ đòn bẩy cao làm tăng rủi ro tài chính và biến động tỷ suất sinh lợi.

5. Cổ đông Nhà nước có lấn át cổ đông nước ngoài gây biến động không?
   Nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng mạnh mẽ về sự lấn át của cổ đông Nhà nước đối với cổ đông nước ngoài trong việc gây biến động tỷ suất sinh lợi, cho thấy môi trường quản trị đang cải thiện.

Kết luận

• Vốn chủ sở hữu do cổ đông nước ngoài, đặc biệt tổ chức nước ngoài, có tác động giảm sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán tại Việt Nam giai đoạn 2009-2015.
• Tính thanh khoản cao làm tăng biến động tỷ suất sinh lợi, nhưng vốn nước ngoài có tổ chức giúp giảm thiểu tác động này.
• Quy mô công ty lớn và tỷ lệ đòn bẩy thấp góp phần ổn định tỷ suất sinh lợi chứng khoán.
• Không có bằng chứng rõ ràng về sự lấn át của cổ đông Nhà nước đối với cổ đông nước ngoài trong việc gây biến động.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài và quản lý thị trường chứng khoán bền vững tại Việt Nam.

Khuyến nghị các nhà quản lý và doanh nghiệp áp dụng các giải pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và các thị trường khác để tăng tính khái quát.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư nên cân nhắc vai trò của vốn nước ngoài trong chiến lược phát triển thị trường chứng khoán và kinh tế quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài. Chương 2: Bằng chứng thực nghiệm trên thế giới về tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Chương 3: Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Chương 4: Kiểm định tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán.

Chương 5: Kết luận. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƯƠNG 2: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TRÊN THẾ GIỚI VỀ TÁC ĐỘNG CỦA VỐN CHỦ SỞ HỮU ĐƯỢC NẮM GIỮ BỞI CỔ ĐÔNG NƯỚC NGOÀI ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG TỶ SUẤT SINH LỢI CHỨNG KHOÁN 2. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT 2. Lý thuyết thị trường hiệu quả Như chúng ta được biết, thị trường chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực tài chính phục vụ phát triển kinh tế.

Dựa trên lý thuyết thị trường hiệu quả của Fama (1970), một thị trường chứng khoán được coi là hiệu quả khi đó giá cả phản ánh toàn bộ những thông tin tồn tại trên thị trường khi đó thị trường xử lý thông tin một cách triệt để do đó không tồn tại bất cứ một thông tin có liên quan nào đến chứng khoán bị thị trường bỏ qua. Vì vậy, giá cả chứng khoán vốn trên thị trường luôn ở mức phù hợp với mức giá trị nội tại của nó. Chính vì lẽ đó, lý thuyết thị trường hiệu quả có ý nghĩa thực tiễn với ngành tài chính nói chung và là nền tảng cho các nhà nghiên cứu về sự biến động trong tỷ suất sinh lợi của chứng khoán nói riêng. Các dạng thị trường hiệu quả Fama đã phân loại thông tin được phản ánh thành ba tập hợp và tương ứng là ba cấp độ khác nhau của thị trường hiệu quả bao gồm: thị trường hiệu quả dạng yếu, thị trường hiệu quả dạng trung bình và thị trường hiệu quả dạng mạnh.

Nội dung chi tiết cho từng loại thị trường hiệu quả được tác giả tổng hợp như sau:  Thị trường hiệu quả dạng yếu Thị trường hiệu quả dạng này cho rằng, giá cả phản ánh tất cả các thông tin có trong tỷ suất sinh lợi trong quá khứ, bao gồm các chuyển dịch liên tục của giá chứng khoán, tỷ suất thu nhập, khối lượng giao dịch và các thông tin chung khác như: Mua bán lô lẻ, giao dịch lô lớn…Với giả định rằng, mức giá thị trường hiện tại này đã phản ánh tất cả các thu nhập trong quá khứ và mọi thông tin trên thị trường nên giả TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 thuyết cho rằng tỷ suất sinh lợi của chứng khoán trong quá khứ không có mối liên hệ với tương lai. Nói cách khác, không có nhà đầu tư nào có thể tạo ra tỷ suất sinh lợi thặng dư bằng những căn cứ từ thông tin về giá của chứng khoán trong quá khứ.  Thị trường hiệu quả dạng trung bình Lý thuyết thị trường hiệu quả dạng trung bình cho rằng giá chứng khoán phản ánh tất cả thông tin đại chúng, tức là mức giá hiện tại phản ánh đầy đủ mọi thông tin công khai trong hiện tại cũng như trong quá khứ. Thông tin công khai bao gồm: Các thông tin về thu nhập quá khứ và các dự báo thu nhập, tất cả thông tin trong báo cáo tài chính được công bố đại chúng, tất cả thông tin có liên quan xuất hiện trên các tạp chí kinh doanh, các thông báo về thu nhập và cổ tức, chia cổ phần, chia tách cổ phiếu, thưởng cổ phiếu, và các thông tin về kinh tế cũng như chính trị.

Đối với người tham gia thị trường chứng khoán khi ra quyết định dựa trên các thông tin sau khi được công bố sẽ không thu được lợi nhuận cao hơn mức trung bình bởi mức giá chứng khoán này đã phản ánh mọi thông tin công khai đó. Thị trường hiệu quả dạng này sẽ phản ánh ngay thông tin có liên quan vào giá khi thông tin đó được lan truyền, do đó nhà đầu tư nào càng nhanh tay thực hiện hoạt động đầu tư hơn những người còn lại thì lợi nhuận đạt được sẽ có thể cao hơn so với mức trung bình của thị trường nhưng có thể không đáng kể.  Thị trường hiệu quả dạng mạnh Lý thuyết thị trường hiệu quả dạng mạnh cho rằng, giá chứng khoán phản ánh tất cả các thông tin từ công khai đến nội bộ. Như vậy, trong một thị trường hiệu quả dạng mạnh, nhà đầu tư sử dụng tất cả những thông tin có thể có, dù rằng các thông tin đó có được phổ biến ra công chúng hay không thì sẽ không thể thu được lợi nhuận vượt trội so với người khác.

Tuy nhiên, thị trường hiệu quả dạng mạnh là một giả thuyết gần như không có trong thực tế. Theo Fama, việc kiểm định thị trường hiệu quả dạng mạnh thực chất là tìm kiếm xem có một nhóm các nhà đầu tư nào sở hữu các thông tin độc quyền dẫn đến việc xác định giá cả chứng khoán trong tương lai hay không. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY Từ nhiều năm trước đây, các nhà nghiên cứu về tài chính trên thế giới đã nhận thấy tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán.

Trong nỗ lực để tiếp cận vấn đề này, các nhà nghiên cứu trên thế giới đã cố gắng tiếp cận để khám phá làm rõ tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Tuy nhiên, các kết quả thực nghiệm trên thế giới về mối quan hệ này thì không đồng nhất, sự không đồng nhất xuất phát từ việc xuất hiện các luồng quan điểm trái chiều khi cho rằng vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài sẽ làm tăng hoặc làm giảm sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán của các công ty. Phần tiếp theo đây sẽ trình bày tóm tắt các nghiên cứu thực nghiệm tại một số nước trên thế giới về tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán theo trình tự đi từ quá khứ đến hiện tại và sự tương đồng về các kết quả thu được từ các nghiên cứu trên thế giới. Đầu tiên, chương này sẽ điểm qua một số các nghiên cứu nổi bật trên thế giới về sự tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài sẽ làm gia tăng sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán thông qua các bài nghiên cứu của Joseph E.Stiglitz; Kee-Hong Bea và cộng sự; Zhian Chen và cộng sự như sau: Năm 1999, Joseph E.Stiglitz đã tiến hành thực hiện bài nghiên cứu “Capital Market Liberalization, Economic Growth, and Instability” ở các nước Đông Á, Mỹ Latin và các quốc gia thuộc khu vực miền Nam sa mạc Sahara.

Bài nghiên cứu đã thể hiện rõ tính hai mặt tác động của nguồn vốn nước ngoài đến thị trường trong nước khi cho rằng dòng vốn nước ngoài dài hạn và không mang tính đầu cơ vào nền kinh tế trong nước không chỉ mang lại nguồn vốn cần thiết mà còn đem đến các kỹ năng quản trị tiên tiến, bí quyết marketing, tiếp cận thị trường xuất khẩu mới và đào tạo nguồn nhân lực vì vậy các cổ đông đại diện cho nguồn vốn nước ngoài sẽ có xu hướng cam kết đầu tư dài hạn, đó được coi là sự hỗ trợ về hoạt động cũng như về tài chính cho các công ty trong nước vượt qua các rủi ro bên ngoài. Mặt khác, các TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 nguồn vốn nước ngoài ngắn hạn và mang tính chất đầu cơ sẽ mang độ nhạy cảm trong rủi ro quốc tế đến thị trường chứng khoán trong nước, đặc biệt là trong trường hợp các tổ chức tài chính cũng như cơ quan quản lý thiếu tính tổ chức và quy định chặt chẽ. Chính vì lẽ đó, các dòng vốn đầu cơ này là một trong những nguyên nhân làm cho các cuộc khủng hoảng tài chính ngày càng nghiêm trọng hơn. Năm 2004, Kee-Hong Bea và cộng sự dựa trên một mẫu nghiên cứu gồm 2000 chứng khoán từ 45 quốc gia mới nổi đã tìm hiểu tác động của nguồn vốn nước ngoài đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán tại các thị trường mới nổi qua nghiên cứu được mang tên “Investibility and return volatility”.

Kết quả bài nghiên cứu cho thấy vốn chủ sở hữu của các công ty được nắm giữ bởi cổ đông nước ngoài có thể gây ra sự biến động lớn trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán của công ty tại các thị trường mới nổi đó là một kết quả của sự gia tăng độ nhạy cảm rủi ro bởi sự gia tăng trong phần bù rủi ro toàn cầu. Trước khi tự do hóa, các yếu tố ảnh hưởng từ thế giới không có tác động đến sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán mà chỉ có yếu tố địa phương xuất phát từ hiện tượng phân khúc toàn cầu. Tuy nhiên, khi hội nhập với thế giới, phần bù rủi ro toàn cầu sẽ được ghi nhận vào tỷ suất sinh lợi của các chứng khoán. Kết quả là, sự liên kết có hệ thống với các yếu tố toàn cầu dẫn đến biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán.

Năm 2012, trong bài nghiên cứu của Zhian Chen và cộng sự mang tên “Does foreign institutional ownership increase return volatility? Evidence from China” đã nghiên cứu tác động của vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi các tổ chức nước ngoài đến biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán của các công ty tại Trung Quốc, dựa trên một mẫu nghiên cứu gồm 1458 công ty trong giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2008. Các kết quả thực nghiệm cho thấy rằng vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi các tổ chức nước ngoài làm gia tăng sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán, thậm chí sau khi kiểm soát về cấu trúc vốn chủ sở hữu, quy mô công ty, vòng quay chứng khoán, đòn bẩy. Nhóm tác giả ghi lại một mối quan hệ đồng biến giữa các cổ đông trong nước (cá nhân, tổ chức và Nhà nước) và biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Tiếp đến, kết quả thực nghiệm với các biến tương tác TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 cho thấy vốn chủ sở hữu được nắm giữ bởi các tổ chức nước ngoài làm tăng sự biến động trong tỷ suất sinh lợi bằng việc đẩy mạnh các tác động tích cực của thanh khoản lên sự biến động trong tỷ suất sinh lợi chứng khoán.