Tác động của sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái đến cán cân thương mại: Nghiên cứu trường hợp Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Thesis 1 8 no cross link, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Cao Thanh Bình
• Người hướng dẫn: Phạm Thị Thu Trà
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác Động Của Sự Mất Cân Bằng Tỷ Giá Hối Đoái Đến Cán Cân Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• Acknowledgement
• Table of contents
• List of tables
• List of figures
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Background, and problem statement
• 1.2. A brief history of Vietnamese exchange rate policy
• 1.3. Recent Vietnam economic concerns
• 1.4. Research objectives and research questions
• 1.5. Justification of the study
• 1.6. Scope and limitation of the study
• 1.7. Organization of the study
• 2. CHAPTER 2: THEORETICAL FRAMEWORK
• 2.1. Introduction
• 2.2. Overview of exchange rate misalignment
• 2.3. Theoretical background of exchange rate misalignment
• 3. CHAPTER 3: DATA AND RESEARCH METHODOLOGY
• 4. CHAPTER 4: THE HISTORY OF ER MANAGEMENT IN VIETNAM
• 5. CHAPTER 5: FINDINGS AND DISCUSSIONS
• 6. CHAPTER 6: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• List of tables
• List of figures
• Abbreviations
• Abstract

Tóm tắt

I. Tác động của sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái đến cán cân thương mại Việt Nam

Sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng sâu sắc đến cán cân thương mại của Việt Nam. Khi tỷ giá hối đoái không phản ánh đúng giá trị thực của đồng tiền, nó có thể dẫn đến tình trạng xuất khẩu giảm và nhập khẩu tăng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu của các doanh nghiệp mà còn tác động đến nền kinh tế quốc gia.

1.1. Tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại Mối liên hệ chặt chẽ

Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Khi đồng VND bị định giá cao, hàng hóa xuất khẩu trở nên đắt đỏ hơn trên thị trường quốc tế, dẫn đến giảm sức cạnh tranh.

1.2. Sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái Nguyên nhân và hệ quả

Sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chính sách tiền tệ không hợp lý, lạm phát cao, và sự biến động của thị trường tài chính. Hệ quả là cán cân thương mại bị ảnh hưởng tiêu cực, gây ra thâm hụt thương mại.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý tỷ giá hối đoái tại Việt Nam

Quản lý tỷ giá hối đoái tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự biến động của thị trường tài chính toàn cầu và áp lực từ lạm phát trong nước đã tạo ra những khó khăn trong việc duy trì sự ổn định của tỷ giá hối đoái.

2.1. Áp lực lạm phát và tác động đến tỷ giá hối đoái

Lạm phát cao làm giảm giá trị thực của đồng VND, dẫn đến việc tỷ giá hối đoái bị mất cân bằng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.2. Biến động thị trường tài chính toàn cầu

Sự biến động của các đồng tiền lớn như USD và EUR có thể gây ra áp lực lên tỷ giá hối đoái của VND. Điều này làm cho việc dự đoán và quản lý tỷ giá trở nên khó khăn hơn.

III. Phương pháp giải quyết sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái

Để giải quyết sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái, Việt Nam cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Các chính sách tiền tệ linh hoạt và các biện pháp can thiệp thị trường có thể giúp ổn định tỷ giá hối đoái.

3.1. Chính sách tiền tệ linh hoạt

Chính sách tiền tệ linh hoạt cho phép Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá hối đoái theo tình hình kinh tế thực tế, từ đó giúp cải thiện cán cân thương mại.

3.2. Can thiệp thị trường ngoại hối

Ngân hàng Nhà nước có thể can thiệp vào thị trường ngoại hối để ổn định tỷ giá hối đoái, bảo vệ giá trị đồng VND và cải thiện cán cân thương mại.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tỷ giá hối đoái

Nghiên cứu về tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại đã chỉ ra rằng sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái có thể dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng cho nền kinh tế. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định đúng đắn.

4.1. Kết quả nghiên cứu về tác động của tỷ giá hối đoái

Nghiên cứu cho thấy rằng sự mất cân bằng tỷ giá hối đoái có thể làm giảm xuất khẩu và tăng nhập khẩu, dẫn đến thâm hụt thương mại.

4.2. Ứng dụng chính sách từ nghiên cứu

Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh các chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái nhằm cải thiện cán cân thương mại.

V. Kết luận và tương lai của tỷ giá hối đoái tại Việt Nam

Tương lai của tỷ giá hối đoái tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng quản lý của chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Việc duy trì sự ổn định tỷ giá hối đoái là rất quan trọng để bảo vệ nền kinh tế và cải thiện cán cân thương mại.

5.1. Tầm quan trọng của sự ổn định tỷ giá hối đoái

Sự ổn định tỷ giá hối đoái giúp bảo vệ giá trị đồng VND và cải thiện khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

5.2. Định hướng tương lai cho chính sách tỷ giá

Chính phủ cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh chính sách tỷ giá hối đoái để đảm bảo sự phát triển bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự bất ổn của kinh tế vĩ mô cùng áp lực lạm phát đỉnh điểm lên tới 23% vào năm 2011 đã đặt ra những thách thức nghiêm trọng cho công tác điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam. Đồng thời, tình trạng thâm hụt thương mại kéo dài liên tục từ năm 2000 và có xu hướng nới rộng mạnh mẽ sau cột mốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007 khiến bài toán tỷ giá trở thành tâm điểm tranh luận. Vấn đề cốt lõi được đặt ra là liệu đồng Việt Nam (VND) có đang bị định giá sai lệch so với mức cân bằng thực tế hay không, và sự sai lệch này tác động như thế nào đến cán cân thương mại quốc gia.

Mục tiêu cụ thể của công trình nghiên cứu là lượng hóa mức độ sai lệch tỷ giá hối đoái thực của VND thông qua hai mô hình tiếp cận độc lập, đồng thời kiểm định mối quan hệ thực nghiệm giữa sự sai lệch này với cán cân thương mại. Phạm vi nghiên cứu bao quát chuỗi dữ liệu thời gian từ quý 1 năm 1995 đến quý 4 năm 2011 đối với phương pháp Ngang giá sức mua tương đối, và từ quý 1 năm 2000 đến quý 2 năm 2010 đối với mô hình Tỷ giá cân bằng hành vi tại Việt Nam.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng định lượng chuẩn xác giúp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đánh giá hiệu quả của chính sách "mỏ neo tỷ giá". Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng việc VND bị định giá cao không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới thâm hụt cán cân thương mại, từ đó hỗ trợ cơ quan quản lý thiết lập các chỉ số mục tiêu vĩ mô phù hợp, cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và nâng cao năng lực cạnh tranh ngoại thương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng dựa trên hai lý thuyết kinh tế quốc tế kinh điển và các mô hình tỷ giá cân bằng hiện đại. Thứ nhất là Lý thuyết Ngang giá sức mua tương đối (Relative Purchasing Power Parity - PPP), giả định rằng sự thay đổi tỷ giá danh nghĩa trong dài hạn sẽ bù đắp cho chênh lệch lạm phát giữa quốc gia sở tại và các đối tác thương mại. Thứ hai là Lý thuyết Ngang giá lãi suất không phòng ngừa (Uncovered Interest Parity - UIP), làm tiền đề cho Mô hình Tỷ giá cân bằng hành vi (Behavioral Equilibrium Exchange Rate - BEER) được phát triển bởi Clark và MacDonald vào năm 1999. Khung phân tích này cũng đối chiếu với Lý thuyết Cân bằng kinh tế vĩ mô (FEER của Williamson năm 1994) để làm rõ tính bền vững nội vi và ngoại vi.

Bốn khái niệm cốt lõi được vận dụng xuyên suốt bao gồm:

• Tỷ giá hối đoái thực hiệu dụng (REER): Thước đo sức mua đối ngoại đa phương được điều chỉnh theo lạm phát với rổ tiền tệ của các đối tác thương mại chính.
• Sai lệch tỷ giá hối đoái thực (Real Exchange Rate Misalignment): Mức độ chênh lệch phần trăm giữa tỷ giá thực tế và tỷ giá thực cân bằng, bao gồm trạng thái định giá cao (overvaluation) và định giá thấp (undervaluation).
• Sai lệch hiện hành và sai lệch dài hạn: Sai lệch hiện hành được tính toán từ các giá trị thực tế của biến số vĩ mô, trong khi sai lệch dài hạn được xác định sau khi lọc bỏ biến động chu kỳ thông qua bộ lọc thống kê.
• Chuyên môn hóa theo chiều dọc (Vertical Specialization): Đặc tính của chuỗi giá trị nơi hàng hóa xuất khẩu phụ thuộc lớn vào nguyên vật liệu và máy móc nhập khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa từ các nguồn chính thống: Tổng cục Thống kê (GSO), Niên giám Thống kê Tài chính Quốc tế (IFS/IMF), Ngân hàng Thế giới (World Bank), Bộ Công Thương và hệ thống cơ sở dữ liệu DataStream.

Cỡ mẫu phân tích bao gồm 42 quan sát chuỗi thời gian theo quý (từ quý 1 năm 2000 đến quý 2 năm 2010) cho mô hình kinh tế lượng BEER và 144 quan sát theo tháng (từ tháng 1 năm 2000 đến tháng 12 năm 2011) cho phương pháp PPP. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng để xác định rổ tiền tệ gồm 20 đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam (chiếm trên 80% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu), bao gồm Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đức, Singapore cùng các quốc gia đối tác lớn khác.

Phương pháp phân tích kinh tế lượng được triển khai qua các bước chặt chẽ:

• Kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF): Kiểm tra tính dừng của các chuỗi dữ liệu kinh tế vĩ mô ở mức sai phân bậc 0 và sai phân bậc 1 nhằm tránh hiện tượng hồi quy giả mạo.
• Quy trình đồng tích hợp hai bước Engle - Granger: Xác định mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa tỷ giá REER và 6 biến số nền tảng vĩ mô: tài sản ngoại bảng ròng (NFA), độ mở thương mại (OPEN), điều kiện thương mại (TOT), dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tín dụng nội địa (DC) và chênh lệch lãi suất thực (RR).
• Bộ lọc Hodrick - Prescott (HP Filter): Tách thành phần xu thế dài hạn của các biến nền tảng để tính toán tỷ giá cân bằng vĩnh viễn (Permanent Equilibrium).
• Lý do lựa chọn phương pháp BEER và Engle - Granger bắt nguồn từ tính khả thi cao đối với các nền kinh tế đang phát triển có độ dài chuỗi dữ liệu giới hạn, giúp mô hình hóa hành vi tỷ giá mà không bị phụ thuộc vào các giả định chủ quan về mức sản lượng tiềm năng như mô hình FEER.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả thực nghiệm từ hai mô hình ước lượng mang lại các phát hiện quan trọng sau:

Thứ nhất, theo phương pháp PPP tương đối, trong giai đoạn 2000 đến giữa năm 2007, VND ở trạng thái định giá thấp nhẹ hoặc dao động rất sát mức cân bằng thực tế (mức sai lệch duy trì dưới biên độ 5%). Giai đoạn này trùng khớp với thời kỳ kinh tế tăng trưởng ổn định và lạm phát được kiểm soát tốt.

Thứ hai, từ nửa cuối năm 2007 đến cuối năm 2011, VND chuyển dịch đột ngột sang trạng thái định giá cao nghiêm trọng. Mức độ định giá cao gia tăng nhanh chóng sau khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO và chạm mức sai lệch lớn nhất vào năm 2011 khi lạm phát nội địa nhảy vọt lên ngưỡng xấp xỉ 23%, trong khi tỷ giá danh nghĩa VND/USD được giữ tương đối ổn định thông qua các can thiệp hành chính.

Thứ ba, từ mô hình BEER, kết quả kiểm định đồng tích hợp cho thấy các biến số nền tảng vĩ mô có tác động có ý nghĩa thống kê đến tỷ giá REER trong dài hạn. Tuy nhiên, khi đối chiếu chỉ số sai lệch tỷ giá thực tế (cả sai lệch hiện hành và sai lệch dài hạn) với tỷ lệ cán cân thương mại trên GDP, hệ số tương quan ghi nhận giá trị rất thấp, phản ánh không tồn tại mối liên hệ tuyến tính mạnh mẽ giữa sai lệch tỷ giá và thâm hụt ngoại thương.

Thứ tư, phân tích cơ cấu hàng hóa giai đoạn 2006-2012 cho thấy cơ cấu xuất nhập khẩu của Việt Nam mang tính thâm dụng nhập khẩu cao. Nhóm hàng máy móc, thiết bị và nguyên phụ liệu phục vụ gia công xuất khẩu (đặc biệt là linh kiện điện tử và điện thoại) chiếm tỷ trọng áp đảo, vượt trên 60% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến sai lệch tỷ giá không tác động đáng kể đến cán cân thương mại xuất phát từ bản chất chuyên môn hóa theo chiều dọc của nền kinh tế Việt Nam, hoàn toàn phù hợp với luận điểm lý thuyết của Kharroubi (2011). Khi một quốc gia chủ yếu xuất khẩu các sản phẩm gia công đòi hỏi hàm lượng linh kiện nhập khẩu cao, việc điều chỉnh phá giá VND nhằm hạ giá thành xuất khẩu sẽ đồng thời làm đội chi phí nguyên phụ liệu đầu vào nhập khẩu. Do đó, lợi thế cạnh tranh về giá bị triệt tiêu phần lớn, khiến độ co giãn của khối lượng xuất khẩu theo tỷ giá thực tế giảm sút.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế trong khu vực châu Á như Thái Lan, Hàn Quốc và Indonesia trong giai đoạn trước khủng hoảng 1997, việc kiên định sử dụng tỷ giá danh nghĩa làm mỏ neo kiểm soát lạm phát thường tất yếu dẫn tới hiện tượng đồng nội tệ bị định giá cao trên thực tế. Điểm khác biệt tại Việt Nam là mức độ sai lệch này không trực tiếp kích hoạt thâm hụt thương mại gia tăng đột biến, mà thâm hụt thương mại chủ yếu bị chi phối bởi chu kỳ nhập khẩu máy móc phục vụ làn sóng FDI mở rộng.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ đường kết hợp cột (combo line-bar chart), trong đó trục hoành biểu diễn tiến trình thời gian từ năm 2000 đến 2012, đường đồ thị biểu diễn quỹ đạo sai lệch tỷ giá thực PPP (phản ánh bước nhảy vọt định giá cao sau năm 2007) đối chiếu trực tiếp với các cột thể hiện tỷ lệ thâm hụt thương mại/GDP. Bên cạnh đó, bảng ma trận tương quan giữa phần dư hồi quy mô hình BEER và các cú sốc vĩ mô sẽ làm nổi bật tính dừng và độ tin cậy của mối liên kết dài hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, bốn giải pháp chính sách trọng tâm được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả điều hành kinh tế vĩ mô:

• Điều chỉnh linh hoạt biên độ tỷ giá hối đoái: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV) cần từng bước nới rộng biên độ giao dịch tỷ giá danh nghĩa từ mức ±1% lên mức ±3% đến ±5% trong lộ trình 12 đến 24 tháng tới. Mục tiêu nhằm giảm áp lực định giá cao thực tế của VND, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa tỷ giá công bố chính thức và thị trường tự do về mức chênh lệch dưới 1%.
• Chuyển dịch cơ chế điều hành kiểm soát lạm phát: Cơ quan quản lý tiền tệ cần giảm dần sự phụ thuộc vào việc neo giữ tỷ giá danh nghĩa như một mỏ neo chống lạm phát duy nhất. Thay vào đó, SBV cần nâng cao tính độc lập của chính sách tiền tệ, sử dụng công cụ lãi suất thực làm đòn bẩy chính để duy trì mục tiêu lạm phát dài hạn trong ngưỡng an toàn 5% đến 7%/năm trong giai đoạn 3 đến 5 năm tới.
• Tái cơ cấu công nghiệp và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa: Bộ Công Thương cần chủ trì chương trình phát triển chuỗi cung ứng công nghiệp hỗ trợ trong nước, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa của các ngành xuất khẩu mũi nhọn (dệt may, da giày, linh kiện điện thoại) từ mức khoảng 30% hiện tại lên mức 50% đến 60% vào năm 2020. Giải pháp này giúp giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu đầu vào, từ đó khôi phục độ nhạy tích cực của cán cân thương mại trước các biến động tỷ giá.
• Tăng cường năng lực quản trị rủi ro ngoại hối: Chính phủ cần hoàn thiện thị trường phái sinh tiền tệ và xây dựng quy chuẩn an toàn ngoại hối cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời nâng quy mô dự trữ ngoại hối quốc gia đạt mức tối thiểu tương đương 12 đến 14 tuần nhập khẩu trong thời hạn 2 đến 3 năm nhằm bảo đảm an ninh tài chính vĩ mô.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn chuyên sâu cho bốn nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách tiền tệ: Cán bộ chuyên trách tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính có thể sử dụng khung lượng hóa BEER và bộ lọc HP để theo dõi định kỳ mức độ lệch giá của VND, hỗ trợ thiết lập kịch bản can thiệp thị trường ngoại hối chuẩn xác.
• Chuyên gia phân tích kinh tế vĩ mô và tài chính: Các nhà nghiên cứu tại các viện chiến lược, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư có thể khai thác bộ dữ liệu chuỗi thời gian 2000-2011 và quy trình kiểm định đồng tích hợp để hiệu chỉnh các mô hình dự báo vĩ mô dài hạn.
• Giám đốc tài chính (CFO) tại doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Lãnh đạo doanh nghiệp có thể vận dụng hiểu biết về đặc tính chuyên môn hóa theo chiều dọc và cơ chế truyền dẫn tỷ giá vào chi phí đầu vào để xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro tỷ giá (hedging) tối ưu.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế: Sinh viên và nghiên cứu sinh thuộc khối ngành Kinh tế phát triển, Tài chính - Ngân hàng có thể sử dụng tài liệu như một nghiên cứu tình huống tiêu chuẩn về phương pháp tiếp cận định lượng kết hợp giữa PPP và BEER trong kinh tế lượng ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

Sai lệch tỷ giá hối đoái thực là gì và bao gồm những dạng nào?
Sai lệch tỷ giá hối đoái thực là tình trạng tỷ giá thực tế chệch khỏi mức tỷ giá cân bằng tương ứng với các điều kiện vĩ mô nền tảng. Trong luận văn, sai lệch được lượng hóa thành hai dạng: sai lệch hiện hành đo lường độ lệch tức thời theo mô hình BEER, và sai lệch vĩnh viễn phản ánh độ lệch so với xu thế cân bằng dài hạn thông qua bộ lọc Hodrick-Prescott.

Vì sao phá giá đồng nội tệ không giúp cải thiện mạnh cán cân thương mại Việt Nam?
Nguyên nhân chủ yếu do cơ cấu ngoại thương của Việt Nam mang tính chuyên môn hóa theo chiều dọc cao. Do các ngành hàng xuất khẩu chủ lực phụ thuộc hơn 60% vào nguyên vật liệu và linh kiện nhập khẩu, việc phá giá danh nghĩa làm gia tăng chi phí nhập khẩu tương ứng, triệt tiêu đáng kể lợi thế cạnh tranh về giá của hàng hóa xuất khẩu.

Phương pháp BEER có ưu điểm gì vượt trội so với lý thuyết PPP trong đo lường tỷ giá?
Lý thuyết PPP chỉ dựa thuần túy vào chênh lệch tỷ lệ lạm phát giữa 20 đối tác thương mại và giả định tỷ giá cân bằng là một hằng số. Ngược lại, mô hình BEER liên kết tỷ giá với hệ thống biến số vĩ mô biến động linh hoạt như tài sản ngoại bảng ròng, độ mở thương mại, điều kiện thương mại và dòng vốn FDI, mang lại độ chính xác kinh tế lượng cao hơn.

Đồng Việt Nam ở trạng thái định giá cao hay định giá thấp trong giai đoạn 2007-2011?
Kết quả thực nghiệm khẳng định VND rơi vào trạng thái định giá cao rõ rệt trong suốt giai đoạn từ nửa cuối năm 2007 đến năm 2011. Hiện tượng này xuất hiện do cơ quan quản lý cố định hoặc nới lỏng rất hạn chế tỷ giá danh nghĩa nhằm kiềm chế lạm phát nội địa khi lạm phát chạm mức đỉnh 23% vào năm 2011.

Bộ lọc Hodrick - Prescott đóng vai trò kỹ thuật gì trong mô hình nghiên cứu?
Bộ lọc Hodrick - Prescott đảm nhận chức năng loại bỏ các dao động mang tính chu kỳ ngắn hạn ra khỏi các biến số kinh tế vĩ mô nền tảng. Kỹ thuật này giúp trích xuất giá trị cân bằng bền vững trong dài hạn của các biến giải thích, làm cơ sở tính toán mức độ sai lệch tỷ giá vĩnh viễn một cách khách quan.

Kết luận

• Luận văn đã lượng hóa thành công mức độ sai lệch tỷ giá hối đoái thực của đồng Việt Nam giai đoạn 1995-2011 qua hai phương pháp tiếp cận bổ trợ là PPP tương đối và mô hình kinh tế lượng BEER.
• Kết quả thực nghiệm chỉ ra VND được duy trì tương đối sát mức cân bằng trong giai đoạn 2000 đến giữa 2007, nhưng bị định giá cao nghiêm trọng từ nửa cuối năm 2007 đến năm 2011 do chính sách mỏ neo tỷ giá kiềm chế lạm phát.
• Nghiên cứu chứng minh thực nghiệm rằng sự sai lệch tỷ giá không có mối liên hệ nhân quả chặt chẽ với tình trạng thâm hụt cán cân thương mại của Việt Nam.
• Cơ cấu thương mại chuyên môn hóa theo chiều dọc và phụ thuộc sâu vào linh kiện nhập khẩu là yếu tố then chốt làm giảm độ co giãn của cán cân thương mại trước các biến động tỷ giá.
• Nghiên cứu đề xuất hệ thống khuyến nghị đồng bộ về nới rộng biên độ tỷ giá linh hoạt, nâng cao tính độc lập của chính sách tiền tệ và đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ nội địa.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp khung phân tích định lượng đa biến vững chắc, giúp giải mã mối quan hệ phức tạp giữa tỷ giá và ngoại thương tại một nền kinh tế chuyển đổi có độ mở cao. Về định hướng phát triển, trong vòng 6 đến 12 tháng tới, các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng nguồn dữ liệu vi mô cấp doanh nghiệp và cập nhật chuỗi số liệu thời gian sau năm 2012 để đánh giá toàn diện tác động dài hạn của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và chuyên viên hoạch định chính sách quan tâm có thể khai thác toàn văn tài liệu để tham khảo chi tiết hệ thống bảng kiểm định kinh tế lượng và thuật toán BEER chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M. IN DEVELOPMENT ECONOMICS THE EXCHANGE RATE MISALIGNMENT AND ITS RELATIONSHIP WITH TRADE BALANCE: THE CASE OF VIETNAM BY CAO THANH BÌNH MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, AUGUST 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS THE EXCHANGE RATE MISALIGNMENT AND ITS RELATIONSHIP WITH TRADE BALANCE: THE CASE OF VIETNAM A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS BY CAO THANH BÌNH Academic Supervisor: PHẠM THỊ THU TRÀ HO CHI MINH CITY, AUGUST 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Acknowledgement I would like to express sincere gratitude to my supervisor – Dr Pham Thi Thu Tra for scientific guidance, patient encouragement and useful advices, which she has provided throughout the time of preparation and accomplishment of this paper. I also would like to thank to Prof Howard Nicholas who gave helpful comments on the draft. Special thanks to Prof Nguyen Trong Hoai, and Dr Pham Khanh Nam for guidance and support as our program administrators.

I also would like to give my deepest thanks to my parents, and my beloved wife Khanh Linh for her spiritual supports, encouragements. i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Table of contents Acknowledgement. i Table of contents. ii List of tables.

iv List of figures. vii CHAPTER 1: INTRODUCTION .2 Background, and problem statement .1 A brief history of Vietnamese exchange rate policy .2 Recent Vietnam economic concerns .3 Research objectives and research questions .4 Justification of the study.5 Scope and limitation of the study .6 Organization of the study .6 CHAPTER 2: THEORETICAL FRAMEWORK .2 Overview of exchange rate misalignment .3 Theoretical background of exchange rate misalignment.1 The Purchasing Power Parity approach .2 The Fundamental Equilibrium Exchange Rate .3 The Behavioral Equilibrium Exchange Rate .28 CHAPTER 3: DATA AND RESEARCH METHODOLOGY .30 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 The PPP approach.3 The trade balance .4 The BEER approach .1 Real effective exchange rate (REER) .3 The calculation of the Real Exchange Rate Misalignment.4 The econometric procedure of the BEER approach .33 CHAPTER 4: THE HISTORY OF ER MANAGEMENT IN VIETNAM.2 Vietnam exchange rate history .46 CHAPTER 5: FINDINGS AND DISCUSSIONS .2 Equilibrium real exchange rate and misalignment .3 The relationship between the PPP exchange rate misalignment and the Vietnam’s trade balance .1 The Vietnam’s trade structure .4 The movement of several Asian currencies .65 CHAPTER 6: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS .3 Limitations and directions for further studies .2 Directions for further studies. 78 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] List of tables Table 1: Several results of empirical researches for Chinese Renminbi .22 Table 2: Empirical studies of real ER misalignment in several countries .24 Table 3: The measurements and expected signs of variables .32 Table 4: Critical values for Dickey Fuller test .35 Table 5: Inflation and exchange rate trends in 1985 – 1992 .41 Table 6: Descriptive statistics .47 Table 7: The correlation matrix of variables .48 Table 8: The values of stationary tests of all variables .49 Table 9: Regression result .50 Table 10: The values of stationary tests for residual (at level) .51 Table 11: Summary of estimating ER misalignment results in case of LICs .53 Table 12: The values of ER misalignment, according to BEER method.78 Table 13: The values of ER misalignment, according to PPP method .79 List of figures Figure 1: Inflation rate from period 1996Q1 to 2011Q3. 3 Figure 2: Trade balance of all goods and services from 1995 to 2012.

4 Figure 3: The conceptual framework. 28 Figure 4: Inflation rate and nominal exchange rate (VND/USD). 39 Figure 5: Gaps between official exchange rate and unofficial market rate. 39 Figure 6: Trading bands declared by the SBV.

40 Figure 7: Inflation and exchange rate trends in 1985 – 1992. 41 Figure 8: Official and black market exchange rate in 2008 to 2009. 44 Figure 9: Official and black market exchange rate in 2010 to 2011. 45 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Figure 10: The residual of the regression result.

51 Figure 11: The histogram of residual. 53 Figure 12: The current exchange rate misalignment of the VND. 55 Figure 13: The permanent exchange rate misalignment of the VND. 55 Figure 14: The PPP ER misalignment (against a basket of currencies).

56 Figure 15: The average current misalignment and TB from 2000 to 2009. 57 Figure 16: The average permanent misalignment and TB from 2000 to 2009. 57 Figure 17: The PPP exchange rate misalignment and TB from 2000 to 2012. 58 Figure 18: The structure of Vietnam’s export from 2006 to 2012.

59 Figure 19: Several Vietnamese major exports’ products from 2000 to 2010. 60 Figure 20: Several Vietnamese major exports’ products from 2000 to 2010. 60 Figure 21: The structure of Vietnam’s import from 2006 to 2012. 61 Figure 22: Several major imports’ commodities.

61 Figure 23: The imports of necessary machineries for export sectors. 62 Figure 24: The exports and imports of electronic products and parts. 63 Figure 25: The exports and imports of mobile products and parts. 64 Figure 26: The TB excluding the exports & imports of mobile products and parts.

64 Figure 27: The percentage change of the nominal ER and the Vietnam’s inflation. 66 Figure 28: The percentage change of the Vietnam’s nominal ER and PPP ER. 66 Figure 29: The percentage change of PPP exchange rate of several currencies. 67 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Abbreviations BEER : Behavioral Equilibrium Exchange Rate ER : Exchange Rate FEER : Fundamental Equilibrium Exchange Rate GSO : General Statistics Office IFS : International Financial Statistics LIC : Low Income Country MoIT : Ministry of Industry and Trade PPP : Purchasing Power Parity REER : Real Effective Exchange Rate SBV : State Bank of Vietnam TB : Trade Balance USD : United States Dollar VND : Vietnam Dong vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Abstract It is said that the exchange rate policy plays an important role in an economy.

It links the domestic economy to other foreign ones. And exchange rate misalignment is often the most interested topic of economists. Hence, the aim of this research is to (i) estimate the exchange rate misalignment and (ii) investigate its relationship with trade balance, in case of Vietnam. The equilibrium exchange rates are obtained by two methods: the relative PPP approach and the Behavioral Equilibrium Exchange Rate (BEER) model.

The misalignment of exchange rate is defined as the difference between the actual and the equilibrium exchange rate. In the BEER approach, the co-integration is used to test the long run relationship between the real effective exchange rate (REER) and several macroeconomics variables. In the PPP approach, the misalignment of exchange rate is calculated simply based on the domestic and foreign CPIs. The result from the PPP approach suggests that: (i) the VND was undervalued and slightly overvalued from 2000 to the middle of 2007; (ii) the overvaluation of VND has sharply increased from the last half of 2007 up to now.

The exchange rate misalignment from PPP approach is chosen to examine the impacts on the Vietnam’s trade balance. The conclusion is that the exchange rate misalignment does not have strong relationship with trade balance. Key words: exchange rate, misalignment of exchange rate, trade balance. vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.1 Introduction The purpose of this research is, first, to measure the Vietnam’s real exchange rate misalignment; second, to study its relationship on Vietnam trade balance.

The exchange rate misalignment is defined as the deviation between the equilibrium1 and actual real exchange rate. An exchange rate is named overvalued when it is higher than its equilibrium level; in the otherwise, an exchange rate is labeled undervalued when it is lower than its equilibrium level. This research presents two estimating exchange rate approaches: the relative PPP approach and the Behavioral Equilibrium Exchange Rate model. First of all, we need to quantify the real exchange rate equilibrium and calculate the misalignment of real exchange rate by using two methods above.

After that, by applying several visual graphs, we can investigate the relationship between the exchange rate misalignment and trade balance.2 Background, and problem statement 1.1 A brief history of Vietnamese exchange rate policy In 1986, Vietnamese economy had been coped with persistent concerns such as the shortage of food, skyrocketing inflation, and twin deficits. Under pressure to reform, policymakers had to make a series of action to transform the Vietnamese economy from command to market oriented. In accordance to that economic reforming process, Vietnam’s exchange rate regime also had several significant changes. Vo, Dinh, Do, Hoang, & Pham (2000) found that multiple types of exchange rate were applied before 1989.

The first official exchange rates were employed for foreign commercial transactions and non-commercial, respectively. 1 There are several different definitions of equilibrium real exchange rate. They will be reviewed specifically in next chapter. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] The second rate included the compensation for export firms.

The third rate was applied separately for exchanging abroad remittances. Obviously, that system seemed to be complicated and was implemented inefficiently. Consequently, these exchange rates were merged into the unique official rate in March 1989. The official exchange rate was expressed publicly in the value of VND against USD by the State Bank of Vietnam (SBV).

The cross exchange rate between VND and the third foreign currency is determined based on the information of SBV’s official exchange rate and the rate between USD against that foreign currency. From 1989 up to now, the Vietnamese exchange rate regime has been considered as a crawling band regime. In theory, under crawling band system, the state bank declares the official exchange rate within a trading band; and it may change the value of official exchange rate and trading band according to the goals in certain periods. In case of Vietnam, the exchange rate is declared officially by the SBV with a specific trading band.

Based on that information, Vietnamese commercial banks can decide their buying and selling exchange rate. Besides two instruments above, the SBV still exercises various administrative tools to assurance its key role in the foreign exchange market. In several periods, SBV has applied fixed interbank exchange rate with very low fluctuating band (i. Therefore, numerous economists have considered that Vietnam exchange rate policy looks like fixed exchange rate regime.2 Recent Vietnam economic concerns Recently, many economists have mentioned that the Vietnam’s exchange rate is misaligned, particularly, high overvaluation.

It leads to the urgent question, that VND should be devaluated or not. However, finding the answer is a complex task since exchange rate policy is always a challenged issue. Theoretically, the exchange rate policy can affect many macroeconomics variables such as the inflation rate, trade competitiveness, stability of financial system, and foreign exchange market’s performance (Ho and McCauley, 2003). On the one hand, it is 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] argued that government could react against inflationary threat by using a nominal exchange rate as an anchor (Giavazzi & Pagano, 1989).

On the other hand, there are opinions that to ameliorate trade balance, the exchange rate must be devaluated enough to obtain competitiveness. As a result, import decreases, export increases and trade balance improves (Dooley, Folkerts-Landau, & Garber, 2003). The first and hottest major issue is the inflation when it has become a serious macroeconomic cyclical issue in recent years (Figure 1).