Phân Tích Tác Động Của Giá Dầu Lên Cán Cân Thương Mại Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phân tích tác động của giá dầu lên cán cân thương mại tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Phạm Thị Ánh Ly
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính–Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Giới thiệu chủ đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT
• 2.1. Các lý thuyết nền tảng liên quan
• 2.2. Lý thuyết nền tảng về mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại
• 2.3. Lý thuyết nền tảng về mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thương mại
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết lập mô hình thực nghiệm
• 3.2. Lựa chọn biến nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.4. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp ARDL
• 3.5.2. Kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto
• 3.5.3. Các bước thực hiện
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ
• 4.1. Kiểm định tính dừng
• 4.2. Kết quả hồi quy mô hình ARDL
• 4.3. Kiểm định nhân quả
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận chính
• 5.2. Các hàm ý chính sách
• 5.3. Hạn chế của nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại Việt Nam

Giá dầu là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu như Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại của Việt Nam, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách.

1.1. Tác Động Của Giá Dầu Đến Kinh Tế Việt Nam

Giá dầu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất và giá cả hàng hóa. Khi giá dầu tăng, chi phí vận chuyển và sản xuất cũng tăng theo, dẫn đến lạm phát và giảm sức mua của người tiêu dùng.

1.2. Mối Quan Hệ Giữa Giá Dầu Và Cán Cân Thương Mại

Nghiên cứu cho thấy rằng sự biến động của giá dầu có thể dẫn đến sự thay đổi trong cán cân thương mại. Cụ thể, khi giá dầu tăng, cán cân thương mại của Việt Nam thường bị ảnh hưởng tiêu cực do chi phí nhập khẩu tăng cao.

II. Vấn Đề Cán Cân Thương Mại Việt Nam Trong Bối Cảnh Giá Dầu Biến Động

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì cán cân thương mại ổn định. Sự biến động của giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu mà còn tác động đến xuất khẩu hàng hóa. Điều này đặt ra nhiều vấn đề cho các nhà hoạch định chính sách.

2.1. Thách Thức Từ Giá Dầu Tăng Cao

Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất hàng hóa trong nước cũng tăng, dẫn đến việc giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Điều này có thể làm gia tăng thâm hụt thương mại.

2.2. Ảnh Hưởng Đến Các Ngành Kinh Tế Chính

Các ngành như nông nghiệp và công nghiệp chế biến sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề từ giá dầu cao, làm giảm khả năng xuất khẩu và tăng chi phí sản xuất.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại

Nghiên cứu sử dụng phương pháp ARDL để phân tích mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại. Phương pháp này cho phép xem xét cả tác động ngắn hạn và dài hạn của giá dầu lên cán cân thương mại.

3.1. Mô Hình Nghiên Cứu ARDL

Mô hình ARDL giúp xác định mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến số, từ đó đưa ra những kết luận chính xác về tác động của giá dầu đến cán cân thương mại.

3.2. Dữ Liệu Nghiên Cứu

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức và được phân tích trong giai đoạn 1987-2018, cho phép đánh giá tác động của giá dầu trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ ngược chiều giữa giá dầu và cán cân thương mại. Cụ thể, khi giá dầu tăng 1%, cán cân thương mại giảm 0,097%. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của nền kinh tế Việt Nam đối với biến động giá dầu.

4.1. Phân Tích Kết Quả Hồi Quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng giá dầu có tác động tiêu cực đến cán cân thương mại, điều này được xác nhận qua các chỉ số thống kê có ý nghĩa.

4.2. Kiểm Định Nhân Quả

Kiểm định nhân quả Granger cho thấy có mối quan hệ nhân quả một chiều từ giá dầu đến cán cân thương mại, điều này cho thấy giá dầu là yếu tố quyết định trong việc ảnh hưởng đến cán cân thương mại.

V. Kết Luận Và Khuyến Nghị Chính Sách Đối Với Cán Cân Thương Mại

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng giá dầu có tác động lớn đến cán cân thương mại của Việt Nam. Các nhà hoạch định chính sách cần có những biện pháp ứng phó kịp thời để giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động giá dầu.

5.1. Khuyến Nghị Chính Sách Kinh Tế

Cần xây dựng các chính sách kinh tế linh hoạt để ứng phó với biến động giá dầu, từ đó bảo vệ cán cân thương mại và ổn định nền kinh tế.

5.2. Hướng Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu cần tiếp tục mở rộng để xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến cán cân thương mại, từ đó đưa ra những giải pháp toàn diện hơn cho nền kinh tế Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến động giá năng lượng toàn cầu và tình trạng mất cân bằng cán cân thương mại luôn là những thách thức trọng tâm đối với sự ổn định kinh tế vĩ mô tại các quốc gia đang phát triển. Nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện nhằm đánh giá tác động của giá dầu thô thế giới đến cán cân thương mại của Việt Nam trong giai đoạn kéo dài 32 năm từ năm 1987 đến năm 2018. Dữ liệu chuỗi thời gian cho thấy giá trị trung bình của cán cân thương mại Việt Nam trong giai đoạn này ở mức âm 0,2032 với độ lệch chuẩn 0,2423, phản ánh thực trạng thâm hụt thương mại kéo dài trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa và mở cửa hội nhập.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là phân tích định lượng mối quan hệ cân bằng dài hạn và các biến động ngắn hạn giữa biến số giá dầu, tỷ giá hối đoái, lỗ hổng sản lượng và cán cân thương mại thông qua mô hình kinh tế lượng hiện đại. Kết quả nghiên cứu xác nhận rằng khi giá dầu thế giới gia tăng 1%, cán cân thương mại của Việt Nam sẽ suy giảm tương ứng khoảng 0,097% trong dài hạn. Những phát hiện này mang ý nghĩa thực tiễn to lớn đối với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương trong việc thiết lập các kịch bản điều hành tỷ giá linh hoạt, chủ động kiểm soát chi phí năng lượng đầu vào và xây dựng các chính sách phòng ngừa rủi ro vĩ mô bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết truyền dẫn cú sốc giá dầu qua hai kênh chính là kênh thương mại và kênh tài chính theo khung phân tích của Kilian và cộng sự năm 2009. Cú sốc tăng giá dầu làm gia tăng trực tiếp chi phí nhập khẩu nguyên liệu và tạo áp lực lạm phát chi phí đẩy, từ đó làm thu hẹp xuất khẩu ròng của các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng.

Khung phân tích kết hợp ba cấu phần lý thuyết kinh tế quốc tế trọng yếu:

• Điều kiện Marshall-Lerner: Xác định rằng việc phá giá đồng nội tệ chỉ thực sự cải thiện cán cân thương mại trong dài hạn khi tổng độ co giãn theo giá của cầu xuất khẩu và cầu nhập khẩu lớn hơn 1 đơn vị.
• Lý thuyết hiệu ứng đường cong J: Minh họa hiện tượng cán cân thương mại có xu hướng xấu đi trong ngắn hạn sau khi phá giá tiền tệ do độ co giãn của giá cả và khối lượng hàng hóa chưa kịp thích ứng, trước khi phục hồi và thặng dư trong dài hạn.
• Khái niệm lỗ hổng sản lượng (Output Gap): Phản ánh độ lệch tỷ lệ phần trăm giữa tổng sản phẩm quốc nội thực tế và mức sản lượng tiềm năng tối ưu được trích xuất qua bộ lọc Hodrick-Prescott. Lỗ hổng sản lượng dương biểu thị áp lực tổng cầu thặng dư, kích thích nhập khẩu hàng hóa xa xỉ và nguyên liệu trung gian.

       +---------------------------------------------+
       |             Cú sốc giá dầu thế giới         |
       +---------------------------------------------+
                              |
              +---------------+---------------+
              |                               |
              v                               v
    +-------------------+           +-------------------+
    |  Kênh thương mại  |           |   Kênh tài chính  |
    +-------------------+           +-------------------+
    | - Chi phí nhập    |           | - Tỷ giá hối đoái |
    |   khẩu tăng       |           | - Dòng vốn đầu tư |
    | - Lạm phát đối tác|           | - Biên lợi nhuận  |
    +-------------------+           +-------------------+
              |                               |
              +---------------+---------------+
                              |
                              v
       +---------------------------------------------+
       |   Cán cân thương mại Việt Nam (Xuất/Nhập)   |
       +---------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu chuỗi thời gian hàng năm với quy mô 32 quan sát trong giai đoạn 1987–2018. Dữ liệu xuất nhập khẩu, tỷ giá hối đoái danh nghĩa và tổng sản phẩm quốc nội được thu thập từ cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, kết hợp với chuỗi giá dầu thô Brent từ Cơ sở dữ liệu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Quy trình phân tích kinh tế lượng bao gồm:

• Kiểm định tính dừng Phillips-Perron: Nhằm xác định bậc tích hợp của chuỗi dữ liệu, bảo đảm không có chuỗi nào dừng ở sai phân bậc hai I(2). Kết quả kiểm định xác nhận cán cân thương mại, tỷ giá và lỗ hổng sản lượng dừng ở bậc gốc I(0), trong khi chuỗi giá dầu dừng ở sai phân bậc nhất I(1).
• Mô hình tự hồi quy phân phối trễ kết hợp kiểm định đường bao: Phương pháp này được lựa chọn vì tính ưu việt vượt trội trong việc xử lý mẫu dữ liệu nhỏ và cấu trúc bậc tích hợp hỗn hợp giữa I(0) và I(1), giúp ước lượng đồng thời các hệ số ngắn hạn và quan hệ cân bằng dài hạn một cách vững chắc.
• Kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto: Khắc phục triệt để các hạn chế cố hữu của kiểm định Granger truyền thống bằng cách ước lượng mô hình vectơ tự hồi quy tăng cường với độ trễ tối ưu được xác định theo tiêu chuẩn thông tin Akaike.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình tối ưu được xác lập là cấu trúc ARDL(4,3,4,0) dựa trên tiêu chuẩn AIC. Giá trị thống kê F của kiểm định đường bao đạt 9,541455, vượt xa giá trị tới hạn trên 4,66 tại mức ý nghĩa 1%, khẳng định sự tồn tại vững chắc của mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa các biến số vĩ mô.

Bảng kết quả hồi quy mô hình ARDL dài hạn và ngắn hạn:

Biến số nghiên cứu	Hệ số hồi quy	Thống kê t	Mức ý nghĩa (p-value)	Tác động kinh tế
Giá dầu dài hạn	-0,097731	-6,779195	0,0000	Tác động ngược chiều mạnh
Tỷ giá hối đoái dài hạn	0,557928	12,564920	0,0000	Cải thiện cán cân thương mại
Lỗ hổng sản lượng dài hạn	-0,008096	-1,982927	0,0689	Tác động tiêu cực biên độ nhỏ
Tỷ giá ngắn hạn bậc gốc	-0,376039	-1,849733	0,0872	Làm suy giảm tạm thời
Hệ số hiệu chỉnh sai số	-1,964967	-7,968901	0,0000	Tốc độ điều chỉnh về cân bằng

Bên cạnh đó, kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto mang lại các phát hiện thực nghiệm quan trọng:

• Tồn tại mối quan hệ nhân quả một chiều từ giá dầu đến cán cân thương mại với giá trị thống kê Chi bình phương đạt 22,30536 ở mức ý nghĩa 1%.
• Mối quan hệ nhân quả hai chiều được ghi nhận giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại với các giá trị thống kê Chi bình phương lần lượt là 26,82655 và 16,91134.
• Ghi nhận mối quan hệ nhân quả hai chiều giữa tỷ giá hối đoái và lỗ hổng sản lượng với mức ý nghĩa 1%.

                        +--------------------+
                        |  Giá dầu thế giới  |
                        +--------------------+
                                   |
                                   | (Nhân quả một chiều)
                                   v
+--------------------+  (Hai chiều)  +--------------------+
| Tỷ giá hối đoái    |<=============>| Cán cân thương mại |
+--------------------+               +--------------------+
          ^                                    |
          | (Hai chiều)                        | (Một chiều)
          v                                    v
+--------------------+               +--------------------+
| Lỗ hổng sản lượng  |<--------------+ Lỗ hổng sản lượng  |
+--------------------+               +--------------------+

Thảo luận kết quả

Hệ số dài hạn của giá dầu mang giá trị âm 0,097731 cho thấy mức độ nhạy cảm cao của nền kinh tế Việt Nam trước các biến động giá năng lượng quốc tế. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam khi ghi nhận mức sụt giảm 0,12% cán cân thương mại dài hạn trước cú sốc giá dầu, cũng như các phân tích tại thị trường Pakistan với mức giảm 0,382%. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ đặc thù cơ cấu sản xuất công nghiệp của Việt Nam, nơi các ngành hàng xuất khẩu chủ lực phụ thuộc lớn vào việc nhập khẩu nguyên liệu và chi phí logistics quốc tế.

Hệ số tỷ giá hối đoái ngắn hạn mang dấu âm (-0,376039) nhưng chuyển biến mạnh mẽ sang dấu dương trong dài hạn (0,557928) là minh chứng thực nghiệm xác thực cho sự hiện diện của hiệu ứng đường cong J tại Việt Nam. Trong các giai đoạn đầu sau khi điều chỉnh tỷ giá, giá trị kim ngạch nhập khẩu gia tăng nhanh chóng do các hợp đồng ngoại thương đã ký kết từ trước, khiến thâm hụt thương mại tạm thời nới rộng. Tuy nhiên, sau một khoảng thời gian điều chỉnh, hiệu ứng khối lượng bắt đầu lấn át hiệu ứng giá cả, giúp gia tăng sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Kết quả kiểm định chẩn đoán mô hình cho thấy kiểm định phương sai thay đổi đạt giá trị p là 0,8647 và kiểm định phân phối chuẩn đạt 0,7249. Biểu đồ kiểm định độ ổn định hệ số CUSUM và CUSUMSQ đều nằm hoàn toàn bên trong dải giới hạn ý nghĩa 5%, khẳng định tính vững chắc và độ tin cậy khoa học của mô hình hồi quy.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm thu được, các nhóm giải pháp chính sách vĩ mô được đề xuất nhằm nâng cao năng lực ứng phó của nền kinh tế:

• Đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng tái tạo: Bộ Công Thương cần xây dựng lộ trình giảm dần tỷ trọng nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo lên mức khoảng 25% đến 30% trong tổng cung năng lượng sơ cấp vào năm 2030, giúp giảm bớt mức độ phụ thuộc vào thị trường dầu mỏ quốc tế.
• Điều hành chính sách tỷ giá trung hạn theo cơ chế thả nổi có quản lý: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì biên độ điều hành tỷ giá linh hoạt khoảng 3% đến 5% mỗi năm, theo dõi sát sao chu kỳ hấp thụ của hiệu ứng đường cong J để tránh việc can thiệp giật cục vào tỷ giá, bảo đảm điều kiện Marshall-Lerner phát huy tối đa hiệu quả hỗ trợ xuất khẩu.
• Nâng cao năng lực cung ứng công nghiệp hỗ trợ nội địa: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các cơ quan ban ngành cần triển khai các gói tín dụng ưu đãi nhằm nâng tỷ lệ nội địa hóa các ngành chế biến chế tạo lên mức 40% đến 45% trong giai đoạn 5 năm tới, qua đó làm suy giảm mức độ tác động tiêu cực của lỗ hổng sản lượng đến thâm hụt thương mại.
• Thiết lập cơ chế phòng ngừa rủi ro phái sinh giá hàng hóa: Các tập đoàn năng lượng và doanh nghiệp logistics lớn cần chủ động sử dụng các công cụ tài chính phái sinh như hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng quyền chọn nhằm cố định chi phí nhập khẩu năng lượng cho khoảng 30% đến 50% sản lượng nhập khẩu hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho nhiều nhóm đối tượng:

• Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Cung cấp cơ sở định lượng để tham chiếu khi phối hợp giữa chính sách tiền tệ, điều hành tỷ giá hối đoái và chính sách quản lý thị trường năng lượng nhằm ổn định cán cân thanh toán quốc tế.
• Giám đốc tài chính và chuyên viên quản trị rủi ro doanh nghiệp: Hỗ trợ xây dựng chiến lược quản lý rủi ro biến động tỷ giá và giá hàng hóa đầu vào trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.
• Học viên cao học và các nhà nghiên cứu kinh tế: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận ứng dụng mô hình ARDL kết hợp kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto trên chuỗi dữ liệu kinh tế lượng vĩ mô.
• Chuyên viên phân tích vĩ mô tại các định chế tài chính: Ứng dụng khung lý thuyết và kết quả định lượng để dự báo xu hướng cán cân thương mại và biến động tỷ giá trong các báo cáo chiến lược thị trường định kỳ.

Câu hỏi thường gặp

• Sự gia tăng của giá dầu thế giới tác động như thế nào đến cán cân thương mại Việt Nam? Kết quả định lượng cho thấy khi giá dầu thế giới tăng 1%, cán cân thương mại Việt Nam suy giảm xấp xỉ 0,097% trong dài hạn. Nguyên nhân chính do giá năng lượng tăng làm đội chi phí nhập khẩu nguyên liệu thô và chi phí logistics, đồng thời làm giảm tổng cầu tiêu dùng tại các quốc gia là đối tác thương mại lớn của Việt Nam.

• Hiệu ứng đường cong J có tồn tại tại thị trường Việt Nam hay không? Có, nghiên cứu đã chứng minh sự hiện diện của đường cong J. Việc điều chỉnh tỷ giá làm giảm cán cân thương mại trong ngắn hạn với hệ số âm 0,376% ở độ trễ ban đầu, nhưng sẽ thúc đẩy xuất khẩu ròng tăng trưởng 0,557% trong dài hạn khi các đối tác thương mại thích ứng với mức giá mới.

• Tại sao tác giả lại lựa chọn phương pháp ARDL thay vì phương pháp Johansen truyền thống? Phương pháp ARDL cho phép ước lượng nhất quán khi các biến số có bậc tích hợp hỗn hợp giữa I(0) và I(1), đồng thời cho kết quả không thiên lệch và hiệu quả vượt trội đối với quy mô mẫu nhỏ 32 quan sát, điều mà phương pháp Johansen khó đáp ứng được.

• Lỗ hổng sản lượng phản ánh điều gì trong mô hình thương mại quốc tế? Lỗ hổng sản lượng phản ánh mức độ chênh lệch giữa GDP thực tế và sản lượng tiềm năng. Khi lỗ hổng này tăng 1%, cán cân thương mại giảm 0,008% do áp lực tăng trưởng nóng kích thích tiêu thụ hàng nhập khẩu vượt quá khả năng cân đối từ nguồn thu xuất khẩu.

• Kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto đem lại kết luận gì về mối quan hệ giữa các biến số? Kiểm định xác nhận mối quan hệ nhân quả một chiều rõ nét chạy từ giá dầu sang cán cân thương mại với mức ý nghĩa 1%, cùng mối quan hệ tác động nhân quả hai chiều qua lại giữa tỷ giá hối đoái danh nghĩa và cán cân thương mại.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác lập thành công mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa giá dầu thế giới, tỷ giá hối đoái, lỗ hổng sản lượng và cán cân thương mại Việt Nam giai đoạn 1987–2018.
• Cú sốc giá dầu tác động ngược chiều có ý nghĩa thống kê cao lên cán cân thương mại, làm gia tăng thâm hụt tài khoản thương mại khi chi phí nhập khẩu leo thang.
• Nghiên cứu kiểm chứng thành công sự hiện diện của điều kiện Marshall-Lerner và hiệu ứng đường cong J trong mẫu hình ngoại thương của Việt Nam.
• Kiểm định Toda-Yamamoto chứng minh sự truyền dẫn trực tiếp của biến động giá dầu và tỷ giá vào mức độ mất cân bằng thương mại.
• Lộ trình hành động tiếp theo đòi hỏi việc nhanh chóng triển khai các chính sách phòng vệ giá năng lượng và tối ưu hóa điều hành tỷ giá hối đoái trong chu kỳ 3 đến 5 năm tới.

Các tổ chức, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác các mô hình định lượng chi tiết trong công trình để ứng dụng vào công tác hoạch định chiến lược và quản trị rủi ro vĩ mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 giới thiệu chủ đề nghiên cứu, lý do chọn đề tài, xác định rõ mục tiêu nghiên cứu. 2) Chương 2 cung cấp các lý thuyết nền tảng cùng các nghiên cứu thực nghiệm có liên quan. 3) Chương 3 mô tả phương pháp ARDL và dữ liệu nghiên cứu. 4) Chương 4 trình bày các kết quả thực nghiệm 5) Chương 5 cung cấp các kết luận.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT 2. Các lý thuyết nền tảng liên quan 2. Lý thuyết nền tảng về mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại Tác động của cú sốc giá dầu lên tài khoản đối ngoại (external account) của một nền kinh tế hoạt động thông qua 2 kênh chính là kênh thương mại (trade channel) và kênh tài chính (financial channel). Kênh thương mại hoạt động thông qua những thay đổi về số lượng và giá cả hàng hóa trao đổi trong khi kênh tài chính hoạt động thông qua thay đổi vị thế danh mục đầu tư đối ngoại và giá tài sản (Kilian và cộng sự, 2009).

Nghiên cứu này tập trung vào trình bày kênh thương mại và thảo luận về các cơ chế theo đó giá dầu dự kiến sẽ thúc đẩy cán cân thương mại. Cú sốc giá dầu có tác động kinh tế trực tiếp và gián tiếp lên cả nền kinh tế nhập khẩu và xuất khẩu dầu. Tác động gián tiếp là việc truyền dẫn cú sốc thông qua thương mại quốc tế. Đầu tiên, giá dầu thế giới tăng thường được cho là mang lại áp lực lạm phát và gia tăng giá cả tại các quốc gia đối tác thương mại.

Điều này đến lượt làm tăng giá nhập khẩu trong nước ở cả nền kinh tế nhập khẩu và xuất khẩu dầu. Cơ quan tiền tệ của các nền kinh tế đối tác thương mại có thể tăng lãi suất trong nỗ lực kiềm chế lạm phát, dẫn đến giảm tiêu dùng, đầu tư và do đó hạ nhiệt tăng trưởng kinh tế. Điều này đến lượt làm giảm nhu cầu đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu từ nền kinh tế trong nước của cả quốc gia nhập khẩu và xuất khẩu dầu. Đối với nền kinh tế xuất khẩu dầu ròng, tác động trực tiếp của cú sốc tăng giá dầu thế giới được dự kiến là dương (tích cực), xuất phát từ gia tăng doanh thu xuất khẩu.

Tuy nhiên, các tác động gián tiếp được dự kiến là âm (tiêu cực). Đầu tiên, như đã đề cập, giá dầu toàn cầu tăng làm tăng giá nhập khẩu trong nước ở cả quốc gia nhập khẩu và xuất khẩu dầu. Thứ hai, sự gia tăng ngoại sinh của giá dầu thế giới tạo ra cú sốc cung cho các quốc gia nhập khẩu dầu ròng, dẫn đến sự hạ nhiệt tăng trưởng kinh tế trong nước của quốc gia nhập khẩu dầu ròng và làm giảm xuất khẩu dầu và xuất khẩu khác từ các quốc gia xuất khẩu dầu. Vì thế, lợi ích cho nền kinh tế LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 xuất khẩu dầu không lớn như chúng ta nghĩ.

Tác động ròng của cú sốc giá dầu lên cán cân thương mại của nền kinh tế xuất khẩu dầu phụ thuộc vào độ lớn của doanh thu xuất khẩu dầu cao so với giá nhập khẩu tăng. Lập luận này củng cố mối quan tâm chung rằng biến động lớn của giá dầu thế giới không chỉ mang lại tác động bất lợi cho nền kinh tế nhập khẩu dầu mà còn đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách trong các nền kinh tế xuất khẩu dầu. Đối với các quốc gia xuất khẩu dầu, doanh thu từ dầu đặt ra những thách thức tài khóa xuất phát từ thực tế là dầu thô đang dần cạn kiệt, dễ bốc hơi và phần lớn phụ thuộc vào cầu từ bên ngoài.