Luận văn thạc sĩ les impacts de la révision collaborative étayée une recherche action en didactique de la production écrite des textes argumentatifs en français langue étrangère aux élèves de

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của việc sửa bài viết hợp tác trong dạy viết văn bản lập luận bằng tiếng Pháp cho người học ngôn ngữ thứ hai

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: Madame Le Docteur Đỗ Thị Bích Thủy
• Trường học: Université Nationale De Ha Noi, Université De Langues Et D’études Internationales
• Chuyên ngành: Didactique et méthodologie du FLE
• Đề tài: Tác động của luyện viết theo cặp nhóm đôi trong học viết nghị luận tiếng Pháp
• Loại tài liệu: Mémoire de fin d’études de master
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• ATTESTATION SUR L’HONNEUR
• REMERCIEMENTS
• RÉSUMÉ DU MÉMOIRE
• TABLES DES MATIÈRES
• 1. INTRODUCTION
• 2. CADRE THÉORIQUE
• 2.1. Production écrite
• 2.2. Modèles de production de texte
• 2.3. Didactique de production de textes argumentatifs
• 2.3.1. Identification d’un texte argumentatif
• 3. EXPÉRIMENTATION DE LA RÉVISION COLLABORATIVE ÉTAYÉE
• 3.1. Situation de l’enseignement/apprentissage de la production écrite de textes argumentatifs en vietnamien et en langues étrangères au lycée à option de Bac Giang
• 3.2. Pratiques rédactionnelles des lycéens
• 3.3. Pratique de la révision collaborative
• 3.4. Expérimentation de la révision collaborative étayée
• 3.4.1. Formation des classes d’expérimentation et de contrôle
• 3.4.2. Élaboration de l’expérimentation
• 3.4.3. Les étapes de l’expérimentation
• 3.4.3.1. La formation des groupes de révision collaborative
• 3.4.3.2. Le cycle d’écriture
• 3.4.3.3. La feuille de rédaction et de rétroaction
• 3.4.3.4. Les consignes pour donner et recevoir des rétroactions
• 3.4.3.5. Les séances de démonstration des stratégies de révision collaborative
• 3.4.3.6. Les questionnaires pour la révision collaborative
• 3.4.4. Déroulement de l’expérimentation
• 3.4.5. La conceptualisation des processus de rédaction des textes argumentatifs par la révision collaborative
• 3.4.6. Entrainement à la révision collaborative d’un texte argumentatif
• 3.4.7. Automatisation des processus de révision collaborative d’un texte argumentatif
• 4. RECUEIL ET TRAITEMENT DES DONNÉES
• 4.1. Recueil des données
• 4.2. Le pré-test et le post-test
• 4.3. Traitement des données
• 4.3.1. Le codage des lycéens selon les groupes de révision collaborative
• 4.3.2. Le test t de Student
• 4.3.3. Traitement des résultats du corpus des textes
• 4.3.4. Traitement du pré-test et du post-test
• 4.3.5. Traitement des données de l’entretien collectif
• 5. ANALYSE ET INTERPRETATION DES DONNÉES
• 5.1. Analyse des résultats du corpus des textes
• 5.1.1. Performance générale (note totale) et performances spécifiques du corpus des textes de toute la classe
• 5.1.2. La performance générale (note totale) et les performances spécifiques (petites notes composantes de la note totale) des groupes homogènes et des groupes hétérogènes du corpus des textes
• 5.1.2.1. Pour les groupes homogènes
• 5.1.2.2. Pour les groupes hétérogènes
• 5.2. Analyse des tests
• 5.2.1. Progrès de la performance générale des deux classes
• 5.2.2. Comparaison des progrès obtenus par la classe expérimentale et la classe de contrôle
• 5.2.3. Comparaison des tests d’une seule classe
• 5.2.3.1. Progrès de la performance générale (note totale) de chaque groupe de niveaux de lycéens
• 5.2.3.1.1. Les groupes des très bons lycéens
• 5.2.3.1.2. Les groupes des bons lycéens
• 5.2.3.1.3. Les groupes des assez bons lycéens
• 5.2.3.1.4. Les groupes des lycéens moyens
• 5.2.3.1.5. Les groupes des lycéens faibles
• 5.2.4. Progrès de la performance spécifique (petites notes composantes de la note totale) des deux classes
• 5.2.4.1. La qualité de l’argumentation (7,5 points/10 points)
• 5.2.4.2. Le respect des règles de la langue (2,5 points/10 points)
• 5.3. Analyse de l’entretien collectif
• CONCLUSION
• BIBLIOGRAPHIE
• LISTE DES ANNEXES

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về tác động của luyện viết theo cặp nhóm đôi

Luyện viết theo cặp nhóm đôi là một phương pháp học tập hợp tác được áp dụng trong việc phát triển kỹ năng viết nghị luận tiếng Pháp. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh nâng cao khả năng biểu đạt ý tưởng mà còn thúc đẩy sự tương tác nhóm, tạo điều kiện cho việc trao đổi, phản biện và hoàn thiện bài viết. Trong bối cảnh giáo dục tiếng Pháp tại các trường chuyên, đặc biệt là lớp chuyên Pháp tại các trường THPT như Bac Giang, việc áp dụng luyện viết theo cặp nhóm đôi đã được nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của luyện viết nhóm đôi đối với chất lượng bài viết nghị luận. Nghiên cứu hành động của Nguyễn Thị Thu Trang (2015) tại trường THPT chuyên Bac Giang đã chỉ ra rằng phương pháp này giúp cải thiện đáng kể kỹ năng viết, đồng thời khuyến khích học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng tự chỉnh sửa bài viết thông qua sự hỗ trợ của bạn học.

1.1. Khái niệm luyện viết theo cặp nhóm đôi trong học viết nghị luận tiếng Pháp

Luyện viết theo cặp nhóm đôi là hình thức học tập hợp tác, trong đó hai học sinh cùng nhau thảo luận, đánh giá và chỉnh sửa bài viết của nhau. Phương pháp này dựa trên nguyên tắc tương tác nhóm trong học viết nhằm phát huy tối đa khả năng phản hồi và hỗ trợ lẫn nhau. Đặc biệt trong học viết nghị luận tiếng Pháp, việc trao đổi ý kiến giúp học sinh hiểu sâu hơn về cấu trúc, lập luận và cách sử dụng ngôn ngữ phù hợp.

1.2. Tổng quan về học viết nghị luận tiếng Pháp và thách thức hiện nay

Học viết nghị luận tiếng Pháp đòi hỏi học sinh không chỉ nắm vững kiến thức ngôn ngữ mà còn phải biết cách xây dựng luận điểm, lập luận chặt chẽ và sử dụng dẫn chứng thuyết phục. Tuy nhiên, nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc tổ chức ý tưởng, thiếu vốn từ vựng và kỹ năng diễn đạt. Các nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các phương pháp học viết tiếng Pháp truyền thống chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kỹ năng này, dẫn đến hiệu quả học tập thấp và sự thiếu tự tin khi viết.

II. Phân tích các vấn đề và thách thức trong luyện viết theo cặp nhóm đôi

Mặc dù phương pháp học tập hợp tác như luyện viết theo cặp nhóm đôi mang lại nhiều lợi ích, nhưng trong thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức ảnh hưởng đến hiệu quả của phương pháp này. Các khó khăn bao gồm sự khác biệt về trình độ giữa các thành viên trong nhóm, thiếu kỹ năng phản hồi xây dựng, và hạn chế về thời gian cũng như tài nguyên hỗ trợ từ giáo viên. Ngoài ra, việc học sinh chỉ tập trung vào sửa lỗi ngôn ngữ mà bỏ qua các yếu tố về nội dung và cấu trúc cũng là một vấn đề phổ biến trong quá trình luyện viết nhóm đôi.

2.1. Những khó khăn trong việc áp dụng luyện viết theo cặp nhóm đôi

Khó khăn lớn nhất là sự chênh lệch trình độ giữa các học sinh trong nhóm, dẫn đến việc một số học sinh không thể đóng góp hiệu quả hoặc bị phụ thuộc quá nhiều vào bạn. Bên cạnh đó, nhiều học sinh chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng phản hồi, khiến các nhận xét không mang tính xây dựng và không giúp cải thiện bài viết. Thời gian dành cho hoạt động nhóm cũng thường bị giới hạn, ảnh hưởng đến chất lượng luyện tập.

2.2. Vấn đề về chất lượng phản hồi và tương tác nhóm trong học viết

Phản hồi là yếu tố then chốt trong tác động của luyện viết nhóm đôi. Tuy nhiên, nhiều học sinh chỉ tập trung sửa lỗi ngữ pháp, chính tả mà bỏ qua việc đánh giá nội dung, lập luận và cấu trúc bài viết. Điều này làm giảm hiệu quả của quá trình học tập và không phát triển được kỹ năng viết nghị luận toàn diện. Ngoài ra, sự thiếu tương tác sâu sắc giữa các thành viên cũng làm giảm tính hiệu quả của phương pháp.

III. Hướng dẫn phương pháp luyện viết theo cặp nhóm đôi hiệu quả trong học viết tiếng Pháp

Để phát huy tối đa hiệu quả luyện viết theo nhóm đôi, cần xây dựng một quy trình bài bản, có sự hướng dẫn và hỗ trợ từ giáo viên. Việc sử dụng các công cụ như bảng câu hỏi hướng dẫn phản hồi, tổ chức các buổi thực hành có giám sát và cung cấp các ví dụ minh họa cụ thể giúp học sinh hiểu rõ cách thức đánh giá và chỉnh sửa bài viết. Ngoài ra, việc phân nhóm theo trình độ và khuyến khích sự trao đổi cởi mở cũng góp phần nâng cao chất lượng học tập.

3.1. Phương pháp giảng dạy và luyện tập kỹ năng viết nghị luận tiếng Pháp theo nhóm đôi

Giáo viên cần thiết kế các hoạt động luyện viết theo cặp nhóm đôi dựa trên các bước rõ ràng: từ việc xây dựng kế hoạch viết, soạn thảo bản nháp, trao đổi phản hồi, đến chỉnh sửa và hoàn thiện bài viết. Việc cung cấp các kỹ thuật viết nghị luận tiếng Pháp như cách lập luận, sử dụng dẫn chứng và liên kết ý tưởng là rất cần thiết. Đồng thời, giáo viên nên tổ chức các buổi hướng dẫn chiến lược phản hồi để học sinh biết cách nhận xét tích cực và xây dựng.

3.2. Kỹ thuật tương tác nhóm và phản hồi trong luyện viết theo cặp nhóm đôi

Tương tác nhóm hiệu quả đòi hỏi học sinh phải biết lắng nghe, đặt câu hỏi và đưa ra nhận xét mang tính xây dựng. Sử dụng các câu hỏi hướng dẫn cụ thể giúp học sinh tập trung vào các khía cạnh quan trọng của bài viết như tính logic, sự thuyết phục và ngôn ngữ sử dụng. Việc thảo luận trực tiếp và viết phản hồi bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp cũng giúp tăng cường sự hiểu biết và khả năng diễn đạt.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về luyện viết theo cặp nhóm đôi

Nghiên cứu hành động tại trường THPT chuyên Bac Giang đã chứng minh hiệu quả luyện viết theo nhóm đôi trong việc nâng cao chất lượng bài viết nghị luận tiếng Pháp. Qua quá trình thực nghiệm kéo dài ba tháng, học sinh trong lớp thực nghiệm đã cải thiện rõ rệt về mặt nội dung, cấu trúc và ngôn ngữ so với lớp đối chứng. Các bài kiểm tra trước và sau khi áp dụng phương pháp cho thấy sự tiến bộ về điểm số và khả năng lập luận. Phản hồi từ học sinh cũng rất tích cực, họ cảm thấy tự tin hơn và có động lực học tập cao hơn.

4.1. Kết quả phân tích chất lượng bài viết và tiến bộ của học sinh

Phân tích các bài viết trước và sau khi áp dụng phương pháp cho thấy sự tăng trưởng về điểm tổng thể và các tiêu chí cụ thể như chất lượng lập luận, sự mạch lạc trong cấu trúc và sự chính xác ngôn ngữ. Các nhóm học sinh có trình độ khác nhau đều có sự tiến bộ, đặc biệt là nhóm học sinh yếu và trung bình được hỗ trợ hiệu quả thông qua phát triển kỹ năng viết qua cặp nhóm.

4.2. Phản hồi của học sinh và giáo viên về phương pháp luyện viết nhóm đôi

Học sinh đánh giá cao việc được trao đổi trực tiếp với bạn học, giúp họ nhận ra lỗi sai và cách cải thiện bài viết. Giáo viên nhận thấy phương pháp giúp tiết kiệm thời gian sửa bài và tăng cường sự chủ động của học sinh trong học tập. Tuy nhiên, cũng có những đề xuất cải tiến như tăng cường hướng dẫn kỹ năng phản hồi và điều chỉnh nhóm sao cho phù hợp hơn với trình độ học sinh.

V. Bí quyết nâng cao hiệu quả luyện viết theo cặp nhóm đôi trong giáo dục tiếng Pháp

Để tối ưu hóa hiệu quả luyện tập viết theo nhóm đôi, cần chú trọng đến việc đào tạo kỹ năng phản hồi cho học sinh, xây dựng các công cụ hỗ trợ như bảng câu hỏi chi tiết và tổ chức các buổi hướng dẫn chiến lược viết. Việc phân nhóm hợp lý, kết hợp giữa nhóm đồng đều và nhóm hỗn hợp giúp phát huy thế mạnh của từng cá nhân. Đồng thời, giáo viên cần theo dõi sát sao quá trình làm việc nhóm để kịp thời hỗ trợ và điều chỉnh. Áp dụng các kỹ thuật giảng dạy hiện đại và khuyến khích tự học cũng góp phần nâng cao chất lượng học viết.

5.1. Các kỹ thuật giảng dạy và hỗ trợ học sinh trong luyện viết nhóm đôi

Giáo viên nên tổ chức các buổi tập huấn về kỹ năng phản hồi, sử dụng các ví dụ minh họa và mô phỏng tình huống thực tế để học sinh dễ dàng tiếp thu. Việc cung cấp các mẫu câu, từ vựng và cấu trúc ngữ pháp phù hợp giúp học sinh tự tin hơn khi viết và phản hồi. Đồng thời, khuyến khích học sinh tự đánh giá và tự chỉnh sửa bài viết cũng là một phần quan trọng trong quá trình học.

5.2. Tạo môi trường học tập tích cực và khuyến khích tương tác nhóm

Môi trường học tập thân thiện, cởi mở giúp học sinh thoải mái trao đổi ý kiến và học hỏi lẫn nhau. Việc khuyến khích sự tôn trọng và lắng nghe trong nhóm giúp tăng cường hiệu quả tương tác. Ngoài ra, việc sử dụng công nghệ hỗ trợ như phần mềm soạn thảo và chia sẻ tài liệu cũng giúp quá trình luyện viết nhóm đôi trở nên thuận tiện và hiệu quả hơn.

VI. Kết luận và triển vọng phát triển luyện viết theo cặp nhóm đôi trong học viết tiếng Pháp

Luyện viết theo cặp nhóm đôi là một phương pháp hiệu quả giúp cải thiện kỹ năng viết nghị luận tiếng Pháp, đồng thời phát triển kỹ năng tương tác và phản hồi trong học sinh. Nghiên cứu tại trường THPT chuyên Bac Giang đã khẳng định giá trị của phương pháp này trong việc nâng cao chất lượng bài viết và sự tự tin của học sinh. Trong tương lai, việc kết hợp phương pháp học tập hợp tác với các công nghệ giáo dục hiện đại và phát triển các công cụ hỗ trợ sẽ tiếp tục mở rộng hiệu quả của phương pháp. Đồng thời, cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để hoàn thiện kỹ thuật giảng dạy và áp dụng rộng rãi trong giáo dục tiếng Pháp.

6.1. Tổng kết các tác động tích cực của luyện viết theo cặp nhóm đôi

Phương pháp giúp học sinh phát triển toàn diện kỹ năng viết, từ việc tổ chức ý tưởng, lập luận đến sử dụng ngôn ngữ chính xác. Đồng thời, tăng cường sự chủ động, tự tin và khả năng làm việc nhóm. Các kết quả nghiên cứu cho thấy sự tiến bộ rõ rệt về chất lượng bài viết và thái độ học tập tích cực hơn.

6.2. Triển vọng và đề xuất phát triển phương pháp trong giáo dục tiếng Pháp

Để phát huy tối đa lợi ích của phương pháp, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các công cụ hỗ trợ phản hồi, đào tạo giáo viên về kỹ thuật giảng dạy hợp tác và tích hợp công nghệ thông tin. Việc mở rộng áp dụng luyện viết theo cặp nhóm đôi trong các cấp học và môi trường khác nhau sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiếng Pháp nói chung.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kỹ năng tạo lập văn bản, đặc biệt là viết văn nghị luận (production de textes argumentatifs), luôn là một trong những thử thách phức tạp nhất đối với người học ngoại ngữ nói chung và học sinh chuyên tiếng Pháp (FLE) nói riêng. Khảo sát thực tế tại tỉnh Bắc Giang cho thấy có khoảng 60% giáo viên dạy văn và ngoại ngữ thừa nhận gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm phương pháp giảng dạy kỹ năng viết luận tối ưu. Về phía học sinh, áp lực hoàn thành chương trình chuyên sâu 7 năm chỉ trong vòng 3 năm cấp trung học phổ thông, cùng yêu cầu khắt khe của kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, đã tạo ra tâm lý lo lắng và ngại viết kéo dài.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm mục tiêu đo lường tác động cụ thể của phương pháp luyện viết theo cặp nhóm đôi có giàn giáo hỗ trợ (révision collaborative étayée) đối với sự tiến bộ về chất lượng văn bản nghị luận tiếng Pháp của học sinh. Nghiên cứu tập trung giải quyết câu hỏi: Phương pháp sửa bài cộng tác có giàn giáo tác động như thế nào đến năng lực lập luận và độ chuẩn xác ngôn ngữ của người học?

Nghiên cứu hành động được triển khai trong phạm vi thời gian 3 tháng (từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2015, thuộc học kỳ II) tại Trường THPT Chuyên Bắc Giang với lớp thực nghiệm gồm 20 học sinh lớp 11 chuyên Pháp, đối chứng với 20 học sinh lớp 11 chuyên Pháp tại Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ (tỉnh Hòa Bình). Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện rõ qua việc thiết lập một quy trình sư phạm chuẩn hóa trên thang điểm đánh giá 10 điểm (gồm 7,5 điểm chất lượng lập luận và 2,5 điểm chuẩn mực ngôn ngữ), giúp học sinh chuyển hóa từ việc tiếp nhận thụ động sang tự chủ kiểm soát và nâng cao chất lượng bài viết.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng tích hợp của ba mô hình và lý thuyết giáo dục học kinh điển:

Mô hình các tiến trình tạo lập văn bản của Hayes và Flower (1980): Đây là mô hình nền tảng phân tích hoạt động viết văn bản thông qua ba thành phần cấu trúc tương tác chặt chẽ gồm: Môi trường nhiệm vụ (task environment), Trí nhớ dài hạn của người viết (writer's long-term memory) và Các tiến trình viết (writing processes). Tiến trình viết được chia nhỏ thành 3 thao tác chính: Lập kế hoạch (planification), Chuyển ngữ/Soạn thảo (mise en texte/traduction) và Sửa chữa/Duyệt lại (révision).

Mô hình chỉnh sửa văn bản của Butterfield và cộng sự (1996): Bổ sung chiều sâu nhận thức cho mô hình truyền thống bằng cách phân tách rõ vai trò của trí nhớ làm việc (working memory) và trí nhớ dài hạn, đồng thời phân định ranh giới giữa cấp độ nhận thức (cognition - thu nhận chiến lược, kiến thức văn bản) và cấp độ siêu nhận thức (metacognition - kiểm soát, điều hành và đánh giá tiến trình sửa chữa).

Lý thuyết giàn giáo sư phạm (étayage) trong giảng dạy ngôn ngữ: Dựa trên quan điểm của Bruner cùng phát triển của Chabanne và Bucheton (2002), khẳng định việc dạy học không đơn thuần là truyền thụ kiến thức một chiều mà là quá trình giáo viên kiến tạo các cấu trúc hỗ trợ (scaffolding) để người học đồng kiến tạo tri thức.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Văn bản nghị luận (texte argumentatif) với cấu trúc 3 phần (mở bài, thân bài, kết luận); Nhận xét phản hồi đồng đẳng (rétroaction de pairs); và Luyện viết theo cặp nhóm đôi có giàn giáo (révision collaborative étayée) - quy trình người học làm việc theo cặp 2 người để đọc duyệt, phát hiện lỗi và đề xuất giải pháp cải thiện dựa trên bộ công cụ hướng dẫn chuyên biệt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu hành động (recherche-action) kết hợp thiết kế bán thực nghiệm với nhóm đối chứng. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 40 học sinh lớp 11 chuyên Pháp, chia đều thành 20 học sinh nhóm thực nghiệm (THPT Chuyên Bắc Giang) và 20 học sinh nhóm đối chứng (THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ, Hòa Bình). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm đảm bảo tính tương đồng tuyệt đối về trình độ đầu vào (sau 1,5 năm học tiếng Pháp cấp THPT) và khối lượng phân phối chương trình.

Nguồn dữ liệu thu thập đa dạng bao gồm: Bộ ngữ liệu văn bản viết (corpus gồm bản thảo thứ nhất và bản hoàn chỉnh thứ hai sau chỉnh sửa), kết quả bài kiểm tra trước thực nghiệm (pré-test), bài kiểm tra sau thực nghiệm (post-test), cùng dữ liệu định tính từ buổi phỏng vấn tập thể (entretien collectif) gồm 20 học sinh sau 12 buổi can thiệp.

Dữ liệu định lượng được xử lý qua phương pháp phân tích sản phẩm (étude des produits) kết hợp kiểm định thống kê Student t-test (t-test). Lý do lựa chọn kiểm định t-test là vì công cụ này cho phép so sánh độ lệch chuẩn và giá trị trung bình giữa các mẫu phụ thuộc và độc lập với quy mô nhỏ (N = 20), từ đó khẳng định mức độ tiến bộ có ý nghĩa thống kê thực sự chứ không do yếu tố ngẫu nhiên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực nghiệm trong 12 buổi học đã mang lại những kết quả định lượng và định tính mang tính đột phá:

Thứ nhất, điểm số tổng quát của nhóm thực nghiệm đạt mức tăng trưởng vượt trội so với nhóm đối chứng. Điểm trung bình toàn diện của lớp thực nghiệm tăng từ 5,85 điểm (ở bài kiểm tra đầu khóa) lên 8,00 điểm (ở bài kiểm tra cuối khóa) trên thang điểm 10, tương đương mức tăng 2,15 điểm (tăng 36,8%). Trong khi đó, nhóm đối chứng theo phương pháp truyền thống chỉ tăng từ 5,75 điểm lên 6,20 điểm, tương đương mức cải thiện khiêm tốn 0,45 điểm (tăng 7,8%).

Thứ hai, chất lượng lập luận và cấu trúc văn bản (chiếm 7,5/10 điểm tổng) ghi nhận bước tiến rõ rệt nhất. Tỷ lệ bài viết xây dựng đầy đủ luận điểm, luận cứ xác thực và kết luận từng phần tăng từ 35% ở bản nháp thứ nhất lên 88% ở bản viết hoàn thiện thứ hai. Người học đã thuần thục việc sử dụng các từ nối logic (connecteurs logiques) và tổ chức văn bản chặt chẽ theo cấu trúc 3 giai đoạn: luận điểm chính, giải thích lập luận và dẫn chứng thực tế.

Thứ ba, sự thuyên giảm đáng kể các lỗi ngôn ngữ và hình thái cú pháp (chiếm 2,5/10 điểm). Dữ liệu phân tích ngữ liệu cho thấy số lượng lỗi sai về ngữ pháp, chia động từ và chính tả giảm trung bình 42,5% sau các phiên thảo luận nhóm đôi, giúp điểm thành phần ngôn ngữ tăng từ 1,35/2,5 điểm lên mức 2,10/2,5 điểm.

Thứ tư, hiệu quả tích cực của hình thức phân nhóm không đồng nhất (groupes hétérogènes). Nhóm ghép đôi giữa học sinh có học lực rất giỏi (điểm đầu vào 8,0 - 8,5) với học sinh yếu (điểm đầu vào 3,0 - 4,0) mang lại bước nhảy vọt cho nhóm học sinh yếu khi điểm số của họ tăng trung bình hơn 71,4% (từ mức 3,5 điểm lên 6,0 điểm). Đồng thời, học sinh khá giỏi cũng củng cố vững chắc năng lực siêu nhận thức thông qua việc giải thích và làm mẫu chiến lược sửa bài cho bạn.

Thảo luận kết quả

Sự thành công vượt bậc của mô hình luyện viết nhóm đôi có giàn giáo bắt nguồn từ cơ chế giảm tải áp lực nhận thức trong trí nhớ làm việc. Thay vì phải tự mình xử lý đồng thời cả việc tìm ý tưởng, cấu trúc câu và soát lỗi chính tả, học sinh được hỗ trợ bởi phiếu phản hồi (feuille de rédaction et de rétroaction) và hệ thống câu hỏi định hướng rõ ràng. Người học có không gian 45 phút đối thoại trực tiếp bằng lời nói trước khi ghi nhận xét bằng văn bản, giúp giải quyết triệt để các rào cản về hiểu sai ý tưởng.

Khi đối chiếu với các nghiên cứu trước đây của Đỗ Thị Bích Thủy (2011), Berg (1999) và Min (2006), phát hiện này một lần nữa khẳng định rằng nhận xét đồng đẳng không thể tự phát huy hiệu quả nếu thiếu đi sự "étayage" (giàn giáo hỗ trợ) từ giáo viên qua các tiết thị phạm mô hình hóa chiến lược sửa bài trên máy chiếu. Dữ liệu thực nghiệm khi biểu diễn qua biểu đồ cột phân phối điểm số và bảng so sánh phương sai t-test đã phản ánh đường cong tăng trưởng đồng đều ở cả 5 nhóm trình độ (rất giỏi, giỏi, khá, trung bình, yếu), chứng minh tính phổ quát và khả năng ứng dụng thực tiễn cao của mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả giảng dạy kỹ năng viết văn bản tiếng nước ngoài tại các trường chuyên, nghiên cứu đưa ra 4 khuyến nghị hành động cụ thể:

Thứ nhất, tích hợp chu trình viết 5 bước có giàn giáo vào phân phối chương trình bộ môn tiếng Pháp chuyên. Tổ chuyên môn ngoại ngữ tại các trường THPT chuyên cần chủ động triển khai ngay từ đầu học kỳ I của năm học mới, đảm bảo 100% học sinh thực hiện tối thiểu 4 chu trình viết - phản hồi nhóm đôi mỗi học kỳ, hướng tới mục tiêu nâng điểm trung bình kỹ năng viết luận của toàn khối lên tối thiểu 7,5/10 điểm.

Thứ hai, chuẩn hóa và số hóa bộ công cụ phiếu hướng dẫn phản hồi (grille de rétroaction) kèm khung tiêu chí đánh giá chi tiết. Giáo viên bộ môn cần phối hợp cùng hội đồng bộ môn của Sở Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện bộ phiếu song ngữ Pháp - Việt trong vòng 60 ngày trước thềm năm học, giúp 100% người học hiểu rõ và làm chủ thang đo 7,5 điểm lập luận và 2,5 điểm ngữ pháp.

Thứ ba, tổ chức các buổi tập huấn chuyên đề và tiết dạy thị phạm chiến lược nhận xét (démonstration des stratégies). Ban giám hiệu nhà trường cần lên kế hoạch định kỳ 2 lần mỗi năm học, tạo điều kiện cho khoảng 95% giáo viên trong tổ bộ môn quan sát trực tiếp kỹ thuật hướng dẫn học sinh phân tích lỗi văn bản mẫu trên màn chiếu.

Thứ tư, linh hoạt áp dụng mô hình phân nhóm học sinh không đồng nhất trong các giờ luyện viết. Giáo viên phụ trách lớp cần chủ động ghép cặp học sinh khá giỏi cùng học sinh trung bình - yếu trong giai đoạn đầu của học kỳ, duy trì thời lượng thảo luận nhóm tối thiểu 45 phút mỗi chu trình nhằm thu hẹp khoảng cách chênh lệch trình độ trong lớp xuống dưới 20%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Giáo viên giảng dạy tiếng Pháp (FLE) tại các trường THPT chuyên và các cơ sở giáo dục đại học: Khai thác trực tiếp quy trình tổ chức lớp học viết 5 bước, bộ ngữ liệu văn bản mẫu và các mẫu phiếu phản hồi để áp dụng vào giảng dạy thực tế, giúp tiết kiệm thời gian chấm bài cá nhân.

Nhà nghiên cứu phương pháp giảng dạy ngoại ngữ (Didactique des langues) và ngôn ngữ học ứng dụng: Tiếp cận mô hình kết hợp giữa lý thuyết tiến trình viết của Hayes & Flower với mô hình nhận thức của Butterfield trong bối cảnh người học Việt Nam.

Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Sư phạm Ngoại ngữ: Tham khảo thiết kế nghiên cứu hành động chuẩn mực, cách thức xử lý dữ liệu hỗn hợp (mixed-methods) và kỹ thuật phân tích thống kê t-test trong nghiên cứu giáo dục.

Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên phụ trách chương trình chuyên biệt: Sử dụng làm căn cứ thực tiễn để đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá định kỳ, chuyển dịch trọng tâm từ đánh giá kết quả cuối cùng sang đánh giá tiến trình tạo lập văn bản.

Câu hỏi thường gặp

Luyện viết theo cặp có giàn giáo khác gì so với hoạt động thảo luận nhóm thông thường? Hoạt động này không để học sinh trao đổi tự do mà cung cấp hệ thống giàn giáo sư phạm gồm phiếu hướng dẫn, bảng câu hỏi định hướng và các buổi thị phạm mẫu. Người học được trang bị bộ tiêu chí rõ ràng, giúp giảm hơn 40% lỗi sai hình thức và tập trung sâu vào cấu trúc lập luận.

Học sinh có trình độ ngoại ngữ hạn chế có thể đưa ra nhận xét chính xác cho bạn không? Học sinh hoàn toàn có thể phản hồi tốt nhờ việc được phép thảo luận bằng tiếng mẹ đẻ (tiếng Việt) để làm rõ ý tưởng trước khi viết nhận xét. Thực tế cho thấy nhóm học sinh yếu khi ghép cặp với học sinh giỏi đã tăng trưởng điểm số trên 70% nhờ sự hỗ trợ đúng trọng tâm.

Quy trình sửa bài theo cặp có làm mất nhiều thời gian trên lớp học không? Quy trình tối ưu hóa thời gian bằng cách phân bổ 45 phút sửa bài nhóm đôi tại lớp và chuyển phần viết lại bản thảo thứ hai về nhà. Phương pháp này giúp giáo viên giảm hơn 50% thời gian sửa các lỗi ngữ pháp cơ bản để tập trung vào nhận xét chuyên sâu.

Cách thức phân chia nhóm học sinh nào mang lại hiệu quả cao nhất? Mô hình phân nhóm không đồng nhất (ghép học sinh giỏi với học sinh yếu hoặc trung bình) mang lại hiệu quả vượt trội nhất. Học sinh yếu được giải tỏa bế tắc về phương pháp, trong khi học sinh giỏi phát triển năng lực phản biện siêu nhận thức thông qua hoạt động hướng dẫn bạn.

Mô hình này có thể chuyển giao cho các môn học hoặc ngôn ngữ khác không? Phương pháp hoàn toàn có thể áp dụng hiệu quả cho việc dạy viết văn nghị luận môn Ngữ văn tiếng Việt hoặc môn tiếng Anh (chuẩn bị cho các kỳ thi IELTS, VSTEP), bởi bản chất của tư duy lập luận và tiến trình xử lý văn bản ở các ngôn ngữ là tương đồng.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội của phương pháp luyện viết theo cặp nhóm đôi có giàn giáo hỗ trợ, giúp điểm số trung bình của học sinh tăng 2,15 điểm (tương đương 36,8%) sau 3 tháng can thiệp.
• Đóng góp cốt lõi của nghiên cứu là xây dựng thành công quy trình sư phạm 4 giai đoạn gắn liền với bộ công cụ phiếu phản hồi chuẩn hóa, giải quyết triệt để sự lúng túng trong giảng dạy văn nghị luận tiếng Pháp (FLE).
• Nghiên cứu khẳng định vai trò quyết định của các kỹ thuật hỗ trợ sư phạm (étayage) và hình thức phân nhóm không đồng nhất trong việc thúc đẩy năng lực tự điều chỉnh siêu nhận thức của người học.
• Lộ trình tiếp theo cần hướng tới việc nhân rộng mô hình ra toàn bộ hệ thống các trường THPT chuyên trên toàn quốc và tích hợp các nền tảng công nghệ số vào chu trình phản hồi trực tuyến.
• Các cơ sở đào tạo ngoại ngữ và giáo viên bộ môn hãy chủ động áp dụng quy trình luyện viết có giàn giáo ngay hôm nay để nâng cao chất lượng dạy học và khơi dậy tiềm năng tư duy phản biện của học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HA NOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE NGUYỄN THỊ THU TRANG LES IMPACTS DE LA RÉVISION COLLABORATIVE ÉTAYÉE : UNE RECHERCHE-ACTION EN DIDACTIQUE DE LA PRODUCTION ÉCRITE DES TEXTES ARGUMENTATIFS EN FRANÇAIS LANGUE ÉTRANGÈRE AUX ÉLÈVES DE LA CLASSE À OPTION AU LYCÉE À OPTION DE BAC GIANG TÁC ĐỘNG CỦA LUYỆN VIẾT THEO CẶP NHÓM ĐÔI : NGHIÊN CỨU HÀNH ĐỘNG VỀ PHƯƠNG PHÁP LUYỆN KỸ NĂNG VIẾT NGHỊ LUẬN BẰNG TIẾNG PHÁP ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP CHUYÊN PHÁP TẠI TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẮC GIANG MÉMOIRE DE FIN D’ÉTUDES DE MASTER Spécialité : Didactique et méthodologie du FLE Code : 6014.0111 Hà Nội – 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITÉ NATIONALE DE HA NOI UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE NGUYỄN THỊ THU TRANG LES IMPACTS DE LA RÉVISION COLLABORATIVE ÉTAYÉE : UNE RECHERCHE-ACTION EN DIDACTIQUE DE LA PRODUCTION ÉCRITE DES TEXTES ARGUMENTATIFS EN FRANÇAIS LANGUE ÉTRANGÈRE AUX ÉLÈVES DE LA CLASSE À OPTION AU LYCÉE À OPTION DE BAC GIANG TÁC ĐỘNG CỦA LUYỆN VIẾT THEO CẶP NHÓM ĐÔI : NGHIÊN CỨU HÀNH ĐỘNG VỀ PHƯƠNG PHÁP LUYỆN KỸ NĂNG VIẾT NGHỊ LUẬN BẰNG TIẾNG PHÁP ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP CHUYÊN PHÁP TẠI TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẮC GIANG MÉMOIRE DE FIN D’ÉTUDES DE MASTER Spécialité : Didactique et méthodologie du FLE Code : 6014.0111 Directeur : Madame le Docteur Đỗ Thị Bích Thủy Hà Nội – 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ATTESTATION SUR L’HONNEUR J’atteste sur l’honneur que ce mémoire a été réalisé par moi-même et que les données et les résultats qui y sont présentés sont exacts et n’ont jamais été publiés ailleurs. Hanoi, 2015 Nguyễn Thị Thu Trang i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] REMERCIEMENTS Je tiens tout d’abord à exprimer ma profonde reconnaissance à ma directrice de recherche, Madame le Docteur Đỗ Thị Bích Thủy, professeur du Département de Langue et de Culture Françaises, pour ses encouragements, ses conseils précieux, ses critiques et ses questionnements pertinents qui m’ont beaucoup orientée dans la recherche. Mes sincères remerciements s’adressent ensuite * à deux enseignantes du français de Thai Nguyen et de Hanoi qui m’ont aidée à donner des notes aux tests réalisés avant et après l’expérimentation de ma recherche. * à mes collègues (de littérature et d’anglais) pour leur volonté de répondre à mes questions de l’interview concernant la situation de l’enseignement des textes argumentatifs et de la révision collaborative étayée dans leur établissement scolaire.

* à l’enseignante responsable du français en première du lycée à option Hoang Van Thu (Hoa Binh) pour sa gentillesse de faciliter mon travail de recherche : organiser sa classe, demander à ses apprenants de faire des tests (pré-test et post-test), corriger les tests. * à mes apprenants au lycée à option de Bac Giang et aux apprenants de la classe en première à option du français au lycée Hoang Van Thu (Hoa Binh) pour leur collaboration dans mon travail de recherche. Je voudrais aussi remercier mes amis et ma famille pour leur encouragement sans lesquels je n’aurais pas pu mener à bien ce mémoire. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] RÉSUMÉ DU MÉMOIRE À partir du manque de méthodes efficaces dans l’enseignement/apprentissage de l’expression écrite en général et de la production de textes argumentatifs du français en particulier et en m’inspirant de la thèse de Do Thi Bich Thuy (2011), je propose de faire une expérimentation de la révision collaborative étayée sur la production écrite des textes argumentatifs dans une classe de français en première au lycée à option de Bac Giang pendant trois mois du deuxième semestre.

Après l’expérimentation, trois types de données sont recueillis : corpus des textes, tests et opinions personnelles des lycéens à travers un entretien collectif. En analysant ces données, on peut retirer des apports et des limites de cette méthode. Malgré certaines limites, ce travail de recherche contribue à proposer une nouvelle méthode d’enseignement/apprentissage de la compétence de l’expression écrite et à améliorer la qualité de la production des textes chez les apprenants de langues étrangères. iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLES DES MATIÈRES INTRODUCTION………………………………………………………….

Définitions de « écrire », « écriture », « production écrite »………… 4 1. Modèles de production de texte…………………………………………. Didactique de production de textes argumentatifs…………………. Identification d’un texte argumentatif…………………………………… 6 1.

Caractéristiques d’un texte argumentatif………………………………. Structure d’un texte argumentatif……………………………. Les étapes de rédaction d’un texte argumentatif………………. Un exemple de texte argumentatif ………………………………………….

Révision de texte………………………………………………………. Définitions de la révision de texte………………………………………. Modèles de révision………………………………………………………. Méthodes d’analyse de la révision……………………………………….

Révision collaborative étayée…………………………………………. Définitions de la révision collaborative étayée………………………. Dispositifs de révision collaborative étayée……………………………. EXPÉRIMENTATION DE LA RÉVISION COLLABORATIVE ÉTAYÉE…………………………………………….

Situation de l’enseignement/apprentissage de la production écrite de textes argumentatifs en vietnamien et en langues étrangères au lycée à option de Bac Giang………………………………………………………. Pratiques rédactionnelles des lycéens…………………………………. Pratique de la révision collaborative……………………………………. Expérimentation de la révision collaborative étayée………………… 34 2.

Formation des classes d’expérimentation et de contrôle ……………. Élaboration de l’expérimentation………………………………………. 36 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Les étapes de l’expérimentation……………………………….

La formation des groupes de révision collaborative…………. Le cycle d’écriture……………………………………………. La feuille de rédaction et de rétroaction………………………. Les consignes pour donner et recevoir des rétroactions……….

Les séances de démonstration des stratégies de révision collaborative…………………………………………………………………. Les questionnaires pour la révision collaborative……………. Déroulement de l’expérimentation………………………………………. La conceptualisation des processus de rédaction des textes argumentatifs par la révision collaborative…………………………… 41 2.

Entrainement à la révision collaborative d’un texte argumentatif…………………………………………………………………. Automatisation des processus de révision collaborative d’un texte argumentatif………………………………………. RECUEIL ET TRAITEMENT DES DONNÉES………. Recueil des données…………………………………………………….

Corpus des textes ………………………………………………………… 46 3. Le pré-test et le post-test…………………………………………………. Un entretien collectif……………………………………………………… 49 3. Traitement des données……………………………………………….

Le codage des lycéens selon les groupes de révision collaborative…. Le test t de Student…………………………………………………………. Traitement des résultats du corpus des textes…………………………. Traitement du pré-test et du post-test…………………………………….

Traitement des données de l’entretien collectif………………………… 55 CHAPITRE 4. ANALYSE ET INTERPRETATION DES DONNÉES… 58 4. Analyse des résultats du corpus des textes…………………………… 58 4. Performance générale (note totale) et performances spécifiques du v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] corpus des textes de toute la classe……………………………………………….

La performance générale (note totale) et les performances spécifiques (petites notes composantes de la note totale) des groupes homogènes et des groupes hétérogènes du corpus des textes…………………. Pour les groupes homogènes…………………………………. Pour les groupes hétérogènes…………………………………. Analyse des tests……………………………………………………….

Progrès de la performance générale des deux classes………………. Comparaison des progrès obtenus par la classe expérimentale et la classe de contrôle………………………………………………………. Comparaison des tests d’une seule classe……………………. Progrès de la performance générale (note totale) de chaque groupe de niveaux de lycéens……………………………………………………………….

Les groupes des très bons lycéens……………………………. Les groupes des bons lycéens…………………………………. Les groupes des assez bons lycéens…………………………… 73 4. Les groupes des lycéens moyens……………………………… 74 4.

Les groupes des lycéens faibles………………………………. Progrès de la performance spécifique (petites notes composantes de la note totale) des deux classes……………………………………………………. La qualité de l’argumentation (7,5 points/10 points)…………. Le respect des règles de la langue (2,5 points/10 points)…….

Analyse de l’entretien collectif………………………………………… 77 CONCLUSION……………………………………………………………… 89 BIBLIOGRAPHIE…………………………………………………………. 92 LISTE DES ANNEXES……………………………………………………. I vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LISTE DES TABLEAUX Tableau 1 : Modèle d’une introduction d’un texte argumentatif……………… 9 Tableau 2 : Modèle d’un paragraphe de développement……………………… 10 Tableau 3. Modèle de la conclusion ………….

Étapes de planification et rédaction d’un texte argumentatif de Dr. Résultat du corpus des textes de la classe expérimentale (note totale) …………………………………………………………………… 58 Tableau 6. Résultat du corpus des textes de la classe expérimentale (qualité de l’argumentation)…………………………………………………. Résultat du corpus des textes de la classe expérimentale (le respect des règles de la langue)…………………………………………….

Résultat du corpus des textes des groupes homogènes (note totale) 63 Tableau 9. Résultat du corpus des textes des groupes homogènes (Qualité de l’argumentation)…………………………………………………. Résultat du corpus des textes des groupes homogènes (Respect des règles de la langue)……………………………………………… 65 Tableau 11. Résultat du corpus des textes des groupes hétérogènes (note totale)…………………………………………………………………….

Résultat du corpus des textes des groupes hétérogènes (Qualité de l’argumentation) 67 Tableau 13. Résultat du corpus des textes des groupes hétérogènes (Respect des règles de la langue)……………………………………………… 68 vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LISTE DES FIGURES Figure 1 : Modèle des processus rédactionnels de Hayes & Flower (1980)…. Modèle de révision de Butterfield et al. Résultat du corpus des textes de la classe expérimentale (note totale)…………………………………………………………………….

Résultat du corpus des textes de la classe expérimentale (qualité de l’argumentation)…………………………………………………. Résultat du corpus des textes de la classe expérimentale (le respect des règles de la langue)……………………………………………. Résultat du corpus des textes des groupes homogènes (note totale). Résultat du corpus des textes des groupes homogènes (Qualité de l’argumentation)………………………………………………….

Résultat du corpus des textes des groupes homogènes (Respect des règles de la langue)……………………………………………… 66 Figure 9. Résultat du corpus des textes des groupes hétérogènes (note totale). Résultat du corpus des textes des groupes hétérogènes (Qualité de l’argumentation)…………………………………………………. Résultat du corpus des textes des groupes hétérogènes (Respect des règles de la langue)……………………………………………… 69 viii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] INTRODUCTION Problématique Depuis 1993, le français est enseigné au lycée à option de Bac Giang comme une discipline principale pour les classes à option du français.

L’objectif principal est d’enseigner et de sélectionner une équipe de meilleurs élèves pour préparer le concours de meilleurs élèves nationaux. Pour les classes du français, les élèves doivent maîtriser le français pour toutes les compétences : compréhension orale, expression orale, compréhension écrite, expression écrite, … Parmi ces compétences, l’expression écrite, en particulier, la production de textes argumentatifs pose le plus de difficultés pour les élèves. Puisqu’ils doivent véhiculer non seulement les connaissances linguistiques de la langue française, mais aussi les connaissances socio-culturelles pour argumenter tel ou tel problème qui se pose. En effet, produire des textes en français, en particulier, des textes à caractères argumentatifs est une source de découragement, d’anxiété pour de nombreux élèves.

Par mes expériences d’enseignement depuis plus de 10 ans au lycée à option de Bac Giang, j’ai constaté des difficultés d’écriture des apprenants: difficultés d’organisation textuelle, manque de connaissances de la langue, interférence avec la langue maternelle, etc. Durant ces dernières années d’enseignement/apprentissage, nous souhaitons pour toujours trouver une méthode efficace pour enseigner/apprendre bien cette compétence. Et pour économiser le temps d’apprentissage en classe parce que nous avons seulement 3 ans d’études pour terminer le cursus de 7 années et encourager l’auto-apprentissage chez les apprenants, j’ai donc expérimenté la révision collaborative étayée des textes argumentatifs pendant 3 mois dans une classe de 20 élèves de première au lycée à option de Bac Giang. Question de recherche Cette étude cherche à mesurer les impacts de la révision collaborative étayée sur la progression des élèves de français langue étrangère au lycée à option de Bac Giang en termes de qualité des textes rédigés par ces élèves.

1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Le projet de recherche cherche à répondre à la question suivante : * Quels sont les impacts de la révision collaborative étayée sur la qualité des textes argumentatifs produits par des élèves de français langue étrangère au lycée à option de Bac Giang ? Méthodologie de recherche : la recherche-action Selon Narcy-Combes (2005) « la recherche-action se révèle être la méthodologie de recherche la plus adaptée » à la didactique de langues. Et pour Verspieren (2002, p.106), « La véritable recherche-action est celle qui poursuit conjointement deux objectifs : production de connaissances et changement de la réalité par l’action ». Ainsi, dans le cadre d’un mémoire de master, je voudrais appliquer cette méthodologie en utilisant la révision collaborative étayée afin de mesurer des effets directs sur les lycéens dans la production des textes argumentatifs. Ce travail de recherche se déroule en 4 étapes : - Étape 1 : Diagnostic de la situation-problème La situation-problème est retenue en se basant sur trois sources de données : les entretiens auprès des enseignants de littérature et d’anglais dans ma province et des lycéens de ma classe expérimentale, la réalité de rédaction des textes argumentatifs de lycéens et mes treize ans d’expérience d’enseignant de FLE.