Ước lượng tác động của tỷ giá hối đoái đến các chỉ số giá tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Ước lượng mức độ truyền dẫn tỷ giá hối đoái đến các chỉ số giá tại việt nam luận văn thạc sĩ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Lan Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tỷ Giá Hối Đoái Đến Chỉ Số Giá Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 1.1. Các nghiên cứu về cơ chế tác động của tỷ giá hối đoái đến giá cả
• 1.2. Các nghiên cứu giải thích ERPT chưa đầy đủ
• 1.3. Các nghiên cứu về vai trò của chính sách tiền tệ và ERPT
• 1.4. Các nghiên cứu về độ mở cửa thương mại và ERPT
• 1.5. Các nghiên cứu về mức độ chịu tác động của các chỉ số giá và ERPT
• 1.6. Các nghiên cứu về lạm phát và ERPT
• 1.7. Các nghiên cứu về ERPT tại Việt Nam
• 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các bước thực hiện
• 2.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.2.1. Mô hình nghiên cứu cơ sở
• 2.2.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.2.2.1. Mô tả các biến của mô hình
• 2.2.2.2. Mô hình nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Chọn độ trễ cho các biến trong mô hình
• 3.2. Phân tích phản ứng xung
• 3.3. Kiểm định Robustness
• 3.3.1. Kết quả kiểm định mô hình cơ sở
• 3.3.2. Kết quả kiểm định mô hình thay thế thứ nhất
• 3.3.3. Kết quả kiểm định mô hình thay thế thứ hai
• 3.4. Phân rã phương sai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• 1. DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ
• 1.1. DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1.2. DANH MỤC HÌNH VẼ
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của tỷ giá hối đoái đến chỉ số giá tại Việt Nam

Tỷ giá hối đoái có vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Sự biến động của tỷ giá hối đoái ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ số giá như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chỉ số giá sản xuất (PPI) và chỉ số giá nhập khẩu. Nghiên cứu này sẽ phân tích mức độ tác động của tỷ giá hối đoái đến các chỉ số giá tại Việt Nam, từ đó đưa ra những nhận định về chính sách tiền tệ và lạm phát.

1.1. Khái niệm và vai trò của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là tỷ lệ giữa hai đồng tiền, ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và dịch vụ. Tỷ giá hối đoái không chỉ tác động đến thương mại quốc tế mà còn ảnh hưởng đến lạm phát trong nước. Sự thay đổi tỷ giá có thể dẫn đến sự thay đổi trong giá cả hàng hóa nhập khẩu và giá cả sản xuất nội địa.

1.2. Các chỉ số giá và mối liên hệ với tỷ giá hối đoái

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chỉ số giá sản xuất (PPI) là hai chỉ số quan trọng phản ánh tình hình giá cả trong nền kinh tế. Sự biến động của tỷ giá hối đoái có thể làm tăng hoặc giảm các chỉ số này, từ đó ảnh hưởng đến sức mua và lạm phát.

II. Vấn đề và thách thức trong việc nghiên cứu tác động của tỷ giá hối đoái

Việc nghiên cứu tác động của tỷ giá hối đoái đến chỉ số giá tại Việt Nam gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như chính sách tiền tệ, độ mở cửa thương mại và sự biến động của thị trường quốc tế đều có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu. Cần có những phương pháp nghiên cứu phù hợp để đánh giá chính xác mức độ tác động này.

2.1. Những yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ, lạm phát, và tình hình kinh tế toàn cầu. Những yếu tố này có thể tạo ra sự biến động lớn trong tỷ giá, từ đó ảnh hưởng đến các chỉ số giá trong nước.

2.2. Thách thức trong việc đo lường tác động

Việc đo lường tác động của tỷ giá hối đoái đến chỉ số giá gặp khó khăn do sự phức tạp của các yếu tố kinh tế. Cần có các mô hình phân tích phù hợp để xác định chính xác mức độ tác động của tỷ giá hối đoái đến các chỉ số giá.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của tỷ giá hối đoái đến chỉ số giá

Nghiên cứu này sử dụng mô hình tự hồi quy vectơ (VAR) để phân tích tác động của tỷ giá hối đoái đến các chỉ số giá. Mô hình này cho phép đánh giá mối quan hệ giữa các biến số trong thời gian, từ đó đưa ra những kết luận chính xác hơn về tác động của tỷ giá hối đoái.

3.1. Mô hình VAR và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình VAR là một công cụ mạnh mẽ trong phân tích chuỗi thời gian. Mô hình này cho phép xem xét mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và các chỉ số giá trong một khoảng thời gian nhất định, từ đó đánh giá mức độ tác động của tỷ giá đến các chỉ số này.

3.2. Các bước thực hiện nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua các bước như thu thập dữ liệu, kiểm định nghiệm đơn vị, phân tích phản ứng xung và phân rã phương sai. Những bước này giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của tỷ giá hối đoái đến chỉ số giá

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ giá hối đoái có tác động đáng kể đến các chỉ số giá tại Việt Nam. Cụ thể, hệ số truyền dẫn tỷ giá vào chỉ số giá nhập khẩu cao nhất là 2.31, vào chỉ số giá sản xuất là 1.56, và vào chỉ số giá tiêu dùng là 0.69. Những kết quả này cho thấy sự nhạy cảm của giá cả trong nước với biến động tỷ giá.

4.1. Phân tích phản ứng của các chỉ số giá

Phân tích phản ứng xung cho thấy các chỉ số giá có sự biến động rõ rệt khi có cú sốc từ tỷ giá hối đoái. Điều này cho thấy rằng các chỉ số giá tại Việt Nam nhạy cảm với sự thay đổi của tỷ giá hối đoái, ảnh hưởng đến lạm phát.

4.2. Kết quả phân rã phương sai

Kết quả phân rã phương sai cho thấy chính sách tiền tệ và chỉ số giá nhập khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích biến động của lạm phát. Điều này cho thấy cần có sự điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp để kiểm soát lạm phát hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về tác động của tỷ giá hối đoái

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy tỷ giá hối đoái có tác động đáng kể đến các chỉ số giá tại Việt Nam. Để ổn định lạm phát, cần có các chính sách tiền tệ linh hoạt và hiệu quả. Triển vọng tương lai cho thấy cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ này để có những chính sách phù hợp.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến các chỉ số giá tại Việt Nam, với mức độ tác động khác nhau. Cần có sự chú ý đến các yếu tố kinh tế khác để có cái nhìn toàn diện hơn.

5.2. Đề xuất chính sách cho tương lai

Để kiểm soát lạm phát hiệu quả, cần có các chính sách tiền tệ linh hoạt và chủ động. Đồng thời, cần theo dõi sát sao các biến động của tỷ giá hối đoái để có những điều chỉnh kịp thời.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------------------- NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG ƯỚC LƯỢNG MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN CÁC CHỈ SỐ GIÁ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH -------------------- NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG ƯỚC LƯỢNG MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN CÁC CHỈ SỐ GIÁ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60340201 Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 LỜI CẢM ƠN Trước hết tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến người hướng dẫn khoa học, PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa, về những ý kiến đóng góp, những chỉ dẫn có giá trị giúp tác giả hoàn thành luận văn. Tác giả xin gửi lời cám ơn đến gia đình, đồng nghiệp và bạn bè đã hết lòng ủng hộ và động viên tác giả trong suốt thời gian thực hiện luận văn này. Hồ Chí Minh,ngày 20 tháng 9 năm 2013 Học viên Nguyễn Thị Lan Phương LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả với sự giúp đỡ của Giáo viên hướng dẫn và những người mà tác giả đã cảm ơn. Số liệu thống kê được lấy từ nguồn đáng tin cậy, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện nay. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 09 năm 2013 Tác giả Nguyễn Thị Lan Phương MỤC LỤC Trang DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ.i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY.1 Các nghiên cứu về cơ chế tác động của tỷ giá hối đoái đến giá cả.2 Các nghiên cứu giải thích ERPT chưa đầy đủ.3 Các nghiên cứu về vai trò của chính sách tiền tệ và ERPT.4 Các nghiên cứu về độ mở cửa thương mại và ERPT.5 Các nghiên cứu về mức độ chịu tác động của các chỉ số giá và ERPT.6 Các nghiên cứu về lạm phát và ERPT.7 Các nghiên cứu về ERPT tại Việt Nam. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Các bước thực hiện.2 Mô hình nghiên cứu.1 Mô hình nghiên cứu cơ sở.2 Mô hình nghiên cứu.1 Mô tả các biến của mô hình.2 Mô hình nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.2 Chọn độ trễ cho các biến trong mô hình.3 Phân tích phản ứng xung.4 Kiểm định Robustness.1 Kết quả kiểm định mô hình cơ sở.2 Kết quả kiểm định mô hình thay thế thứ nhất.3 Kết quả kiểm định mô hình thay thế thứ hai.5 Phân rã phương sai.41 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 4.1 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị.2 Độ trễ tối ưu cho mô hình VAR.3 Kết quả hàm phản ứng xung của các chỉ số giá với cú sốc 1% từ NEER.4 Kết quả phân rã phương sai mức giải thích của các biến đến sự thay đổi CPI.37 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1 Các kênh truyền dẫn tác động của chính sách tiền tệ đến lạm phát.1 Biểu đồ mô tả của Lafleche (1996).1 Kết quả phân tích phản ứng xung của các chỉ số giá với cú sốc 1% từ NEER (mô hình cơ sở) .2 Kết quả phân tích phản ứng xung của các chỉ số giá với cú sốc 1% từ NEER (mô hình thay thế thứ nhất) .3 Kết quả phân tích phản ứng xung của các chỉ số giá với cú sốc 1% từ NEER (mô hình thay thế thứ hai).4 Mức độ tác động của các biến trong mô hình đến sự thay đổi của CPI.38 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADF Augmented Dickey Fuller CPI Chỉ số giá tiêu dùng ERPT Exchange Rate Pass Through – Truyền dẫn tỷ giá hối đoái GDP Gross Domestic Product – Tổng sản phẩm nội địa GSO Tổng cục thống kê Việt Nam IMF Quỹ tiền tệ quốc tế IMP Chỉ số giá nhập khẩu IRF Hàm phản ứng xung NEER Tỷ giá danh nghĩa hiệu lực đa phương NHTW Ngân hàng trung ương OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế PPI Chỉ số giá sản xuất VAR Vector Autoregressive Model - Mô hình tự hồi quy vec tơ VEPR Trung tâm nghiên cứu kinh tế và chính sách VND Việt Nam Đồng USD Đô la Mỹ TÓM TẮT Bài nghiên cứu đo lường mức truyền dẫn tỷ giá hối đoái vào trong chỉ số giá nhập khẩu, chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá tiêu dùng, đồng thời ước lượng mức tác động của các yếu tố nền kinh tế trong việc giải thích sự biến động của lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn từ quý 1 năm 2001 đến quý 1 năm 2013. Bài nghiên cứu sử dụng mô hình tự hồi quy vectơ (VAR) qua các kiểm định thực nghiệm như kiểm định nghiệm đơn vị ADF (Augmented Dickey-Fuller), hàm phản ứng xung và phân rã phương sai. Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ số truyền dẫn tỷ giá vào chỉ số giá nhập khẩu cao nhất là 2.31, vào chỉ số giá sản xuất cao nhất là 1.56, và vào chỉ số giá tiêu dùng cao nhất là 0,69 sau bảy quý kể từ tác động của cú sốc tỷ giá đầu tiên. Từ kết quả phân rã phương sai, ta thấy ngoài hai nhân tố chính là chính sách tiền tệ (mức giải thích khoảng hơn 30%) và chỉ số giá nhập khẩu (mức giải thích khoảng 27,63%), thì độ mở cửa kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích biến động của lạm phát (mức giải thích khoảng gần 30 %). Điều này cho thấy để ổn định lạm phát thì Ngân hàng nhà nước phải kiểm soát cung tiền và lãi suất, đây chính là các công cụ quan trọng. Đồng thời với việc Việt Nam mở cửa hội nhập với kinh tế thế giới, không tránh khỏi những ảnh hưởng do những cú sốc quốc tế, gây không ít khó khăn cho chính sách kiểm soát lạm phát. Để thực thi chính sách này một cách có hiệu quả, đòi hỏi cần có một sự chủ động và có lộ trình rõ ràng của nhà nước trong việc mở cửa hội nhập. Tỷ giá hối đoái giải thích khoảng 3-4% thay đổi của lạm phát, đây là con số tương đối thấp, ngụ ý Ngân hàng nhà nước có thể thực hiện chính sách tỷ giá linh hoạt hơn nhằm đạt được các mục tiêu vĩ mô. Các kết quả ước lượng này, hy vọng sẽ mang lại đóng góp nhỏ trong công tác hoạch định chính sách vĩ mô khi công cụ tỷ giá hối đoái được sử dụng hiệu quả. GIỚI THIỆU Việt Nam, với quá trình hội nhập đa phương và tự do hóa, nền kinh tế đã có những bước tiến cơ bản. Quy mô thương mại tăng đáng kể, đi kèm theo đó là đầu tư trực tiếp, gián tiếp nước ngoài càng nhiều và tốc độ phát triển kinh tế càng nhanh. Tuy nhiên, tiến trình tự do hóa đồng thời cũng gắn kết nền kinh tế Việt Nam với những biến động của kinh tế thế giới thông qua sự nhạy cảm của giá cả trong nước với những cú sốc đến từ môi trường quốc tế. Một trong những sự nhạy cảm đó mà bài viết muốn đề cập là phản ứng của giá cả trong nước với cú sốc tỷ giá hối đoái, hay gọi chung là truyền dẫn tỷ giá hối đoái. Truyền dẫn tỷ giá hối đoái – ERPT (Exchange Rate Pass Through) được định nghĩa là phần trăm thay đổi trong giá cả của nước nhập khẩu tính bằng nội tệ khi một phần trăm thay đổi trong tỷ giá giữa nước xuất khẩu và nước nhập khẩu, Goldberg & Knetter (1996) hay Olivei (2002). Jonathan McCarthy (2007) thì xem xét khái niệm truyền dẫn tỷ giá hối đoái dưới góc độ tác động của sự biến động tỷ giá hối đoái và giá nhập khẩu đến giá cả sản xuất nội địa PPI và giá tiêu dùng CPI. Lian (2006) và Nkunde Mwase (2006), hiểu khái niệm truyền dẫn tỷ giá hối đoái rộng hơn, tức là mức chuyển của cú sốc tỷ giá vào các chỉ số giá, bao gồm chỉ số giá nhập khẩu, chỉ số giá sản xuất và chỉ số giá tiêu dùng; theo đó “truyền dẫn tỷ giá hối đoái là phần trăm thay đổi của các chỉ số giá trong nước khi tỷ giá hối đoái danh nghĩa thay đổi 1%”. Bài viết này cũng xem xét khái niệm truyền dẫn theo góc độ của Lian (2006) và Nkunde Mwase (2006) đã đề cập ở trên. Nền kinh tế đối mặt với hiệu ứng truyền dẫn hoàn toàn khi có 1% phản ứng của giá cả đối với 1% cú sốc tỷ giá xảy ra. Và ngược lại là hiệu ứng truyền dẫn không hoàn toàn khi có ít hơn 1% thay đổi trong giá cả. Truyền dẫn tỷ giá hối đoái đã là một chủ đề nóng của hàng loạt các nghiên cứu trong nhiều thập kỷ. Với các từ khóa truyền dẫn tỷ giá hối đoái hay Exchange Rate Pass Through, có thể dễ dàng tìm thấy các nghiên cứu về vấn đề này. Vậy lý do nào mà 2 truyền dẫn tỷ giá hối đoái lại là chủ đề nghiên cứu của nhiều bài viết của nhiều tác giả trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Có lẽ cần đề cập đến tầm quan trọng của truyền dẫn tỷ giá hối đoái trước khi đi vào nghiên cứu. Nhìn chung truyền dẫn tỷ giá hối đoái có hai vai trò chính là giúp dự báo khả năng lạm phát và gợi ý cho Ngân hàng Trung Ương trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Ngân hàng trung ương sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ để tác động đến mục tiêu cuối cùng của mình, trong đó, mục tiêu ổn định giá cả, lạm phát cũng là một trong những mục tiêu hàng đầu. Trong các công cụ của chính sách tiền tệ, không thể không nhắc đến tỷ giá hối đoái và vai trò của nó. Thông qua hai kênh truyền dẫn: trực tiếp thông qua giá nhập khẩu hay gián tiếp tác động lên tổng cầu, có thể thấy vai trò của tỷ giá trong quá trình truyền tải tác động của chính sách tiền tệ nhằm ổn định giá cả, lạm phát. Nguồn: Tóm lược của tác giả Hình 1.Các kênh truyền dẫn tác động của chính sách tiền tệ đến lạm phát 3 Hiểu và đánh giá ERPT có thể giúp ngân hàng trung ương trong việc hiểu được ảnh hưởng, mức độ, thời gian của cú sốc tỷ giá đến các chỉ số giá và lạm phát. Do đó, ngân hàng trung ương, đặc biệt là trong giai đoạn đưa mục tiêu kiểm soát lạm phát lên hàng đầu, có thể nhanh chóng đưa ra các chính sách để có thể đáp ứng kịp thời các cú sốc tỷ giá. Một mức độ ERPT thấp ngụ ý chi phí chuyển đổi trong chính sách tiền tệ trong nước thì thấp và chính sách tiền tệ thì hiệu quả khi đối phó với những cú sốc thực.