Nghiên cứu tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ tại các quốc gia phát triển

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ nghiên cứu cho trường hợp nhóm quốc gia phát, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Lệ Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quốc Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Hội Nhập Kinh Tế Đến Chi Tiêu Chính Phủ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi thu thập dữ liệu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi thu thập dữ liệu
• 1.4. Dữ liệu chi tiêu chính phủ theo tiêu chuẩn của COFOG
• 1.5. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp mới của nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Chi tiêu chính phủ
• 2.1.1. Khái niệm Chi tiêu chính phủ
• 2.1.2. Chi tiêu chính phủ theo chức năng
• 2.2. Hội nhập kinh tế
• 2.2.1. Độ mở thương mại
• 2.2.2. Một số lý thuyết cổ điển về thương mại quốc tế
• 2.2.3. Lý thuyết thương mại mới của Paul Krugman (The new trade theory)
• 2.2.4. Sự linh hoạt của dòng vốn đầu tư
• 2.2.5. Các lý thuyết vi mô
• 2.3. Tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ
• 2.3.1. Lý thuyết về hành vi quản lý và chính trị (The political theories of fiscal policy ; The theories of political and administrative behaviour)
• 2.3.2. Lý thuyết mang tính phi chính trị (The non-political theories of fiscal policy)
• 2.3.3. Lý thuyết về sự học hỏi (The learning theory)
• 2.4. Tổng quan nghiên cứu
• 2.4.1. Giả thuyết bù đắp và giả thuyết hiệu quả
• 2.4.2. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả biến và đo lường biến
• 3.2.1. Biến phụ thuộc
• 3.2.2. Biến độc lập
• 3.2.3. Biến kiểm soát
• 3.3. Phương pháp ước lượng
• 3.3.1. Phương pháp ước lượng trung gian (PMG – Pooled mean group)
• 3.3.2. Kiểm định tính dừng và tính đồng liên kết
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kiểm định tính dừng và tính đồng liên kết
• 4.2. Giải thích kết quả kiểm định theo Phương pháp ước lượng trung gian (PMG)
• 4.2.1. Nhận xét chung
• 4.2.2. Chi tiêu chính phủ theo chức năng
• 4.2.2.1. Biến kiểm soát
• 4.2.2.2. Biến độc lập
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Một số kiến nghị
• 5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai
• DANH MỤC THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ

Hội nhập kinh tế đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc định hình chính sách tài khóa của các quốc gia. Sự gia tăng giao thương và đầu tư quốc tế không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn ảnh hưởng đến cách thức chính phủ chi tiêu. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa hội nhập kinh tế và chi tiêu chính phủ, từ đó làm rõ những tác động tích cực và tiêu cực mà nó mang lại.

1.1. Khái niệm hội nhập kinh tế và chi tiêu chính phủ

Hội nhập kinh tế được hiểu là quá trình các quốc gia kết nối với nhau thông qua thương mại và đầu tư. Chi tiêu chính phủ là tổng hợp các khoản chi mà chính phủ thực hiện để cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ phát triển kinh tế. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra một bức tranh rõ nét về cách thức mà chính phủ phản ứng với các thay đổi trong môi trường kinh tế toàn cầu.

1.2. Lý do nghiên cứu tác động của hội nhập kinh tế

Nghiên cứu này nhằm làm rõ lý do tại sao hội nhập kinh tế lại có ảnh hưởng lớn đến chi tiêu chính phủ. Các yếu tố như áp lực cạnh tranh quốc tế, nhu cầu cải cách chính sách tài khóa và sự thay đổi trong cơ cấu kinh tế sẽ được phân tích để hiểu rõ hơn về mối liên hệ này.

II. Vấn đề và thách thức trong chi tiêu chính phủ do hội nhập kinh tế

Hội nhập kinh tế mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho chính phủ trong việc quản lý chi tiêu. Các vấn đề như áp lực từ thị trường toàn cầu, sự thay đổi trong nhu cầu xã hội và các yếu tố chính trị có thể ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu của chính phủ.

2.1. Áp lực từ thị trường toàn cầu

Sự gia tăng cạnh tranh từ các quốc gia khác buộc chính phủ phải điều chỉnh chi tiêu để duy trì sức cạnh tranh. Điều này có thể dẫn đến việc cắt giảm chi tiêu cho các lĩnh vực như phúc lợi xã hội, trong khi tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế.

2.2. Sự thay đổi trong nhu cầu xã hội

Hội nhập kinh tế có thể làm thay đổi nhu cầu của người dân về các dịch vụ công. Chính phủ cần phải linh hoạt trong việc điều chỉnh chi tiêu để đáp ứng những nhu cầu này, từ đó đảm bảo sự hài lòng của công dân và duy trì ổn định xã hội.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ

Để nghiên cứu tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ, một số phương pháp phân tích sẽ được áp dụng. Các mô hình kinh tế lượng sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa độ mở thương mại, dòng vốn đầu tư và các khoản chi tiêu chính phủ.

3.1. Mô hình nghiên cứu và biến số

Mô hình nghiên cứu sẽ bao gồm các biến độc lập như độ mở thương mại và dòng vốn đầu tư, cùng với các biến phụ thuộc là các khoản chi tiêu chính phủ theo chức năng. Phân tích này sẽ giúp làm rõ mối quan hệ giữa các yếu tố này.

3.2. Phương pháp ước lượng và kiểm định

Phương pháp ước lượng trung gian (PMG) sẽ được sử dụng để kiểm định tính dừng và tính đồng liên kết của các biến. Điều này sẽ giúp xác định mối quan hệ dài hạn giữa hội nhập kinh tế và chi tiêu chính phủ.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ. Các phát hiện sẽ được áp dụng để đưa ra các khuyến nghị cho chính phủ trong việc điều chỉnh chính sách tài khóa.

4.1. Tác động tích cực của hội nhập kinh tế

Nghiên cứu cho thấy hội nhập kinh tế có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo ra nguồn thu cho chính phủ. Điều này cho phép chính phủ tăng cường chi tiêu cho các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục và y tế.

4.2. Tác động tiêu cực và giải pháp

Mặc dù có nhiều lợi ích, hội nhập kinh tế cũng có thể dẫn đến việc cắt giảm chi tiêu cho phúc lợi xã hội. Chính phủ cần có các giải pháp hợp lý để cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chi tiêu chính phủ

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy hội nhập kinh tế có tác động sâu sắc đến chi tiêu chính phủ. Trong tương lai, chính phủ cần tiếp tục điều chỉnh chính sách tài khóa để thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh tế toàn cầu.

5.1. Tương lai của chính sách tài khóa

Chính phủ cần xây dựng các chính sách tài khóa linh hoạt để đáp ứng nhanh chóng với những thay đổi trong hội nhập kinh tế. Điều này sẽ giúp duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

5.2. Khuyến nghị cho nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến chi tiêu chính phủ trong bối cảnh hội nhập kinh tế, từ đó đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho các quốc gia phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế ngày càng sâu rộng, sự hội nhập kinh tế quốc tế đã tác động mạnh mẽ đến các chính sách vĩ mô của các quốc gia, đặc biệt là chi tiêu chính phủ. Giai đoạn 2000-2015 chứng kiến sự gia tăng đáng kể của thương mại quốc tế và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong đó nhóm 30 quốc gia phát triển chiếm hơn một nửa kim ngạch thương mại và GDP toàn cầu. Nghiên cứu này tập trung phân tích tác động của hội nhập kinh tế, bao gồm độ mở thương mại và dòng vốn đầu tư, đến chi tiêu chính phủ theo từng chức năng tại các quốc gia phát triển trong giai đoạn này.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là làm rõ ảnh hưởng đồng thời của thương mại và đầu tư đến các khoản chi tiêu chính phủ, từ đó kiểm định hai giả thuyết kinh điển: giả thuyết bù đắp và giả thuyết hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 30 quốc gia phát triển đại diện cho các khu vực Châu Âu, Châu Mỹ, Châu Đại Dương với dữ liệu chi tiêu chính phủ được phân loại theo tiêu chuẩn COFOG, cho phép phân tích chi tiết các khoản chi theo chức năng như phúc lợi xã hội, chi tiêu công tổng thể, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và lĩnh vực kinh tế.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách thức hội nhập kinh tế ảnh hưởng đến cấu trúc chi tiêu công, từ đó hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh chiến lược tài khóa phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa và cạnh tranh quốc tế. Kết quả nghiên cứu cũng góp phần làm rõ những tranh luận kéo dài nhiều thập kỷ về tác động của hội nhập kinh tế đến quy mô và cơ cấu chi tiêu chính phủ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba nhóm lý thuyết chính để phân tích tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ:

1. Lý thuyết về chi tiêu chính phủ theo chức năng: Chi tiêu chính phủ được phân thành hai nhóm chính là chi tiêu có tác động đến năng suất (productive expenditures) như giáo dục, y tế, quốc phòng, và chi tiêu phi năng suất (unproductive expenditures) như phúc lợi xã hội, văn hóa. Sự phân loại này giúp làm rõ ảnh hưởng khác biệt của hội nhập kinh tế đến từng loại chi tiêu.

2. Lý thuyết hội nhập kinh tế và thương mại quốc tế: Bao gồm các lý thuyết cổ điển như lợi thế tuyệt đối (Adam Smith), lợi thế so sánh (David Ricardo), và lý thuyết thương mại mới của Paul Krugman, nhấn mạnh vai trò của quy mô kinh tế, đa dạng sản phẩm và cạnh tranh độc quyền trong thương mại giữa các quốc gia phát triển.

3. Lý thuyết về tác động của hội nhập kinh tế đến chính sách tài khóa: Gồm hai trường phái chính:

   • Giả thuyết bù đắp (compensation hypothesis) cho rằng hội nhập kinh tế tạo áp lực tăng chi tiêu phúc lợi xã hội nhằm bù đắp những tác động tiêu cực.
   • Giả thuyết hiệu quả (efficiency hypothesis) nhấn mạnh hội nhập thúc đẩy chính phủ tập trung chi tiêu vào các khoản đầu tư phát triển, nâng cao năng suất và cạnh tranh quốc tế.

Ngoài ra, lý thuyết về sự học hỏi (learning theory) cũng được áp dụng để giải thích việc các quốc gia phát triển học hỏi chính sách tài khóa từ nhau trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) của 30 quốc gia phát triển trong giai đoạn 2000-2015, với các biến chính gồm:

• Biến phụ thuộc: tỷ lệ chi tiêu chính phủ theo từng chức năng (% tổng chi tiêu chính phủ) gồm phúc lợi xã hội, chi tiêu công tổng thể, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và lĩnh vực kinh tế.
• Biến độc lập: độ mở thương mại (tổng kim ngạch xuất nhập khẩu/GDP) và tổng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI inflows + outflows/GDP).
• Biến kiểm soát: GDP bình quân đầu người (log), tỷ lệ dân số trên 65 tuổi, tỷ lệ thất nghiệp.

Phương pháp ước lượng chính là Pooled Mean Group (PMG), cho phép ước lượng các hệ số dài hạn đồng nhất giữa các quốc gia trong khi cho phép sự khác biệt trong ngắn hạn. Trước khi ước lượng, các biến được kiểm định tính dừng bằng kiểm định Fisher dựa trên ADF và PP, sau đó kiểm định đồng liên kết để đảm bảo tính hợp lệ của mô hình PMG.

Quy trình nghiên cứu bao gồm: kiểm định tính dừng → kiểm định đồng liên kết → ước lượng PMG → phân tích kết quả dài hạn và ngắn hạn. Cỡ mẫu gồm 30 quốc gia phát triển được chọn dựa trên tiêu chí tương đồng về trình độ phát triển và vai trò quan trọng trong thương mại toàn cầu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động dài hạn của độ mở thương mại và dòng vốn đầu tư đến chi tiêu chính phủ: Kết quả ước lượng PMG cho thấy độ mở thương mại và dòng vốn đầu tư có tác động cùng chiều tích cực đến chi tiêu công tổng thể và lĩnh vực phục vụ kinh tế, với mức tăng trung bình khoảng 0.3-0.5% chi tiêu cho mỗi 1% tăng độ mở thương mại hoặc dòng vốn đầu tư. Ngược lại, hai biến này tác động ngược chiều đến chi tiêu phúc lợi xã hội, giảm khoảng 0.2-0.4% trong dài hạn.

2. Ảnh hưởng đến các khoản chi giáo dục và chăm sóc sức khỏe: Tác động của hội nhập kinh tế lên chi tiêu giáo dục và y tế không đồng nhất, thể hiện tính chất vừa năng suất vừa phi năng suất của các khoản chi này trong nhóm quốc gia phát triển. Độ mở thương mại có xu hướng tăng nhẹ chi tiêu giáo dục (khoảng 0.1-0.2%), trong khi dòng vốn đầu tư có tác động không rõ ràng và không có ý nghĩa thống kê.

3. Biến kiểm soát: GDP bình quân đầu người có tác động tích cực và có ý nghĩa đến chi tiêu công tổng thể và lĩnh vực kinh tế, trong khi tỷ lệ dân số trên 65 tuổi làm tăng chi tiêu phúc lợi xã hội khoảng 0.5% cho mỗi 1% tăng dân số già, đồng thời làm giảm chi tiêu giáo dục. Tỷ lệ thất nghiệp có tác động cùng chiều với chi tiêu phúc lợi xã hội và không có ảnh hưởng đáng kể đến các khoản chi khác.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu ủng hộ giả thuyết hiệu quả trong dài hạn đối với nhóm quốc gia phát triển, khi hội nhập kinh tế thúc đẩy chính phủ tập trung chi tiêu vào các khoản chi có tính năng suất như chi tiêu công tổng thể và lĩnh vực kinh tế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Sự giảm chi tiêu phúc lợi xã hội phản ánh xu hướng chuyển dịch chính sách tài khóa từ hỗ trợ cầu sang tăng cường cung, phù hợp với bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh kinh tế.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này khác biệt với các nghiên cứu cho giai đoạn 1970-1990, vốn thiên về giả thuyết bù đắp, do sự thay đổi về bối cảnh kinh tế và chính trị trong những năm 2000. Việc phân tích chi tiết theo từng khoản chi tiêu theo chức năng giúp làm rõ hơn bản chất tác động của hội nhập kinh tế, tránh được hạn chế của các nghiên cứu chỉ sử dụng tổng chi tiêu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng tác động dài hạn của độ mở thương mại và dòng vốn đầu tư lên từng khoản chi tiêu, cũng như bảng tổng hợp hệ số ước lượng PMG với các mức ý nghĩa thống kê, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt về tác động giữa các khoản chi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư vào các khoản chi có tính năng suất: Chính phủ các quốc gia phát triển nên ưu tiên tăng chi tiêu cho các lĩnh vực như cơ sở hạ tầng, giáo dục chất lượng cao và nghiên cứu phát triển nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Mục tiêu là tăng tỷ lệ chi tiêu năng suất lên ít nhất 5% trong vòng 5 năm tới.

2. Cải thiện hiệu quả chi tiêu phúc lợi xã hội: Cần rà soát và tái cấu trúc các chương trình phúc lợi để đảm bảo tính bền vững và tránh lãng phí nguồn lực, đồng thời tập trung hỗ trợ nhóm dân số dễ bị tổn thương. Thời gian thực hiện trong 3 năm với sự phối hợp của các bộ ngành liên quan.

3. Phát triển chính sách thu hút và quản lý dòng vốn đầu tư: Xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi, minh bạch và ổn định để tận dụng tối đa lợi ích từ dòng vốn FDI, đồng thời kiểm soát rủi ro liên quan đến biến động vốn. Đề xuất xây dựng khung pháp lý hoàn thiện trong 2 năm.

4. Tăng cường hợp tác và học hỏi chính sách quốc tế: Các quốc gia nên chủ động học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển khác trong việc điều chỉnh chi tiêu công phù hợp với xu hướng hội nhập, thông qua các diễn đàn đa phương và tổ chức quốc tế. Thực hiện liên tục và định kỳ đánh giá hiệu quả.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tài khóa: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chiến lược chi tiêu công phù hợp với xu hướng hội nhập kinh tế, giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả chính sách.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và tài chính công: Luận văn cung cấp dữ liệu và phân tích chi tiết về mối quan hệ giữa hội nhập kinh tế và chi tiêu chính phủ theo chức năng, mở rộng hiểu biết trong lĩnh vực này.

3. Tổ chức quốc tế và cơ quan phát triển: Các tổ chức như IMF, OECD có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để tư vấn chính sách và hỗ trợ kỹ thuật cho các quốc gia phát triển trong việc quản lý chi tiêu công.

4. Sinh viên và học giả chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Kinh tế quốc tế: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu sâu về tác động của toàn cầu hóa đến chính sách tài khóa và phát triển kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Hội nhập kinh tế ảnh hưởng như thế nào đến chi tiêu chính phủ?
   Hội nhập kinh tế, thông qua độ mở thương mại và dòng vốn đầu tư, tác động tích cực đến các khoản chi có tính năng suất như chi tiêu công tổng thể và lĩnh vực kinh tế, đồng thời giảm chi tiêu phúc lợi xã hội trong dài hạn, phản ánh xu hướng chuyển dịch chính sách tài khóa.

2. Tại sao nghiên cứu lại phân tích chi tiêu chính phủ theo chức năng?
   Phân tích theo chức năng giúp làm rõ tác động khác biệt của hội nhập kinh tế đến từng loại chi tiêu, tránh được hạn chế của việc chỉ sử dụng tổng chi tiêu, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách chính xác hơn.

3. Phương pháp PMG có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   PMG cho phép ước lượng các hệ số dài hạn đồng nhất giữa các quốc gia trong khi cho phép sự khác biệt trong ngắn hạn, phù hợp với đặc điểm dữ liệu bảng và giúp kiểm định mối quan hệ dài hạn một cách chính xác.

4. Tại sao dòng vốn đầu tư được tính cả inflows và outflows?
   Việc tính tổng dòng vốn đầu tư vào và ra giúp phản ánh đầy đủ tính năng động và linh hoạt của dòng vốn giữa các quốc gia, tránh sai lệch do chỉ tập trung vào một chiều dòng vốn.

5. Các biến kiểm soát như dân số già và thất nghiệp ảnh hưởng thế nào đến chi tiêu chính phủ?
   Dân số già làm tăng chi tiêu phúc lợi xã hội và giảm chi tiêu giáo dục, trong khi tỷ lệ thất nghiệp có tác động cùng chiều với chi tiêu phúc lợi xã hội, phản ánh nhu cầu hỗ trợ xã hội tăng lên trong các nhóm dân số này.

Kết luận

• Nghiên cứu lần đầu tiên kiểm định đồng thời tác động của độ mở thương mại và dòng vốn đầu tư đến chi tiêu chính phủ theo chức năng tại nhóm quốc gia phát triển giai đoạn 2000-2015.
• Kết quả ủng hộ giả thuyết hiệu quả khi hội nhập kinh tế thúc đẩy tăng chi tiêu năng suất và giảm chi tiêu phúc lợi xã hội trong dài hạn.
• Phương pháp PMG giúp làm rõ mối quan hệ dài hạn đồng nhất giữa các quốc gia phát triển, đồng thời cho phép sự khác biệt trong ngắn hạn.
• Các biến kiểm soát như GDP bình quân, dân số già và thất nghiệp có ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc chi tiêu chính phủ.
• Đề xuất các giải pháp chính sách nhằm tăng cường chi tiêu năng suất, cải thiện hiệu quả phúc lợi xã hội, quản lý dòng vốn đầu tư và thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Next steps: Tiếp tục mở rộng nghiên cứu cho nhóm quốc gia đang phát triển và cập nhật dữ liệu sau năm 2015 để đánh giá tác động của các biến động kinh tế toàn cầu mới.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tài khóa phù hợp với xu hướng hội nhập kinh tế hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 : Giới thiệu Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Chương 5: Kết luận và kiến nghị TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 2.1 Chi tiêu chính phủ 2.1 Khái niệm Chi tiêu chính phủ Nhìn chung, chi tiêu chính phủ có thể được hiểu theo hai nghĩa. Theo nghĩa rộng, chi tiêu chính phủ là tổng hợp tất cả các khoản chi của chính quyền trung ương, chính quyền địa phương, các doanh nghiệp nhà nước và một số đối tượng khác khi cùng trang trải kinh phí cho các hoạt động của Chính phủ. Theo nghĩa hẹp, đây là những chi phí trong việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ được tài trợ bởi Chính phủ thông qua chi ngân sách Nhà nước. Kormendi & Meguire (1985) và Barro (1991) cho rằng chi tiêu chính phủ được khái niệm thông qua việc phản ánh chính sách tài khoá, tiêu dùng chính phủ.

Shah (2003) lại cho rằng chi tiêu chính phủ là khoản chi được chính phủ thực hiện thông qua các nguồn thu như thuế, phí, lệ phí,. nhằm chi trả cho các khoản chuyển nhượng đến các cá nhân và doanh nghiệp, thanh toán lãi cho các khoản nợ vay và tài trợ cho các chi tiêu tổng thể của chính phủ Theo Bùi Đại Dũng (2012), chi tiêu chính phủ hiện nay ở khá nhiều nước trên thế giới mang tính chất chính trị, nó là sự chia sẻ lợi ích từ “bầu sữa” ngân sách được hợp pháp hóa thông qua chính sách tài khóa thường niên và quy trình chi tiêu ngân sách hiện được thừa nhận như một tập quán khó thay đổi. Có thể nói, dù nghĩa rộng sẽ phản ánh đầy đủ hơn chi phí xã hội của các hoạt động của Chính phủ, nhưng những khái niệm của các nhà nghiên cứu trên có xu hướng thiên về định nghĩa chi tiêu chính phủ theo nghĩa hẹp do những khó khăn rất lớn trong việc ước tính chi phí đó. Chính vì thế, trong phạm vi và sự phù hợp với mục tiêu của nghiên cứu này, tác giả sẽ lựa chọn khái niệm chi tiêu chính phủ là những khoản chi tiêu của Chính phủ, các cấp chính quyền thông qua ngân sách Nhà nước nhằm phục vụ cho những hoạt động và chức năng quản lý của chính quyền.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Chi tiêu chính phủ theo chức năng Khi quy mô chính phủ là vấn đề liên quan đến sự lựa chọn công, các thành phần của nó trở nên được quan tâm cho các cuộc thảo luận chính sách. Vì vậy khi đề cập đến chi tiêu chính phủ nói chung, không thể không nói đến các hạng mục của nó. Các lý thuyết kinh tế và nghiên cứu trước đây thường đặt mối quan tâm các hạng mục của chi tiêu chính phủ trong mối quan hệ với tăng trường kinh tế. Theo đó, cấu trúc của chi tiêu công có thể trở thành công cụ hữu ích trong việc gây ảnh hưởng đến mức độ và tỷ lệ tăng trưởng kinh tế thông qua ảnh hưởng của chúng lên tổng cung.

Cốt lõi của chính sách tối ưu là những mô hình chính sách công dựa trên sự tăng trưởng nội sinh, thực tế được biết đến như một sự mở rộng của lý thuyết về tăng trưởng nội sinh. Trong ngân sách chính phủ, các khoản chi được phân loại dựa trên mục đích, chức năng để có thể so sánh, đối chiếu các hoạt động chính yếu theo thời gian. Những sự trình bày theo chức năng sẽ tiết lộ xu hướng và khả năng so sánh với các khoản chi khác. Oxley và Martin (1991); Saunders (1993) xếp chi tiêu chính phủ gồm khoản chi cho hàng hóa công thuần túy (pure goods), hàng khuyến dụng (merit goods), khoản chi chuyển giao (tranfers), các dịch vụ kinh tế và các khoản chi khác không được phân loại.

Trong khi đó, Barro và Sala-i-Martin (1995), Kneller (1999) chia chi tiêu chính phủ thành hai hạng mục chính : một là khoản chi có tác động đến năng suất (productive expenditure), bao gồm dịch vụ công tổng thể (public services), quốc phòng (defense), bảo vệ an ninh và trật tự ( public order and national safety), giáo dục (education), y tế (health), đây là những khoản chi được Uỷ ban Châu u xem như những khoản chi “thân thiện” với sự tăng trưởng của đất nước ( growth-friendly expenditures) ; và hai là khoản chi phi sản xuất (non-productive expenditure) như văn hóa, nghệ thuật, tôn giáo ( culture, recreation, religion) và phúc lợi xã hội (social protection). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Rõ ràng sự phân chia chi tiêu chính phủ thành phát triển và phi phát triền ( developmental expenditures và non-developmental expenditures) là phiên bản mới của sự phân chia chi tiêu chính phủ có tính sản xuất (productive expenditures) và phi sản xuất (non-productive expenditures) theo quan điểm của các nhà kinh tế học cổ điển. Theo đó, khoản chi cho quốc phòng và quản trị dân sự (defense và civil administration) giúp duy trì các điều kiện cho các hoạt động tạo ra năng suất cho kinh tế đất nước được vận hành một cách thuận lợi.

Vì vậy, ở một mức độ nào đó, khoản chi cho quốc phòng và quản trị dân sự có thể gián tiếp mang lại năng suất (productive). Tương tự, trước đây khoản chi cho giáo dục và y tế được xếp vào dạng phi phát triển (non-developmental type). Tuy nhiên, hiện nay xu hướng chi cho giáo dục và y tế của chính phủ với một mức độ hợp lý sẽ có tác dụng cải thiện sự tăng trưởng của nhân tố được gọi là vốn con người (human capital), qua đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế nói chung cũng như vốn vật chất (physical capital), điều này đặc biệt có ý nghĩa với các quốc gia đang phát triển. Do đó, trong một số trường hợp, các khoản chi này cũng được xem như những khoản chi phát triển (developmental expenditure).

Có thể nói, những khoản chi tiêu công có khả năng tác động đến năng suất (productive public expenditures) có thể ảnh hưởng tới hiệu quả của khu vực tư, tạo ra ngoại tác tích cực đến các doanh nghiệp và có tác động cùng chiều với năng suất biên của vốn và lao động. Trong khi đó, các khoản chi tiêu công phi năng suất (non- productive public expenditures) lại tác động trực tiếp đến xã hội nói chung (Angelopoulos, 2006; Devarajan, 1996) , ảnh hưởng đến phúc lợi của người dân nước đó nhưng không làm thay đổi mức hiệu quả của khu vực tư (Barro và Sala-i- Martin, 1995) Tóm lại, có thể thấy rằng cách phân chia thành phần chi tiêu chính phủ của các nhà nghiên cứu ( ví dụ như developmental và non-developmental; pro- ductive và unproductive ) không dựa hoàn toàn vào tiêu chuẩn chính thống nào, TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 mặc dù những phân chia đó vẫn có sự tương đồng về bản chất. Vì thế nhìn chung, đôi khi nó mang tính chất của một sự phân chia khá tùy ý và hoàn toàn có sự xem xét về việc phù hợp với hoàn cảnh nghiên cứu. Do đó, trong giới hạn của bài luận này, để phục vụ cho nghiên cứu tác động của hội nhập kinh tế đến chi tiêu chính phủ, tác giả sẽ vận dụng cách cấu trúc chi tiêu chính phủ của một số nghiên cứu như Kneller (1999) và Guru (2016),…; theo đó khoản chi như giáo dục, … cũng sẽ được xem có tính chất tác động đến năng suất và tạo điều kiện cho các nhân tố khác phát triển.2 Hội nhập kinh tế Toàn cầu hóa là gì Có thể nói, toàn cầu hóa kinh tế là quá trình lực lượng sản xuất và quan hệ kinh tế vượt khỏi biên giới quốc gia và phạm vi từng khu vực.

Trong đó, sự hội nhập kinh tế thể hiện ở việc hàng hóa, vốn, thông tin, lao động, …vận động thông thoáng; và mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia, khu vực đan xen nhau tạo nên mạng lưới quan hệ đa chiều có sự hợp tác và đấu tranh giữa các thành viên trong cộng đồng quốc tế. Đặc biệt, đặc trưng nổi bật cho sự năng động của hội nhập kinh tế là sự giao thương trên thị trường toàn cầu và sự linh hoạt của dòng vốn đầu tư ở cả hai chiều của mỗi quốc gia.1 Độ mở thƣơng mại 2.1 Khái quát Không chỉ riêng độ mở thương mại, khi đề cập đến sự mở cửa của nền kinh tế nói chung, Fisher (2003) cho rằng quá trình tiếp theo của sự độc lập kinh tế với mức độ lớn hơn của các quốc gia được phản ánh trong sự tăng lên của khối lượng giao dịch, trao đổi thương mại xuyên quốc gia của hàng hóa và dịch vụ, sự phát triển của lượng dòng vốn quốc tế và sự tăng lên của dòng lao động luân chuyển linh hoạt giữa các nước. Theo Muhammad Shahbaz (2012), nỗ lực tạo sự thuận lợi cho việc trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa các nước được biết đến như đặc trưng của độ mở thương mại. Ngân hàng Thế giới (2002) nhấn mạnh lợi ích của độ mở thương mại cho các nền kinh tế đang phát triển trong giai đoạn tiếp theo của làn sóng tự do hóa kinh tế.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 12 Họ phân loại các quốc gia đang phát triển thành hai nhóm có mức tự do hóa cao và có mức tự do hóa kém, nhóm nước có độ mở hơn sẽ có khả năng tham gia vào thị trường hàng hóa toàn cầu hơn là việc chỉ dựa vào tình trạng xuất khẩu truyền thống thuần túy. Theo Romer (1990), độ mở thương mại cho phép các nhà sản xuất trong nước kết nối với một lượng lớn các loại hàng hóa và mở rộng một cách có hiệu quả nền tảng của các hiểu biết về năng suất. Coe & Helpman (1995) cho rằng các nghiên cứu của Romer (1990), Aghion & Howitt (1992) và Grossman & Helpman (1991) có ngụ ý tương tự nhau, đó là năng suất các nhân tố tổng hợp tăng khi thương mại của một quốc gia phát triển theo hướng có độ mở đáng kể.2 Một số lý thuyết cổ điển về thƣơng mại quốc tế  Chủ nghĩa trọng thƣơng ( The mercantile theory) Cuối thế kỉ 15 đầu thế kỉ 16, thương mại bắt đầu phát triển nhờ các nhân tố như: Các phát kiến địa lý tạo điều kiện cho sự hình thành các tuyến đường vận tải thương mại, sự gia tăng dân số tạo nên thị trường lao động, thị trường tiêu thụ, làm tăng doanh lợi của các nhà sản xuất và thương gia.