Chương 1 đã chỉ ra sự cấp thiết của nghiên cứu này, mục tiêu của việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp, đặt ra các câu hỏi nghiên cứu, và xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu là 24 doanh nghiệp dầu khí niêm yết trên sàn HOSE, HNX và UPCOM từ năm 2013 đến năm 2023. Nghiên cứu mong muốn đóng góp cho các nhà quản trị doanh nghiệp và sự phát triển khoa học thông qua việc thực hiện nghiên cứu thực nghiệm. Cuối cùng, chương này kết thúc bằng việc trình bày bố cục tiêu chuẩn của 5 chương trong đề tài. 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Chương 2 sẽ trình bày những nền tảng quan trọng để thực hiện nghiên cứu, đó là cơ sở lý chung về đề tài và các nghiên cứu có liên quan đề tài.
Từ cơ sở này tác giả sẽ xác định khoảng trống nghiên cứu cho đề tài. Giá dầu thế giới 2. Khái niệm Barber và cộng sự (1999) cho rằng giá dầu là giá trị giao dịch trên thị trường quốc tế, phản ánh giá của dầu thô hoặc các sản phẩm dầu đã được chế biến. Là giá trị tiền tệ hoặc các loại tài sản mà người mua và người bán đồng ý trao đổi cho một lượng nhất định của dầu hoặc các sản phẩm dầu.
Đây là một chỉ số quan trọng trong ngành công nghiệp dầu khí và có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế toàn cầu. Giá dầu thường được thể hiện dưới dạng giá mỗi thùng dầu (thường là thùng chứa 159 lít). Ví dụ: giá mỗi thùng dầu Brent hoặc giá mỗi thùng dầu WTI hoặc giá mỗi thậm (ví dụ: giá mỗi thậm dầu Brent hoặc giá mỗi thậm dầu WTI). Giá dầu thế giới thường bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm cung cầu trên thị trường quốc tế, tình hình kinh tế và chính trị toàn cầu, sản xuất dầu từ các quốc gia lớn như Saudi Arabia, Nga, Mỹ và các thành viên của OPEC, cũng như các yếu tố như thời tiết, ổn định chính trị và chiến tranh.
Vai trò của giá dầu thế giới Giá dầu đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa và dịch vụ trên toàn thế giới, cũng như trong việc xác định chiến lược kinh doanh và quản lý rủi ro cho các doanh nghiệp và quốc gia liên quan đến ngành công nghiệp dầu khí. Một trong những ảnh hưởng chính của giá dầu là đến chi phí vận chuyển. Khi giá dầu tăng, chi phí vận chuyển hàng hóa qua biển và đường hàng không cũng tăng theo, tạo ra áp lực lớn đối với ngành logistics và các doanh nghiệp thương mại. Ngoài ra, giá dầu thế giới còn có tác động lớn đến giá cả của nhiều hàng hóa khác.
Sự biến động của giá dầu thường đi đôi với sự biến động của giá cả hàng hóa khác, từ năng lượng đến thực phẩm và hàng tiêu dùng. Sự thay đổi này có thể gây ra biến động trong thị trường hàng hóa và tài chính. 9 Giá dầu cũng ảnh hưởng đến kinh tế của các quốc gia xuất khẩu hoặc nhập khẩu dầu mỏ. Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ thường hưởng lợi từ việc giá dầu tăng lên, trong khi các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ có thể phải đối mặt với tác động tiêu cực do tăng giá dầu.
Giá dầu cũng ảnh hưởng đến kinh tế của các quốc gia xuất khẩu hoặc nhập khẩu dầu mỏ. Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ thường hưởng lợi từ việc giá dầu tăng lên, trong khi các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ có thể phải đối mặt với tác động tiêu cực do tăng giá dầu. Trong ngành công nghiệp dầu khí, giá dầu thế giới đóng vai trò quyết định trong quá trình đầu tư và sản xuất của các công ty. Giá dầu cao có thể tạo ra lợi nhuận lớn cho các công ty dầu khí, trong khi giá dầu thấp có thể đặt ra thách thức về tài chính và quản lý rủi ro, thúc đẩy sự đổi mới và hiệu quả trong sản xuất và vận hành.
Hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp dầu khí 2. Khái niệm hiệu quả hoạt động Taouab và Issor (2019) cho rằng hiệu quả hoạt động là một khía cạnh quan trọng trong hoạt động kinh doanh, đo lường khả năng của một tổ chức hoặc doanh nghiệp sử dụng tài nguyên của mình - bao gồm vốn, lao động và các nguồn lực khác - để đạt được mục tiêu và sản xuất ra sản phẩm hoặc dịch vụ. Trong mỗi lĩnh vực kinh doanh và từng doanh nghiệp cụ thể, hiệu quả hoạt động có thể được đánh giá thông qua nhiều chỉ tiêu khác nhau như lợi nhuận, tỷ suất sinh lời, hiệu suất sản xuất trên mỗi đơn vị nguồn lực và nhiều tiêu chí khác. Ở ngành công nghiệp dầu khí, hiệu quả hoạt động thường được đánh giá dựa trên các chỉ số tài chính như lợi nhuận ròng, tỷ suất sinh lời, tỷ suất sinh lợi, cũng như các chỉ tiêu về sản lượng và hiệu suất sản xuất.
Đồng thời, việc tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và môi trường cũng là một phần không thể thiếu trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp dầu khí. Trong điều kiện toàn cầu hóa và cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước ngày càng tăng, nhu cầu nâng cao hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp để có thể tồn tại bền vững ngày càng quan trọng và cần thiết. Muốn hoạt động kinh doanh hiệu quả và cạnh tranh thắng lợi, các doanh nghiệp phải được đầu tư về vốn, công 10 nghệ hiện đại và được quản trị theo phương pháp hiện đại với sự hỗ trợ của hệ thống thước đo phù hợp phục vụ cho đánh giá hiệu quả hoạt động. Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp 2.
Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA): Theo Nguyễn Minh Kiều (2009) ROA hay tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản, là một trong những chỉ số quan trọng trong phân tích tài chính doanh nghiệp. Nó thể hiện khả năng của doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận từ mỗi đồng đầu tư vào tài sản. ROA cung cấp cái nhìn toàn diện về hiệu suất tài chính và khả năng quản lý tài sản của doanh nghiệp. Một ROA cao thường chỉ ra rằng doanh nghiệp đang sử dụng tài sản của mình một cách hiệu quả để tạo ra lợi nhuận.
Tuy nhiên, ROA cũng cần được xem xét kỹ lưỡng với ngữ cảnh cụ thể của từng ngành và doanh nghiệp, bởi vì các ngành công nghiệp khác nhau có cơ cấu tài sản và biến động lợi nhuận khác nhau. Do đó, ROA thường được sử dụng để so sánh hiệu suất của doanh nghiệp với các đối thủ cạnh tranh trong cùng ngành hoặc trong cùng thị trường, từ đó giúp nhà đầu tư và quản lý đánh giá và theo dõi hiệu suất tài chính của doanh nghiệp một cách hiệu quả. Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản bình quân. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE): Theo Nguyễn Minh Kiều (2009) “ROE (Return On Equity) là tỷ suất lợi tức trên vốn chủ sở hữu.
Như cái tên của nó, đây là chỉ số đo lường khả năng sinh lời của một khoản đầu tư trên mỗi đồng vốn bỏ ra. Cũng có thể hiểu rằng chỉ số này đo lường khả năng sử dụng vốn hiệu quả của công ty”. ROE là một chỉ số quan trọng đối với các nhà đầu tư tiềm năng. Vì họ muốn xem công ty sẽ sử dụng tiền của họ để tạo ra lợi nhuận hiệu quả như thế nào.
Tỷ lệ này thường được sử dụng để so sánh sức khỏe của một doanh nghiệp với các doanh nghiệp cùng ngành và với thị trường rộng lớn hơn> Công thức tính chỉ số ROE ROE = (Lợi nhuận sau thuế/ Vốn chủ sở hữu) *100% 11 Lợi nhuận sau thuế là số thu nhập, chi phí ròng và thuế mà một công ty tạo ra trong một khoảng thời gian nhất định. Vốn chủ sở hữu là phần chênh lệch giữa tài sản và nợ phải trả của công ty. Đây là số tiền còn lại nếu một công ty quyết định thanh toán các khoản nợ của mình tại một thời điểm nhất định. ROE được biểu thị bằng phần trăm.
Nó có thể được tính cho bất kỳ công ty nào nếu thu nhập ròng và vốn chủ sở hữu đều là số dương. Cách tính ROE dựa trên vốn chủ sở hữu bình quân trong một thời kỳ được coi là phương pháp hay nhất. Vì nó tránh sự không khớp giữa báo cáo thu nhập và bảng cân đối kế toán. Công thức này đặc biệt có lợi khi so sánh các công ty trong cùng một ngành.
Vì nó có xu hướng đưa ra các chỉ dẫn chính xác về công ty nào đang hoạt động với hiệu quả tài chính cao hơn. Điều đó có thể giúp đánh giá bất kỳ công ty nào có tài sản chủ yếu là hữu hình hơn là vô hình. ROE tốt hay xấu còn phụ thuộc vào ROE trung bình ngành của công ty. Một số ngành có xu hướng ROE cao hơn những ngành khác (hoặc yêu cầu ít vốn tự có hơn để hoạt động).
Do đó, so sánh ROE thường có ý nghĩa nhất giữa các công ty trong cùng ngành. Và định nghĩa tỷ lệ cao” hay thấp còn phụ thuộc vào bối cảnh của công ty. Ví dụ, ROE tiêu chuẩn cho một doanh nghiệp ngành công nghiệp ô tô là khoảng 12,5%. Tuy nhiên, đôi với công ty trong lĩnh vực bán lẻ thì ROE là trên 18%.
Sự khác nhau về tiêu chuẩn ROE giữa hai doanh nghiệp trên phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố ngành hàng đang kinh doanh. Chỉ số ROE càng cào càng thể hiện được công ty đang quản lý và sử dụng hiểu quả nguồn vốn của mình. Môt điểm lưu ý với các nhà đầu tư khi xét đến chỉ số ROE của một công ty là nên đánh giá theo khoảng thời gian, ít nhất là ba năm. Công ty có ROE>20% thì được xem là có sức cạnh tranh tốt.
Ý nghĩa của chỉ số ROE 12 Chỉ số ROE thể hiện mức độ hiệu quả khi sử dụng vốn của doanh nghiệp, hay nói cách khác một đồng vốn bỏ ra sẽ thu được bao nhiêu đồng lời. ROE càng cao thì khả năng sử dụng vốn càng có hiệu quả. Lý thuyết về mối quan hệ của giá dầu thế giới và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp Giá dầu thế giới ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp dầu khí trong nhiều khía cạnh. Điều này có thể gây ra sự biến động trong chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và phát triển, tăng cường rủi ro và áp lực cạnh tranh, cũng như thúc đẩy sự thay đổi trong môi trường chính sách và quy định.