Nâng cao chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần: Các giải pháp hiệu quả

Khám phá các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại ngân hàng TMCP, góp phần phát triển bền vững và tăng cường hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Vũ Thị Dung
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Tình
• Trường học: Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh - Chi nhánh Hải Phòng - PGD Hải Đăng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tín dụng và vai trò của hoạt động tín dụng trong hoạt động kinh doanh của NHTM
• 1.2. Khái niệm tín dụng Ngân hàng
• 1.3. Đặc trưng của tín dụng ngân hàng
• 1.4. Các hình thức tín dụng Ngân hàng
• 1.5. Vai trò của tín dụng đối với NHTM
• 1.6. Chất lượng hoạt động tín dụng Ngân hàng
• 1.7. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng tín dụng
• 1.8. Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng tín dụng của NHTM
• 2. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN TP HỒ CHÍ MINH - CN HẢI PHÒNG - PGD HẢI ĐĂNG
• 2.1. Giới thiệu khái quát về Ngân hàng HDBank - CN Hải Phòng - PGD Hải Đăng
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của HDBank Hải Đăng
• 2.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy
• 2.4. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của HDBank Hải Đăng
• 2.5. Nhiệm vụ cơ bản của một số phòng ban
• 2.6. Các hoạt động kinh doanh chủ yếu của HDBank Hải Đăng
• 2.6.1. Khách hàng cá nhân
• 2.6.2. Khách hàng doanh nghiệp
• 2.7. Những thuận lợi và khó khăn
• 2.8. Kết quả hoạt động kinh doanh của HDBank Hải Đăng giai đoạn 2015-2017
• 2.8.1. Công tác huy động vốn
• 2.8.2. Hoạt động tín dụng
• 2.8.3. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015 – 2017
• 2.9. Thực trạng chất lượng tín dụng của HDBank Hải Đăng giai đoạn 2015-2017
• 2.9.1. Chất lượng tín dụng qua các chỉ tiêu định lượng
• 2.9.2. Hoạt động huy động vốn
• 2.9.3. Hoạt động cho vay
• 2.9.4. Đánh giá chất lượng tín dụng của HDBank Hải Đăng
• 2.9.4.1. Những thành tựu đạt được
• 2.9.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.9.4.2.1. Những hạn chế còn tồn tại
• 2.9.4.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN TP HCM
• 3.1. Định hướng nâng cao chất lượng tín dụng của HDBank Hải Đăng
• 3.1.1. Về công tác huy động vốn
• 3.1.2. Về công tác tín dụng
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại HDBank Hải Đăng
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng cán bộ tín dụng
• 3.2.2. Thành lập bộ phận quản lý rủi ro và kiêm nhiệm xử lý nợ xấu
• 3.2.3. Tăng cường đôn đốc xử lý, thu hồi đối với từng khoản nợ xấu
• 3.2.4. Đẩy mạnh hoạt động huy động vốn
• 3.2.5. Các giải pháp hỗ trợ khác
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Phát triển TP.
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chất lượng tín dụng

Chất lượng tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Chất lượng tín dụng được hiểu là khả năng thu hồi vốn và lãi từ các khoản cho vay. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn tác động đến sự ổn định của hệ thống tài chính. Để nâng cao chất lượng tín dụng, ngân hàng cần có các giải pháp tín dụng hiệu quả, bao gồm việc cải thiện quy trình thẩm định khách hàng, quản lý rủi ro và phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Như vậy, việc nâng cao chất lượng tín dụng không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng bền vững mà còn bảo vệ quyền lợi của khách hàng và đảm bảo sự phát triển của nền kinh tế.

1.1. Khái niệm và vai trò của chất lượng tín dụng

Chất lượng tín dụng là một yếu tố quyết định đến sự thành công của ngân hàng. Nó không chỉ phản ánh khả năng tài chính của ngân hàng mà còn thể hiện sự tin tưởng của khách hàng đối với ngân hàng. Một ngân hàng có chất lượng tín dụng tốt sẽ thu hút được nhiều khách hàng vay, từ đó gia tăng doanh thu và lợi nhuận. Ngược lại, nếu chất lượng tín dụng kém sẽ dẫn đến nợ xấu, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và uy tín của ngân hàng. Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng tín dụng là nhiệm vụ hàng đầu của các ngân hàng thương mại trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

II. Phân tích thực trạng chất lượng tín dụng tại HDBank Hải Đăng

Ngân hàng TMCP Phát triển TP Hồ Chí Minh - Chi nhánh Hải Phòng - PGD Hải Đăng đã có những bước tiến trong việc nâng cao chất lượng tín dụng. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế như tỷ lệ nợ xấu còn cao, quy trình thẩm định khách hàng chưa thực sự hiệu quả. Theo số liệu thống kê, trong giai đoạn 2015-2017, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng có xu hướng tăng, điều này cho thấy rủi ro trong hoạt động tín dụng. Việc đánh giá tín dụng cần được cải thiện để đảm bảo rằng ngân hàng có thể quản lý rủi ro một cách hiệu quả hơn. Các chỉ tiêu như tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản cần được theo dõi chặt chẽ để có những điều chỉnh kịp thời.

2.1. Đánh giá chất lượng tín dụng

Đánh giá chất lượng tín dụng tại HDBank Hải Đăng cho thấy ngân hàng đã có những nỗ lực trong việc cải thiện quy trình cho vay và quản lý rủi ro. Tuy nhiên, vẫn cần chú trọng đến việc đào tạo đội ngũ cán bộ tín dụng để nâng cao kỹ năng thẩm định và phân tích khách hàng. Sự chú trọng vào quản lý tín dụng cũng như việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình cho vay sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc phát triển các sản phẩm tín dụng đa dạng, phù hợp với nhu cầu của khách hàng cũng là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tín dụng.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng

Để nâng cao chất lượng tín dụng, ngân hàng cần triển khai một số giải pháp tín dụng cụ thể. Trước tiên, cần hoàn thiện quy trình thẩm định khách hàng, đảm bảo rằng các thông tin về khách hàng được thu thập đầy đủ và chính xác. Thứ hai, ngân hàng cần thành lập bộ phận quản lý rủi ro chuyên trách để theo dõi và xử lý kịp thời các khoản nợ xấu. Cuối cùng, việc nâng cao chất lượng cán bộ tín dụng thông qua đào tạo và phát triển nghề nghiệp cũng là yếu tố quyết định đến chất lượng tín dụng của ngân hàng.

3.1. Các giải pháp cụ thể

Một trong những giải pháp tín dụng quan trọng là tăng cường công tác đào tạo cho cán bộ tín dụng. Việc này không chỉ giúp nâng cao kỹ năng chuyên môn mà còn tạo ra sự gắn bó giữa nhân viên và ngân hàng. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng nên áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình cho vay để giảm thiểu thời gian và chi phí cho cả ngân hàng và khách hàng. Ngoài ra, ngân hàng cần thiết lập các chính sách tín dụng linh hoạt hơn để đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của thị trường và khách hàng, từ đó nâng cao chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động tín dụng giữ vị trí trọng yếu trong hệ thống các nghiệp vụ của ngân hàng thương mại, vừa là nguồn tạo thu nhập chủ yếu, vừa là mảng nghiệp vụ tiềm ẩn rủi ro cao nhất đối với sự an toàn tài chính của tổ chức tín dụng. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường có nhiều biến động, Ngân hàng Nhà nước áp dụng trần lãi suất cho vay và định hướng tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, việc nâng cao chất lượng tín dụng trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo toàn vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tại Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh - Chi nhánh Hải Phòng - Phòng giao dịch (PGD) Hải Đăng, công tác tín dụng đã được chú trọng triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của các thành phần kinh tế trên địa bàn. Tuy nhiên, chất lượng tín dụng tại đơn vị vẫn bộc lộ những điểm hạn chế như chưa tương xứng với tiềm lực hoạt động, rủi ro tiềm ẩn, nguy cơ phát sinh nợ xấu tăng, thị phần còn nhỏ hẹp và cơ cấu nợ chưa thực sự cân đối. Xuất phát từ thực trạng trên, khóa luận tập trung giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng và chất lượng tín dụng của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh - Chi nhánh Hải Phòng - PGD Hải Đăng trong giai đoạn 2015 - 2017.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tín dụng tại PGD Hải Đăng trong thời gian tới.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tín dụng và chất lượng tín dụng tại đơn vị thực tập.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh - Chi nhánh Hải Phòng - PGD Hải Đăng (Địa chỉ: Số 02, lô 22A, Lê Hồng Phong, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế được thu thập và phân tích trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận vấn đề nghiên cứu dựa trên hệ thống lý thuyết về nghiệp vụ ngân hàng thương mại và quản trị tín dụng:

• Khung lý thuyết và khái niệm:

  • Bản chất tín dụng ngân hàng: Xuất phát từ gốc từ Latinh "Credo" (tin tưởng, tín nhiệm), tín dụng ngân hàng là quan hệ vay mượn hình thành trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi sau một thời hạn xác định, trong đó ngân hàng thực hiện chức năng trung gian tài chính vừa là người đi vay vừa là người cho vay.
  • Đặc trưng cơ bản: Tín dụng ngân hàng vận động dựa trên lòng tin, là sự chuyển nhượng quyền sử dụng tài sản có thời hạn và bắt buộc tuân thủ nguyên tắc hoàn trả gốc kèm lãi (giá của quyền sử dụng vốn).
  • Khái niệm chất lượng tín dụng: Được định nghĩa là sự thỏa mãn nhu cầu hợp lý của khách hàng, phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời đảm bảo tính an toàn, sinh lời và phát triển bền vững cho ngân hàng.
  • Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: Khóa luận xây dựng hai nhóm chỉ tiêu:
    • Chỉ tiêu định tính: Tính chuẩn hóa của thủ tục và quy chế cho vay; thời gian và quy trình xét duyệt hồ sơ; đạo đức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn của cán bộ tín dụng; trình độ công nghệ và cơ sở vật chất.
    • Chỉ tiêu định lượng: Tổng dư nợ và kết cấu dư nợ; doanh số cho vay và doanh số thu nợ; tỷ lệ nợ quá hạn (Nợ quá hạn / Tổng dư nợ); vòng quay vốn tín dụng (Doanh số thu nợ / Dư nợ bình quân); tỷ trọng thu nhập từ hoạt động tín dụng (Lãi từ hoạt động tín dụng / Tổng thu nhập); hiệu suất sử dụng vốn (Tổng dư nợ / Tổng vốn huy động); hệ số rủi ro tín dụng (Tổng dư nợ / Tổng tài sản có).
  • Hệ thống nhân tố tác động: Bao gồm 4 nhóm: Môi trường kinh tế vĩ mô; Môi trường pháp lý; Nhân tố nội tại từ phía ngân hàng (chính sách tín dụng, bộ máy tổ chức, nhân sự, quy trình tín dụng 3 bước, kiểm soát nội bộ, công nghệ); Nhân tố từ phía khách hàng (năng lực kinh doanh, sự trung thực, tài sản đảm bảo, mức độ thích ứng với thị trường).

• Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp thu thập và thống kê mô tả số liệu thứ cấp từ các báo cáo nghiệp vụ.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp và so sánh số tương đối, số tuyệt đối qua chuỗi thời gian 3 năm (2015 - 2017) để nhận diện xu hướng biến động của nguồn vốn, dư nợ, doanh thu, chi phí và lợi nhuận.
  • Phương pháp phân tích cơ cấu (tỷ trọng) để bóc tách danh mục huy động vốn và cấp tín dụng theo đối tượng, kỳ hạn và loại tiền tệ.

• Nguồn dữ liệu:

  • Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của HDBank PGD Hải Đăng giai đoạn 2015 - 2017.
  • Bảng cân đối tài khoản kế toán và các tài liệu thống kê nội bộ do bộ phận Kế toán và Hành chính HDBank PGD Hải Đăng cung cấp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Các vấn đề cơ bản về chất lượng tín dụng của ngân hàng thương mại

Chương I tập trung làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng. Tác giả phân loại tín dụng ngân hàng theo 7 tiêu chí: thời hạn (ngắn hạn, trung dài hạn); hình thức cấp tín dụng (cho vay, chiết khấu thương phiếu, cho thuê tài chính, bảo lãnh); đối tượng vay vốn (doanh nghiệp, cá nhân/hộ gia đình, tổ chức tài chính); mục đích sử dụng (sản xuất kinh doanh, tiêu dùng); phương thức hoàn trả (trả góp, hoàn trả một lần, hoàn trả theo yêu cầu); và mức độ tín nhiệm (có bảo đảm bằng tài sản, không có bảo đảm bằng tài sản).

Tác giả luận giải vai trò của tín dụng trên ba phương diện: cung ứng và luân chuyển vốn cho khách hàng; tạo nguồn thu nhập cốt lõi và nâng cao sức cạnh tranh cho ngân hàng; điều hòa vốn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thực thi chính sách vĩ mô cho nền kinh tế. Chương này cũng phân tích chi tiết nhóm các chỉ tiêu định tính và định lượng, cùng 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tín dụng. Cuối chương, tác giả tổng kết một số bài học kinh nghiệm cho ngân hàng thương mại như: hoàn thiện chính sách tín dụng, đa dạng hóa danh mục đầu tư, mở rộng quy mô hợp lý, nâng cao trình độ nhân sự, hiện đại hóa công nghệ và thắt chặt kiểm soát nội bộ.

Chương II: Phân tích và đánh giá chất lượng tín dụng của Ngân hàng TMCP Phát triển TP Hồ Chí Minh - CN Hải Phòng - PGD Hải Đăng

Chương II phản ánh bức tranh thực tiễn tại đơn vị nghiên cứu:

• Quá trình hình thành và phát triển: HDBank PGD Hải Đăng tiền thân là Ngân hàng TMCP Đại Á (DaiA Bank) Chi nhánh Hải Phòng thành lập ngày 25/7/2011 với 30 nhân sự. Sau thương vụ sáp nhập năm 2013, đơn vị chính thức đổi tên và hoạt động dưới thương hiệu HDBank từ ngày 01/01/2014. Đến ngày 31/12/2017, quy mô nhân sự đạt 34 người.
• Cơ cấu tổ chức và dịch vụ: Bộ máy quản lý gồm Ban Giám đốc PGD, Phòng Khách hàng doanh nghiệp, Bộ phận Khách hàng cá nhân, Phòng Dịch vụ khách hàng (gồm kiểm soát viên, giao dịch viên, thủ quỹ, tư vấn tài chính), Bộ phận Hỗ trợ kinh doanh và Hành chính. Đơn vị cung cấp gói sản phẩm đa dạng cho khách hàng cá nhân (tiền gửi thanh toán, tiết kiệm có kỳ hạn/online/tích lũy; cho vay bổ sung vốn lưu động, sản xuất kinh doanh, mua bất động sản, ô tô, tiêu dùng tín chấp) và khách hàng doanh nghiệp (tài trợ vốn lưu động, tài trợ xuất nhập khẩu, cho vay dự án trung dài hạn, bảo lãnh, kinh doanh ngoại hối và thanh toán quốc tế).
• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015 - 2017:

Chỉ tiêu	Năm 2015 (Triệu đồng)	Năm 2016 (Triệu đồng)	Năm 2017 (Triệu đồng)	So sánh 2016/2015 (%)	So sánh 2017/2016 (%)
Vốn huy động cuối kỳ	216.568	372.469	418.260	+72,00%	+12,29%
Vốn huy động bình quân	212.357	294.519	395.365	+38,69%	+34,24%
Dư nợ cho vay cuối kỳ	209.678	329.023	401.160	+56,92%	+21,92%
Dư nợ cho vay bình quân	203.946	269.351	365.092	+32,07%	+35,54%
Tổng doanh thu	18.666	31.418	35.880	+68,31%	+14,20%
Tổng chi phí	21.659	31.677	34.420	+46,25%	+8,66%
Lợi nhuận trước thuế	-2.993	-259	1.460	+91,35%	+663,71%

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh HDBank Hải Đăng 2015 - 2017

• Cơ cấu nguồn vốn huy động theo loại tiền:

Loại tiền huy động	Năm 2015 (Triệu đồng)	Tỷ trọng 2015 (%)	Năm 2016 (Triệu đồng)	Tỷ trọng 2016 (%)	Năm 2017 (Triệu đồng)	Tỷ trọng 2017 (%)
VND	198.026	91,44%	349.528	93,84%	395.906	94,65%
Ngoại tệ và vàng	18.542	8,56%	22.941	6,16%	22.354	5,35%
Tổng số dư tiền gửi	216.568	100,00%	372.469	100,00%	418.260	100,00%

Nguồn: Bảng cân đối tài khoản kế toán HDBank Hải Đăng 2015 - 2017

• Đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng:
  • Chỉ tiêu định tính: Quy trình cho vay được kiểm soát chặt chẽ với sự tham gia thẩm định của từ 2 cán bộ tín dụng trở lên (các khoản vay lớn có lãnh đạo tham gia). Thời gian phê duyệt khoản vay ngắn hạn không quá 5 ngày làm việc, khoản vay trung dài hạn không quá 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đơn vị đã trang bị camera giám sát và hệ thống máy vi tính phục vụ vận hành phần mềm Symbols.
  • Thành tựu: Huy động vốn năm 2017 tăng 74% so với 2015; tổng dư nợ tăng trưởng đều đặn đạt 401.160 triệu đồng; kết quả tài chính chuyển biến tích cực từ mức lỗ thuần trong năm 2015 (-2.993 triệu đồng) và năm 2016 (-259 triệu đồng) sang có lãi đạt 1.460 triệu đồng vào năm 2017 nhờ kiểm soát tốc độ tăng chi phí.
  • Hạn chế và nguyên nhân: Địa bàn đường Lê Hồng Phong chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ nhiều ngân hàng lớn (MB, Techcombank, ACB, Vietinbank, Vietcombank, ShinhanBank); nguồn vốn huy động biến động; nguy cơ nợ quá hạn và nợ xấu gia tăng; cơ sở vật chất chưa hoàn toàn đáp ứng nhu cầu mở rộng; trình độ nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ tín dụng chưa thực sự đồng đều.

Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM

Trên cơ sở phân tích nguyên nhân tồn tại, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị:

1. Nhóm giải pháp tại HDBank PGD Hải Đăng:
   • Nâng cao chất lượng cán bộ tín dụng: Đào tạo lại nghiệp vụ, bồi dưỡng kỹ năng thẩm định dự án và định giá tài sản bảo đảm, nâng cao tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp.
   • Thành lập bộ phận quản lý rủi ro và kiêm nhiệm xử lý nợ xấu: Xây dựng đơn vị chuyên trách giám sát danh mục cho vay, phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng.
   • Tăng cường đôn đốc, xử lý và thu hồi nợ xấu: Phân loại từng món nợ quá hạn để có phương án xử lý phù hợp (tái cơ cấu kỳ hạn trả nợ, phát mại tài sản thế chấp hoặc khởi kiện theo luật định).
   • Đẩy mạnh huy động vốn: Thiết kế các sản phẩm tiền gửi linh hoạt, đa dạng hóa phương thức trả lãi nhằm tạo nguồn vốn đầu vào ổn định với chi phí hợp lý.
   • Các giải pháp hỗ trợ khác: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong lưu trữ, xử lý thông tin khách hàng; tăng cường hoạt động marketing và chăm sóc khách hàng.
2. Hệ thống kiến nghị:
   • Đối với Chính phủ: Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động ngân hàng và xử lý tài sản bảo đảm, duy trì môi trường kinh tế vĩ mô ổn định.
   • Đối với Ngân hàng Nhà nước: Điều hành chính sách tiền tệ và trần lãi suất linh hoạt, cung cấp thông tin tín dụng (CIC) kịp thời và chính xác, hỗ trợ công tác tái cơ cấu các tổ chức tín dụng.
   • Đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (Hội sở): Phân cấp thẩm quyền xét duyệt tín dụng linh hoạt cho chi nhánh/PGD; nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin quản lý nghiệp vụ; hỗ trợ chi phí tiếp thị và mở rộng mạng lưới khách hàng.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả thực nghiệm chính:
  • Chứng minh sự tăng trưởng nguồn vốn huy động của PGD Hải Đăng từ 216.568 triệu đồng (2015) lên 418.260 triệu đồng (2017), trong đó tiền gửi nội tệ VND luôn giữ vai trò chủ đạo (chiếm 91,44% đến 94,65%).
  • Phản ánh quy mô tín dụng mở rộng từ 209.678 triệu đồng (2015) lên 401.160 triệu đồng (2017), đáp ứng nhu cầu vốn của các doanh nghiệp và cá nhân trên địa bàn Hải Phòng.
  • Phân tích sự chuyển dịch kết quả tài chính của đơn vị từ mức lỗ trước thuế -2.993 triệu đồng năm 2015 giảm dần còn -259 triệu đồng năm 2016 và đạt mức lợi nhuận dương 1.460 triệu đồng vào năm 2017.
  • Khảo sát thực tế quy trình kiểm soát rủi ro định tính với thời gian xét duyệt hồ sơ ngắn hạn không quá 5 ngày và trung dài hạn không quá 15 ngày làm việc.
• Giải pháp đóng góp:
  • Khóa luận đưa ra các nhóm giải pháp xuất phát trực tiếp từ các điểm nghẽn tại cơ sở, đặc biệt là đề xuất thiết lập bộ phận chuyên trách quản lý rủi ro kết hợp xử lý nợ xấu tại cấp phòng giao dịch.
  • Đề xuất các kiến nghị mang tính đồng bộ từ cấp điều hành cơ sở đến Hội sở ngân hàng và các cơ quan quản lý vĩ mô.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một đơn vị mạng lưới cơ sở (PGD Hải Đăng) với chuỗi dữ liệu trong 3 năm (2015 - 2017). Khóa luận chưa đi sâu lượng hóa các mô hình đo lường xác suất vỡ nợ (PD) hay tổn thất khi vỡ nợ (LGD) do giới hạn về nguồn dữ liệu công khai tại cấp phòng giao dịch.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát so sánh chất lượng tín dụng giữa các phòng giao dịch thuộc cụm chi nhánh HDBank khu vực Hải Phòng, hoặc kéo dài chuỗi thời gian phân tích để đánh giá toàn diện chu kỳ tín dụng sau giai đoạn sáp nhập DaiA Bank vào HDBank.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh khi thực hiện các đề tài tốt nghiệp liên quan đến phân tích hoạt động kinh doanh và chất lượng tín dụng tại các chi nhánh/phòng giao dịch ngân hàng thương mại.

Nội dung đáng giá tham khảo nhất của tài liệu nằm ở:

• Cách thức hệ thống hóa và phân loại các chỉ tiêu định tính và định lượng trong đánh giá chất lượng tín dụng.
• Phương pháp bóc tách, phân tích số liệu tài chính thực tế về nguồn vốn, dư nợ, doanh thu, chi phí tại một phòng giao dịch sau giai đoạn sáp nhập ngân hàng.
• Cấu trúc sơ đồ tổ chức bộ máy và bản mô tả nhiệm vụ chi tiết của từng vị trí chức danh trong phòng giao dịch ngân hàng thương mại cổ phần.

Câu hỏi thường gặp

Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức của HDBank PGD Hải Đăng có đặc điểm gì?

PGD Hải Đăng tiền thân là DaiA Bank Chi nhánh Hải Phòng (thành lập ngày 25/7/2011 với 30 nhân viên). Sau khi DaiA Bank sáp nhập vào HDBank năm 2013, đơn vị đổi tên thành HDBank Hải Đăng từ ngày 01/01/2014. Đến cuối năm 2017, đơn vị có 34 nhân viên, vận hành theo cơ cấu gồm Ban Giám đốc PGD, bộ phận KHDN, KHCN, Dịch vụ khách hàng, Hỗ trợ kinh doanh và Hành chính.

Diễn biến lợi nhuận của HDBank PGD Hải Đăng giai đoạn 2015 - 2017 ra sao?

Năm 2015, đơn vị ghi nhận lợi nhuận trước thuế âm 2.993 triệu đồng do doanh thu (18.666 triệu đồng) không bù đắp được chi phí (21.659 triệu đồng). Năm 2016, mức lỗ giảm xuống còn âm 259 triệu đồng. Đến năm 2017, kết quả kinh doanh đạt lợi nhuận dương 1.460 triệu đồng nhờ tốc độ tăng doanh thu đạt 14,20% trong khi chi phí được kiểm soát ở mức tăng 8,66%.

Nguồn vốn huy động của đơn vị được phân bổ theo loại tiền tệ như thế nào?

Số dư tiền gửi bằng VND chiếm tỷ trọng áp đảo và liên tục tăng: đạt 198.026 triệu đồng (chiếm 91,44%) năm 2015; 349.528 triệu đồng (chiếm 93,84%) năm 2016; và 395.906 triệu đồng (chiếm 94,65%) năm 2017. Nguồn vốn ngoại tệ và vàng chiếm tỷ trọng nhỏ, giảm dần từ 8,56% (2015) xuống còn 5,35% (2017).

Quy định về thời gian thẩm định và xét duyệt khoản vay tại HDBank Hải Đăng là bao lâu?

Theo quy chế nội bộ được phản ánh trong khóa luận, thời gian xét duyệt kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ tối đa không quá 5 ngày làm việc đối với các khoản cho vay ngắn hạn và không quá 15 ngày làm việc đối với các khoản cho vay trung, dài hạn.

Tác giả đề xuất giải pháp trọng tâm nào về mặt tổ chức để kiểm soát rủi ro tín dụng tại PGD?

Tác giả đề xuất thành lập bộ phận chuyên trách về quản lý rủi ro và kiêm nhiệm xử lý nợ xấu tại PGD Hải Đăng, đồng thời tăng cường đào tạo lại cán bộ tín dụng về kỹ năng thẩm định dự án, định giá tài sản bảo đảm và phân loại cụ thể từng nhóm nợ quá hạn để có biện pháp thu hồi dứt điểm.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Vũ Thị Dung đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng và chất lượng tín dụng trong hệ thống ngân hàng thương mại. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2015 - 2017 tại HDBank PGD Hải Đăng, đề tài đã chỉ rõ những kết quả đạt được về tăng trưởng quy mô huy động, dư nợ và cải thiện lợi nhuận, đồng thời nhận diện các hạn chế về rủi ro tiềm ẩn và áp lực cạnh tranh tại địa bàn. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất có tính bám sát thực tiễn hoạt động của một phòng giao dịch ngân hàng thương mại cổ phần sau sáp nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tín dụng và vai trò của hoạt động tín dụng trong hoạt động kinh doanh của NHTM 1.Khái niệm tín dụng Ngân hàng Ngân hàng thương mại đã hình thành tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa. Sự phát triển hệ thống Ngân hàng thương mại đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa, ngược lại kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trường thì Ngân hàng thương mại cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành định chế tài chính không thể thiếu được. Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế, hoạt động trên lĩnh vực tiền tệ trong đó hoạt động tài trợ cho khách hàng trên cơ sở tín nhiệm (tín dụng) là hoạt động chủ yếu đem lại lợi nhuận cho NHTM.

Để đảm bảo cho NHTM có thể duy trì và phát triển vững chắc, đòi hỏi hoạt động tín dụng của NHTM phải an toàn và hiệu quả. Muốn vậy, các khâu của hoạt động tín dụng phải được thực hiện một cách trôi chảy theo những nguyên tắc nhất định để đảm bảo cho NHTM thu hồi được cả vốn lẫn lãi khi hết thời hạn cho vay.  Tín dụng: Xuất phát từ chữ Latinh là Credo (tin tưởng, tín nhiệm), là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (ngân hàng và các định chế tài chính khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán.  Tín dụng Ngân hàng: Là quan hệ vay mượn lẫn nhau theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc lẫn lãi theo một thời gian nhất định giữa một bên là Ngân hàng - một tổ chức chuyên doanh trên lĩnh vực tiền tệ với một bên là các đơn vị kinh tế, các tổ chức xã hội, và dân cư trong xã hội, trong đó Ngân hàng đóng vai trò vừa là người đi vay, vừa là người cho vay.

- Với tư cách là người đi vay: Ngân hàng huy động mọi nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội bằng hình thức nhận tiền gửi của các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân hoặc phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu để huy động vốn trong xã hội. Sinh viên: Vũ Thị Dung 3 Lớp: QT1801T Footer Page 13 of 107. Header Page 14 of 107. Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng - Với tư cách là người cho vay: Ngân hàng đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khi có nhu cầu thiếu vốn cần được bổ sung trong hoạt động kinh doanh và tiêu dùng.

Với vai trò này, Ngân hàng đã thực hiện chức năng phân phối lại vốn, tiền tệ để đáp ứng nhu cầu tái sản xuất xã hội. Đặc trưng của tín dụng ngân hàng Thực chất tín dụng là mối quan hệ kinh tế giữa người cho vay và người đi vay thông qua sự vận động của giá trị. Tín dụng được cấu thành nên từ sự kết hợp của 3 yếu tố chính: - Tín dụng Ngân hàng dựa trên cơ sở lòng tin: Yếu tố lòng tin tuy vô hìnhnhưng không thể thiếu trong quan hệ tín dụng, đây là yếu tố bao trùm trong hoạt động tín dụng là điều kiện cần cho quan hệ tín dụng phát sinh. Trong quan hệ tín dụng, lòng tin được biểu hiện từ nhiều phía, không chỉ có lòng tin một phía từ Ngân hàng với khách hàng mà lòng tin còn xuất phát từ phía khách hàng với Ngân hàng.

Ngân hàng chỉ cấp tín dụng khi có lòng tin vào việc khách hàng sử dụng vốn vay đúng mục đích, hiệu quả và có khả năng hoàn trả nợ vay (gốc, lãi) đúng hạn. Còn khách hàng chỉ sử dụng tín dụng khi khách hàng có lòng tin vào Ngân hàng đáp ứng đủ khối lượng tín dụng và thời hạn vay. Tuy nhiên trong quan hệ tín dụng thì lòng tin của Ngân hàng đối với khách hàng là quan trọng hơn nhiều bởi lẽ Ngân hàng là người giao phó tiền bạc hoặc tài sản cho khách hàng sử dụng. - Tín dụng là sự chuyển nhượng một tài sản có thời hạn: Ngân hàng là trung gian tài chính “đi vay để cho vay”, nên mọi khoản tín dụng của Ngân hàng để phải có thời hạn để bảo đảm cho Ngân hàng hoàn trả vốn huy động.

Để xác định thời hạn cho vay hợp lí, Ngân hàng phải căn cứ vào tính chất thời hạn nguồn vốn của mình và quá trình luân chuyển vốn của đối tượng vay. Nếu Ngân hàng có nguồn vốn dài hạn ổn định thì có thể cấp được nhiều tín dụngdài hạn còn nếu nguồn vốn có kì hạn ngắn và không ổn định mà cấp nhiều tín dụng dài hạn thì sẽ gặp rủi ro thanh khoản. Mặt khác, thời hạn cho vay phải phù hợp với chu kì luân chuyển vốn của đối tượng vay thì khách hàng mới có đủ điều kiện để trả nợ. Nếu Ngân hàng xác định thời hạn vay nhỏ hơn chu kì luân chuyển vốn của đối tượng vay thì khách hàng không có đủ nguồn để trả nợ khi đúng hạn, gây khó khăn cho khách hàng.

Còn nếu thời hạn cho vay lớn hơn chu kì luân chuyển vốn sẽ tạo điều kiện cho Sinh viên: Vũ Thị Dung 4 Lớp: QT1801T Footer Page 14 of 107. Header Page 15 of 107. Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng khách hàng sử dụng vốn vay không đúng mục đích, tiềm ẩn rủi ro tín dụng cho Ngân hàng. - Tín dụng phải trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi: Đây là đặc trưng thuộc về bản chất vận động của tín dụng và là dấu ấn để phân biệt phạm trù tín dụng với các phạm trù kinh tế khác.

Giá trị hoàn trả phải lớn hơn giá trị gốc, nghĩa là ngoài việc hoàn trả giá trị gốc, khách hàng còn phải trả cho Ngân hàng một khoản lãi, đây chính là giá của quyền sử dụng vốn vay. Khoản lãi luôn luôn phải là một số dương, có như vậy mới bù đắp được chi phí hoạt động và tạo ra lợi nhuận cho Ngân hàng, phản ánh bản chất hoạt động kinh doanh của Ngân hàng.Các hình thức tín dụng Ngân hàng. Trong nền kinh tế thị trường, các hình thức tín dụng rất đa dạng và phong phú. Sự phát triển kinh tế đã làm xuất hiện nhiều hình thức tín dụng mới, do đó tùy thuộc vào việc phát triển kinh tế và pháp luật của mỗi nước, mỗi quốc gia khác nhau mà áp dụng các hình thức tín dụng khác nhau.

Xuất phát từ thực tiễn kinh tế xã hội và nhu cầu đa dạng hóa của khách hàng mà các Ngân hàng thương mại luôn tìm ra các giải pháp bằng cách đưa ra hình thức tín dụng mới nhằm đa dạng hóa các hình thức cho vay để mở rộng tín dụng, thu hút khách hàng, tăng lợi nhuận và giảm rủi ro. Các hình thức này phản ánh đặc thù riêng của mỗi loại tín dụng khác nhau để từ đó Nhà nước đưa ra các chính sách, chế độ thích hợp cho mỗi loại tín dụng trong từng thời kì phát triển nhất định. Hiện nay, các hình thức tín dụng có rất nhều cách phân loại theo những tiêu thức khác nhau, trong phạm vi này bài viết xin đề cập cách phân chia hình thức tín dụng phổ biến như sau: 1. Căn cứ theo thời hạn tín dụng - Tín dụng ngắn hạn: Là loại tín dụng có thời hạn đến một năm, tín dụng ngắn hạn thường được sử dụng để cho vay bổ sung vốn lưu động và các nhu cầu thiếu hụt tạm thời về vốn của các chủ thể vay vốn.

- Tín dụng trung dài hạn: Là loại tín dụng có thời gian hoàn vốn từ 1 đến 5 năm, được sử dụng để thực hiện dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ đời sống. Căn cứ vào hình thức tín dụng Sinh viên: Vũ Thị Dung 5 Lớp: QT1801T Footer Page 15 of 107. Header Page 16 of 107. Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng - Cho vay: Là việc Ngân hàng đưa tiền cho khách hàng với cam kết khách hàng phải hoàn trả gốc và lãi trong khoản thời gian xác định.

- Chiết khấu thương phiếu: Là việc Ngân hàng ứng trước tiền cho khách hàng tương ứng với giá trị của thương phiếu trừ đi phần thu nhập của Ngân hàng để sở hữu một thương phiếu chưa đến hạn (hoặc một giấy nợ). - Cho thuê: Là việc Ngân hàng bỏ tiền mua tài sản để cho khách hàng thuê theo những thỏa thuận nhất định. Sau khoảng thời gian nhất định, khách hàng phải trả cả gốc lẫn lãi cho Ngân hàng. - Bảo lãnh: Là việc Ngân hàng cam kết thực hiện các nghĩa vụ tài chính hộ khách hàng của mình.

Mặc dù không phải xuất tiền ra, song Ngân hàng đã cho khách hàng sử dụng uy tín của mình để thu lợi. Căn cứ vào đối tượng vay vốn - Tín dụng doanh nghiệp: Là tín dụng bán buôn do những doanh nghiệp thường vay với những khoản vay có giá trị lớn. - Tín dụng cá nhân, hộ gia đình: Hay còn gọi là tín dụng bán lẻ do cá nhân thường vay với những khoản vay có giá trị nhỏ phục vụ mục đích tiêu dùng. - Tín dụng cho các tổ chức tài chính: Là khoản tín dụng cấp cho Ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty tài chính và các tổ chức tài chính khác.

Khoản này trở thành nguồn vốn của Ngân hàng đi vay, có thể dùng để trả nợ hay cho vay lại. Ngoài ra, tín dụng Ngân hàng còn được phân loại theo xuất xứ tín dụng, phân loại theo mục đích tín dụng,. Căn cứ theo mục đích sử dụng vốn tín dụng - Tín dụng sản xuất kinh doanh: Là loại tín dụng được sử dụng để cho vay các đối tượng nhằm mục đích sản xuất kinh doanh. - Tín dụng tiêu dùng: Là loại tín dụng được sử dụng để cho vay các nhu cầu tiêu dùng.

Loại tín dụng này thường được sử dụng để cho vay các cá nhân đáp ứng cho các nhu cầu phục vụ đời sống và thường được thu hồi từ nguồn thu nhập của cá nhân vay vốn. Căn cứ vào phương thức hoàn trả - Tín dụng trả góp: Là loại tín dụng mà khách hàng phải hoàn trả vốn gốc và lãi vay định kỳ thành những khoản bằng nhau. - Tín dụng hoàn trả một lần: Là loại tín dụng mà khách hàng chỉ hoàn trả vốn gốc và lãi vay một lần khi đến hạn.