Tác Động Của Thu Nhập Ngoài Lãi Đến Hiệu Quả Ngân Hàng Tại Việt Nam

Bài viết phân tích hiệu suất ngân hàng và thu nhập phi lãi từ các ngân hàng thương mại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngành tài chính.

• Tác giả: Nguyen Huynh Minh Chau
• Người hướng dẫn: Dr. Duong Thi Thuy An
• Trường học: Ho Chi Minh University of Banking
• Chuyên ngành: Finance – Banking
• Đề tài: Tác Động Của Thu Nhập Ngoài Lãi Đến Hiệu Quả Ngân Hàng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: bachelor thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Ho Chi Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: THE URGENCY OF RESEARCH
• 1.1. Subject and scope of the research
• 1.2. Research questions
• 1.3. General objective
• 1.4. Specific objective
• 1.5. Research methodology
• 2. CHƯƠNG 2: THEORETICAL BACKGROUND AND LITERATURE REVIEW
• 2.1. Theoretical of the performance of commercial banks
• 2.2. Approaches to the bank performance measurement
• 2.2.1. Market-based measures
• 2.3. Theoretical review of non-interest income
• 2.3.1. Non-interest income
• 2.4. Theoretical review on the impacts of non-interest income on the performance of commercial banks
• 3. CHƯƠNG 3: DATA AND METHODOLOGY
• 3.1. Bank specific characteristics
• 3.2. Data analysis methods
• 3.2.1. Pooled Ordinary Least Squares (Pooled OLS)
• 3.2.2. Fixed Effects Method (FEM)
• 3.2.3. Random Effects Method (REM)
• 3.2.4. Feasible Generalized Least Squares method (FGLS)
• 3.2.5. Generalized Method of Moments (GMM)
• 4. CHƯƠNG 4: RESEARCH RESULTS AND DISCUSSIONS
• 4.1. Bank performance indicators
• 4.2. Non-interest income ratio
• 4.3. The impacts of non-interest income on the performance of Vietnamese commercial banks
• 4.4. The impacts of bank control variables on the performance of Vietnamese commercial banks
• 5. CHƯƠNG 5: CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS
• 5.1. Recommendations for improving bank performance through non-interest income
• 5.2. Policy implications for commercial banks
• 5.3. Policy implications for policy makers
• 5.4. Recommendations for enhancing banking performance through other related factors
• 5.5. Limitations and further research directions
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Thu Nhập Ngoài Lãi Đến Ngân Hàng VN

Trong những thập kỷ gần đây, lĩnh vực ngân hàng đã chuyển dịch từ các hoạt động truyền thống sang các hoạt động phi truyền thống. Toàn cầu hóa và tự do hóa tài chính đã thúc đẩy sự đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ ngân hàng. Vai trò truyền thống của các ngân hàng thương mại tập trung vào trung gian tài chính và tạo ra thu nhập lãi thuần. Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại trên toàn cầu dần đa dạng hóa các nguồn thu nhập, bao gồm cả thu nhập ngoài lãi (Non-Interest Income - NII). NII bao gồm các khoản thu từ phí dịch vụ, hoa hồng, và các hoạt động đầu tư. Theo báo cáo thường niên của các ngân hàng, NII thường đến từ hoạt động dịch vụ, kinh doanh đầu tư và các hoạt động phi lãi khác. NII có ưu điểm là ít bị ảnh hưởng bởi các quy định pháp luật và chu kỳ kinh tế. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa NII và hiệu quả ngân hàng có ý nghĩa quan trọng đối với chiến lược kinh doanh và chính sách quản lý. Nghiên cứu này tập trung vào tác động của NII đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam.

1.1. Vì Sao Nghiên Cứu Hiệu Quả Hoạt Động Ngân Hàng Quan Trọng

Nghiên cứu về hiệu quả hoạt động ngân hàng là rất quan trọng vì nó giúp đánh giá khả năng sinh lời và quản lý rủi ro của các ngân hàng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của hệ thống tài chính. NII ngày càng trở nên quan trọng trong việc đa dạng hóa nguồn thu và giảm sự phụ thuộc vào thu nhập lãi. Hiểu rõ tác động của NII sẽ giúp các ngân hàng đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp, tăng cường cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng, nhất là trong bối cảnh công nghệ ngân hàng (Fintech) phát triển.

1.2. Bản Chất Của Thu Nhập Ngoài Lãi Non Interest Income NII Là Gì

Thu nhập ngoài lãi (NII) là doanh thu mà ngân hàng tạo ra từ các nguồn không phải là lãi. Các ví dụ phổ biến bao gồm phí dịch vụ (phí ATM, phí tạo lập khoản vay), hoa hồng từ các sản phẩm bảo hiểm và đầu tư, và thu nhập từ giao dịch ngoại hối. NII thường ít bị ảnh hưởng bởi các quy định pháp lý và các chu kỳ kinh tế tài chính hơn so với thu nhập lãi. Theo Haubrich & Young (2019), phí dịch vụ là một trong những nguồn NII phổ biến nhất. Nghiên cứu cũng cho thấy NII có thể giúp ngân hàng ổn định doanh thu và giảm rủi ro.

1.3. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Về Ngân Hàng Thương Mại

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tác động của NII đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ 26 ngân hàng thương mại trong giai đoạn 2011-2021. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp hồi quy để xác định mức độ ảnh hưởng của NII đến chỉ số ROA (Return on Assets) và chỉ số ROE (Return on Equity). Mục tiêu là đưa ra các khuyến nghị giúp các ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động thông qua việc tối ưu hóa các hoạt động tạo ra NII và quản trị rủi ro ngân hàng.

II. Thách Thức Với Hiệu Quả Ngân Hàng Nợ Xấu Và Rủi Ro

Mặc dù NII có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó cũng đi kèm với những thách thức. Một số nghiên cứu cho rằng NII có thể làm tăng sự biến động thu nhập và rủi ro ngân hàng. Việc quản lý rủi ro liên quan đến các hoạt động phi truyền thống đòi hỏi kỹ năng và kinh nghiệm đặc biệt. Nợ xấu cũng là một vấn đề lớn đối với các ngân hàng Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế vĩ mô biến động. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các công ty Fintech cũng tạo ra áp lực lớn lên các ngân hàng truyền thống, buộc họ phải đổi mới và nâng cao hiệu quả chi phí.

2.1. Ảnh Hưởng Của NII Đến Sự Biến Động Lợi Nhuận Ngân Hàng

Một số nghiên cứu cho rằng NII có thể làm tăng sự biến động của lợi nhuận ngân hàng. DeYoung & Roland (2001), Stiroh (2004) và Stiroh & Rumble (2006) đã chỉ ra rằng các hoạt động phi truyền thống có thể làm tăng rủi ro và giảm tính ổn định của thu nhập. Điều này có thể gây khó khăn cho việc lập kế hoạch và quản lý rủi ro của ngân hàng. Việc quản lý hiệu quả các nguồn NII là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngân hàng.

2.2. Rủi Ro Hoạt Động Tín Dụng Và Nợ Xấu Tại Việt Nam

Rủi ro trong hoạt động tín dụng và nợ xấu là những thách thức lớn đối với ngân hàng thương mại Việt Nam. Tình trạng nợ xấu gia tăng có thể làm giảm khả năng sinh lời và ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính. Các ngân hàng cần tăng cường quản lý rủi ro tín dụng, cải thiện quy trình thẩm định và giám sát tín dụng. Ngoài ra, việc xử lý nợ xấu cũng đòi hỏi các biện pháp quyết liệt từ phía ngân hàng và sự hỗ trợ từ phía nhà nước.

2.3. Cạnh Tranh Từ Fintech Và Ngân Hàng Số Giải Pháp Nào

Sự phát triển của công nghệ ngân hàng (Fintech) và ngân hàng số đã tạo ra sự cạnh tranh gay gắt đối với các ngân hàng truyền thống. Để đối phó với thách thức này, các ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ, phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới, và cải thiện trải nghiệm của khách hàng. Ngân hàng số có thể giúp giảm chi phí hoạt động, tăng cường khả năng tiếp cận khách hàng và cung cấp các giải pháp tài chính linh hoạt hơn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mô Hình Hồi Quy Tác Động NII

Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu bảng (panel data) từ 26 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2011-2021. Các phương pháp hồi quy được sử dụng bao gồm Pooled Ordinary Least Squares (Pooled OLS), Fixed Effects Method (FEM), Random Effects Method (REM), Feasible Generalized Least Squares (FGLS) và Generalized Method of Moments (GMM). Các chỉ số ROA (Return on Assets) và chỉ số ROE (Return on Equity) được sử dụng làm biến phụ thuộc để đo lường hiệu quả ngân hàng. Biến độc lập chính là tỷ lệ NII trên tổng tài sản. Các biến kiểm soát bao gồm quy mô ngân hàng, chất lượng tài sản, vốn chủ sở hữu, tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản, tỷ lệ tiền gửi trên tổng tài sản, tỷ lệ chi phí trên tài sản, tỷ lệ dự phòng rủi ro, tốc độ tăng trưởng GDP, và tỷ lệ lạm phát.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Và Xử Lý Thống Kê

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hàng năm của các ngân hàng và từ các nguồn dữ liệu kinh tế vĩ mô như Ngân hàng Thế giới và Tổng cục Thống kê Việt Nam. Dữ liệu được làm sạch và xử lý bằng phần mềm Stata 17. Các kiểm định thống kê được thực hiện để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Ma trận tương quan được sử dụng để kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến.

3.2. Mô Hình Ước Lượng Tác Động Cố Định Fixed Effects FEM

Mô hình tác động cố định (FEM) được sử dụng để kiểm soát các yếu tố cố định theo thời gian của từng ngân hàng. FEM cho phép ước lượng tác động của NII lên hiệu quả ngân hàng mà không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố không quan sát được. Phương pháp này phù hợp khi có sự khác biệt đáng kể giữa các ngân hàng và các yếu tố này không thay đổi nhiều trong suốt thời gian nghiên cứu.

3.3. Mô Hình Ước Lượng Tác Động Ngẫu Nhiên Random Effects REM

Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) được sử dụng khi các yếu tố không quan sát được là ngẫu nhiên và không tương quan với các biến độc lập. REM có ưu điểm là hiệu quả hơn FEM khi các yếu tố cố định không có ảnh hưởng lớn. Kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn giữa FEM và REM.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu NII Tác Động Tích Cực Đến ROA ROE

Kết quả nghiên cứu cho thấy NII có tác động thuận chiều đến hiệu quả ngân hàng, cho thấy rằng sự tăng trưởng của NII đi kèm với sự cải thiện hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Mặc dù tiền lãi từ các hoạt động ngân hàng truyền thống vẫn là nguồn thu nhập chính của các ngân hàng, nhưng thu nhập ngoài lãi từ các hoạt động ngân hàng phi truyền thống đang trở nên quan trọng hơn trong thời gian gần đây. Điều này cho thấy sự đa dạng hóa nguồn thu nhập có thể giúp các ngân hàng tăng cường khả năng sinh lời và giảm sự phụ thuộc vào các hoạt động truyền thống.

4.1. Phân Tích Tác Động Của NII Đến Chỉ Số ROA Return on Assets

Phân tích cho thấy NII có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến chỉ số ROA (Return on Assets). Điều này cho thấy việc tăng cường các hoạt động tạo ra NII có thể giúp ngân hàng nâng cao khả năng sinh lời trên tổng tài sản. Các hoạt động này bao gồm phí dịch vụ, hoa hồng từ các sản phẩm bảo hiểm và đầu tư, và thu nhập từ giao dịch ngoại hối.

4.2. Phân Tích Tác Động Của NII Đến Chỉ Số ROE Return on Equity

Tương tự như ROA, NII cũng có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến chỉ số ROE (Return on Equity). Điều này cho thấy việc tăng cường NII có thể giúp ngân hàng nâng cao khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các ngân hàng phải đối mặt với áp lực tăng vốn để đáp ứng các yêu cầu quy định.

4.3. Ảnh Hưởng Của Quy Mô Ngân Hàng Đến Hiệu Quả Hoạt Động

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy quy mô ngân hàng có ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Các ngân hàng lớn hơn thường có hiệu quả tốt hơn do có lợi thế về hiệu quả chi phí và khả năng đa dạng hóa các hoạt động. Tuy nhiên, việc quản lý rủi ro cũng trở nên phức tạp hơn đối với các ngân hàng lớn.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Ngân Hàng Qua Thu Nhập NII

Để nâng cao hiệu quả ngân hàng thông qua NII, các ngân hàng cần tập trung vào việc phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới, tăng cường quản trị rủi ro, và cải thiện trải nghiệm của khách hàng. Việc đầu tư vào công nghệ và ngân hàng số cũng là rất quan trọng để tăng cường khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu của thị trường. Chính phủ và các cơ quan quản lý cần tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi để khuyến khích sự phát triển của các hoạt động phi truyền thống.

5.1. Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Số Và Thanh Toán Trực Tuyến

Phát triển dịch vụ ngân hàng số và thanh toán trực tuyến là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường NII. Các ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ, phát triển các ứng dụng di động và nền tảng trực tuyến thân thiện với người dùng, và cung cấp các dịch vụ thanh toán an toàn và tiện lợi. Điều này sẽ giúp thu hút khách hàng mới và tăng cường sự gắn bó của khách hàng hiện tại.

5.2. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Đầu Tư Và Dịch Vụ Tư Vấn Tài Chính

Đa dạng hóa các sản phẩm đầu tư và dịch vụ tư vấn tài chính là một cách hiệu quả để tăng cường NII. Các ngân hàng có thể cung cấp các sản phẩm đầu tư như quỹ tương hỗ, trái phiếu, và cổ phiếu, và cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp khách hàng quản lý tài sản hiệu quả hơn và tăng cường sự gắn bó với ngân hàng.

5.3. Quản Lý Rủi Ro Hiệu Quả Với Các Hoạt Động Ngoài Lãi

Quản lý rủi ro hiệu quả là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngân hàng. Các ngân hàng cần xây dựng các quy trình quản lý rủi ro chặt chẽ, đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro, và sử dụng các công cụ quản lý rủi ro hiện đại. Việc quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu các tổn thất và tăng cường khả năng sinh lời.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Tác Động NII

Nghiên cứu này đã cung cấp bằng chứng về tác động tích cực của NII đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà quản lý ngân hàng, các nhà hoạch định chính sách, và các nhà nghiên cứu. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích tác động của NII đến rủi ro ngân hàng, tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến NII, và so sánh hiệu quả của các chiến lược tạo ra NII khác nhau.

6.1. Tóm Tắt Các Phát Hiện Chính Về Hiệu Quả NII

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng NII có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam, được đo lường bằng chỉ số ROA (Return on Assets) và chỉ số ROE (Return on Equity). Điều này cho thấy việc đa dạng hóa nguồn thu nhập thông qua các hoạt động phi truyền thống có thể giúp ngân hàng tăng cường khả năng sinh lời và giảm sự phụ thuộc vào các hoạt động cho vay.

6.2. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Đề Xuất Hướng Phát Triển

Nghiên cứu có một số hạn chế, bao gồm giới hạn về phạm vi thời gian và số lượng ngân hàng được phân tích. Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi thời gian, bao gồm nhiều ngân hàng hơn, và sử dụng các phương pháp phân tích phức tạp hơn. Ngoài ra, các nghiên cứu có thể tập trung vào việc phân tích tác động của NII đến rủi ro ngân hàng và so sánh hiệu quả của các chiến lược tạo ra NII khác nhau.

6.3. Khuyến Nghị Cho Nhà Quản Lý Và Hoạch Định Chính Sách

Các nhà quản lý ngân hàng nên tập trung vào việc phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới, tăng cường quản trị rủi ro, và cải thiện trải nghiệm của khách hàng để tăng cường NII. Các nhà hoạch định chính sách cần tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi để khuyến khích sự phát triển của các hoạt động phi truyền thống và đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong những thập kỷ gần đây, hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại trên toàn cầu đã có sự chuyển dịch rõ rệt từ các nghiệp vụ trung gian truyền thống sang các hoạt động phi truyền thống nhằm đa dạng hóa nguồn thu. Về mặt truyền thống, thu nhập của ngân hàng chủ yếu đến từ thu nhập lãi thuần thông qua việc huy động tiền gửi và cấp tín dụng. Tuy nhiên, trước làn sóng toàn cầu hóa, tự do hóa tài chính và áp lực cạnh tranh gay gắt từ các định chế tài chính phi ngân hàng, các ngân hàng thương mại đã mở rộng mạnh mẽ sang các hoạt động ngoại bảng để tạo ra thu nhập ngoài lãi (Non-interest income - NII).

Tại Việt Nam, mối quan hệ giữa thu nhập ngoài lãi và hiệu quả hoạt động ngân hàng mang tính cấp thiết xuất phát từ cả bối cảnh tái cấu trúc kinh tế lẫn định hướng chính sách:

• Định hướng chiến lược ngành: Chiến lược phát triển ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (được ban hành theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ năm 2018) đã đặt mục tiêu nâng tỷ trọng thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng trong tổng thu nhập của các ngân hàng thương mại lên mức khoảng 16% – 17%.
• Biến động kinh tế và chu kỳ tái cơ cấu: Giai đoạn 2011–2021 chứng kiến nhiều bước ngoặt của hệ thống tài chính Việt Nam. Năm 2011, tỷ lệ lạm phát của Việt Nam chạm mức 18,13% (mức cao nhất kể từ năm 2008 và đứng đầu khu vực ASEAN), dẫn đến việc ban hành và thực thi Quyết định số 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc "Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011–2015". Cuối giai đoạn này (2020–2021), đại dịch Covid-19 bùng phát đã làm thay đổi hành vi tiêu dùng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, đòi hỏi các ngân hàng phải tăng cường tính bền vững của nguồn thu.
• Sự thiếu thống nhất trong y văn: Các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế và trong nước tồn tại hai luồng quan điểm trái chiều. Một luồng quan điểm ủng hộ cho rằng đa dạng hóa thu nhập giúp tận dụng lợi thế kinh tế theo phạm vi (Economies of scope) và phân tán rủi ro; ngược lại, luồng quan điểm phản bác chỉ ra rằng thu nhập ngoài lãi có thể làm gia tăng đòn bẩy hoạt động, biến động lợi nhuận và gia tăng rủi ro hệ thống.

Khóa luận xác định các mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cụ thể như sau:

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Kiểm tra tác động của thu nhập ngoài lãi đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam.
2. Làm rõ chiều hướng và mức độ tác động của thu nhập ngoài lãi đối với hiệu quả hoạt động của ngân hàng.
3. Đưa ra một số khuyến nghị cho các ngân hàng thương mại Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thông qua các dịch vụ ngân hàng phi lãi suất.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Thu nhập ngoài lãi ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam?
2. Chiều hướng và mức độ tác động của thu nhập ngoài lãi đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam là gì?
3. Những đề xuất nào cần được đưa ra cho các ngân hàng thương mại Việt Nam để cải thiện hiệu quả hoạt động thông qua dịch vụ phi lãi suất?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tác động của thu nhập ngoài lãi đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam.
• Phạm vi không gian: 26 ngân hàng thương mại tại Việt Nam (chiếm khoảng 84% trên tổng số 31 ngân hàng thương mại tại thời điểm thu thập dữ liệu).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 11 năm, từ năm 2011 đến năm 2021.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm

Khóa luận tiếp cận vấn đề dựa trên các lý thuyết tài chính - ngân hàng nền tảng:

• Lý thuyết trung gian tài chính (Financial Intermediation Theory): Giải thích vai trò của ngân hàng trong việc xử lý bất cân xứng thông tin, rủi ro đạo đức và lựa chọn nghịch giữa người gửi tiền và người đi vay.
• Lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại (Modern Portfolio Theory - Markowitz, 1952): Ứng dụng vào việc đa dạng hóa danh mục hoạt động kinh doanh của ngân hàng để tối ưu hóa lợi nhuận kỳ vọng và giảm thiểu rủi ro phi hệ thống.
• Lý thuyết hiệu quả kinh tế theo quy mô và phạm vi (Economies of Scale and Scope): Phân tích lợi thế chia sẻ chi phí cố định, tái sử dụng dữ liệu khách hàng và bán chéo sản phẩm (cross-selling) khi cung ứng thêm các dịch vụ phi tín dụng.
• Khái niệm thu nhập ngoài lãi (NII): Bao gồm thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ (phí thanh toán, thẻ, ủy thác, tư vấn...), thu nhập thuần từ kinh doanh ngoại hối và vàng, thu nhập thuần từ mua bán chứng khoán kinh doanh/đầu tư, và các khoản thu nhập hoạt động khác từ nghiệp vụ ngoại bảng.
• Hệ thống chỉ tiêu đo lường hiệu quả ngân hàng:
  • Thước đo kế toán truyền thống: Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (Return on Assets - ROA), Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (Return on Equity - ROE), và Tỷ lệ thu nhập lãi thuần (Net Interest Margin - NIM).
  • Thước đo kinh tế: Giá trị kinh tế gia tăng (Economic Value Added - EVA) và Tỷ suất sinh lời trên vốn điều chỉnh rủi ro (Risk-Adjusted Return on Capital - RAROC).
  • Thước đo thị trường: Hệ số Tobin's Q.

Mô hình và quy trình phân tích thực nghiệm

Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với phương trình tổng quát có dạng:

$$\text{Bank Performance}{it} = \beta_0 + \beta_1 \text{NII}{it} + \sum_{k=1}^{9} \beta_k \text{Controls}{it} + \varepsilon{it}$$

Trong đó:

• Biến phụ thuộc (Bank Performance): Đại diện bằng hai chỉ tiêu kế toán là ROA và ROE.
• Biến độc lập chính (NII): Tỷ lệ thu nhập ngoài lãi thuần trên tổng tài sản.
• 9 Biến kiểm soát (Controls):
  1. Bank Size (SIZE): Quy mô ngân hàng (logarit tự nhiên của tổng tài sản).
  2. Asset Quality (AQ): Chất lượng tài sản.
  3. Bank Capitalization (CAP): Tỷ lệ vốn hóa ngân hàng.
  4. Loans to Assets Ratio (LAR): Tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản.
  5. Deposits to Assets Ratio (DAR): Tỷ lệ tiền gửi trên tổng tài sản.
  6. Total Costs to Assets Ratio (TCAR): Tỷ lệ tổng chi phí trên tổng tài sản.
  7. Loan Loss Provision Ratio (LLPR): Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cho vay.
  8. GDP Growth Rate (GDP): Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội.
  9. Inflation Rate (INF): Tỷ lệ lạm phát.

Quy trình ước lượng định lượng được thực hiện qua 6 bước bằng phần mềm Stata 17:

1. Thu thập và làm sạch dữ liệu: Xử lý dữ liệu bảng không cân bằng (unbalanced panel data) trên bảng tính Excel.
2. Thống kê mô tả: Tính toán giá trị trung bình (mean), độ lệch chuẩn (std. dev), giá trị nhỏ nhất (min), giá trị lớn nhất (max).
3. Phân tích tương quan và đa cộng tuyến: Sử dụng ma trận hệ số tương quan Pearson và hệ số phóng đại phương sai (Variance Inflation Factor - VIF).
4. Ước lượng mô hình cơ sở: Hồi quy OLS gộp (Pooled OLS), Mô hình tác động cố định (Fixed Effects Method - FEM), Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Method - REM). Sử dụng kiểm định F (F-test), kiểm định Breusch-Pagan LM và kiểm định Hausman để chọn mô hình tối ưu.
5. Kiểm định và khắc phục khuyết tật mô hình: Kiểm định phương sai sai số thay đổi (Modified Wald test), tự tương quan (Wooldridge test). Khắc phục khuyết tật bằng phương pháp Bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (Feasible Generalized Least Squares - FGLS). Đồng thời, sử dụng phương pháp Mô-men tổng quát (Generalized Method of Moments - GMM) để kiểm soát hiện tượng nội sinh tiềm ẩn.
6. Kiểm định độ vững (Robustness check): Thực hiện kiểm định mẫu độc lập (Independent Sample T-Test) để so sánh sự khác biệt về hiệu quả giữa nhóm ngân hàng có tỷ lệ thu nhập ngoài lãi cao và nhóm có tỷ lệ thấp.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp thủ công từ:

• Báo cáo tài chính đã kiểm toán và Báo cáo thường niên của 26 NHTM Việt Nam.
• Cơ sở dữ liệu tài chính trực tuyến Vietstock (finance.vn) và CafeF (cafef.vn).
• Dữ liệu kinh tế vĩ mô (GDP, lạm phát) trích xuất từ Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu (Introduction)

Chương 1 thiết lập khung nghiên cứu tổng thể, nêu bật tính cấp thiết của việc nghiên cứu nguồn thu ngoài lãi trong bối cảnh tái cơ cấu ngân hàng và phục hồi sau đại dịch Covid-19 tại Việt Nam. Tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu khi phần lớn các công trình trước đây tập trung vào thị trường phát triển (Mỹ, châu Âu), trong khi nghiên cứu tại các thị trường mới nổi châu Á còn hạn chế và chưa có sự đồng thuận. Chương này cũng xác định rõ 3 mục tiêu, 3 câu hỏi nghiên cứu, phạm vi 26 ngân hàng trong giai đoạn 2011–2021 và bố cục gồm 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan nghiên cứu (Theoretical Background and Literature Review)

Chương này hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kinh tế liên quan:

• Phân định cấu trúc hoạt động nội bảng và ngoại bảng của ngân hàng thương mại.
• Trình bày chi tiết các phương pháp đo lường hiệu quả hoạt động: truyền thống (ROA, ROE, NIM), kinh tế (EVA, RAROC) và thị trường (Tobin's Q).
• Tổng hợp các thành phần cấu thành thu nhập ngoài lãi theo chuẩn mực kế toán ngân hàng.
• Lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế và tại Việt Nam: Phân tích 2 trường phái kết quả trái chiều (tác động tích cực nhờ đa dạng hóa và lợi thế kinh tế theo quy mô/phạm vi; tác động tiêu cực do chi phí cố định/chi phí quản lý cao và biến động doanh thu). Qua đó, làm rõ các khoảng trống nghiên cứu về mặt thời gian, mẫu quan sát và biến số vĩ mô.

Chương 3: Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu (Data and Methodology)

Chương 3 xây dựng khung phương pháp luận thực nghiệm:

• Trình bày quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp và lập danh sách 26 ngân hàng thương mại được lựa chọn nghiên cứu.
• Định nghĩa chi tiết biến phụ thuộc, biến độc lập chính và 9 biến kiểm soát kèm công thức tính toán.
• Thiết lập quy trình kiểm định kinh tế lượng qua 5 kỹ thuật hồi quy: Pooled OLS, FEM, REM, FGLS và GMM.

STT	Tên ngân hàng	Mã cổ phiếu	STT	Tên ngân hàng	Mã cổ phiếu
1	Ngân hàng TMCP An Bình	ABB	14	Ngân hàng TMCP Quốc Dân	NVB
2	Ngân hàng TMCP Á Châu	ACB	15	Ngân hàng TMCP Phương Đông	OCB
3	Ngân hàng TMCP Bắc Á	BAB	16	Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex	PGB
4	Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam	BID	17	Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương	SGB
5	Ngân hàng TMCP Bản Việt	BVB	18	Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội	SHB
6	Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam	CTG	19	Ngân hàng TMCP Đông Nam Á	SSB
7	Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam	EIB	20	Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín	STB
8	Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh	HDB	21	Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam	TCB
9	Ngân hàng TMCP Kiên Long	KLB	22	Ngân hàng TMCP Tiên Phong	TPB
10	Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt	LPB	23	Ngân hàng TMCP Việt Á	VAB
11	Ngân hàng TMCP Quân Đội	MBB	24	Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam	VCB
12	Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam	MSB	25	Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam	VIB
13	Ngân hàng TMCP Nam Á	NAB	26	Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng	VPB

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận (Research Results and Discussions)

Chương 4 trình bày toàn bộ kết quả phân tích số liệu:

• Thống kê mô tả xu hướng biến động của ROA, ROE, tỷ lệ thu nhập ngoài lãi và 9 biến kiểm soát trong giai đoạn 2011–2021.
• Kết quả ma trận tương quan và kiểm định đa cộng tuyến (VIF).
• So sánh các mô hình Pooled OLS, FEM và REM thông qua kiểm định Hausman và Breusch-Pagan.
• Kết quả ước lượng mô hình FGLS nhằm xử lý hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan, cùng ước lượng GMM xử lý nội sinh.
• Kết quả kiểm định Independent Sample T-Test chứng minh sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm ngân hàng có tỷ lệ thu nhập ngoài lãi cao và nhóm thấp.
• Thảo luận mối tương quan giữa thu nhập ngoài lãi và các biến kiểm soát đặc thù ngân hàng, biến vĩ mô lên ROA và ROE.

Chương 5: Kết luận và hàm ý (Conclusions and Implications)

Chương cuối tóm tắt các phát hiện thực nghiệm cốt lõi, từ đó đề xuất các hàm ý quản trị và chính sách:

• Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng thông qua phát triển thu nhập ngoài lãi.
• Đưa ra hàm ý chính sách cho ban điều hành các ngân hàng thương mại.
• Đưa ra khuyến nghị đối với các cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách vĩ mô.
• Kiến nghị cải thiện hiệu quả ngân hàng thông qua các yếu tố kiểm soát liên quan.
• Nêu rõ các hạn chế còn tồn tại của đề tài và định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Tác động của thu nhập ngoài lãi: Kết quả hồi quy (đặc biệt qua phương pháp FGLS và GMM) khẳng định tỷ lệ thu nhập ngoài lãi trên tổng tài sản có tác động thuận chiều (dương) và có ý nghĩa thống kê đối với cả hai chỉ tiêu hiệu quả hoạt động là ROA và ROE của các NHTM Việt Nam. Điều này chỉ ra rằng sự gia tăng tỷ trọng nguồn thu phi truyền thống đi kèm với sự cải thiện hiệu quả tài chính tổng thể của ngân hàng.
2. Vai trò của hoạt động truyền thống và phi truyền thống: Mặc dù thu nhập lãi từ hoạt động tín dụng truyền thống vẫn chiếm tỷ trọng chi phối trong tổng thu nhập, nhưng nguồn thu ngoài lãi từ hoạt động dịch vụ, ngoại hối và chứng khoán đang ngày càng thể hiện vai trò gia tăng giá trị rõ rệt.
3. Kết quả kiểm định mẫu độc lập (Independent Sample T-Test): Tồn tại sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về hiệu quả hoạt động giữa nhóm ngân hàng có tỷ lệ thu nhập ngoài lãi cao và nhóm có tỷ lệ thu nhập ngoài lãi thấp, củng cố tính vững của mô hình thực nghiệm.
4. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Mô hình làm rõ vai trò của các đặc tính nội tại ngân hàng (quy mô, chất lượng tài sản, vốn hóa, tỷ lệ cho vay, tỷ lệ tiền gửi, tỷ lệ chi phí, tỷ lệ dự phòng rủi ro) và hai biến số kinh tế vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát) đến biến động lợi nhuận của hệ thống ngân hàng.

Giải pháp và kiến nghị đề xuất

• Đối với các ngân hàng thương mại:
  • Đẩy mạnh phát triển danh mục sản phẩm, dịch vụ phi tín dụng hiện đại (dịch vụ thanh toán điện tử, dịch vụ thẻ, quản lý tài sản, tư vấn tài chính, bảo hiểm liên kết ngân hàng - bancassurance).
  • Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm tối ưu hóa chi phí cố định và tăng cường khả năng bán chéo sản phẩm.
  • Tăng cường quản trị rủi ro đối với các hoạt động ngoại bảng, đặc biệt là rủi ro hoạt động, rủi ro thị trường và rủi ro tỷ giá phát sinh từ kinh doanh ngoại hối và phái sinh.
  • Xây dựng chiến lược thương hiệu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu về các sản phẩm tài chính phức tạp.
• Đối với các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách:
  • Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh các hoạt động phi truyền thống và công nghệ tài chính (Fintech).
  • Tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng mở rộng sang các phân khúc thị trường mới, đồng thời duy trì hệ thống giám sát an toàn vĩ mô để hạn chế rủi ro hệ thống.

Đóng góp của nghiên cứu

• Về mặt học thuật: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm vào hệ thống tài liệu nghiên cứu về ngân hàng tại các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á, giải quyết sự thiếu nhất quán trong các kết quả nghiên cứu trước đây tại thị trường Việt Nam.
• Về mặt dữ liệu và thời gian: Bao quát chuỗi dữ liệu kéo dài 11 năm (2011–2021), phản ánh đầy đủ tác động sau khi triển khai Quyết định 254/QĐ-TTg về tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng cũng như giai đoạn ứng phó với đại dịch Covid-19 (2020–2021).
• Về mặt phương pháp luận: Ứng dụng kết hợp 5 kỹ thuật ước lượng kinh tế lượng bảng (Pooled OLS, FEM, REM, FGLS, GMM) và kiểm định mẫu độc lập, giúp xử lý triệt để các hiện tượng phương sai thay đổi, tự tương quan và nội sinh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự nhận định một số hạn chế dựa trên phạm vi và điều kiện thực hiện:

• Tính sẵn có của dữ liệu: Do hạn chế về mức độ công khai thông tin tài chính, mẫu nghiên cứu chỉ thu thập được dữ liệu bảng không cân bằng của 26 ngân hàng thương mại (chưa bao phủ toàn bộ 31 ngân hàng thương mại tại Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu nghiên cứu kết thúc ở năm 2021, chưa phản ánh được các biến động kinh tế và chính sách tiền tệ trong giai đoạn bình thường hóa hoàn toàn sau đại dịch từ năm 2022 trở đi.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Khuyến nghị các nghiên cứu sau này mở rộng mẫu quan sát đầy đủ 100% các ngân hàng thương mại, cập nhật khung thời gian nghiên cứu mới hơn, đồng thời phân rã chi tiết từng cấu phần riêng lẻ của thu nhập ngoài lãi (thu từ phí dịch vụ, thu từ chứng khoán, thu từ ngoại hối) để đánh giá tác động chi tiết hơn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học ứng dụng: Tham khảo quy trình thiết kế nghiên cứu định lượng dữ liệu bảng chuẩn mực, cách xử lý khuyết tật mô hình (FGLS) và kỹ thuật ước lượng GMM trên phần mềm Stata.
• Nhà quản trị ngân hàng thương mại: Cung cấp cơ sở thực chứng để đánh giá hiệu quả chiến lược đa dạng hóa doanh thu, phân bổ nguồn lực giữa hoạt động tín dụng truyền thống và các dịch vụ ngoại bảng.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, các nhà hoạch định chính sách): Cung cấp thêm góc nhìn thực tế trong việc đánh giá tiến trình tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng và xây dựng chính sách thúc đẩy nguồn thu dịch vụ theo định hướng phát triển ngành đến 2025–2030.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các chỉ tiêu nào để đại diện cho hiệu quả hoạt động của ngân hàng?
Nghiên cứu sử dụng hai chỉ tiêu kế toán truyền thống là Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (Return on Assets - ROA) và Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (Return on Equity - ROE) làm các biến phụ thuộc để đo lường hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

2. Mẫu nghiên cứu thực nghiệm bao gồm bao nhiêu ngân hàng và trong giai đoạn nào?
Mẫu nghiên cứu gồm 26 ngân hàng thương mại Việt Nam (chiếm khoảng 84% hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam) với dữ liệu bảng không cân bằng trong giai đoạn 11 năm, từ năm 2011 đến năm 2021.

3. Tại sao mốc thời gian 2011 lại được tác giả lựa chọn để bắt đầu giai đoạn nghiên cứu?
Năm 2011 được chọn vì đây là năm Việt Nam có tỷ lệ lạm phát lên tới 18,13% (mức cao nhất kể từ năm 2008 và đứng đầu khối ASEAN), đồng thời đánh dấu thời điểm phê duyệt và triển khai Quyết định số 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đề án "Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011–2015".

4. Những phương pháp hồi quy và kiểm định kinh tế lượng nào đã được áp dụng trong bài?
Nghiên cứu áp dụng 5 phương pháp hồi quy gồm: Mô hình hồi quy OLS gộp (Pooled OLS), Mô hình tác động cố định (FEM), Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), Phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS), và Phương pháp mô-men tổng quát (GMM). Ngoài ra, tác giả sử dụng kiểm định F, kiểm định Hausman, kiểm định Breusch-Pagan LM, kiểm định Modified Wald, kiểm định hệ số phóng đại phương sai (VIF) và kiểm định Independent Sample T-Test.

5. Kết luận chính của khóa luận về tác động của thu nhập ngoài lãi là gì?
Kết quả thực nghiệm cho thấy thu nhập ngoài lãi có tác động thuận chiều (tích cực) và có ý nghĩa thống kê đến hiệu quả hoạt động (cả ROA và ROE) của các ngân hàng thương mại Việt Nam, khẳng định việc mở rộng các hoạt động phi truyền thống đi kèm với sự gia tăng hiệu quả tài chính của ngân hàng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp cử nhân của tác giả Nguyễn Huỳnh Minh Châu đã phân tích một cách có hệ thống tác động của thu nhập ngoài lãi đến hiệu quả hoạt động của 26 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2011–2021. Bằng việc kết hợp các phương pháp hồi quy dữ liệu bảng chuyên sâu (Pooled OLS, FEM, REM, FGLS, GMM), nghiên cứu đã chứng minh thực nghiệm rằng thu nhập ngoài lãi có tác động tích cực đến cả ROA và ROE. Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn xác đáng cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc xây dựng chiến lược đa dạng hóa doanh thu, đồng thời hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong quá trình giám sát và hoàn thiện thể chế tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE STATE BANK OF VIETNAM MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH UNIVERSITY OF BANKING ---------- NGUYEN HUYNH MINH CHAU Bank Performance and Non-interest Income: Evidence from Vietnamese commercial banks BACHELOR THESIS MAJOR: FINANCE – BANKING CODE: 7 34 02 01 HO CHI MINH, 2023 THE STATE BANK OF VIETNAM MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH UNIVERSITY OF BANKING ---------- Student name: NGUYEN HUYNH MINH CHAU Student code: 050607190061 Class: HQ7–GE15 Bank Performance and Non-interest Income: Evidence from Vietnamese commercial banks BACHELOR THESIS Major: Finance – Banking Code: 7 34 02 01 ACADEMIC ADVISOR DR. DUONG THI THUY AN HO CHI MINH, 2023 i ABSTRACT The thesis has presented the literature reviews and research methodologies used to ascertain the effect of non-interest income streams on the performance of Vietnamese commercial banks. With the substantial assistance of the Stata 17 program, the study carries out regressions on a panel of data from 26 commercial banks in Vietnam throughout the years 2011-2021. This study intends to examine as well as clarify the direction and magnitude of the impact of non-interest income on the bank performance to make some recommendations for Vietnamese banks to improve their efficiency.

This thesis builds the empirical model using return on assets and return on equity as bank performance indicators, non-interest income to total assets representing the ratio of net non-interest income variable, along with nine control variables namely, bank size, asset quality, bank capitalization, loans to assets ratio, deposits to assets ratio, total costs to assets ratio, loan loss provision ratio, the growth rate of gross domestic product, and the rate of inflation. Five regression approaches, including Pooled Ordinary Least Squares, Fixed Effect Method, Random Effects Method, Feasible Generalized Least Squares and Generalized Method of Moments, are employed to analyze the data. Also, Independent Sample T-Test is conducted to test whether banks with high non-interest income ratio are different from those with low non-interest income ratio or not. Hence, the importance of the role that non-interest income plays on bank performance can be confirmed.

The finding reveals that non-interest income has a favorable effect on bank performance, suggesting the growth of non-interest income is accompanied with an improvement in the bank performance. Although it appears that interest from conventional banking operations is still the primary source of income for commercial ii banks, non-interest income from non-traditional banking activities has become more significant in the recent past. This thesis attempts to fill in some gaps and contribute to the existing literature to shed some light on the research on the topic from the perspective of Vietnamese commercial banks and enhance the performance of Vietnamese commercial banks. iii TÓM TẮT KHÓA LUẬN Luận văn đã trình bày cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu được sử dụng để xác định tác động của các dòng thu nhập ngoài lãi đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Với sự hỗ trợ đáng kể của chương trình Stata 17, nghiên cứu thực hiện hồi quy dữ liệu bảng với 26 ngân hàng thương mại của Việt Nam trong giai đoạn 2011 - 2021. Nghiên cứu này nhằm xem xét cũng như làm rõ chiều hướng và mức độ tác động của thu nhập ngoài lãi đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng để đưa ra một số khuyến nghị cho các ngân hàng thương mại Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Luận văn xây dựng mô hình thực nghiệm sử dụng tỷ số lợi nhuận trên tài sản, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu là các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng, thu nhập ngoài lãi trên tổng tài sản thể hiện tỷ lệ biến thu nhập ngoài lãi thuần và chín biến kiểm soát là quy mô ngân hàng, chất lượng tài sản, vốn hóa ngân hàng, tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản, tỷ lệ tiền gửi trên tổng tài sản, tổng tỷ lệ chi phí trên tài sản, tỷ lệ dự phòng rủi ro cho vay, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa, tỷ lệ lạm phát.