Tác động của kiều hối đến sự tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueh tác động của kiều hối đến sự tăng trưởng kinh tế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Lý Thu Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Thị Thu Hồng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Kiều Hối Đến Tăng Trưởng Kinh Tế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC CÁC BẢNG
• 4. DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• 5. TÓM TẮT
• 6. 1.1 Vấn đề nghiên cứu
• 7. 2 Mục tiêu nghiên cứu
• 8. 3 Phương pháp nghiên cứu
• 9. 4 Phạm vi nghiên cứu
• 10. 5 Kết quả nghiên cứu
• 11. 6 Kết cấu của luận văn
• 12. TỔNG QUAN NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 12.1. Các lý thuyết liên quan đến kiều hối
• 12.2. Các kênh chuyển kiều hối
• 12.3. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết
• 12.3.1. Tác động tích cực của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế
• 12.3.2. Tác động tiêu cực của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế
• 13. DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 13.1. Phương pháp nghiên cứu
• 13.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 14. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 14.1. Kết quả thống kê mô tả
• 14.2. Ma trận tương quan
• 14.3. Kết quả thực nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Kiều hối đã trở thành một nguồn tài chính quan trọng cho nền kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây. Theo thống kê từ Ngân hàng Thế giới, kiều hối không chỉ giúp cải thiện đời sống của nhiều hộ gia đình mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế chung của quốc gia. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh khác nhau của kiều hối và tác động của nó đến tăng trưởng kinh tế, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho chính sách quản lý kiều hối tại Việt Nam.

1.1. Kiều hối và vai trò của nó trong nền kinh tế Việt Nam

Kiều hối được định nghĩa là các khoản tiền mà người lao động Việt Nam ở nước ngoài gửi về cho gia đình và bạn bè tại quê hương. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, kiều hối đã đạt mức kỷ lục trong những năm gần đây, góp phần đáng kể vào GDP của Việt Nam. Nguồn kiều hối này không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư trong nước.

1.2. Tác động tích cực của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế

Nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế thông qua việc tăng cường tiêu dùng và đầu tư. Các hộ gia đình nhận kiều hối thường sử dụng tiền để đầu tư vào giáo dục, y tế và các hoạt động sản xuất, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Hơn nữa, kiều hối còn giúp cải thiện cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam.

II. Những thách thức trong việc quản lý kiều hối tại Việt Nam

Mặc dù kiều hối mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc quản lý dòng kiều hối cũng gặp không ít thách thức. Các vấn đề như đô la hóa, rửa tiền và sự phụ thuộc vào kiều hối đang đặt ra nhiều câu hỏi cho các nhà hoạch định chính sách. Cần có những biện pháp hiệu quả để quản lý và sử dụng nguồn kiều hối một cách hợp lý.

2.1. Đô la hóa và tác động của nó đến nền kinh tế

Đô la hóa là hiện tượng khi một lượng lớn kiều hối được giữ dưới dạng ngoại tệ, gây khó khăn cho Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Điều này có thể dẫn đến sự bất ổn trong hệ thống tài chính và làm giảm khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

2.2. Nguy cơ rửa tiền từ dòng kiều hối

Dòng kiều hối có thể trở thành kênh rửa tiền cho các hoạt động phi pháp. Việc thiếu kiểm soát và quản lý chặt chẽ có thể dẫn đến việc các đối tượng xấu lợi dụng kiều hối để thực hiện các giao dịch bất hợp pháp, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế

Để phân tích tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế, nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy với dữ liệu bảng từ 29 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000-2017. Phương pháp này cho phép đánh giá mối quan hệ phi tuyến giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế, từ đó đưa ra những kết luận chính xác hơn.

3.1. Dữ liệu và nguồn thông tin

Dữ liệu được thu thập từ các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Các biến số chính bao gồm tỷ lệ kiều hối trên GDP, tỷ lệ tăng trưởng dân số và tỷ lệ chi tiêu chính phủ. Việc sử dụng dữ liệu bảng giúp tăng tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.2. Phương pháp hồi quy và phân tích dữ liệu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp hồi quy tác động cố định (Fixed Effects) để kiểm tra mối quan hệ giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế. Phương pháp này giúp loại bỏ các yếu tố không quan sát được và tập trung vào mối quan hệ giữa các biến trong mô hình.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có mối quan hệ phi tuyến với tăng trưởng kinh tế. Khi tỷ lệ kiều hối trên GDP ở mức thấp, nó có tác động tích cực đến tăng trưởng. Tuy nhiên, khi vượt quá ngưỡng nhất định, kiều hối có thể gây ra tác động tiêu cực. Điều này cho thấy cần có chính sách hợp lý để quản lý dòng kiều hối.

4.1. Tác động tích cực của kiều hối đến tăng trưởng GDP

Khi tỷ lệ kiều hối trên GDP ở mức thấp, nó kích thích tiêu dùng và đầu tư, từ đó thúc đẩy tăng trưởng GDP. Các hộ gia đình sử dụng kiều hối để đầu tư vào giáo dục và y tế, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và năng suất lao động.

4.2. Tác động tiêu cực khi kiều hối vượt ngưỡng

Khi tỷ lệ kiều hối trên GDP vượt quá ngưỡng nhất định, nó có thể dẫn đến tình trạng phụ thuộc vào kiều hối, làm giảm động lực làm việc và đầu tư của người dân. Điều này có thể gây ra những hệ lụy tiêu cực cho nền kinh tế trong dài hạn.

V. Kết luận và khuyến nghị cho chính sách quản lý kiều hối

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng kiều hối có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều thách thức. Cần có những chính sách hợp lý để quản lý dòng kiều hối, nhằm tối ưu hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro. Các khuyến nghị bao gồm tăng cường quản lý dòng kiều hối, khuyến khích đầu tư và sử dụng kiều hối một cách hiệu quả.

5.1. Chính sách khuyến khích đầu tư từ kiều hối

Chính phủ cần có các chính sách khuyến khích người nhận kiều hối đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, giáo dục và y tế. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.2. Tăng cường quản lý và giám sát dòng kiều hối

Cần thiết lập các cơ chế quản lý và giám sát chặt chẽ hơn đối với dòng kiều hối, nhằm ngăn chặn các hoạt động phi pháp và đảm bảo rằng kiều hối được sử dụng hiệu quả cho phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, kiều hối đã trở thành một nguồn tài trợ quan trọng đối với các quốc gia đang phát triển. Theo số liệu của World Bank, tổng lượng kiều hối chuyển về các quốc gia trong mẫu nghiên cứu gồm 29 nước từ năm 2000 đến 2017 đã tăng từ khoảng 49 tỷ USD lên đến 247,4 tỷ USD, tương đương mức tăng hơn 5 lần. Kiều hối không chỉ góp phần bù đắp thâm hụt cán cân thương mại mà còn là nguồn ngoại tệ ổn định, hỗ trợ phát triển kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, tác động thực sự của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế vẫn còn nhiều tranh luận, đặc biệt là về tính phi tuyến và mức độ ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực.

Luận văn tập trung nghiên cứu tác động của kiều hối đến sự tăng trưởng kinh tế của 29 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000 – 2017, sử dụng dữ liệu bảng và phương pháp mô hình tác động cố định (Fixed Effects). Mục tiêu chính là kiểm định tác động của kiều hối đến tăng trưởng GDP bình quân đầu người, xác định bản chất tác động (tích cực hay tiêu cực) và làm rõ mối quan hệ phi tuyến giữa hai biến này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách nhằm tận dụng hiệu quả dòng kiều hối, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về kiều hối và tăng trưởng kinh tế, bao gồm:

• Định nghĩa kiều hối: Theo Ngân hàng Thế giới, kiều hối là các khoản tiền chuyển về từ người lao động hoặc dân di cư ở nước ngoài, được ghi nhận trong cán cân vãng lai quốc gia. Kiều hối có thể chuyển qua các kênh chính thức (ngân hàng, tổ chức tín dụng) hoặc phi chính thức (tiền mặt, người thân).

• Cán cân thanh toán quốc tế và cán cân vãng lai: Kiều hối là một phần quan trọng trong cán cân vãng lai, góp phần ổn định tài khoản vãng lai và cán cân thanh toán quốc tế.

• Tăng trưởng kinh tế: Được đo bằng tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người, phản ánh sự gia tăng tổng sản phẩm quốc nội theo thời gian.

• Mối quan hệ phi tuyến giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế: Kiều hối có thể tác động tích cực khi ở mức vừa phải, thông qua tăng tiết kiệm, đầu tư vào giáo dục, y tế và phát triển tài chính. Tuy nhiên, khi vượt quá ngưỡng, kiều hối có thể gây ra tác động tiêu cực như làm giảm cung lao động, kích thích đô la hóa, và ảnh hưởng đến tính cạnh tranh của nền kinh tế (căn bệnh Hà Lan).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng dữ liệu bảng của 29 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000 – 2017, với các biến chính gồm tỷ lệ kiều hối trên GDP, tỷ lệ nguồn vốn trên GDP, tăng trưởng dân số, chi tiêu chính phủ trên GDP, tỷ lệ M2 trên GDP và tỷ lệ lạm phát. Dữ liệu được thu thập từ World Bank và IMF.

• Mô hình nghiên cứu: Áp dụng mô hình hồi quy tác động cố định (Fixed Effects) để kiểm định tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế. Mô hình bao gồm biến log tỷ lệ kiều hối trên GDP và biến bình phương của nó để kiểm tra mối quan hệ phi tuyến.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng sai số chuẩn mạnh (robust standard error) để khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi. Kiểm định đa cộng tuyến, tự tương quan và lựa chọn mô hình phù hợp (FE so với RE) được thực hiện để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

• Timeline nghiên cứu: Phân tích dữ liệu trong 18 năm (2000-2017), đảm bảo đủ quan sát để đánh giá xu hướng và tác động lâu dài của kiều hối.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ phi tuyến giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế: Kết quả hồi quy mô hình tác động cố định cho thấy biến log tỷ lệ kiều hối trên GDP có hệ số dương (khoảng 2.57) và biến bình phương của nó có hệ số âm (-1.45), cả hai đều có ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Điều này chứng tỏ kiều hối tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế khi ở mức thấp đến vừa phải, nhưng khi vượt quá ngưỡng sẽ gây tác động tiêu cực.

2. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Tỷ lệ nguồn vốn trên GDP có tác động tích cực đến tăng trưởng (hệ số khoảng 8.37, ý nghĩa 10%), trong khi tăng trưởng dân số và chi tiêu chính phủ trên GDP có tác động tiêu cực (hệ số lần lượt -2.73 và -10.05, ý nghĩa 10% và 1%). Tỷ lệ lạm phát cũng có tác động tiêu cực và có ý nghĩa thống kê cao (mức 1%).

3. Phát triển tài chính (tỷ lệ M2 trên GDP): Mặc dù có hệ số dương, nhưng không có ý nghĩa thống kê, cho thấy vai trò của phát triển tài chính trong mẫu nghiên cứu còn hạn chế.

4. Kiểm định mô hình: Kiểm định Hausman cho thấy mô hình Fixed Effects phù hợp hơn mô hình Random Effects. Kiểm định đa cộng tuyến và tự tương quan được xử lý bằng sai số chuẩn mạnh, đảm bảo độ tin cậy của kết quả.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm trước đây, khẳng định kiều hối có tác động kép đến tăng trưởng kinh tế. Tác động tích cực xuất phát từ việc kiều hối giúp tăng tiết kiệm, đầu tư vào giáo dục, y tế và giảm hạn chế tín dụng, đặc biệt ở các vùng nông thôn. Ngược lại, tác động tiêu cực khi kiều hối vượt ngưỡng có thể do tâm lý phụ thuộc, giảm cung lao động và làm tăng giá đồng nội tệ, gây ra "căn bệnh Hà Lan".

So sánh với nghiên cứu của Hassan (2012) tại Bangladesh và Meyer & Shera (2017) tại các quốc gia Đông Âu, kết quả cũng cho thấy mối quan hệ phi tuyến và tác động tích cực của kiều hối khi được sử dụng hiệu quả. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế về biến nội sinh và thiếu các biến kiểm soát như chất lượng định chế tài chính, vốn con người, gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường cong parabol thể hiện mối quan hệ phi tuyến giữa tỷ lệ kiều hối trên GDP và tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người, cùng bảng hồi quy chi tiết các biến độc lập và kiểm định mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển kênh chuyển tiền kiều hối chính thức: Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi, ưu đãi và hoàn thiện hệ thống nhận kiều hối tại các vùng có lượng kiều hối lớn nhằm thu hút người nhận sử dụng kênh chính thức, tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý dòng tiền.

2. Hoàn thiện khung pháp lý kiểm soát kiều hối: Xây dựng và thực thi các quy định nhằm ngăn chặn việc sử dụng kiều hối cho các hoạt động đầu tư trái pháp luật, rửa tiền và các hành vi phi pháp, bảo đảm dòng kiều hối đóng góp tích cực cho nền kinh tế.

3. Định hướng đầu tư kiều hối vào sản xuất và lĩnh vực con người: Khuyến khích kiều hối được đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, giáo dục, y tế để tạo ra hiệu ứng phát triển bền vững, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng trưởng kinh tế dài hạn.

4. Chính sách tỷ giá linh hoạt và ổn định kinh tế vĩ mô: Xây dựng chính sách tỷ giá linh hoạt nhằm tăng tính độc lập của chính sách tiền tệ, ổn định giá cả, hạn chế đô la hóa và các dòng vốn đầu cơ ngắn hạn, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư.

5. Ổn định môi trường đầu tư và cải cách hành chính: Tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, giảm thiểu thay đổi đột ngột trong quy định đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách quản lý và thu hút kiều hối hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Áp dụng kiến thức về kênh chuyển kiều hối và tác động của nó để phát triển sản phẩm, dịch vụ phù hợp, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn vốn kiều hối.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và kết quả thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ tác động của kiều hối đến môi trường kinh tế vĩ mô, từ đó đưa ra quyết định đầu tư phù hợp, tận dụng các cơ hội phát triển từ dòng vốn kiều hối.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiều hối là gì và tại sao nó quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế?
   Kiều hối là tiền gửi từ người lao động ở nước ngoài về quê hương, đóng vai trò nguồn ngoại tệ ổn định, giúp tăng tiết kiệm, đầu tư và tiêu dùng, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

2. Mối quan hệ phi tuyến giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế có ý nghĩa gì?
   Mối quan hệ phi tuyến cho thấy kiều hối có tác động tích cực khi ở mức vừa phải nhưng có thể gây tác động tiêu cực nếu vượt quá ngưỡng, do ảnh hưởng đến cung lao động và giá trị đồng nội tệ.

3. Tại sao mô hình Fixed Effects được chọn thay vì Random Effects?
   Kiểm định Hausman cho thấy mô hình Fixed Effects phù hợp hơn vì nó kiểm soát tốt sự không đồng nhất giữa các quốc gia trong mẫu, giúp kết quả chính xác hơn.

4. Kiều hối có thể gây ra những tác động tiêu cực nào?
   Kiều hối quá lớn có thể kích thích đô la hóa, làm giảm cung lao động, tạo tâm lý phụ thuộc, và gây ra "căn bệnh Hà Lan" làm giảm tính cạnh tranh của nền kinh tế.

5. Làm thế nào để tăng hiệu quả sử dụng kiều hối trong phát triển kinh tế?
   Cần phát triển kênh chuyển tiền chính thức, hoàn thiện khung pháp lý, định hướng đầu tư vào sản xuất và lĩnh vực con người, đồng thời ổn định kinh tế vĩ mô và môi trường đầu tư.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận kiều hối có tác động phi tuyến đến tăng trưởng kinh tế của các quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000-2017.
• Tác động tích cực của kiều hối thể hiện khi tỷ lệ kiều hối trên GDP ở mức vừa phải, thúc đẩy chi tiêu, đầu tư giáo dục và y tế.
• Tác động tiêu cực xuất hiện khi kiều hối vượt ngưỡng, gây ra tâm lý ỷ lại, giảm cung lao động và ảnh hưởng đến tỷ giá nội tệ.
• Các biến kiểm soát như tỷ lệ nguồn vốn, chi tiêu chính phủ và lạm phát cũng ảnh hưởng đáng kể đến tăng trưởng kinh tế.
• Nghiên cứu gợi mở hướng tiếp theo về việc xác định ngưỡng tác động của kiều hối và xử lý biến nội sinh trong mô hình.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu mở rộng với biến công cụ và dữ liệu bổ sung để xác định ngưỡng tác động kiều hối, đồng thời đề xuất chính sách cụ thể cho từng quốc gia.

Call to action: Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu nên phối hợp để phát triển các giải pháp quản lý kiều hối hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------- -------------- LÝ THU THẢO TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI ĐẾN SỰ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Chuyên ngành: Tài chính - ngân hàng (Hướng ứng dụng) Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. ĐINH THỊ THU HỒNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn “ Tác động của kiều hối đến sự tăng trưởng kinh tế ” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin dữ liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và kết quả trình bày trong luận văn chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây. Nếu phát hiện có bất kỳ gian lận nào, tôi xin chịu toàn bộ trách nhiệm trước Hội đồng. Hồ Chí Minh, tháng 06 năm 2019 Tác giả luận văn Lý Thu Thảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ TÓM TẮT ABSTRACT 1.1 Vấn đề nghiên cứu: .2 Mục tiêu nghiên cứu: .3 Phương pháp nghiên cứu .4 Phạm vi nghiên cứu .5 Kết quả nghiên cứu .6 Kết cấu của luận văn . TỔNG QUAN NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Các lý thuyết liên quan đến kiều hối .2 Các kênh chuyển kiều hối .2 Những nghiên cứu về mặt lý thuyết.1 Tác động tích cực của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Tác động tiêu cực của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế.3 Những nghiên cứu về mặt thực nghiệm.4 Xu hướng dòng kiều hối của các quốc gia trong mẫu nghiên cứu . DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .2 Phương pháp nghiên cứu .3 Dữ liệu nghiên cứu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Kết quả thống kê mô tả .2 Ma trận tương quan .3 Kết quả thực nghiệm. 38 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Cụm viết tắt Tên đầy đủ tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng Việt Phương pháp Dynamic DPD Dynamic Panel Data Panel Data FDI Foreign Direct Investments Đầu tư trực tiếp nước ngoài FE Fixed Effects Mô hình tác động cố định GDP Gross Domestic Products Tổng sản phẩm quốc nội IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế ICRG International Country Risk Guide Các chỉ số rủi ro tài chính Instrumental Variables Phương pháp Moments IV GMM Generalized Method of Moments tổng quát ODA Official Development Assistance Viện trợ phát triển chính thức Phương pháp hồi quy bình OLS Ordinary Least Squares phương bé nhất System Generalized Method of Phương pháp System Moments SGMM Moments tổng quát United Nations Conference on Hiệp hội liên hiệp thương mại UNCTAD Trade and Development và phát triển thế giới World Bank’s World Các chỉ số phát triển thế giới WDI Development Indicators của World Bank LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Tóm tắt các nghiên cứu thực nghiệm .1 Các biến trong mô hình và nguồn dữ liệu .1 Thống kê mô tả các biến trong mô hình .2 Ma trận tương quan .3 Kết quả kiểm định đa cộng tuyến trong mô hình .4 Kết quả hồi quy theo mô hình tác động cố định (FE) .5 Kết quả hồi quy theo mô hình tác động ngẫu nhiên (RE) .6 Kết quả kiểm định Hausman giữa mô hình FE và RE .7 Kết quả kiểm định sự thay đổi phương sai trong mô hình .8 Kết quả kiểm định hiện tượng tự tương quan trong mô hình .9 Kết quả hồi quy trên Stata của phương trình (2) .10 Kết quả hồi quy trên Stata của phương trình (3) .11 Bảng tổng hợp kết quả hồi quy của phương trình (2) và (3) . 37 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 2.1: Các kênh chuyển kiều hối .2: Sơ đồ tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế .3 Tổng lượng kiều hối của các quốc gia trong mẫu giai đoạn 2000 – 2017 .4 Top 10 quốc gia nhận kiều hối nhiều nhất .5 Mối tương quan giữa dòng kiều hối vào và trung bình tốc độ tăng trưởng GDP của các quốc gia trong mẫu giai đoạn 2000 – 2017 . 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Trong những năm gần đây, chính sách quản lý kiều hối ngày càng được điều chỉnh thông thoáng hơn đã tạo điều kiện cho dòng kiều hối chảy về mỗi nước gia tăng đáng kể. Nó trở thành một nguồn cung ngoại tệ quan trọng được ghi nhận vào cán cân tài khoản vãng lai và góp phần bù đắp thâm hụt cán cân thương mại của quốc gia nhận kiều hối. Vì vậy, nghiên cứu “tác động của kiều hối đến sự tăng trưởng kinh tế” của Việt Nam nói riêng và các nước đang phát triển nói chung là rất cần thiết. Để thực hiện mục tiêu này, tôi đã sử dụng dữ liệu bảng và phương pháp Fixed Effects đối với 29 quốc gia đang phát triển từ năm 2000 – 2017. Kết quả cho thấy kiều hối có mối quan phi tuyến với tăng trưởng kinh tế, khi tỷ lệ kiều hối trên GDP tương đối thấp sẽ kích thích tăng trưởng nhưng khi vượt quá ngưỡng kiều hối sẽ có tác động tiêu cực. Từ khóa: Kiều hối; Tăng trưởng kinh tế; Dữ liệu bảng. ABSTRACT In recent years, the remittances management policy has been adjusted more open, which has created conditions for the remittance flow to each country increase significantly. It becomes an important source of foreign currency recorded in current account and contributes to offset the balance of trade of the remittances receiving country. Therefore, the study “impact of remittances to economic growth” in Vietnam particular and developing countries general are very necessary. I used table data and Fixed Effects method for 29 developing countries from 2000 – 2017. The results show that remittances have nonlinear relationship with economic growth and when the remittaces/GDP ratio is relatively low, it will stimulate economic growth, but when exceeding the threshold, remittances will have a negative impact. Keywords: Remittances; Economic growth; Panel data. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Vấn đề nghiên cứu: Theo thống kê số liệu từ World Bank và UNCTAD, kiều hối là một nguồn tài trợ đôi khi vượt quá dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) và dòng vốn đầu tư gián tiếp (FPI), nó được xem là nguồn vốn bên ngoài lớn thứ hai đối với các nước đang phát triển. Kiều hối góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức sống của một bộ phận người dân nhận kiều hối, gia tăng tiết kiệm quốc gia và kích thích thị trường tài chính phát triển. Những năm gần đây, cùng với chủ trương hội nhập, tăng cường hợp tác quốc tế, và các chính sách quản lý kiều hối cởi mở hơn đã làm cho dòng kiều hối chuyển về các nước đang phát triển tăng lên rõ rệt. Câu hỏi được đặt ra là liệu sự gia tăng đó có tác động đến tăng trưởng kinh tế của quốc gia nhận hay không? Nếu có thì sự tác động này là tích cực hay tiêu cực? Hiểu rõ được điều này giúp chúng ta đưa ra được các chính sách phù hợp nhằm thu hút dòng kiều hối, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các công trình nghiên cứu trước đây vẫn còn hạn chế về thời gian nghiên cứu và cho nhiều kết quả khác nhau. Chính vì vậy, tôi đã quyết định lựa chọn đề tài nghiên cứu “Tác động của kiều hối đến sự tăng trưởng kinh tế”.2 Mục tiêu nghiên cứu: Bài nghiên cứu cần giải đáp ba câu hỏi như sau:  Thứ nhất, kiểm định tác động của kiều hối đến sự tăng trưởng kinh tế của quốc gia tiếp nhận.  Thứ hai, nếu kiều hối có tác động đến tăng trưởng kinh tế thì đây là tác động thúc đẩy hay kiềm hãm tăng trưởng kinh tế của quốc gia tiếp nhận. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2  Thứ ba, xem xét mối quan hệ phi tuyến giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế của các quốc gia trong mẫu nghiên cứu.3 Phƣơng pháp nghiên cứu Để giải đáp ba câu hỏi như đã trình bày ở trên, tôi sử dụng phương pháp Fixed Effects kết hợp với việc sử dụng sai số chuẩn mạnh (robust standard error) để khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi trong mô hình.4 Phạm vi nghiên cứu Tôi sử dụng dữ liệu bảng gồm 29 quốc gia trong giai đoạn từ năm 2000 – 2017 với các biến số như sau: tỷ lệ kiều hối trên GDP, tỷ lệ nguồn vốn trên GDP, tỷ lệ tăng trưởng dân số, tỷ lệ chi tiêu chính phủ trên GDP, tỷ lệ M2 trên GDP và tỷ lệ lạm phát.5 Kết quả nghiên cứu Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động tích cực lẫn tiêu cực đến sự tăng trưởng kinh tế của các quốc gia trong mẫu với hệ số ước lượng của biến log tỷ lệ kiều hối trên GDP là âm và có mức ý nghĩa thống kê cao. Đồng thời, kiều hối và tăng trưởng kinh tế cũng có mối quan hệ phi tuyến với nhau thể hiện thông qua việc thêm biến bình phương log của tỷ lệ kiều hối trên GDP vào mô hình, hệ số ước lượng của biến này có dấu âm và có ý nghĩa thống kê cao.6 Kết cấu của luận văn Bài nghiên cứu này được cấu trúc như sau: Phần tiếp theo giới thiệu là các cơ sở lý thuyết liên quan đến kiều hối, xu hướng và mối tương quan giữa dòng kiều hối và tăng trưởng GDP của các quốc gia trong mẫu nghiên cứu, tổng quan những nghiên cứu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 trước đây cả về mặt lý thuyết và thực nghiệm. Phần thứ ba mô tả dữ liệu sử dụng và phương pháp nghiên cứu. Phần thứ tư trình bày kết quả thực nghiệm của đề tài. Phần cuối cùng đưa ra kết luận và kết quả nghiên cứu, những vấn đề còn hạn chế trong bài nghiên cứu cũng như đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. TỔNG QUAN NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 2.1 Các lý thuyết liên quan đến kiều hối  Kiều hối Định nghĩa của Ngân hàng Thế giới (WB) ) cho rằng kiều hối là các khoản tiền được chuyển về từ bên ngoài lãnh thổ của quốc gia tiếp nhận, đây là nguồn thu nhập của những người xuất khẩu lao động hoặc dân di cư lâu năm tại nước ngoài và được ghi nhận như một phần trong cán cân vãng lai của quốc gia tiếp nhận. Theo luật của Việt Nam, kiều hối là ngoại tệ được chuyển vào Việt Nam theo các hình thức sau: chuyển ngoại tệ thông qua các ngân hàng; các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp được cấp phép; dịch vụ bưu chính quốc tế; cá nhân tự mang ngoại tệ về trong các dịp về thăm gia đình.