Phân Tích Tác Động Của Giá Dầu Lên Cán Cân Thương Mại Tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phân tích tác động của giá dầu lên cán cân thương mại tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Phạm Thị Ánh Ly
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính–Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Giới thiệu chủ đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT
• 2.1. Các lý thuyết nền tảng liên quan
• 2.2. Lý thuyết nền tảng về mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại
• 2.3. Lý thuyết nền tảng về mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thương mại
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết lập mô hình thực nghiệm
• 3.2. Lựa chọn biến nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.4. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp ARDL
• 3.5.2. Kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto
• 3.5.3. Các bước thực hiện
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ
• 4.1. Kiểm định tính dừng
• 4.2. Kết quả hồi quy mô hình ARDL
• 4.3. Kiểm định nhân quả
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận chính
• 5.2. Các hàm ý chính sách
• 5.3. Hạn chế của nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại Việt Nam

Giá dầu là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu như Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại của Việt Nam, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách.

1.1. Tác Động Của Giá Dầu Đến Kinh Tế Việt Nam

Giá dầu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất và giá cả hàng hóa. Khi giá dầu tăng, chi phí vận chuyển và sản xuất cũng tăng theo, dẫn đến lạm phát và giảm sức mua của người tiêu dùng.

1.2. Mối Quan Hệ Giữa Giá Dầu Và Cán Cân Thương Mại

Nghiên cứu cho thấy rằng sự biến động của giá dầu có thể dẫn đến sự thay đổi trong cán cân thương mại. Cụ thể, khi giá dầu tăng, cán cân thương mại của Việt Nam thường bị ảnh hưởng tiêu cực do chi phí nhập khẩu tăng cao.

II. Vấn Đề Cán Cân Thương Mại Việt Nam Trong Bối Cảnh Giá Dầu Biến Động

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì cán cân thương mại ổn định. Sự biến động của giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu mà còn tác động đến xuất khẩu hàng hóa. Điều này đặt ra nhiều vấn đề cho các nhà hoạch định chính sách.

2.1. Thách Thức Từ Giá Dầu Tăng Cao

Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất hàng hóa trong nước cũng tăng, dẫn đến việc giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Điều này có thể làm gia tăng thâm hụt thương mại.

2.2. Ảnh Hưởng Đến Các Ngành Kinh Tế Chính

Các ngành như nông nghiệp và công nghiệp chế biến sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề từ giá dầu cao, làm giảm khả năng xuất khẩu và tăng chi phí sản xuất.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại

Nghiên cứu sử dụng phương pháp ARDL để phân tích mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại. Phương pháp này cho phép xem xét cả tác động ngắn hạn và dài hạn của giá dầu lên cán cân thương mại.

3.1. Mô Hình Nghiên Cứu ARDL

Mô hình ARDL giúp xác định mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến số, từ đó đưa ra những kết luận chính xác về tác động của giá dầu đến cán cân thương mại.

3.2. Dữ Liệu Nghiên Cứu

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức và được phân tích trong giai đoạn 1987-2018, cho phép đánh giá tác động của giá dầu trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Giá Dầu Đến Cán Cân Thương Mại

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ ngược chiều giữa giá dầu và cán cân thương mại. Cụ thể, khi giá dầu tăng 1%, cán cân thương mại giảm 0,097%. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của nền kinh tế Việt Nam đối với biến động giá dầu.

4.1. Phân Tích Kết Quả Hồi Quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng giá dầu có tác động tiêu cực đến cán cân thương mại, điều này được xác nhận qua các chỉ số thống kê có ý nghĩa.

4.2. Kiểm Định Nhân Quả

Kiểm định nhân quả Granger cho thấy có mối quan hệ nhân quả một chiều từ giá dầu đến cán cân thương mại, điều này cho thấy giá dầu là yếu tố quyết định trong việc ảnh hưởng đến cán cân thương mại.

V. Kết Luận Và Khuyến Nghị Chính Sách Đối Với Cán Cân Thương Mại

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng giá dầu có tác động lớn đến cán cân thương mại của Việt Nam. Các nhà hoạch định chính sách cần có những biện pháp ứng phó kịp thời để giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động giá dầu.

5.1. Khuyến Nghị Chính Sách Kinh Tế

Cần xây dựng các chính sách kinh tế linh hoạt để ứng phó với biến động giá dầu, từ đó bảo vệ cán cân thương mại và ổn định nền kinh tế.

5.2. Hướng Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu cần tiếp tục mở rộng để xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến cán cân thương mại, từ đó đưa ra những giải pháp toàn diện hơn cho nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHẠM THỊ ÁNH LY PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ DẦU LÊN CÁN CÂN THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHẠM THỊ ÁNH LY PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ DẦU LÊN CÁN CÂN THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính–Ngân hàng Hướng đào tạo: Hướng ứng dụng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các nội dung nghiên cứu và kết quả nêu trong đề tài này là trung thực, chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây. Các số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về luận văn của mình. Hồ Chí Minh, ngày 06 tháng 12 năm 2019 Phạm Thị Ánh Ly LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG BÀI PHỤ LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH TÓM TẮT ABSTRACT CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU . Giới thiệu chủ đề nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Kết cấu nghiên cứu .4 CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT. Các lý thuyết nền tảng liên quan. Lý thuyết nền tảng về mối quan hệ giữa giá dầu và cán cân thương mại . Lý thuyết nền tảng về mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thương mại . Các nghiên cứu thực nghiệm liên quan . Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của giá dầu lên cán cân thương mại . Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của tỷ giá lên cán cân thương mại .16 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Thiết lập mô hình thực nghiệm . Lựa chọn biến nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu . Dữ liệu nghiên cứu .27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp ARDL . Kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto . Các bước thực hiện .33 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ . Kiểm định tính dừng . Kết quả hồi quy mô hình ARDL. Kiểm định nhân quả .38 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN . Kết luận chính . Các hàm ý chính sách . Hạn chế của nghiên cứu .42 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Định nghĩa ARDL Mô hình tự hồi quy phân phối trễ ML Điều kiện Marshall-Lerner VECM Mô hình vectơ sai số hiệu chỉnh SVAR Mô hình vectơ tự hồi quy cấu trúc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Tóm tắt các nghiên cứu về tác động của giá dầu lên cán cân thương mại . Tóm tắt các nghiên cứu về tác động của tỷ giá lên cán cân thương mại . Các biến nghiên cứu và kỳ vọng dấu (giai đoạn 1987–2018) . Thống kê mô tả các biến nghiên cứu. Kết quả kiểm định tính dừng PP . Kết quả kiểm định ARDL(4,3,4,0). Kết quả kiểm định nhân quả Toda-Yamamoto .39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Khung lý thuyết giải thích tác động của cú sốc giá dầu lên cán cân thương mại. Minh họa hiệu ứng đường cong J. Khung phân tích trong nghiên cứu. Xu hướng của các biến nghiên cứu. Kết quả kiểm định tính ổn định của các hệ số hồi quy.38 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Làn sóng cú sốc giá dầu toàn cầu và mất cân bằng thương mại đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm điều tra tác động của giá dầu lên cán cân thương mại của Việt Nam bằng cách sử dụng phương pháp ARDL. Thêm nữa, nghiên cứu tìm hiểu hướng nhân quả giữa cán cân thương mại và cú sốc giá dầu trong bối cảnh Việt Nam, trong giai đoạn 1987–2018. Kết quả cho thấy tồn tại mối quan hệ ngược chiều đáng kể giữa giá dầu và cán cân thương mại tại Việt Nam, tức là, nếu giá dầu tăng 1%, cán cân thương mại giảm 0,097%. Ngoài ra, kết quả kiểm định nhân quả Granger cho thấy sự tồn tại của quan hệ nhân quả một chiều chạy từ giá dầu đến cán cân thương mại. Các phát hiện cung cấp một số khuyến nghị và đề xuất cho các nhà hoạch định chính sách trong nỗ lực nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của cú sốc giá dầu lên cán cân thương mại Việt Nam. Từ khóa: Mất cân bằng thương mại; giá dầu; đồng liên kết; ARDL. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT Global oil price shock waves and continuous trade imbalance have raised serious alarms among the policy makers around the world. The objective of this study is to investigate the impact of oil prices on the trade balance of Vietnam by using ARDL approach. Further, this study explores the causality direction between trade balance and oil price shocks in the context of Vietnam over a period of 1987–2018. The result shows that there is a significant negative relationship between oil prices and trade balance in Vietnam, i., if there is 1% increase in oil prices, the trade balance decreases by 0,097%. In addition, the result of Granger causality indicates that there is a unidirectional causality running from oil prices to trade balance. These findings allow some recommendations and suggestions for policy makers in an effort to reduce negative effects of oil price shocks on Vietnam’s trade balance. Keywords: Trade imbalance; oil prices; cointegration; ARDL. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Giới thiệu chủ đề nghiên cứu Nghiên cứu thực nghiệm mối liên kết giữa giá dầu thô và hoạt động kinh tế đã trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi kể từ giữa những năm 80 của thế kỷ trước. Phần lớn các nghiên cứu về chủ đề này tập trung vào việc xác định ảnh hưởng của biến động giá dầu lên các biến số kinh tế vĩ mô trong nước, như tăng trưởng (Lee và cộng sự, 1995; Jones và cộng sự, 2004), lạm phát và lãi suất (Sek và cộng sự, 2015; Abounoori và cộng sự, 2014), giá cổ phiếu (Basher và cộng sự, 2012; Diaz và cộng sự, 2016), hay tỷ lệ việc làm (Alkhateeb và cộng sự, 2017; Karaki, 2018). Kể từ giữa những năm 1990, xu thế toàn cầu hóa đã lan rộng nhanh chóng trên khắp thế giới. Theo Rubin (2009), do toàn cầu hóa hiện nay dựa trên vận tải giá rẻ, nên toàn cầu hóa sẽ đảo ngược khi giá dầu tăng vọt. Tác giả cho rằng nếu giá dầu tăng quá cao sẽ làm chi phí vận chuyển đắt đỏ, làm tăng giá xuất khẩu và nhập khẩu, tạo ra trở ngại lớn cho thương mại quốc tế. Do đó, thời gian qua xuất hiện ngày càng nhiều nghiên cứu nhìn nhận tầm ảnh hưởng của biến động giá dầu lên cán cân thương mại của một quốc gia (ví dụ Backus và Crucinic, 2000; Kilian và cộng sự, 2009; Bodenstein và cộng sự, 2011; Hassan và Zaman, 2012; Le và Chang, 2013; Rafiq và cộng sự, 2016). Nghiên cứu đầu tiên về chủ đề này được Backus và Crucini (2000) thực hiện thông qua mô hình cân bằng động của chu kỳ kinh doanh quốc tế (dynamic equilibrium model of international business cycle) dựa trên các đặc tính chu kỳ kinh doanh ở 8 quốc gia phát triển giai đoạn 1955–1990. Nghiên cứu cho thấy dầu thô chiếm phần lớn sự thay đổi trong tỷ lệ trao đổi (terms of trade)1 trong giai đoạn năm 1972–1987. Kết quả dường như vẫn đúng bất kể cấu trúc thị trường tài chính. Bằng cách áp dụng phương pháp vectơ tự hồi quy (SVAR) cho 26 quốc gia xuất khẩu dầu và 14 quốc gia nhập khẩu dầu, Kilianvà cộng sự 1 Tỷ lệ trao đổi (term of trade–TOT) là chỉ số giá biểu thị tỷ lệ giữa giá xuất khẩu và giá nhập khẩu. Nó được tính toán như sau: (1) Tính chỉ số giá hàng xuất khẩu, (2) tính chỉ số giá hàng nhập khẩu, (3) lấy chỉ số thứ nhất chia cho chỉ số thứ hai. Khi giá hàng xuất khẩu của một nước tăng nhanh hơn giá hàng nhập khẩu của nó, nước đó có sự cải thiện tỷ lệ trao đổi. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nghiên cứu phát hiện sự biến động của giá dầu dường như đóng vai trò quan trọng để xác định cân bằng đối ngoại (external balance). Nghiên cứu nổi bật của Hassan và Zaman (2012), thông qua phương pháp ARDL, được xem là nghiên cứu đầu tiên khẳng định được rõ mối quan hệ ngược chiều giữa giá dầu và cán cân thương mại ở Pakistan trong giai đoạn 1975–2010. Việt Nam là nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào việc nhập khẩu dầu và do đó, khó thể tránh khỏi hậu quả do các cú sốc dầu mang lại (Nguyễn Khắc Quốc Bảo, 2013). Mặt khác, trong quá trình công nghiệp hóa hiện nay, thương mại quốc tế đang là động lực và cơ hội cho tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, và mục tiêu này đạt được chủ yếu bằng các hoạt động xuất nhập khẩu. Nói cách khác, ổn định cán cân thương mại sẽ là tiền đề cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Do đó, việc xem xét các phản ứng của cán cân thương mại Việt Nam đối với những thay đổi của giá dầu thế giới là rất quan trọng và mang lại nhiều ý nghĩa chính sách lẫn thực tiễn có giá trị. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở cho các đề xuất về các điều chỉnh phù hợp cho các chính sách kinh tế khi đối mặt với cú sốc giá dầu. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu của nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của giá dầu lên cán cân thương mại tại Việt Nam trong khuôn khổ đa biến, thông qua các phân tích đồng liên kết trong giai đoạn 1987–2018. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: 1) Kiểm chứng mối quan hệ dài hạn tiềm năng giữa các biến số: cán cân thương mại, tỷ giá hối đoái, lỗ hổng sản lượng và giá dầu; 2) Xác minh hướng nhân quả giữa cán cân thương mại và cú sốc giá dầu.tại Việt Nam trong giai đoạn 1987–2018. 3) Do sử dụng khung đa biến, có kết hợp biến cán cân thương mại và tỷ giá, do vậy, tác giả cũng song song kiểm định sự hiện diện của hiệu ứng đường cong J trong mẫu hình thương mại của Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.