®¹i häc quèc gia hµ néi Tr−êng ®¹i häc khoa häc x∙ héi vµ nh©n v¨n ----------***---------- luËn v¨n th¹c sü khoa häc chuyªn ngµnh: b¸o chÝ häc M∙ sè: 60.01 T¸c ®éng cña qu¶ng c¸o trªn b¸o chÝ ®èi víi viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ cña c«ng chóng trÎ ®« thÞ ViÖt Nam hiÖn nay (Ph©n tÝch qu¶ng c¸o trªn kªnh VTV3, HanoiTV tõ n¨m 2005-2006 vµ kh¶o s¸t nhãm c«ng chóng trÎ ë Hµ Néi) c¸n bé h−íng dÉn: PGS. §inh v¨n H−êng Häc viªn: bïi viÖt Hµ Líp: Cao häc K7 (2003-2006) Hµ Néi, th¸ng 11/2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Môc lôc trang PHÇN Më ®Çu 3-12 1. TÝnh cÊp thiÕt vµ lý do chän ®Ò tµi 3 2. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu 5 3.
ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi 6 4. T×nh h×nh nghiªn cøu vÊn ®Ò 7 5. §èi t−îng, ph¹m vi vµ kh¸ch thÓ nghiªn cøu 10 6. C¬ së lý luËn vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 11 7.
KÕt cÊu cña luËn v¨n 12 Ch−¬ng I: quan niÖm chung vÒ qu¶ng c¸o vµ c¸c kh¸i 13-33 niÖm vÒ gi¸ trÞ 1. Nh÷ng kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ qu¶ng c¸o 13 1. Nh÷ng kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ gi¸ trÞ vµ ®Þnh h−íng gi¸ trÞ 16 1. §Þnh h−íng gi¸ trÞ 19 1.
Mèi quan hÖ gi÷a qu¶ng c¸o vµ ®Þnh h−íng gi¸ trÞ trong x· héi 23 1. C¬ chÕ t¸c ®éng cña qu¶ng c¸o 23 1. Qu¶ng c¸o vµ ®Þnh h−íng gi¸ trÞ trong x· héi ViÖt Nam 25 1. C¸c gi¶ thuyÕt nghiªn cøu vÒ gi¸ trÞ vµ t¸c ®éng cña qu¶ng c¸o 29 1.
Ph©n lo¹i c¸c kh¸i niÖm 32 1. C¸c gi¶ thuyÕt vµ c©u hái nghiªn cøu 32 Ch−¬ng II: néi dung vµ t¸c ®éng cña qu¶ng c¸o trªn 34-92 truyÒn h×nh ®Õn viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ trong c«ng chóng trÎ hiÖn nay 2. Néi dung c¸c gi¸ trÞ trong th«ng ®iÖp qu¶ng c¸o truyÒn h×nh 34 2. Tæng quan chung 34 2.
Nh÷ng gi¸ trÞ ®−îc thÓ hiÖn trong c¸c th«ng ®iÖp qu¶ng c¸o 40 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. T¸c ®éng cña qu¶ng c¸o tíi ®Þnh h−íng gi¸ trÞ cña c«ng chóng trÎ Hà Néi 59 2. Tæng quan chung 59 2. Nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc tõ qu¶ng c¸o 65 2.
Nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc tõ qu¶ng c¸o 74 2. Nh÷ng gi¸ trÞ míi ®−îc h×nh thµnh tõ qu¶ng c¸o 80 Ch−¬ng Iii: øng xö cña giíi truyÒn th«ng viÖt nam 93-103 trong viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ cho c«ng chóng th«ng qua qu¶ng c¸o 3. Xu thÕ toµn cÇu ho¸ - nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc trong viÖc ®Þnh h−íng gi¸ 93 trÞ cho c«ng chóng ViÖt Nam hiÖn ®¹i 3. ThÕ øng xö cña giíi truyÒn th«ng trong viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ cho c«ng 97 chóng ViÖt Nam th«ng qua qu¶ng c¸o KÕt luËn 104 Tµi liÖu tham kh¶o 108 Phô lôc 117 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phÇn më ®Çu 1.
TÝnh cÊp thiÕt vµ lý do chän ®Ò tµi So víi lÞch sö v¨n minh cña nh©n lo¹i, ho¹t ®éng qu¶ng c¸o vµ ho¹t ®éng b¸o chÝ chØ thùc sù ph¸t triÓn trong vµi thÕ kû gÇn ®©y. Nh−ng ho¹t ®éng truyÒn th«ng - qu¶ng c¸o l¹i t¹o ra nh÷ng ¶nh h−ëng ®Æc biÖt to lín lªn ®êi sèng x· héi cña c¸c d©n téc trªn toµn thÕ giíi. ë ViÖt Nam, tõ sau khi n−íc ta tiÕn hµnh c«ng cuéc ®æi míi n¨m 1986, b¸o chÝ cã sù biÕn chuyÓn lín. LuËt b¸o chÝ söa ®æi n¨m 1999 cho phÐp c¸c c¬ quan b¸o chÝ ®−îc tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh, dÞch vô phï hîp víi chuyªn m«n, nghiÖp vô cña m×nh.
Trong giai ®o¹n míi nµy, qu¶ng c¸o b¾t ®Çu ®ãng vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. Qu¶ng c¸o trªn b¸o chÝ kh«ng chØ lµm t¨ng thªm nguån thu cho c¸c c¬ quan truyÒn th«ng; ®¸p øng nhu cÇu qu¶ng b¸ h×nh ¶nh cho c¸c tæ chøc, doanh nghiÖp; gi¶i quyÕt nhu cÇu th«ng tin cña c«ng chóng mµ cßn gióp cho b¸o chÝ ViÖt Nam tõng b−íc héi nhËp víi nÒn b¸o chÝ d©n chñ, tiÕn bé trªn thÕ giíi. Lóc nµy, kh«ng chØ riªng c¸c vÊn ®Ò cña b¸o chÝ mµ ngay c¶ c¸c vÊn ®Ò vÒ qu¶ng c¸o trªn b¸o chÝ còng ®ßi hái ph¶i cã sù nghiªn cøu s©u réng nh»m thóc ®Èy sù ph¸t triÓn x· héi, ®ång thêi gi÷ ®óng quan ®iÓm x©y dùng nÒn b¸o chÝ ViÖt Nam hiÖn ®¹i, tiªn tiÕn vµ cã tr¸ch nhiÖm. Trªn con ®−êng ph¸t triÓn vµ héi nhËp ®ã, mét trong nh÷ng yªu cÇu c¨n b¶n nh»m ®¶m b¶o cho viÖc x©y dùng x· héi lµnh m¹nh vµ bÒn v÷ng chÝnh lµ x©y dùng nh©n c¸ch con ng−êi, ®Æc biÖt lµ nh©n c¸ch vµ lèi sèng cña tÇng líp thanh niªn, bëi h¬n ai hÕt, ®©y lµ lùc l−îng quan träng, ®ãng vai trß then chèt trong viÖc t¹o ra nguån cña c¶i vËt chÊt, nu«i sèng vµ tõ ®ã g©y søc ¶nh h−ëng ®Õn ®êi sèng tinh thÇn cña toµn x· héi.
Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c ®Ò tµi khoa häc x· héi khi tiÕp cËn ®Õn ®èi t−îng thanh niªn ®· ®Æt ra nhiÒu h−íng nghiªn cøu kh¸c nhau. Trong ®ã, 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com h−íng tiÕp cËn trªn b×nh diÖn gi¸ trÞ vµ ®Þnh h−íng gi¸ trÞ ®−îc ®Æc biÖt quan t©m vµ ®−îc xem nh− yªu cÇu quan träng khi ®Ò cËp vÊn ®Ò nh©n c¸ch cña thanh niªn. Bëi lÏ mét mÆt, b¶n th©n gi¸ trÞ vµ ®Þnh h−íng gi¸ trÞ ®· lµ mét phÇn trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh nh©n c¸ch, lèi sèng vµ cã ¶nh h−ëng ®Õn toµn bé hµnh vi cña mçi c¸ nh©n. MÆt kh¸c, khi tiÕp cËn trªn b×nh diÖn gi¸ trÞ vµ ®Þnh h−íng gi¸ trÞ, chóng ta cã thÓ hiÓu s©u ®−îc qu¸ tr×nh x· héi ®iÒu khiÓn sù ho¹t ®éng cña c¸c céng ®ång, c¸c nhãm x· héi vµ c¸c c¸ nh©n [38].
Do vËy, l¹i mét lÇn n÷a, vai trß cña c¸c ph−¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng cµng ph¶i ®−îc ®Ò cao kh«ng chØ bëi tÇm quan träng cña nã trong viÖc cung cÊp th«ng tin mµ cßn ë kh¶ n¨ng t¸c ®éng, chi phèi m¹nh mÏ cña nã tíi viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ cña thanh niªn th«ng qua c¸c th«ng ®iÖp vÒ lèi sèng, tiªu dïng. Trªn thùc tÕ, trong c¸c th«ng ®iÖp vÒ v¨n hãa sèng, phong c¸ch sèng cã c¶ néi dung ®Þnh h−íng gi¸ trÞ trong tiªu dïng. Mét lèi tiªu dïng th©n thiÖn vµ bÒn v÷ng cÇn ®−îc t«n träng vµ nh©n réng, ng−îc l¹i, mét lèi tiªu dïng Ých kû vµ g©y mÇm cho nh÷ng t− t−ëng ph¸ ho¹i cÇn ®−îc thay thÕ. Tuy vËy, muèn cã ®Þnh h−íng tiªu dïng bÒn v÷ng, vÊn ®Ò quyÕt ®Þnh l¹i n»m ë yÕu tè con ng−êi [36].
V× thÕ, ®Ó mét x· héi ph¸t triÓn lµnh m¹nh, ®ßi hái ng−êi lµm truyÒn th«ng ph¶i biÕt g¾n kÕt gi÷a kinh tÕ - v¨n ho¸ - chÝnh trÞ mét c¸ch khoa häc vµ cÈn träng. Theo thèng kª míi nhÊt tõ HiÖp héi Qu¶ng c¸o ViÖt Nam, hiÖn nay, 80% thÞ phÇn qu¶ng c¸o ViÖt Nam thuéc vÒ c¸c c«ng ty qu¶ng c¸o n−íc ngoµi [4]. H¬n thÕ n÷a, trong c¸c hiÖp ®Þnh th−¬ng m¹i gÇn ®©y gi÷a ViÖt Nam víi c¸c quèc gia vµ c¸c tæ chøc trªn thÕ giíi nh− HiÖp ®Þnh Th−¬ng m¹i ViÖt – Mü, HiÖp ®Þnh KhuyÕn khÝch vµ B¶o hé §Çu t− ViÖt – NhËt hay c¸c v¨n b¶n ®µm ph¸n gia nhËp Tæ chøc Th−¬ng m¹i ThÕ giíi WTO, ViÖt Nam ®Òu ph¶i cam kÕt cã lé tr×nh më cöa víi ngµnh qu¶ng c¸o. XÐt d−íi gãc ®é kinh tÕ, ®©y lµ mét c¬ héi to lín nh−ng còng lµ mèi ®e do¹ tiÒm Èn trong qu¸ tr×nh héi nhËp vµ c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam.
Bëi 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tr−íc hµng lo¹t dù ¸n cña c¸c c«ng ty qu¶ng c¸o n−íc ngoµi ®ang ngÊp nghÐ thÞ tr−êng ViÖt Nam, viÖc "më cöa" còng cã thÓ sÏ lµ håi c¸o chung cho ngµnh qu¶ng c¸o trong n−íc. Cßn xÐt d−íi gãc ®é v¨n hãa - x· héi, qu¸ tr×nh më cöa héi nhËp cßn lµ mét vÊn ®Ò cÇn ®−îc nghiªn cøu vµ lªn kÕ ho¹ch kü l−ìng, v× qu¶ng c¸o - thùc chÊt lµ mét ho¹t ®éng truyÒn th«ng cã søc ¶nh h−ëng lín tíi x· héi - còng cã thÓ bÞ chi phèi vµ ®Þnh h−íng bëi c¸c doanh nghiÖp hay c¸c h·ng truyÒn th«ng n−íc ngoµi. Vµ khi kh«ng tù chñ ®−îc tr−íc nh÷ng th«ng ®iÖp qu¶ng c¸o ®Õn tõ nÒn v¨n hãa - v¨n minh kh¸c th× viÖc nhËn thøc, ®Þnh h−íng gi¸ trÞ trong c«ng chóng ViÖt Nam ch¾c ch¾n sÏ cã nhiÒu thay ®æi n»m ngoµi nh÷ng dù b¸o kh¶ quan. Víi nh÷ng lý do trªn, t«i quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi “T¸c ®éng cña qu¶ng c¸o trªn b¸o chÝ ®èi víi viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ cña c«ng chóng trÎ ®« thÞ ViÖt Nam hiÖn nay” lµm luËn v¨n th¹c sÜ cña m×nh.
Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu 2. Môc ®Ých nghiªn cøu - Tæng kÕt vµ ¸p dông mét sè lý thuyÕt trong nghiªn cøu truyÒn th«ng, ®Æc biÖt lµ truyÒn th«ng trong lÜnh vùc qu¶ng c¸o, vµ ®Æt chóng trong mèi quan hÖ liªn ngµnh víi c¸c ngµnh khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n nh− v¨n ho¸ häc, t©m lý häc, x· héi häc ®Ó gi¶i m· c¸c th«ng ®iÖp qu¶ng c¸o trªn truyÒn h×nh. - Trªn c¬ së t×m hiÓu ®−îc t¸c ®éng cña ho¹t ®éng truyÒn th«ng – qu¶ng c¸o tíi nhËn thøc cña c«ng chóng, luËn v¨n sÏ ®Ò ra gi¶i ph¸p x©y dùng vµ qu¶n lý néi dung trong c¸c th«ng ®iÖp qu¶ng c¸o sao cho khoa häc vµ phï hîp h¬n víi nÒn t¶ng v¨n ho¸ - x· héi cña ®Êt n−íc. NhiÖm vô nghiªn cøu 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Gi¶i m· c¸c th«ng ®iÖp qu¶ng c¸o trªn truyÒn h×nh ë ViÖt Nam.
T×m hiÓu nh÷ng gi¸ trÞ mµ nh÷ng ng−êi lµm truyÒn th«ng muèn chuyÓn t¶i tíi c«ng chóng th«ng qua nh÷ng qu¶ng c¸o ®ã. - Kh¸i qu¸t nh÷ng t¸c ®éng cña qu¶ng c¸o ®èi víi viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ hay sù thay ®æi trong nhËn thøc vµ hµnh vi cña c«ng chóng. - Tõ nh÷ng kÕt qu¶ thu ®−îc, luËn v¨n ®−a ra nh÷ng ®Ò xuÊt, khuyÕn nghÞ nh»m n©ng cao chÊt l−îng qu¶ng c¸o trªn c¸c ph−¬ng tiÖn truyÒn th«ng ®¹i chóng, ®ång thêi t×m ra gi¶i ph¸p ®Ó ®iÒu tiÕt c¸c khuynh h−íng qu¶ng c¸o sao cho võa ®¸p øng nhu cÇu th«ng tin, võa gãp phÇn x©y dùng ®−îc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ ®óng ®¾n vµ phï hîp víi x· héi ViÖt Nam hiÖn ®¹i ®ang trªn con ®−êng x©y dùng mét nÒn v¨n ho¸ tiªn tiÕn, ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc. ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi §©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu mang tÝnh lý luËn vÒ qu¶ng c¸o nãi chung vµ c¬ chÕ còng nh− kh¶ n¨ng t¸c ®éng cña qu¶ng c¸o, víi t− c¸ch lµ mét h×nh thøc truyÒn th«ng phæ biÕn hiÖn nay, ®èi víi nhËn thøc vµ hµnh vi cña c«ng chóng nãi riªng.
Tõ ®ã, c«ng tr×nh nµy ®−a ra nh÷ng nhËn ®Þnh vÒ hiÖu qu¶ ®¹t ®−îc trong qu¸ tr×nh truyÒn th«ng, thÓ hiÖn ë cÊp ®é ®Çu tiªn lµ viÖc ®Þnh h−íng gi¸ trÞ trong ng−êi tiÕp nhËn.