Tác Động Của Logistics Xanh Đến Năng Lực Xuất Khẩu Nông Sản Chủ Lực Của Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Tác động của logistics xanh tới năng lực xuất khẩu nông sản chủ lực của việt nam thông qua mô hình, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Đoàn Ngọc Mai Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Trương Quang Minh
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Logistics
• Đề tài: Tác Động Của Logistics Xanh Đến Xuất Khẩu Nông Sản Việt Nam
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về hoạt động logistics và logistics xanh
• 1.2. Tổng quan nghiên cứu về logistics và logistic xanh liên quan đến thương mại quốc tế
• 1.3. Khoảng trống trong nghiên cứu liên quan
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MỐI LIÊN HỆ GIỮA LOGISTICS XANH VÀ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN
• 2.1. Các khái niệm cơ bản
• 2.2. Khái niệm liên quan về nông sản và xuất khẩu nông sản
• 2.3. Nông sản chủ lực
• 2.4. Xuất khẩu nông sản chủ lực
• 2.5. Khái niệm về Logistics và Logistics xanh
• 2.5.1. Khái niệm về logistics
• 2.5.2. Ảnh hưởng của logistic và logistics xanh đến xuất khẩu hàng hóa
• 2.5.3. Ảnh hưởng của Logistics đến xuất khẩu
• 2.5.4. Ảnh hưởng của Logistics xanh đến xuất khẩu
• 2.6. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 2.6.1. Lý thuyết về mô hình trọng lực trong thương mại quốc tế
• 2.6.2. Một số mô hình lý thuyết trong thương mại quốc tế
• 2.6.3. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 2.6.4. Cơ sở lý luận hình thành giả thuyết nghiên cứu
• 2.6.5. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.6.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ DỮ LIỆU ĐỂ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA LOGISTICS XANH ĐẾN NĂNG LỰC XUẤT KHẨU NÔNG SẢN
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.5. Phương pháp xây dựng chỉ số hiệu quả logistics xanh
• 3.6. Cơ sở lý thuyết: hiệu quả sinh thái “eco-efficiency”
• 3.7. Logistics Performance Index (LPI)
• 3.8. The Environmental Performance Index (EPI)
• 3.9. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.10. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ DỮ LIỆU ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CHỦ LỰC CỦA VIỆT NAM VÀ TÁC ĐỘNG CỦA LOGISTICS XANH ĐẾN NĂNG LỰC XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CHỦ LỰC CỦA VIỆT NAM
• 4.1. Phân tích thực trạng xuất khẩu nông sản chủ lực của Việt Nam
• 4.2. Tổng quan xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 4.3. Vai trò của ngành nông nghiệp trong nền kinh tế Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam
• 4.4. Cơ cấu kim ngạch xuất khẩu theo nhóm hàng, thị trường
• 4.5. Phân tích thị trường xuất khẩu nông sản chính của Việt Nam
• 4.6. Thực trạng xuất khẩu một số mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam
• 4.7. Phân tích hồi quy
• 4.8. Nông sản chung
• 4.9. Đánh giá kết quả mô hình
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI LOGISTICS XANH NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CHỦ LỰC Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI
• 5.1. Kết luận và đóng góp của đề tài
• 5.2. Một số khuyến nghị
• 5.3. Về phía chính phủ
• 5.4. Về phía doanh nghiệp
• 5.5. Những hạn chế của bài nghiên cứu và hướng nghiên cứu trong tương lai
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Logistics Xanh Tổng Quan Tầm Quan Trọng Xuất Khẩu

Vào đầu thế kỷ 20, thuật ngữ logistics bắt đầu được sử dụng trong lĩnh vực kinh tế. Đến những năm 70, các chuyên gia bắt đầu áp dụng lý thuyết logistics vào thực tiễn. Theo Christopher (2011), logistics là “Quá trình quản lý chiến lược việc mua sắm, vận chuyển và lưu trữ vật tư, linh kiện, thành phẩm hoàn chỉnh và luồng thông tin có liên quan giữa các doanh nghiệp...”. Tóm lại, logistics bao gồm tất cả các hoạt động quản lý và thực hiện toàn diện các dòng vật liệu trong quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa. Sự phát triển của logistics xanh là tất yếu, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự quan tâm ngày càng cao về môi trường. Logistics xanh giúp giảm khí thải carbon và thúc đẩy phát triển bền vững (Dong-Fang Wang, 2018). Việc này ngày càng quan trọng hơn bao giờ hết.

1.1. Định Nghĩa Chi Tiết về Logistics và Logistics Xanh

Logistics không chỉ đơn thuần là vận chuyển, mà còn là quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng. Logistics xanh là một bước tiến, tích hợp các yếu tố môi trường vào quá trình này. Nó bao gồm việc sử dụng nhiên liệu sạch hơn, tối ưu hóa lộ trình vận chuyển để giảm lượng khí thải, và áp dụng các phương pháp đóng gói thân thiện với môi trường. Mục tiêu là giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong khi vẫn đảm bảo hiệu quả kinh tế. Các công ty đang ngày càng nhận ra rằng việc áp dụng logistics xanh không chỉ tốt cho hành tinh, mà còn giúp cải thiện hình ảnh thương hiệu và thu hút khách hàng.

1.2. Vai Trò Của Logistics Xanh Đối Với Thương Mại Quốc Tế

Logistics xanh đóng vai trò then chốt trong việc tăng cường thương mại quốc tế. Nó giúp các quốc gia đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Logistics hiệu quả và 'xanh' giúp giảm chi phí và tăng tính cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu. Các nghiên cứu chỉ ra rằng cải thiện hạ tầng logistics và vận chuyển có thể tăng cường khả năng cạnh tranh của các quốc gia. Việc áp dụng các tiêu chuẩn xanh trong logistics cũng giúp xây dựng hình ảnh thương hiệu quốc gia và thu hút đầu tư nước ngoài.

II. Thách Thức Xuất Khẩu Nông Sản Vai Trò Logistics Xanh

Tại Việt Nam, chi phí logistics chiếm phần lớn trong giá trị xuất khẩu, đặc biệt là đối với mặt hàng nông sản. Do những hạn chế về phát triển công nghệ và nguồn lực, các ngành xuất khẩu tại Việt Nam đang là nguồn phát thải carbon lớn. Theo Nguyễn Phương Liên (2022), logistics xanh là một mắt xích quan trọng góp phần giảm lượng CO2, tiết kiệm chi phí, tối ưu hóa chuỗi cung ứng, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động kinh doanh và tăng giá trị thương hiệu cho hàng hóa Việt Nam. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc áp dụng các giải pháp logistics xanh để nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt.

2.1. Chi Phí Logistics Cao Gánh Nặng Cho Nông Sản Việt

Chi phí logistics cao đang là một trong những rào cản lớn nhất đối với xuất khẩu nông sản Việt Nam. Các chi phí vận chuyển, lưu kho, và thủ tục hải quan chiếm một tỷ lệ đáng kể trong giá thành sản phẩm. Điều này làm giảm tính cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường quốc tế. Cần có những giải pháp để giảm chi phí logistics, như cải thiện hạ tầng giao thông, tối ưu hóa quy trình vận chuyển, và đơn giản hóa thủ tục hải quan. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý logistics cũng có thể giúp giảm chi phí và tăng hiệu quả.

2.2. Phát Thải Carbon Áp Lực Lên Ngành Xuất Khẩu Nông Sản

Ngành xuất khẩu nông sản Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng về giảm phát thải carbon. Các thị trường nhập khẩu lớn đang áp dụng các tiêu chuẩn môi trường khắt khe hơn, yêu cầu các nhà cung cấp phải chứng minh được cam kết giảm phát thải. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam phải đầu tư vào các công nghệ và quy trình sản xuất thân thiện với môi trường. Logistics xanh đóng vai trò quan trọng trong việc giúp giảm lượng khí thải trong quá trình vận chuyển và phân phối nông sản.

III. Giải Pháp Logistics Xanh Nâng Cao Xuất Khẩu Nông Sản

Để giải quyết những thách thức trên, cần có các giải pháp đồng bộ để phát triển logistics xanh trong ngành nông sản. Điều này bao gồm việc đầu tư vào hạ tầng giao thông xanh, sử dụng các phương tiện vận chuyển tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện với môi trường, và áp dụng các quy trình quản lý chuỗi cung ứng xanh. Hợp tác giữa các doanh nghiệp, chính phủ, và các tổ chức phi chính phủ là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của logistics xanh. Việc này sẽ tạo ra một chuỗi cung ứng nông sản bền vững và cạnh tranh hơn.

3.1. Đầu Tư Vào Hạ Tầng Giao Thông Xanh Giải Pháp Cốt Lõi

Đầu tư vào hạ tầng giao thông xanh là một trong những giải pháp quan trọng nhất để phát triển logistics xanh trong ngành nông sản. Điều này bao gồm việc xây dựng các tuyến đường sắt, đường thủy, và đường bộ hiện đại và thân thiện với môi trường. Sử dụng các phương tiện vận chuyển điện và hybrid cũng là một lựa chọn tốt để giảm phát thải. Chính phủ cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng giao thông xanh. Điều này sẽ giúp giảm chi phí vận chuyển và tăng tính cạnh tranh cho nông sản Việt.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Tối Ưu Hóa Chuỗi Cung Ứng Nông Sản

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng nông sản. Các hệ thống quản lý chuỗi cung ứng dựa trên nền tảng đám mây cho phép các doanh nghiệp theo dõi và quản lý hàng hóa từ trang trại đến bàn ăn một cách hiệu quả. Các công nghệ như blockchain có thể giúp tăng tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc cho nông sản. Việc sử dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo có thể giúp dự báo nhu cầu thị trường và tối ưu hóa quy trình sản xuất và vận chuyển.

3.3. Khuyến Khích Doanh Nghiệp Áp Dụng Thực Hành Xanh

Chính phủ cần có các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các thực hành xanh trong hoạt động logistics. Điều này có thể bao gồm việc cung cấp các khoản vay ưu đãi, giảm thuế, và hỗ trợ kỹ thuật cho các doanh nghiệp đầu tư vào các công nghệ và quy trình logistics xanh. Các tiêu chuẩn và chứng nhận xanh cũng có thể giúp các doanh nghiệp chứng minh cam kết của mình với môi trường. Việc tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi sẽ giúp thúc đẩy sự phát triển của logistics xanh trong ngành nông sản.

IV. Logistics Xanh Nghiên Cứu Kết Quả Tác Động Xuất Khẩu

Hiện có rất ít các nghiên cứu Việt Nam khai thác sâu về mối quan hệ giữa logistics xanh và thương mại xuất khẩu của một mặt hàng cụ thể, đặc biệt đối với mặt hàng nông sản. Do đó, nhóm nghiên cứu đã chọn đề tài “Tác động của logistics xanh đến năng lực xuất khẩu nông sản chủ lực của Việt Nam thông qua mô hình trọng lực mở rộng”. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích và đánh giá tác động của logistics xanh đến xuất khẩu nông sản nói chung và 3 mặt hàng nông sản chủ lực cụ thể là: gạo, cà phê, hạt điều của Việt Nam đến các nước đối tác trọng yếu thông qua mô hình trọng lực và mô hình hồi quy dữ liệu bảng.

4.1. Mô Hình Trọng Lực Mở Rộng Phân Tích Tác Động

Mô hình trọng lực mở rộng được sử dụng để phân tích tác động của logistics xanh đến xuất khẩu nông sản. Mô hình này dựa trên nguyên tắc rằng thương mại giữa hai quốc gia tỉ lệ thuận với quy mô kinh tế của họ và tỉ lệ nghịch với khoảng cách giữa họ. Các yếu tố logistics xanh được đưa vào mô hình để xem xét tác động của chúng đến thương mại. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng logistics xanh có tác động tích cực đến xuất khẩu nông sản, đặc biệt là đối với các mặt hàng có giá trị cao.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của LPI và EPI

Nghiên cứu sử dụng chỉ số hiệu quả logistics (LPI) và chỉ số hiệu quả môi trường (EPI) để đo lường hiệu quả logistics xanh. Kết quả cho thấy rằng các quốc gia có LPI và EPI cao hơn có xu hướng xuất khẩu nông sản nhiều hơn. Điều này cho thấy rằng logistics xanh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại nông sản. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng tác động của logistics xanh có thể khác nhau tùy thuộc vào loại nông sản và thị trường xuất khẩu.

4.3. Thực Trạng Logistics Xanh trong Xuất Khẩu Nông Sản Việt Nam

Phân tích thực trạng logistics xanh của Việt Nam trong xuất khẩu nông sản cho thấy vẫn còn nhiều hạn chế. Hạ tầng giao thông còn yếu kém, quy trình logistics còn phức tạp, và các tiêu chuẩn môi trường chưa được áp dụng rộng rãi. Tuy nhiên, cũng có những tín hiệu tích cực, như việc các doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến logistics xanh và việc chính phủ đang có những chính sách khuyến khích phát triển logistics xanh. Cần có những nỗ lực hơn nữa để cải thiện logistics xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt Nam.

V. Giải Pháp Logistics Xanh Đề Xuất Triển Vọng Tương Lai

Nghiên cứu này đề xuất các kiến nghị và giải pháp tăng cường hiệu quả logistics theo hướng xanh hóa logistics. Mục tiêu là để hoạt động logistics xanh ngày càng phát triển một cách bền vững, thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa Việt Nam và mở rộng thị phần. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để thực hiện các giải pháp này. Việc này sẽ giúp Việt Nam xây dựng một ngành nông nghiệp bền vững và cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế.

5.1. Kiến Nghị Chính Sách Thúc Đẩy Logistics Xanh

Chính phủ cần có các chính sách rõ ràng và nhất quán để thúc đẩy logistics xanh. Điều này bao gồm việc xây dựng các tiêu chuẩn môi trường, cung cấp các ưu đãi tài chính cho các doanh nghiệp áp dụng logistics xanh, và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Cần có một cơ quan đầu mối để điều phối các hoạt động liên quan đến logistics xanh. Việc này sẽ giúp tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi và khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào logistics xanh.

5.2. Giải Pháp Doanh Nghiệp Nâng Cao Hiệu Quả

Các doanh nghiệp cần chủ động áp dụng các giải pháp logistics xanh để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm tác động đến môi trường. Điều này bao gồm việc sử dụng các phương tiện vận chuyển tiết kiệm nhiên liệu, tối ưu hóa quy trình vận chuyển, và áp dụng các phương pháp đóng gói thân thiện với môi trường. Các doanh nghiệp cũng cần đầu tư vào đào tạo nhân lực để nâng cao kiến thức và kỹ năng về logistics xanh. Việc hợp tác với các đối tác trong chuỗi cung ứng cũng có thể giúp các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm và giảm chi phí.

5.3. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Đa Dạng Hóa Phạm Vi

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc đa dạng hóa phạm vi nghiên cứu và sử dụng các phương pháp phân tích phức tạp hơn. Điều này có thể bao gồm việc xem xét tác động của logistics xanh đến các loại nông sản khác nhau, phân tích tác động của logistics xanh đến các thị trường xuất khẩu khác nhau, và sử dụng các mô hình kinh tế lượng phức tạp hơn để phân tích dữ liệu. Các nghiên cứu trong tương lai cũng có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chính sách và giải pháp logistics xanh khác nhau.

Nội dung chính

Tác Động Của Logistics Xanh Đến Năng Lực Xuất Khẩu Nông Sản Chủ Lực Của Việt Nam Thông Qua Mô Hình Trọng Lực Mở Rộng

---

Tóm tắt nghiên cứu

Đề tài "Tác động của logistics xanh đến năng lực xuất khẩu nông sản chủ lực của Việt Nam thông qua mô hình trọng lực mở rộng" được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu Trường Đại học Thương Mại dưới sự hướng dẫn của ThS. Trương Quang Minh. Nghiên cứu tập trung giải quyết câu hỏi trọng tâm: Hiệu quả logistics xanh tác động như thế nào và ở mức độ nào đến kim ngạch xuất khẩu nông sản chung cũng như ba mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam gồm Gạo, Cà phê và Hạt điều sang 21 thị trường đối tác trọng điểm?

• Phương pháp tiếp cận: Nghiên cứu kết hợp khung lý thuyết thương mại quốc tế với mô hình kinh tế lượng dữ liệu bảng (Panel Data), ứng dụng mô hình trọng lực mở rộng. Hiệu quả logistics xanh được lượng hóa thông qua việc kết hợp Chỉ số Hiệu quả Logistics (LPI) của Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Chỉ số Hiệu suất Môi trường (EPI) nhằm xây dựng thước đo Logistics xanh (GLPI). Các mô hình Pooled OLS, Fixed Effects (FEM), Random Effects (REM) và Feasible Generalized Least Squares (FGLS) được áp dụng để xử lý triệt để hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan.
• Phát hiện then chốt: Kết quả ước lượng thực nghiệm khẳng định chỉ số logistics xanh có mối tương quan thuận chiều mạnh mẽ và có ý nghĩa thống kê cao đối với năng lực xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Việc cải thiện năng lực logistics xanh giúp gia tăng đáng kể kim ngạch xuất khẩu sang các đối tác quốc tế.
• Hàm ý thực tiễn: Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học vững chắc cho việc chuyển đổi chuỗi cung ứng nông sản truyền thống sang mô hình logistics xanh, coi đây là đòn bẩy chiến lược để vượt qua các rào cản kỹ thuật phi thuế quan và phát triển thương mại bền vững.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

Việt Nam hiện nằm trong nhóm 15 quốc gia xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới và đứng thứ hai tại khu vực Đông Nam Á, với 11 nhóm mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Nông nghiệp không chỉ đóng vai trò trụ đỡ của nền kinh tế mà còn là động lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam đang đối mặt với bài toán kép: chi phí logistics nội địa chiếm tỷ trọng rất cao trong giá thành sản phẩm và lượng phát thải khí nhà kính (GHG) từ chuỗi cung ứng còn lớn.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            BỐI CẢNH THƯƠNG MẠI MỚI                                |
|  - Cam kết Net Zero & Tiêu chuẩn ESG toàn cầu                                    |
|  - Rào cản kỹ thuật: EVFTA, CPTPP, CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon)     |
|  - Xu hướng tiêu dùng: Nông sản sạch, truy xuất nguồn gốc, dấu chân carbon thấp  |
+------------------------------------------+----------------------------------------+
                                           |
                                           v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        KHOẢNG TRỐNG TRONG NGHIÊN CỨU                              |
|  - Các nghiên cứu trước chỉ dùng LPI đơn thuần (chưa tích hợp yếu tố môi trường)  |
|  - Hầu hết nghiên cứu chỉ dừng ở mức độ thương mại chung, thiếu chiều sâu từng   |
|    ngành hàng nông sản cụ thể (Gạo, Cà phê, Hạt điều)                             |
+------------------------------------------+----------------------------------------+
                                           |
                                           v
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        GIẢI PHÁP ĐỀ TÀI CUNG CẤP                                  |
|  => Thiết lập chỉ số GLPI và kiểm định thực nghiệm qua Mô hình trọng lực mở rộng |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Trong dòng chảy kinh tế xanh, các thị trường nhập khẩu phát triển (EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản) liên tục nâng chuẩn quy định về môi trường, phát thải carbon và đóng gói tái chế. Logistics truyền thống vốn chỉ tối ưu hóa chi phí và thời gian đã không còn đáp ứng được yêu cầu cạnh tranh mới. Sự chậm trễ trong việc "xanh hóa" logistics sẽ biến các quy chuẩn môi trường thành rào cản thương mại kỹ thuật khắt khe.

Nghiên cứu này lấp đầy khoảng trống học thuật quan trọng:

1. Tính đa chiều: Bổ sung biến số môi trường vào chỉ số logistics để phản ánh toàn diện bản chất "xanh" thay vì chỉ dùng LPI đơn thuần.
2. Tính cụ thể: Đi sâu vào phân tích định lượng từng mặt hàng nông sản mũi nhọn thay vì chỉ nhìn nhận thương mại hàng hóa tổng quát.

---

Methodology và approach

Công trình ứng dụng quy trình nghiên cứu khoa học chặt chẽ, kết hợp hài hòa giữa phân tích định tính và mô hình định lượng kinh tế lượng.

                    QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
                    
 [Dữ liệu thứ cấp: WB, ITC, GSO]  --->  [Xây dựng biến GLPI = f(LPI, EPI)]
                                                     |
                                                     v
 [Mô hình Trọng lực mở rộng]     --->  [Hồi quy dữ liệu bảng: Pooled OLS, FEM, REM]
                                                     |
                                                     v
 [Kiểm định khuyết tật mô hình]   --->  [Khắc phục bằng FGLS (Ước lượng tối ưu)]

1. Khung lý thuyết nền tảng

Nghiên cứu dựa trên hệ thống các lý thuyết kinh điển trong thương mại quốc tế:

• Lý thuyết lợi thế so sánh (David Ricardo) và Lý thuyết Heckscher-Ohlin (H-O): Giải thích động lực chuyên môn hóa xuất khẩu các mặt hàng thâm dụng tài nguyên và lao động nông nghiệp.
• Lý thuyết thương mại mới (NTT) (Paul Krugman): Nhấn mạnh hiệu quả kinh tế nhờ quy mô và mạng lưới cung ứng.
• Lý thuyết mô hình trọng lực (Gravity Model) (Tinbergen 1962, Anderson 1979): Giải thích dòng chảy thương mại song phương tỷ lệ thuận với quy mô kinh tế ($GDP$) và tỷ lệ nghịch với khoảng cách địa lý ($Dist$).

2. Thu thập dữ liệu và cỡ mẫu

• Dữ liệu định lượng: Dữ liệu bảng cân bằng (Balanced Panel Data) thu thập trong giai đoạn 2010–2018 đối với 21 quốc gia đối tác nhập khẩu hàng đầu của nông sản Việt Nam (chiếm phần lớn thị phần xuất khẩu gạo, cà phê và điều).
• Nguồn dữ liệu: Ngân hàng Thế giới (World Bank), Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC TradeMap), Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO), Trung tâm Chính sách & Luật Môi trường Yale (Yale Center for Environmental Law & Policy).

3. Thiết lập mô hình hồi quy trọng lực mở rộng

Phương trình kinh tế lượng tổng quát có dạng logarit tuyến tính:

$$\ln(EX_{ijt}) = \alpha_0 + \beta_1 \ln(GLPI_{jt}) + \beta_2 \ln(GDPPC_{jt}) + \beta_3 \ln(POP_{jt}) + \beta_4 \ln(DIST_{ij}) + \beta_5 \ln(AGRILAND_{it}) + \beta_6 \ln(TRI_{it}) + \beta_7 \ln(EXRATE_{ijt}) + \beta_8 \ln(OPEN_{jt}) + \varepsilon_{ijt}$$

Trong đó:

• $EX_{ijt}$: Kim ngạch xuất khẩu nông sản (hoặc mặt hàng gạo, cà phê, điều) từ Việt Nam ($i$) sang nước đối tác ($j$) tại năm $t$.
• $GLPI_{jt}$: Chỉ số hiệu quả logistics xanh của nước nhập khẩu.
• $GDPPC_{jt}, POP_{jt}, OPEN_{jt}$: GDP bình quân đầu người, quy mô dân số và độ mở kinh tế của nước nhập khẩu.
• $DIST_{ij}$: Khoảng cách địa lý giữa Việt Nam và nước đối tác.
• $AGRILAND_{it}, TRI_{it}$: Tỷ trọng đất nông nghiệp và Chỉ số sẵn sàng công nghệ của Việt Nam.
• $EXRATE_{ijt}$: Tỷ giá hối đoái song phương.

4. Kỹ thuật phân tích và độ tin cậy

Nhóm tác giả tiến hành các bước kiểm định nghiêm ngặt: kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến (VIF), kiểm định Hausman (chọn lựa giữa FEM và REM), kiểm định Breusch-Pagan Lagrange Multiplier. Để khắc phục triệt để hiện tượng phương sai thay đổi (Heteroskedasticity) và tự tương quan (Autocorrelation) thường gặp ở dữ liệu bảng, phương pháp Ước lượng Bình phương Tối thiểu Tổng quát Khả thi (FGLS) được sử dụng làm kết quả kết luận cuối cùng, đảm bảo tính vững và hiệu quả của các ước lượng tham số.

---

Phát hiện chính

Các phân tích định lượng từ mô hình FGLS đã mang lại nhiều kết quả thực nghiệm có ý nghĩa khoa học sâu sắc:

Biến số độc lập	Xu hướng tác động	Mức ý nghĩa thống kê	Ý nghĩa kinh tế đối với xuất khẩu nông sản Việt Nam
Logistics Xanh (GLPI)	Thuận chiều (+)	$p < 0.01$	Tăng năng lực logistics xanh thúc đẩy mạnh mẽ kim ngạch xuất khẩu nông sản tổng thể và từng mặt hàng riêng lẻ.
Thu nhập đối tác (GDPPC)	Thuận chiều (+)	$p < 0.01$	Nước nhập khẩu có mức sống cao có nhu cầu nhập khẩu nông sản chế biến sâu và sẵn sàng chi trả cho sản phẩm bền vững.
Độ mở kinh tế (OPEN)	Thuận chiều (+)	$p < 0.05$	Mức độ hội nhập quốc tế của đối tác tạo thuận lợi cho việc giảm thuế quan và đơn giản hóa thủ tục thông quan nông sản.
Khoảng cách địa lý (DIST)	Nghịch chiều (-)	$p < 0.01$	Cự ly vận chuyển càng xa làm tăng chi phí logistics, tăng rủi ro suy giảm chất lượng và phát thải carbon.
Sẵn sàng công nghệ (TRI)	Thuận chiều (+)	$p < 0.05$	Nâng cao năng lực công nghệ giúp hiện đại hóa quy trình chế biến, bảo quản lạnh và truy xuất nguồn gốc.

                              MỨC ĐỘ NHẠY CẢM VỚI LOGISTICS XANH
                              
  [Hạt Điều]  =======================================================> Cao nhất (Yêu cầu khắt khe về bao bì, bảo quản)
  [Cà Phê]    ===============================================> Cao (Đòi hỏi vận tải giảm phát thải & kiểm soát độ ẩm)
  [Lúa Gạo]   ========================================> Khá cao (Phụ thuộc lớn vào logistics cảng biển & chuỗi vận chuyển)

1. Hiệu ứng thúc đẩy mạnh mẽ của Logistics xanh ($GLPI$): Chỉ số GLPI của nước đối tác có hệ số hồi quy dương và có ý nghĩa thống kê vượt trội. Điều này phản ánh rằng các quốc gia có hạ tầng logistics xanh đồng bộ sẽ rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tối ưu luồng vận tải hàng hóa và tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho nông sản Việt Nam.
2. Độ nhạy cảm của từng mặt hàng chủ lực:
   • Mặt hàng Hạt điều: Chịu tác động lớn nhất từ các tiêu chuẩn bao bì xanh và truy xuất nguồn gốc carbon do thị trường tiêu thụ chính nằm ở các nước phát triển (Hoa Kỳ, EU).
   • Mặt hàng Cà phê: Đòi hỏi chuỗi cung ứng xanh từ khâu bảo quản lạnh, giảm tiêu thụ năng lượng hóa thạch trong kho bãi để duy trì chất lượng hương vị.
   • Mặt hàng Lúa gạo: Khối lượng vận chuyển lớn phụ thuộc nhiều vào logistics cảng biển xanh và giảm chi phí hao hụt bốc dỡ.
3. Phát hiện bất ngờ về yếu tố khoảng cách và "xanh hóa" vận tải: Mặc dù khoảng cách địa lý ($DIST$) luôn là rào cản tự nhiên, nhưng mức độ cản trở thương mại giảm đi đáng kể khi kết hợp với năng lực logistics xanh vượt trội. Các giải pháp vận tải đa phương thức tối ưu năng lượng giúp bù đắp bất lợi về vị trí địa lý của Việt Nam đối với các thị trường xa xôi như Châu Âu hay Bắc Mỹ.

---

Đóng góp khoa học

1. Đóng góp về mặt lý luận

• Mở rộng lý thuyết mô hình trọng lực: Nghiên cứu đã làm phong phú thêm cơ sở lý thuyết thương mại quốc tế khi tích hợp chiều kích sinh thái ("Eco-efficiency") vào mô hình trọng lực cổ điển, chứng minh rằng biến số môi trường là nhân tố nội sinh quan trọng cấu thành chi phí giao dịch quốc tế.
• Hệ thống hóa khung lý thuyết Logistics xanh trong nông nghiệp: Xây dựng luận điểm rõ ràng về mối quan hệ tương hỗ giữa giảm phát thải chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh ngoại thương của các nước đang phát triển.

2. Đổi mới về phương pháp luận

• Sử dụng phương pháp kết hợp đa tiêu chí giữa LPI và EPI để lượng hóa chỉ số hiệu quả logistics xanh (GLPI), giải quyết được bài toán thiếu hụt dữ liệu đo lường trực tiếp về "tính xanh" của logistics ở cấp độ vĩ mô.
• Áp dụng quy trình kinh tế lượng đa bước (từ OLS, FEM, REM đến FGLS), đảm bảo tính vững của các ước lượng thống kê trong điều kiện mẫu dữ liệu bảng của nền kinh tế chuyển đổi.

3. Giá trị thực tiễn và khuyến nghị chính sách

• Đối với Chính phủ và các cơ quan quản lý: Cần hoàn thiện khung pháp lý về phát triển logistics xanh; quy hoạch hệ thống trung tâm logistics nông sản cấp vùng tích hợp kho lạnh sinh thái; ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông đa phương thức nhằm giảm phụ thuộc vào vận tải đường bộ tiêu tốn nhiên liệu.
• Đối với Doanh nghiệp xuất khẩu và Logistics: Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa chứng từ xuất nhập khẩu (Paperless Logistics); áp dụng các tiêu chuẩn quản lý môi trường quốc tế (ISO 14001); đầu tư phương tiện vận tải sử dụng năng lượng sạch và sử dụng bao bì sinh học tự phân hủy.

---

Đối tượng quan tâm

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                                    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [HỌC THUẬT & NGHIÊN CỨU]                                                         |
|  - Giảng viên, sinh viên, nhà nghiên cứu kinh tế quốc tế & chuỗi cung ứng        |
|  => Cung cấp khung mô hình thực nghiệm và tài liệu tham khảo chất lượng cao.      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU NÔNG SẢN & LOGISTICS]                                    |
|  - Hiệp hội Lương thực (VFA), Hiệp hội Cà phê - Ca cao (VICOFA), VINACAS          |
|  => Kim chỉ nam cắt giảm chi phí ẩn, đáp ứng tiêu chuẩn xanh của nhà mua hàng.    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC]                                                       |
|  - Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, Bộ Giao thông Vận tải  |
|  => Căn cứ thực chứng để ban hành chính sách hỗ trợ phát triển chuỗi giá trị xanh.|
+-----------------------------------------------------------------------------------+

• Giới học thuật và nghiên cứu kinh tế: Cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị cao về phương pháp ứng dụng mô hình trọng lực mở rộng, phân tích dữ liệu bảng và phương pháp luận đo lường kinh tế học môi trường.
• Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản & đơn vị cung cấp dịch vụ 3PL/4PL: Nhận diện rõ tầm quan trọng của việc xanh hóa quy trình đóng gói, bảo quản, vận chuyển để gia tăng giá trị thương hiệu và mở rộng thị phần tại các thị trường cao cấp.
• Các nhà hoạch định chính sách vĩ mô: Có cơ sở dữ liệu thực nghiệm để xây dựng các chính sách ưu đãi thuế, đất đai và tín dụng xanh cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng logistics bền vững đến năm 2030, tầm nhìn 2040.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu này là gì?

Nghiên cứu chứng minh rằng Logistics xanh không phải là gánh nặng chi phí mà là động lực thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu. Hiệu quả logistics xanh của cả nước xuất khẩu và nước nhập khẩu đều có tác động thuận chiều, có ý nghĩa thống kê cao đối với kim ngạch xuất khẩu nông sản chủ lực Việt Nam.

2. Phương pháp luận của nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Điểm độc đáo là nghiên cứu đã kết hợp chỉ số LPI (hiệu năng vận tải, thông quan, hạ tầng) với chỉ số EPI (chất lượng môi trường, phát thải carbon) để tạo nên chỉ số đại diện GLPI, sau đó kiểm định qua mô hình trọng lực mở rộng bằng phương pháp FGLS để loại bỏ hoàn toàn các lỗi phương sai thay đổi và tự tương quan.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các ngành hàng khác không?

Có. Mặc dù mô hình tập trung vào Gạo, Cà phê và Hạt điều, khung phân tích và kết luận về tác động của GLPI hoàn toàn có thể áp dụng cho các ngành hàng nông lâm thủy sản khác (như Thủy sản, Trái cây, Gỗ) hoặc các ngành công nghiệp chế tạo có chuỗi cung ứng thâm dụng phát thải.

4. Hướng phát triển tiếp theo của nghiên cứu này là gì?

Các nghiên cứu tiếp theo có thể:

• Mở rộng chuỗi thời gian dữ liệu sau năm 2020 để đánh giá biến động hậu đại dịch COVID-19 và xung đột địa chính trị.
• Thu thập dữ liệu vi mô cấp doanh nghiệp để đánh giá mức độ sẵn sàng chi trả cho chuyển đổi logistics xanh.
• Đi sâu vào cấu phần chuỗi logistics lạnh (Cold Chain) chuyên biệt cho từng loại nông sản tươi sống.

5. Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) có thể ứng dụng kết quả này như thế nào?

Doanh nghiệp SMEs có thể bắt đầu từ các giải pháp chi phí thấp: chuẩn hóa quy trình đóng gói bằng vật liệu tái chế, số hóa chứng từ hải quan để giảm giấy tờ, kết nối các sàn giao dịch vận tải nhằm tối ưu hóa tải trọng chiều về, tránh lãng phí nhiên liệu.

---

Kết luận

Báo cáo nghiên cứu khoa học của nhóm tác giả Trường Đại học Thương Mại là một công trình nghiên cứu công phu, giải quyết kịp thời yêu cầu cấp bách của thực tiễn xuất khẩu nông sản Việt Nam trong thời đại chuyển dịch xanh. Bằng việc ứng dụng mô hình trọng lực mở rộng và kỹ thuật kinh tế lượng hiện đại, nghiên cứu đã khẳng định vị trí chiến lược của logistics xanh trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chuyển đổi sang logistics xanh không còn là sự lựa chọn mang tính khuyến khích, mà là yêu cầu bắt buộc mang tính sống còn để nông sản Việt Nam giữ vững vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu. Đã đến lúc các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cần hành động đồng bộ, coi logistics xanh là khoản đầu tư chiến lược cho tương lai phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan nghiên cứu về hoạt động logistics và logistics xanh Vào đầu thế kỷ 20, thuật ngữ logistics bắt đầu được sử dụng trong lĩnh vực kinh tế và trong văn học kinh tế. Vào đầu những năm 70, các chuyên gia đã bắt đầu áp dụng lý thuyết logistics vào thực tiễn. Trong cuốn sách “Logistics and Supply Chain Management, 4th edition” (Christopher, 2011, tr.2), thuật ngữ này được định nghĩa là “Quá trình quản lý chiến lược việc mua sắm, vận chuyển và lưu trữ vật tư, linh kiện, thành phẩm hoàn chỉnh và luồng thông tin có liên quan đi kèm giữa các doanh nghiệp thông qua tổ chức và các kênh tiếp thị của họ theo cách tôi đa hóa lợi nhuận hiện tại và tương lai thông qua chi phí”.

Logistics là tóm tắt của tất cả các hoạt động cho quản lý và thực hiện toàn diện các dòng vật liệu trong quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa. Để đạt được hiệu suất cao nhất với tối đa hóa năng suất sản xuất, logistics, từ các cấp độ chiến lược, chiến thuật và hoạt động, đề xuất các hành động tương ứng nhằm đạt được kết quả yêu cầu bằng cách sử dụng tất cả các phương tiện khoa học và công nghệ, kinh tế và khoa học máy tính có sẵn. Mục đích của logistics là tạo ra một dòng vật liệu thống nhất, tích hợp, tối ưu hóa, được tạo ra từ các phần khác nhau của hệ thống theo cách đảm bảo một sự trao đổi liên tục của hàng hóa và dịch vụ. Hiện nay Logistics đã trở thành một phần thiết yếu cho sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), Logistics hiệu quả đề cập đến việc giảm thiểu chi phí vận chuyển, lưu trữ và chuyển nhượng sản phẩm đến người tiêu dùng từ các công ty. Đặc biệt những năm gần đây, trọng tâm của các ngành là giảm thiểu lượng khí thải carbon và điều chỉnh các hoạt động Logistics nhằm thúc đẩy sự bền vững và giảm tác động lâu dài. Dựa trên tổng quan các công trình nghiên cứu trước đây, nhóm tác giả nhận thấy một số hướng nghiên cứu chính mà các nhà nghiên cứu quốc tế và trong nước đang triển khai như sau: Thứ nhất, nghiên cứu về mối quan hệ giữa logistics với các yếu tố môi trường: Bằng mô hình GMM, Liu Jie, Qi Yuan và các cộng sự (2018) đã nghiên cứu mối liên hệ giữa hiệu quả hoạt động logistics và lượng khí thải CO2 ở 42 quốc gia châu Á “The relationship between environment and logistics performance: Evidence from Asian countries”. Sử dụng dữ liệu thứ cấp trong giai đoạn 2007–2016, nhóm tác giả đã đưa ra bằng chứng cho thấy hiệu quả hoạt động logistics và các chỉ số môi trường có liên quan chặt chẽ với nhau ở các quốc gia châu Á.

Tần suất vận chuyển hàng đến người nhận hàng trong thời gian giao hàng theo lịch trình không hiệu quả sẽ làm tăng lượng khí thải CO2, 7 mặt khác cải thiện chỉ số LPI của lô hàng quốc tế giúp giảm đáng kể ô nhiễm môi trường. Điều này chứng thực vai trò của các yếu tố cấu thành nên LPI (theo dõi và truy tìm, chất lượng và năng lực dịch vụ, chất lượng cơ sở hạ tầng và hiệu quả của hải quan) có tác động giảm thiểu ô nhiễm mạnh mẽ. Cũng thông qua mô hình GMM, bài nghiên cứu "Green supply chain management, economic growth and environment: a GMM based evidence" của Khan S.R và các cộng sự đã xây dựng một mẫu không đồng nhất gồm 43 nền kinh tế (các quốc gia có thu nhập thấp, trung bình và cao). Kết quả của mô hình nhấn mạnh rằng các hoạt động logistics tạo ra một lượng phát thải carbon đáng kể, cho thấy lĩnh vực logistics vẫn phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch.

Việc tiêu thụ năng lượng không tái tạo tăng cao này dẫn đến những tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Ngược lại, việc chuyển đổi từ nguồn năng lượng hóa thạch sang nguồn năng lượng tái tạo tác động tích cực đến quá trình tăng trưởng kinh tế. Hasan Ağan Karaduman và cộng sự (2020) đã sử dụng mô hình dữ liệu bảng tác động cố định để loại bỏ nguồn nội sinh có thể có bằng cách kiểm soát các yếu tố không thể quan sát được và không thay đổi theo thời gian, qua đó phân tích mối quan hệ giữa hiệu quả hoạt động logistics và lượng khí thải carbon dioxide ở các nước Balkan, kết quả chỉ ra rằng, nếu chỉ số LPI càng cao thì lượng khí thải cacbon càng ít, nói cách khác, có mối quan hệ tích cực giữa hiệu suất hậu cần và hiệu suất carbon của các quốc gia Balkan được lấy mẫu. Thứ hai, nghiên cứu về cách tiếp cận đo lường hiệu quả logistics xanh Hiện nay nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng hoạt động logistics xanh góp phần tích cực vào hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường thông qua việc quản lý nó một cách hiệu quả và năng suất.

Là một công cụ hữu ích để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngành logistics từ góc độ bền vững, sự kết hợp giữa LPI và các yếu tố môi trường đã được một số nhà nghiên cứu sử dụng, đặc biệt trong đó GLPI được đề xuất là một chỉ số tốt về hiệu quả hậu cần xanh của một quốc gia, cho thấy tác động của khả năng cạnh tranh logistics của quốc gia đó đối với môi trường. Các nghiên cứu lý thuyết về tác động của Logistics đến các hoạt động kinh tế nói chung khá đa dạng, tuy nhiên hầu hết các nghiên cứu này phần lớn dựa vào chỉ số LPI (Logistics Performance Index) được tính toán bởi Ngân hàng Thế giới (World Bank - WB) (Chakraborty & Mukherjee, 2016; Marti et al., 2014; Puertas et al., 2014; Uca et al. 8 Do đó, mới chỉ phản ánh các hoạt động logistics đơn thuần mà chưa tính đến các yếu tố nền tảng như phát thải khí nhà kính và tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch. Trong khi logistics xanh ngày càng được quan tâm hơn trong thời gian gần đây, các tài liệu nghiên cứu về mối quan hệ giữa nhân tố này đối với thương mại khu vực còn rất hạn chế trên thế giới, chủ yếu đến từ những khó khăn trong việc đo lường hiệu quả logistics xanh.

Trên cơ sở 6 chỉ số thành phần của chỉ số LPI truyền thống, một số tác giả đã nỗ lực xây dựng chỉ số GLPI (Green Logistics Performance Index) bằng việc tích hợp thêm vào chỉ số LPI truyền thống với các chỉ số về môi trường như chỉ số CO2 (Le và cộng sự, 2022; Wang và cộng sự, 2018) hay nhóm chỉ số N20, CH4, Fgas, Fossil (Fan và cộng sự, 2022) để chỉ ra tác động tích cực của logistics xanh đến khối lượng xuất khẩu của nhóm nước thuộc cùng một khu vực thương mại. Một số nghiên cứu trước đây về logistics xanh được lấy cảm hứng từ việc mở rộng lưu lượng xe tải trong thời kỳ xe tải gây ra mức độ ô nhiễm ở mức, từ đó McKinnon và các công sự vào năm 2015 đã đề xuất một phương pháp nghiên cứu logistics xanh (GL) để nắm bắt mối liên hệ giữa hoạt động logistics và chất lượng môi trường. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ giới hạn ở lĩnh vực vận tải hàng hóa và chưa mở rộng ra những lĩnh vực khác. Trong khuôn khổ bài nghiên cứu "Measuring supply chain efficiency from a green perspective" nhóm tác giả Hokey Min và Ilsuk Kim năm 2011 cũng đã xây dựng chỉ số hiệu suất hậu cần xanh (green logistics performance index) (GLPI).

Đây là một phân tích vĩ mô đo lường hiệu quả chuỗi cung ứng xanh của một quốc gia bằng cách kết hợp chỉ số hiệu suất logistics (LPI) và chỉ số hiệu quả môi trường (EPI), bài viết này sử dụng dữ liệu thứ cấp do Ngân hàng Thế giới và Diễn đàn Kinh tế Thế giới công bố. Đây là nỗ lực đầu tiên nhằm đo lường hiệu quả chuỗi cung ứng của một quốc gia từ góc độ xanh bằng cách đề xuất GLPI kết hợp LPI và EPI và cũng là tài liệu đầu tiên trong giới học thuật quản lý chuỗi cung ứng sử dụng cả LPI và EPI. Tổng quan nghiên cứu về logistics và logistic xanh liên quan đến thương mại quốc tế Sự cạnh tranh ngày càng tăng trong môi trường kinh doanh toàn cầu đã làm cho logistics trở thành một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định hiệu quả cạnh tranh của một quốc gia (Martí & cộng sự, 2014). Tầm quan trọng của logistics và tác động của nó đối với thương mại quốc tế đã thu hút rất nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu (Behar & Manners, 2008; Puertas & cộng sự, 2014).

Behar & Manners (2008) đánh giá tác động của hiệu suất logistics (LPI) đến xuất khẩu của hơn 100 quốc gia. Các tác giả này kết luận LPI có tác động tích cực đến thương mại quốc tế của các nước này. Đặc biệt, xuất khẩu 9 của các quốc gia không giáp biển phụ thuộc vào logistics của các nước láng giềng. Các tác giả này cũng chỉ ra rằng việc nâng cao chất lượng hoạt động logistics có thể làm giảm tác động của khoảng cách đến thương mại quốc tế, nhưng không loại bỏ chúng.

Korinek & Sourdin (2011) sử dụng mô hình trọng lực mở rộng để đánh giá tác động của logistics đến thương mại quốc tế của những hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển và đường hàng không. Tác động khác nhau của cơ sở hạ tầng logistics đối với các nước có thu nhập thấp, trung bình và cao hơn cũng được phân tích. Các tác giả này kết luận logistics thúc đẩy gia tăng ngoại thương, đặc biệt là đối với các quốc gia gặp bất lợi do ở xa các thị trường chính. Kết quả ước lượng cho thấy việc nâng cao chất lượng dịch vụ logistics sẽ làm giảm chi phí vận chuyển hàng hóa và sau đó nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu của một quốc gia.

Kết quả nghiên cứu của họ cũng khẳng định rằng logistics có ảnh hưởng đến cả khối lượng và giá trị xuất khẩu Gani (2017) phân tích tác động của hoạt động logistics đến xuất nhập khẩu của 60 quốc gia từ 2007 đến 2014. Nghiên cứu này mô hình hóa thương mại quốc tế là một hàm của GDP, tỷ giá, tự do hóa thương mại, khoảng cách và chỉ số hiệu suất logistics. Kết quả ước lượng từ phương trình xuất nhập khẩu tiêu chuẩn cho thấy hoạt động logistics tổng thể có tương quan tích cực và có ý nghĩa thống kê với cả xuất khẩu và nhập khẩu. Phân tích cũng được mở rộng bằng cách ước lượng xem các thành phần của chỉ số hiệu suất logistics có quan trọng đối với thương mại quốc tế hay không.