Nghiên cứu tác động của quy mô chính phủ và nợ công đến tăng trưởng kinh tế tại Đông Nam Á

Nghiên cứu tác động của quy mô chính phủ nợ công đến tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia Đông Nam Á, cung cấp bằng chứng thực nghiệm.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Sang
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Thị Mai Hoài
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Nợ Công Và Quy Mô Chính Phủ Đến Tăng Trưởng Kinh Tế
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY MÔ CHÍNH PHỦ, NỢ CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về quy mô chính phủ, nợ công và tăng trưởng kinh tế
• 1.1.1. Quy mô chính phủ
• 1.1.2. Nợ công
• 1.1.3. Tăng trưởng kinh tế
• 1.1.3.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế
• 1.1.3.2. Các mô hình tăng trưởng
• 1.1.3.3. Các minh chứng thực nghiệm về tác động của quy mô chính phủ, nợ công đến tăng trưởng kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH, DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mô hình nghiên cứu
• 2.1.1. Mô hình nghiên cứu lý thuyết
• 2.1.2. Mô hình nghiên cứu thực nghiệm
• 2.2. Mô tả các biến
• 2.2.1. Tăng trưởng kinh tế
• 2.2.2. Quy mô chính phủ
• 2.2.3. Biến kiểm soát. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp
• 2.3.2. Kiểm định
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả mô hình
• 3.1.1. Thống kê mô tả các biến
• 3.1.1.1. Tăng trưởng kinh tế
• 3.1.1.2. Quy mô chính phủ
• 3.1.1.3. Biến kiểm soát
• 3.1.2. Kết quả mô hình
• 3.1.2.1. Tác động tuyến tính
• 3.1.2.2. Tác động phi tuyến
• 3.1.2.3. Kiểm định mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN
• 4.1. Kết luận quan trọng
• 4.2. Các quốc gia khu vực Đông Nam Á
• 4.3. Hạn chế và gợi ý các vấn đề nghiên cứu
• 4.3.1. Gợi ý các vấn đề nghiên cứu
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động nợ công và quy mô chính phủ đến tăng trưởng

Nợ công và quy mô chính phủ là hai yếu tố quan trọng trong cấu trúc tài chính của một quốc gia. Chúng không chỉ ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu của chính phủ mà còn tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng nợ công có thể là một công cụ hữu ích để thúc đẩy tăng trưởng, nhưng nếu không được quản lý tốt, nó có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Quy mô chính phủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mức độ can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế.

1.1. Khái niệm nợ công và quy mô chính phủ

Nợ công được định nghĩa là tổng giá trị các khoản tiền mà chính phủ đi vay nhằm bù đắp cho các khoản thâm hụt ngân sách. Quy mô chính phủ thường được đo lường bằng tỷ lệ chi tiêu chính phủ so với GDP. Sự gia tăng nợ công và quy mô chính phủ có thể tạo ra những cơ hội và thách thức cho nền kinh tế.

1.2. Tăng trưởng kinh tế và mối liên hệ với nợ công

Tăng trưởng kinh tế được đo lường qua sự gia tăng GDP. Nghiên cứu cho thấy rằng nợ công có thể thúc đẩy tăng trưởng nếu được sử dụng cho các khoản đầu tư hiệu quả. Tuy nhiên, nếu nợ công quá cao, nó có thể dẫn đến tình trạng khủng hoảng tài chính.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý nợ công và quy mô chính phủ

Quản lý nợ công và quy mô chính phủ là một thách thức lớn đối với nhiều quốc gia, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu không ổn định. Nợ công gia tăng có thể dẫn đến áp lực tài chính lớn, trong khi quy mô chính phủ lớn có thể gây ra sự kém hiệu quả trong chi tiêu.

2.1. Những rủi ro từ nợ công cao

Nợ công cao có thể dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán, làm giảm niềm tin của nhà đầu tư và gây ra lạm phát. Các quốc gia cần có các biện pháp quản lý nợ công hiệu quả để tránh những rủi ro này.

2.2. Quy mô chính phủ và hiệu quả chi tiêu

Quy mô chính phủ lớn có thể dẫn đến sự lãng phí trong chi tiêu công. Việc tối ưu hóa quy mô chính phủ là cần thiết để đảm bảo rằng các nguồn lực được sử dụng một cách hiệu quả nhất.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của nợ công và quy mô chính phủ

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích tác động của nợ công và quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế. Các mô hình hồi quy được áp dụng để kiểm tra mối quan hệ giữa các biến.

3.1. Mô hình hồi quy tuyến tính

Mô hình hồi quy tuyến tính được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa nợ công, quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế. Kết quả cho thấy có sự tương quan tích cực giữa nợ công và tăng trưởng nếu nợ được sử dụng cho đầu tư.

3.2. Phân tích dữ liệu thực nghiệm

Dữ liệu từ các quốc gia Đông Nam Á được thu thập và phân tích để kiểm tra các giả thuyết về tác động của nợ công và quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế. Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các quốc gia trong khu vực.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về nợ công và quy mô chính phủ

Kết quả nghiên cứu cung cấp những gợi ý quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách trong việc quản lý nợ công và quy mô chính phủ. Việc áp dụng các chính sách tài khóa hợp lý có thể giúp tối ưu hóa tăng trưởng kinh tế.

4.1. Chính sách tài khóa hiệu quả

Các quốc gia cần xây dựng chính sách tài khóa hiệu quả để quản lý nợ công và quy mô chính phủ. Điều này bao gồm việc đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao.

4.2. Kinh nghiệm từ các quốc gia khác

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các quốc gia có quy mô chính phủ nhỏ hơn thường có khả năng tăng trưởng kinh tế tốt hơn. Các bài học từ các quốc gia này có thể được áp dụng để cải thiện tình hình nợ công và quy mô chính phủ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về nợ công và quy mô chính phủ

Nợ công và quy mô chính phủ sẽ tiếp tục là những vấn đề quan trọng trong phát triển kinh tế. Việc quản lý hiệu quả hai yếu tố này sẽ quyết định sự bền vững của nền kinh tế trong tương lai.

5.1. Tương lai của nợ công

Dự báo rằng nợ công sẽ tiếp tục gia tăng trong bối cảnh các quốc gia cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ để tránh khủng hoảng.

5.2. Quy mô chính phủ trong bối cảnh toàn cầu hóa

Quy mô chính phủ cần được điều chỉnh để phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa. Các quốc gia cần tìm kiếm sự cân bằng giữa can thiệp của nhà nước và tự do thị trường để thúc đẩy tăng trưởng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp, quy mô chính phủ và nợ công được xem là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Theo báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2014), tổng chi tiêu chính phủ/GDP của các quốc gia Đông Nam Á đã tăng từ mức trung bình khoảng 20% năm 2001 lên gần 25% vào năm 2014, đồng thời nợ công cũng có xu hướng gia tăng. Tại Mỹ, tỷ lệ nợ công trên GDP đã vượt 90% (USdebtclock, 2014), đặt ra câu hỏi về tác động của nợ công và quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế. Đặc biệt, với sự hình thành Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào cuối năm 2015, các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á phải đối mặt với thách thức cạnh tranh và cơ hội phát triển mới.

Luận văn tập trung nghiên cứu tác động của quy mô chính phủ và nợ công đến tăng trưởng kinh tế tại 7 quốc gia Đông Nam Á (Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippines, Myanmar, Brunei) trong giai đoạn 2001-2014. Mục tiêu chính là xác định tác động tuyến tính và phi tuyến của hai biến này đến tăng trưởng kinh tế, đồng thời xây dựng quy mô chính phủ và nợ công tối ưu cho các quốc gia trong khu vực. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WDI 2014) và Quỹ Tiền tệ Thế giới (WEO 2014), áp dụng các mô hình tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM) để phân tích.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách tài khóa, giúp các quốc gia Đông Nam Á cân đối giữa chi tiêu công và nợ công nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên mô hình tăng trưởng kinh tế nội sinh, trong đó tăng trưởng được xem là hàm số của các yếu tố nội sinh như hiệu quả sản xuất (TEF), lao động (L), vốn (K), tài nguyên (R) và công nghệ (T). Mô hình này cho phép phân tích tác động của quy mô chính phủ và nợ công như các biến độc lập ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng GDP.

Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết đường cong Armey: Mô tả mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế, theo đó quy mô chính phủ có thể thúc đẩy tăng trưởng khi ở mức thấp nhưng gây tác động tiêu cực khi vượt ngưỡng tối ưu.

2. Lý thuyết ngưỡng nợ công: Nợ công có thể hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức thấp, nhưng khi vượt quá ngưỡng nhất định (khoảng 20-60% GDP theo các nghiên cứu quốc tế), nợ công sẽ làm giảm đầu tư tư nhân và tăng trưởng kinh tế suy giảm.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: quy mô chính phủ (đo bằng tỷ lệ chi tiêu chính phủ/GDP), nợ công (tỷ lệ nợ công/GDP), tăng trưởng kinh tế (tỷ lệ tăng trưởng GDP thực), cùng các biến kiểm soát như tỷ lệ thất nghiệp, tốc độ tăng dân số và độ mở thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng bộ dữ liệu bảng thu thập từ 7 quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 2001-2014, với tổng số 98 quan sát. Dữ liệu được lấy từ World Development Indicators (WDI) và World Economic Outlook (WEO).

Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng với hai kỹ thuật:

• Mô hình tác động cố định (FEM): Kiểm soát các đặc điểm không đổi theo thời gian của từng quốc gia, nhằm tách biệt ảnh hưởng riêng biệt của các biến độc lập đến tăng trưởng kinh tế.

• Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM): Giả định sự biến động giữa các quốc gia là ngẫu nhiên và không tương quan với biến giải thích, phù hợp khi các đặc điểm riêng biệt không ảnh hưởng đến biến phụ thuộc.

Ba mô hình hồi quy được xây dựng để kiểm tra:

1. Tác động tuyến tính của quy mô chính phủ và nợ công đến tăng trưởng kinh tế.

2. Mối quan hệ phi tuyến của quy mô chính phủ với tăng trưởng kinh tế (bao gồm biến quy mô chính phủ bình phương).

3. Mối quan hệ phi tuyến của nợ công với tăng trưởng kinh tế (bao gồm biến nợ công bình phương).

Các biến kiểm soát gồm tỷ lệ thất nghiệp, tốc độ tăng dân số và độ mở thương mại được đưa vào mô hình để kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng khác.

Kiểm định Durbin-Watson được sử dụng để phát hiện tự tương quan, kiểm định Hausman để lựa chọn giữa FEM và REM, cùng kiểm định White để kiểm tra phương sai sai số không đổi, đảm bảo tính chính xác và phù hợp của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của quy mô chính phủ đến tăng trưởng kinh tế: Kết quả mô hình FEM và REM cho thấy quy mô chính phủ trung bình khoảng 23% GDP có tác động phi tuyến tính đến tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, khi quy mô chính phủ dưới ngưỡng tối ưu (khoảng 25%), chi tiêu chính phủ có tác động tích cực thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, vượt quá ngưỡng này, tác động trở nên tiêu cực, làm giảm tốc độ tăng trưởng. Điều này phù hợp với lý thuyết đường cong Armey.

2. Tác động của nợ công đến tăng trưởng kinh tế: Nợ công trung bình của khu vực là gần 45% GDP, với xu hướng giảm nhẹ trong giai đoạn nghiên cứu. Mối quan hệ phi tuyến giữa nợ công và tăng trưởng được xác nhận, với ngưỡng tối ưu nợ công khoảng 40%. Dưới ngưỡng này, nợ công hỗ trợ tăng trưởng kinh tế thông qua việc tài trợ cho đầu tư công; vượt ngưỡng, nợ công gây áp lực lên tài chính quốc gia, làm giảm đầu tư tư nhân và tăng trưởng.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Tỷ lệ thất nghiệp trung bình khoảng 5% có tác động tiêu cực rõ rệt đến tăng trưởng kinh tế, trong khi tốc độ tăng dân số và độ mở thương mại có tác động tích cực, hỗ trợ mở rộng quy mô thị trường và lực lượng lao động, thúc đẩy tăng trưởng.

4. Phân nhóm quốc gia theo mức độ tăng trưởng: Việt Nam và Indonesia duy trì tăng trưởng ổn định trên 5% trong suốt giai đoạn, ít bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008-2009. Ngược lại, Thái Lan, Malaysia, Philippines, Brunei và Myanmar chịu tác động mạnh, có thời điểm tăng trưởng âm.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với nhiều nghiên cứu quốc tế và trong khu vực, khẳng định mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô chính phủ, nợ công và tăng trưởng kinh tế. Việc chi tiêu chính phủ hợp lý và nợ công trong ngưỡng cho phép có thể tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế thông qua đầu tư công và cải thiện cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, khi quy mô chính phủ và nợ công vượt quá mức tối ưu, sẽ gây ra hiệu ứng chèn lấn đầu tư tư nhân, tăng gánh nặng thuế và rủi ro tài chính, làm giảm động lực tăng trưởng.

Sự khác biệt trong mức độ ảnh hưởng giữa các quốc gia phản ánh sự đa dạng về thể chế, chính sách tài khóa và khả năng quản lý nợ công. Ví dụ, Malaysia đã tăng nợ công vượt mức 50% GDP sau khủng hoảng 2008 nhằm kích thích kinh tế, dẫn đến tăng trưởng vượt bật gần 8% trong năm 2010. Trong khi đó, Myanmar giảm nợ công từ trên 200% GDP năm 2001 xuống còn 30% năm 2014, đồng thời tăng quy mô chính phủ, cho thấy chiến lược tài khóa khác biệt.

Dữ liệu cũng cho thấy vai trò quan trọng của các biến kiểm soát như tỷ lệ thất nghiệp và độ mở thương mại trong việc điều chỉnh tác động của quy mô chính phủ và nợ công đến tăng trưởng. Các biểu đồ và bảng số liệu minh họa rõ ràng xu hướng và mối quan hệ này, giúp các nhà hoạch định chính sách có cái nhìn trực quan để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát quy mô chính phủ trong ngưỡng tối ưu: Các quốc gia Đông Nam Á nên duy trì chi tiêu chính phủ ở mức khoảng 20-25% GDP để đảm bảo hiệu quả đầu tư công và tránh tác động tiêu cực đến tăng trưởng. Việc này cần được thực hiện trong vòng 3-5 năm tới, do Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý ngân sách chủ trì.

2. Quản lý nợ công bền vững: Nợ công nên được duy trì dưới ngưỡng 40% GDP để tránh rủi ro tài chính và bảo vệ khả năng đầu tư tư nhân. Chính phủ cần xây dựng kế hoạch trả nợ và kiểm soát vay nợ chặt chẽ, ưu tiên các khoản vay phục vụ đầu tư phát triển có hiệu quả cao. Thời gian thực hiện liên tục và giám sát định kỳ hàng năm.

3. Tăng cường hiệu quả chi tiêu công: Cải thiện quản lý tài chính công, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, đặc biệt trong các dự án đầu tư công nhằm tối đa hóa tác động tích cực đến tăng trưởng. Các cơ quan kiểm toán và thanh tra cần phối hợp chặt chẽ để giám sát và đánh giá hiệu quả chi tiêu.

4. Phát triển thị trường lao động và thúc đẩy thương mại: Giảm tỷ lệ thất nghiệp thông qua đào tạo kỹ năng, cải thiện môi trường kinh doanh và mở rộng thị trường xuất nhập khẩu nhằm tận dụng lợi thế khu vực ASEAN. Bộ Lao động và Bộ Công Thương cần phối hợp xây dựng các chương trình phát triển nguồn nhân lực và chính sách thương mại phù hợp trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài khóa và ngân sách: Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của quy mô chính phủ và nợ công đến tăng trưởng, giúp xây dựng chính sách tài khóa hiệu quả, cân đối chi tiêu và vay nợ.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế phát triển và tài chính công: Cung cấp cơ sở lý thuyết và mô hình phân tích dữ liệu bảng với kỹ thuật FEM và REM, đồng thời bổ sung nghiên cứu về khu vực Đông Nam Á còn hạn chế.

3. Các tổ chức quốc tế và ngân hàng phát triển: Thông tin về mức độ nợ công và chi tiêu chính phủ tối ưu hỗ trợ trong việc thiết kế các chương trình hỗ trợ tài chính và tư vấn chính sách cho các quốc gia trong khu vực.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính công: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu định lượng, mô hình tăng trưởng kinh tế nội sinh và phân tích tác động phi tuyến trong kinh tế vĩ mô.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô chính phủ được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Quy mô chính phủ được đo bằng tỷ lệ tổng chi tiêu chính phủ trên GDP, đây là chỉ tiêu phổ biến và phù hợp để so sánh giữa các quốc gia.

2. Nợ công có tác động tích cực hay tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế?
   Nợ công có tác động tích cực khi ở mức thấp, hỗ trợ đầu tư công và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, khi vượt ngưỡng tối ưu (khoảng 40% GDP), nợ công gây áp lực tài chính và làm giảm tăng trưởng.

3. Tại sao lại có mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô chính phủ và tăng trưởng?
   Vì chi tiêu chính phủ ở mức vừa phải cung cấp dịch vụ công và cơ sở hạ tầng thúc đẩy tăng trưởng, nhưng khi chi tiêu quá lớn sẽ gây hiệu ứng chèn lấn đầu tư tư nhân và tăng gánh nặng thuế, làm giảm động lực phát triển.

4. Các biến kiểm soát như tỷ lệ thất nghiệp và độ mở thương mại ảnh hưởng thế nào đến kết quả?
   Tỷ lệ thất nghiệp có tác động tiêu cực đến tăng trưởng, trong khi độ mở thương mại và tốc độ tăng dân số hỗ trợ mở rộng thị trường và lực lượng lao động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để phân tích dữ liệu?
   Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với kỹ thuật tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM), kết hợp kiểm định Hausman để lựa chọn mô hình phù hợp.

Kết luận

• Luận văn xác định mối quan hệ phi tuyến giữa quy mô chính phủ, nợ công và tăng trưởng kinh tế tại 7 quốc gia Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014.
• Quy mô chính phủ tối ưu khoảng 20-25% GDP, nợ công tối ưu dưới 40% GDP để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
• Tỷ lệ thất nghiệp có tác động tiêu cực, trong khi độ mở thương mại và tốc độ tăng dân số hỗ trợ tăng trưởng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách tài khóa và quản lý nợ công hiệu quả trong khu vực.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp kiểm soát chi tiêu và nợ công, đồng thời mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và phạm vi quốc gia rộng hơn.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế nên áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tài khóa, đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững trong bối cảnh hội nhập ASEAN và toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THANH SANG TÁC ĐỘNG CỦA QUY MÔ CHÍNH PHỦ, NỢ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ. BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI CÁC QUỐC GIA KHU VỰC ĐÔNG NAM Á LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh, năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THANH SANG TÁC ĐỘNG CỦA QUY MÔ CHÍNH PHỦ, NỢ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ. BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI CÁC QUỐC GIA KHU VỰC ĐÔNG NAM Á CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ NGÀNH: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. BÙI THỊ MAI HOÀI TP.Hồ Chí Minh, năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi. Các thông tin, số liệu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng, cụ thể. Kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Học viên cao học Nguyễn Thanh Sang TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục bảng biểu hình vẽ Danh mục cụm từ viết tắt Lời mở đầu 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY MÔ CHÍNH PHỦ, NỢ CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ 1. Cơ sở lý thuyết về quy mô chính phủ, nợ 5 công và tăng trưởng kinh tế 1. Quy mô chính phủ 5 1. Tăng trưởng kinh tế 7 1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế 7 1. Các mô hình tăng trưởng 8 1. Các minh chứng thực nghiệm về tác động 11 của quy mô chính phủ, nợ công đến tăng trưởng kinh tế CHƯƠNG 2 : MÔ HÌNH, DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Mô hình nghiên cứu 21 2. Mô hình nghiên cứu lý thuyết 21 2. Mô hình nghiên cứu thực nghiệm 22 2. Mô tả các biến 28 2. Tăng trưởng kinh tế 28 2. Quy mô chính phủ 28 2. Biến kiểm soát. Dữ liệu nghiên cứu 34 2. Phương pháp nghiên cứu 35 2. Phương pháp 35 2. Kiểm định 37 CHƯƠNG 3 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 3. Kết quả mô hình 39 3. Thống kê mô tả các biến 39 3. Tăng trưởng kinh tế 40 3. Quy mô chính phủ 41 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Biến kiểm soát 43 3. Kết quả mô hình 45 3. Tác động tuyến tính 45 3. Tác động phi tuyến 48 3. Kiểm định mô hình 49 CHƯƠNG 4 : KẾT LUẬN 4. Kết luận quan trọng 54 4. Các quốc gia khu vực Đông Nam Á 54 4. Hạn chế và gợi ý các vấn đề nghiên cứu 55 4.2 Gợi ý các vấn đề nghiên cứu 56 Tài liệu tham khảo Phụ lục TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Các nghiên cứu thực nghiệm đã thực hiện 24 Bảng 2.2 : Mô tả và giả thuyết các biến nghiên cứu 34 Bảng 3.1 : Thống kê mô tả các biến nghiên cứu của các quốc gia 39 Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 Bảng 3.2 : Kết quả mô hình tuyến tính FEM và REM của quy 47 mô chính phủ, nợ công lên tăng trưởng của các quốc gia khu vực Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 Bảng 3.3 : Kết quả mô hình phi tuyến FEM và REM của quy 49 mô chính phủ, nợ công lên tăng trưởng của các quốc gia khu vực Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 Bảng 3.4: Ma trận hệ số tương quan 50 Bảng 3.5: Kết quả kiểm định Hausman mô hình FEM và REM 50 Bảng 3.6: Kết quả hồi quy bình phương phần dư. 52 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 3.2: Thống kê mô tả biến Biến nợ công DEBT của các 41 quốc gia Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 Hình 3.3: Thống kê mô tả biến Biến tăng trưởng kinh tế R của 42 các quốc gia Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 Hình 3.4 : Thống kê mô tả biến tỷ lệ thất nghiệp LAB của các 43 quốc gia Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 Hình 3.5 : Thống kê mô tả biến độ mở thương mại TRADE của 44 các quốc gia Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 Hình 3.6 : Thống kê mô tả biến tốc độ tăng dân số POP của các 45 quốc gia Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT ASEAN : Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á FEM : Mô hình tác động cố định REM : Mô hình tác động ngẫu nhiên GDP : Tổng sản phẩm quốc nội GNP : Tổng sản phẩm quốc dân GPP : Tổng sản phẩm trong tỉnh IMF : Quỹ tiền tệ thế giới OECD : Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế WB : Ngân hàng thế giới TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề nghiên cứu Đối với cấu trúc tài chính của một quốc gia, nợ công là một bộ phận quan trọng vì bất cứ quốc gia nào muốn tăng trưởng cũng cần phải có nguồn tài trợ cho các khoản chi thường xuyên để duy trì hoạt động và các khoản chi cho dự án đầu tư. Tuy nhiên, với cuộc khủng hoảng nợ công bắt nguồn từ Hi Lạp thì nợ công không còn được xem là nhân tố chính kích thích tăng trưởng mà trở thành vấn đề đáng quan tâm của các quốc gia và các nhà làm chính sách. Hơn nữa với việc quy mô chính phủ trong những năm gần đây của các quốc gia có xu hướng gia tăng dẫn đến quy mô nợ cũng gia tăng theo. Ngay như Mỹ, nền kinh tế đứng đầu thế giới hiện tại cũng là quốc gia có tỉ lệ nợ công lớn trên thế giới. Theo USdebtclock (2014) hiện tại tỷ lệ nợ của Mỹ trên 90% GDP. Một câu hỏi đặt ra rằng nợ mà Chính phủ Mỹ đang chịu có làm giảm tăng trưởng kinh tế Mỹ và các quốc gia khác do theo đuổi các chính sách tài khóa tối ưu hay không? Việc cộng đồng kinh tế ASEAN sẽ chính thức đi vào hoạt động vào cuối năm 2015 sẽ mở ra cơ hội phát triển cho các quốc gia. Tuy nhiên đây cũng là thách thức đối với các quốc gia khi hàng hóa được tự do lưu thông và cạnh tranh. Với xu thế đó trong nhiều năm qua các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á không ngừng gia tăng chi tiêu, đầu tư để chuẩn bị cơ sở vật chất cũng như nền tảng kinh tế vững mạnh trước khi khối liên minh kinh tế đi vào hoạt động. Cụ thể theo IMF (2014) tổng chi Chính phủ/ GDP năm 2001 của các quốc gia lần lượt : Việt Nam 24%, Myanmar 16%, Thái Lan 20%. Năm 2014 chi Chính phủ/ GDP của các quốc gia lần lượt : Việt Nam 28%, Myanmar 29%, Thái Lan 22%. Thông qua việc đầu tư ban đầu này quy mô chính phủ của các quốc gia Đông Nam Á ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó quy mô nợ công cũng không ngừng mở rộng để cho các khoản chi này của Chính phủ. Vì vậy đã có nhiều câu hỏi được đặt ra liên quan đến mức độ phù hợp của quy mô Chính phủ và nợ công đối với tăng trưởng kinh tế. Đã có nhiều các nghiên cứu trên thế giới lí giải cho mức độ phù hợp của quy mô chính phủ, nợ công đối với tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên vẫn chưa có kết luận thống TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 nhất về tác động của quy mô Chính phủ, nợ công đối với tăng trưởng kinh tế. Như các nghiên cứu của Folster và Henrekson (2001), Dar và Amirkhalkhali (2002), William R. DiPeitro và Emmanuel Anoruo (2011) và KhosrowPiraee, Farzane Bagheri (2012) cho rằng quy mô chính phủ, nợ công có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Ngược lại Auteri và Constantini (2004), Wing Yuk (2005) cho rằng quy mô chính phủ tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Yongjin Sa ( 2011) cho rằng chỉ áp dụng cho các nước đang phát triển, đối với các nước phát triển thì quy mô chính phủ có tác động ngược chiều. Clements và cộng sự (2003), Pattilo và cộng sự (2004), Esmaiel Abounoori và Younes Nademi (2010), Mehdi Hajamini và Mohammad Ali Falahi (2012) phát hiện tác động hệ phi tuyến của quy mô chính phủ, nợ công đối với tăng trưởng kinh tế… Hơn nữa, hiện tại chưa có nghiên cứu nào tiến hành nghiên cứu đối với các quốc gia khu vực Đông Nam Á. Với lý do đó tác giả chọn đề tài : “ Tác động của quy mô chính phủ, nợ công đến tăng trưởng kinh tế. Bằng chứng thực nghiệm tại các quốc gia khu vực Đông Nam Á ”. Qua bài nghiên cứu này tác giả muốn tìm thêm bằng chứng về tác động của quy mô chính phủ và nợ công đối với tăng trưởng kinh tế của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á giai đoạn 2001-2014. Dựa trên phương pháp định lượng với kĩ thuật tác động ngẫu nhiên và tác động cố định. Cuối cùng từ kết quả kiểm tra đó ta có cái nhìn tổng quát về tăng trưởng kinh tế của các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á đứng trên gốc độ quy mô chính phủ và nợ công. Trên cơ sở đó đưa ra các gợi ý chính sách nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài nghiên cứu tác động của quy mô chính phủ, nợ công đến tăng trưởng kinh tế của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Trên cơ sở đó bài nghiên cứu nhằm trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu như sau: (1) Thứ nhất: Quy mô chính phủ và nợ công của các quốc gia có tác động đến tăng trưởng kinh tế hay không ? với câu hỏi này bài nghiên cứu muốn tìm thêm bằng chứng về tác động tuyến tính của quy mô chính phủ, nợ công đối với tăng trưởng kinh tế. (2) Thứ hai: Có tồn tại mối quan hệ phi tuyến của quy mô chính phủ và nợ công với tăng trưởng kinh tế hay không ? dựa vào kết quả tìm được từ mối quan hệ phi tuyến của TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 quy mô chính phủ, nợ công đến tăng trưởng kinh tế; bài nghiên cứu tiến hành xây dựng quy mô chính phủ cũng như quy mô nợ tối ưu cho các quốc gia. Phạm vi thu thập dữ liệu và phương pháp nghiên cứu Phạm vi thu thập dữ liệu: Đề tài tiến hành kiểm tra tác động quy mô chính phủ, nợ công đến tăng trưởng kinh tế của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Bài nghiên cứu sử dụng bộ dữ liệu được cập nhật đến năm 2014 của Ngân hàng thế giới World Development Indicators (WDI 2014) và quỹ tiền tệ thế giới World Economic Outlook (WEO 2014).