Luận văn thạc sĩ ussh tác động của chính sách phát triển giao thông nông thôn đến hiên đại hóa nông nghiệp nông thôn ở hà tĩnh từ 2006 đến nay

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích tác động của chính sách phát triển giao thông nông thôn đến hiện đại hóa nông nghiệp ở Hà Tĩnh từ 2006.

• Tác giả: Phan Văn Trung
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Minh Văn
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Tác động của chính sách phát triển giao thông nông thôn đến hiện đại hoá nông nghiệp - nông thôn ở Hà Tĩnh từ 2006 đến nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.5.1. Cơ sở thực tiễn
• 0.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của đề tài
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP – NÔNG THÔN VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG NÔNG THÔN
• 1.1. Hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn
• 1.2. Khái niệm hiện đại hóa
• 1.3. Chính sách phát triển giao thông nông thôn ở Việt Nam
• 1.3.1. Khái lược chính sách phát triển giao thông nông thôn ở Việt Nam
• 1.3.2. Nội dung chính sách phát triển giao thông nông thôn ở Việt Nam hiện nay
• 1.3.3. Một số đánh giá chính sách phát triển giao thông ở Việt Nam
• 1.4. Tác động của chính sách phát triển giao thông với quá trình hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG NÔNG THÔN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ ĐẾN HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP – NÔNG THÔN Ở HÀ TĨNH
• 2.1. Khái lược về việc thực hiện chính sách phát triển giao thông nông thôn của tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn từ năm 2006 đến nay
• 2.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách phát triển giao thông nông thôn Hà Tĩnh
• 2.3. Đảng bộ và chính quyền tỉnh Hà Tĩnh cụ thể hóa chính sách phát triển giao thông nông thôn
• 2.4. Kết quả huy động vốn xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ nông thôn xây dựng nông thôn mới ở tỉnh Hà Tĩnh
• 2.5. Sự tác động của thực hiện chính sách giao thông nông thôn đến quá trình hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn ở Hà Tĩnh
• 2.6. Tác động chính trị, an ninh – quốc phòng của chính sách phát triển giao thông nông thôn
• 2.7. Tác động kinh tế của chính sách phát triển giao thông nông thôn
• 2.8. Tác động văn hóa – xã hội của chính sách phát triển giao thông nông thôn
• 2.9. Quan điểm và một số khuyến nghị về thực hiện chính sách phát triển giao thông nông thôn ở Hà Tĩnh
• 2.9.1. Quan điểm và chỉ tiêu định hướng phát triển giao thông nông thôn của Tỉnh Hà Tĩnh
• 2.9.2. Một số khuyến nghị về thực hiện chính sách phát triển giao thông nông thôn ở tỉnh Hà Tĩnh
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách giao thông nông thôn ở Hà Tĩnh

Chính sách giao thông nông thôn đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2006 đến nay. Chính sách này không chỉ nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông mà còn góp phần thúc đẩy hiện đại hóa nông nghiệp và nâng cao đời sống của người dân. Việc đầu tư vào giao thông nông thôn đã tạo ra những thay đổi tích cực trong việc kết nối các khu vực nông thôn với thị trường, từ đó thúc đẩy sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái quát về chính sách giao thông nông thôn tại Hà Tĩnh

Chính sách giao thông nông thôn ở Hà Tĩnh được triển khai với mục tiêu chính là nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa và kết nối các khu vực nông thôn. Từ năm 2006, tỉnh đã thực hiện nhiều dự án lớn nhằm cải thiện hệ thống đường giao thông, giúp nông dân dễ dàng tiếp cận thị trường và dịch vụ.

1.2. Tác động của chính sách đến đời sống nông dân

Chính sách giao thông nông thôn đã có tác động tích cực đến đời sống của người dân. Việc cải thiện hạ tầng giao thông đã giúp nông dân dễ dàng hơn trong việc tiêu thụ sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống. Nhiều hộ gia đình đã có cơ hội tiếp cận với các dịch vụ xã hội như giáo dục và y tế tốt hơn.

II. Những thách thức trong việc thực hiện chính sách giao thông nông thôn

Mặc dù chính sách giao thông nông thôn đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Các vấn đề như thiếu nguồn lực tài chính, sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và sự tham gia của cộng đồng vẫn còn hạn chế. Điều này đã ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.

2.1. Thiếu nguồn lực tài chính cho phát triển hạ tầng

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu hụt nguồn lực tài chính để đầu tư vào hạ tầng giao thông. Nhiều dự án bị chậm tiến độ hoặc không thể thực hiện do không đủ kinh phí. Điều này đã làm giảm hiệu quả của chính sách và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế nông thôn.

2.2. Sự phối hợp giữa các cấp chính quyền

Sự phối hợp giữa các cấp chính quyền trong việc thực hiện chính sách giao thông nông thôn còn nhiều bất cập. Nhiều khi, các cấp chính quyền không có sự thống nhất trong việc triển khai các dự án, dẫn đến tình trạng chồng chéo hoặc thiếu sót trong công tác quản lý.

III. Phương pháp cải thiện chính sách giao thông nông thôn

Để nâng cao hiệu quả của chính sách giao thông nông thôn, cần có những phương pháp cải thiện cụ thể. Việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng, cải thiện quản lý dự án và tăng cường nguồn lực tài chính là những yếu tố quan trọng. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và người dân để đảm bảo chính sách được thực hiện hiệu quả.

3.1. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Việc khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện các dự án giao thông nông thôn sẽ giúp đảm bảo rằng các nhu cầu thực tế của người dân được đáp ứng. Sự tham gia này cũng sẽ tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ từ phía cộng đồng.

3.2. Cải thiện quản lý dự án

Cần có những cải cách trong quản lý dự án để đảm bảo rằng các dự án giao thông nông thôn được thực hiện đúng tiến độ và hiệu quả. Việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý và giám sát sẽ giúp nâng cao chất lượng các dự án.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách giao thông nông thôn đã có những tác động tích cực đến hiện đại hóa nông nghiệp ở Hà Tĩnh. Nhiều mô hình sản xuất mới đã được hình thành, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Việc kết nối giữa sản xuất và thị trường đã được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân trong việc tiêu thụ sản phẩm.

4.1. Mô hình sản xuất nông nghiệp mới

Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp mới đã được áp dụng tại Hà Tĩnh, nhờ vào việc cải thiện hạ tầng giao thông. Các mô hình này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.2. Kết nối giữa sản xuất và thị trường

Việc cải thiện giao thông nông thôn đã giúp nông dân dễ dàng hơn trong việc tiếp cận thị trường. Sự kết nối này không chỉ giúp tiêu thụ sản phẩm nhanh chóng mà còn tạo ra cơ hội cho nông dân mở rộng quy mô sản xuất.

V. Kết luận và tương lai của chính sách giao thông nông thôn

Chính sách giao thông nông thôn đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hiện đại hóa nông nghiệp ở Hà Tĩnh. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, cần có những cải cách và điều chỉnh phù hợp. Tương lai của chính sách này phụ thuộc vào sự tham gia của cộng đồng và sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục đầu tư vào hạ tầng giao thông nông thôn, đồng thời cải thiện quản lý và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng chính sách giao thông nông thôn thực sự mang lại lợi ích cho người dân.

5.2. Tầm quan trọng của chính sách trong phát triển nông thôn

Chính sách giao thông nông thôn không chỉ là một phần của chiến lược phát triển kinh tế mà còn là yếu tố quyết định trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Việc thực hiện hiệu quả chính sách này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của Hà Tĩnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hạ tầng giao thông nông thôn đóng vai trò mạch máu kinh tế then chốt thúc đẩy quá trình tái cơ cấu kinh tế và hiện đại hóa khu vực nông nghiệp, nông thôn tại các tỉnh Bắc Trung Bộ. Tại Hà Tĩnh, vùng đất có tới 84,25% diện tích tự nhiên thuộc khu vực nông thôn và 80% địa hình là đồi núi dốc, việc tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông là điều kiện tiên quyết để xóa đói giảm nghèo và tạo dựng diện mạo nông thôn mới. Tuy nhiên, trước năm 2006, mạng lưới đường sá còn thô sơ, việc vận chuyển nông sản và giao thương giữa các vùng miền thường xuyên bị chia cắt trong mùa mưa lũ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài là phân tích sâu sắc tác động đa chiều từ chính sách phát triển giao thông nông thôn đến tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận chính trị học và chính sách công về hiện đại hóa nông nghiệp; đánh giá thực trạng hoạch định và tổ chức thực thi chính sách giao thông nông thôn của Đảng bộ, chính quyền tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2006 đến năm 2013; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước giai đoạn tiếp theo.

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát 9 huyện và 2 thị xã của tỉnh Hà Tĩnh, tập trung vào 4 loại hình đường giao thông nông thôn theo chuẩn nông thôn mới gồm đường trục xã, đường thôn xóm, đường ngõ xóm và đường nội đồng. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện rõ nét qua các chỉ số định lượng: tốc độ mở rộng mạng lưới giao thông đạt 1,46%/năm, góp phần quản lý hiệu quả 16.171 km đường bộ, nâng tỷ lệ cứng hóa toàn tỉnh lên 23,9% và bảo đảm 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm, tạo xung lực chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ biện chứng giữa phát triển lực lượng sản xuất và hoàn thiện quan hệ sản xuất trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Cơ sở lý thuyết cốt lõi bao gồm hai trụ cột lý luận lớn:

Thứ nhất, lý thuyết về công nghiệp hóa, hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Quá trình này được phân kỳ qua 2 giai đoạn phát triển lịch sử từ năm 1960 đến năm 1986 với trọng tâm công nghiệp nặng, và từ sau Đại hội VI năm 1986 đến nay với bước chuyển sang phát triển nông nghiệp, sản xuất hàng tiêu dùng và kinh tế tri thức. Nghiên cứu tiếp thu quan điểm hiện đại hóa xã hội của tác giả Lương Việt Hải năm 2001, khẳng định hiện đại hóa nông nghiệp là quá trình cải biến toàn diện kinh tế, kỹ thuật và văn hóa - xã hội nhằm giải phóng sức lao động của 70% lực lượng làm việc ở nông thôn.

Thứ hai, lý thuyết chính sách công và lý thuyết lựa chọn công cộng. Chính sách phát triển giao thông được nhìn nhận qua chu trình 4 giai đoạn gồm hoạch định, thực thi, đánh giá tác động và điều chỉnh chính sách. Các khái niệm trung tâm được vận dụng gồm: Hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn, Chính sách phát triển giao thông nông thôn, Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, và Bộ 19 tiêu chí chuẩn quốc gia về nông thôn mới ban hành theo Quyết định số 491/QĐ-TTg năm 2009.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu định tính và định lượng nhằm bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao:

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp có hệ thống từ 10 báo cáo quy hoạch và tổng kết ngành của Bộ Giao thông vận tải, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng hệ thống văn bản của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh trong chuỗi thời gian 7 năm liên tục từ năm 2006 đến năm 2013.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra xã hội học bằng bảng hỏi tiêu chuẩn hóa với cỡ mẫu 250 phiếu khảo sát, hướng tới 2 nhóm đối tượng chính gồm 100 cán bộ quản lý cấp huyện, xã và 150 đại diện hộ gia đình trực tiếp thụ hưởng chính sách. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên được triển khai tại 12 xã đại diện cho 4 vùng sinh thái đặc trưng: đồng bằng ven biển, trung du, miền núi cao và vùng ngập lũ.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp phương pháp phân tích so sánh - đối chiếu và tổng hợp thể chế là nhằm lượng hóa chính xác tỷ lệ hoàn thành các tiêu chí kỹ thuật, đồng thời phân tích sâu sắc cơ chế huy động vốn, lý giải nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch giữa các vùng kinh tế trong việc triển khai chính sách công.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm rõ những thành tựu nổi bật và các biến chuyển thực chất tại Hà Tĩnh qua 3 phát hiện chính có số liệu minh chứng cụ thể:

Thứ nhất, bước nhảy vọt về quy mô hạ tầng và tỷ lệ kiên cố hóa. Trong giai đoạn 2011 - 2013, toàn tỉnh đã làm mới và nâng cấp thành công 1.338 km đường giao thông nông thôn các loại. Tổng chiều dài hệ thống đường bộ nông thôn nâng lên mức 14.722 km vào năm 2013 so với 14.510 km năm 2010. Tỷ lệ cứng hóa toàn mạng lưới tăng thêm 9,57 điểm phần trăm, từ mức 14,33% năm 2010 lên 23,9% năm 2013, trong đó đường trục xã đạt tỷ lệ cứng hóa 20,82% và đường thôn xóm đạt 34,72%.

Thứ hai, đột phá trong cơ chế đa dạng hóa và xã hội hóa nguồn lực. Tổng nguồn vốn huy động xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ nông thôn giai đoạn 2011 - 2013 đạt 1.334,6 tỷ đồng, đạt mức đầu tư bình quân 997 triệu đồng/km. Khoản vốn này chiếm 22,9% tổng nguồn lực huy động của toàn bộ Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới tại địa phương. Cơ cấu vốn phản ánh rõ vai trò dẫn dắt của Nhà nước và nội lực cộng đồng: Ngân sách nhà nước hỗ trợ trực tiếp và lồng ghép là 510,7 tỷ đồng (chiếm 38,1%), trong khi các nguồn huy động từ nhân dân, doanh nghiệp và đóng góp xã hội chiếm tới 61,9% (tương đương 823,9 tỷ đồng).

Thứ ba, sự thay đổi căn bản diện mạo liên kết vùng và cơ giới hóa nông nghiệp. Mật độ đường giao thông bình quân đạt 2,7 km/km2 và 13,2 km/1000 dân, vượt trội so với mật độ trung bình toàn quốc là 0,59 km/km2. Đến năm 2013, 100% số xã toàn tỉnh đã có đường ô tô về đến trung tâm, tạo điều kiện mở rộng vùng chuyên canh cây ăn quả, chăn nuôi quy mô lớn và hình thành 58 di tích, danh thắng kết nối du lịch thông suốt.

Thảo luận kết quả

Thành công của chính sách bắt nguồn trực tiếp từ năng lực cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW của Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh thông qua cơ chế công khai quy hoạch và thực hiện phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. Khi chính quyền hỗ trợ kinh phí giải phóng mặt bằng và xi măng, người dân sẵn sàng hiến đất và đóng góp ngày công lao động.

Tuy nhiên, khi đối chiếu với các vùng phát triển như Đồng bằng sông Hồng (mật độ 1,16 km/km2 với tỷ lệ cứng hóa trên 70%), Hà Tĩnh vẫn bộc lộ nhiều hạn chế lớn. Toàn tỉnh vẫn còn tới 76,1% tổng chiều dài mạng lưới là đường đất và cấp phối, thường xuyên hư hỏng trong mùa mưa bão. Đặc biệt, đường trục chính nội đồng mới chỉ cứng hóa được 11,76%, gây trở ngại lớn cho việc đưa máy móc cỡ lớn vào đồng ruộng.

Về phương thức biểu diễn số liệu, các phát hiện nghiên cứu được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu phân bổ 1.334,6 tỷ đồng nguồn vốn cho 4 cấp đường, kết hợp cùng bảng đối chiếu ma trận tăng trưởng tỷ lệ cứng hóa giai đoạn 2010 - 2013. Cách tiếp cận này minh chứng trực quan rằng nguồn lực đầu tư tập trung cao nhất vào đường trục xã (579,4 tỷ đồng), từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa đến đường trục thôn và liên thôn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Thứ nhất, rà soát và điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường bộ gắn với chuỗi giá trị nông nghiệp. Sở Giao thông vận tải Hà Tĩnh chủ trì phối hợp với 13 đơn vị hành chính cấp huyện hoàn thành rà soát 100% quy hoạch giao thông nông thôn trong giai đoạn 2015 - 2018, đảm bảo tính liên kết thông suốt giữa vùng nguyên liệu tập trung với Cảng Vũng Áng, Cửa khẩu Cầu Treo và Quốc lộ 1A.

Thứ hai, đa dạng hóa cơ chế huy động vốn và mở rộng liên kết công - tư. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh ban hành chính sách hỗ trợ vốn mồi, đặt mục tiêu huy động trên 1.500 tỷ đồng giai đoạn 2015 - 2020. Tăng tỷ trọng ngân sách tỉnh hỗ trợ lên mức 45% tổng mức đầu tư đối với các xã miền núi khó khăn, giảm bớt gánh nặng đóng góp trực tiếp cho người dân nghèo.

Thứ ba, chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và ứng dụng vật liệu mới thích ứng biến đổi khí hậu. Sở Xây dựng và Sở Khoa học và Công nghệ chuyển giao công nghệ bê tông xi măng cải tiến sử dụng cát, sỏi tại chỗ, giúp giảm ít nhất 15% chi phí thi công trên mỗi kilomet đường, phấn đấu nâng tỷ lệ đường trục xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạt chuẩn 100% vào năm 2020.

Thứ tư, thiết lập thể chế phân cấp quản lý và bảo trì cộng đồng bền vững. Ủy ban nhân dân cấp xã thành lập 100% ban tự quản giao thông tại các thôn xóm trước năm 2017, bố trí kinh phí bảo dưỡng thường xuyên tối thiểu 10 triệu đồng/km/năm, tổ chức duy tu định kỳ 2 lần mỗi năm nhằm duy trì độ bền công trình trên 10 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phân tích của công trình mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm thứ nhất: Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại 262 đơn vị hành chính cấp xã, các phòng ban chuyên môn cấp huyện và các Sở Giao thông vận tải, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Luận văn cung cấp case study thực tiễn về phương thức điều phối nguồn vốn 1.334,6 tỷ đồng và giải quyết bài toán giải phóng mặt bằng dựa vào đồng thuận xã hội.

Nhóm thứ hai: Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học thuộc khối ngành Chính trị học, Khoa học Chính trị, Quản lý công và Chính sách công. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp đánh giá tác động chính sách công thông qua dữ liệu chuỗi thời gian 7 năm liên tục từ 2006 đến 2013.

Nhóm thứ ba: Ban điều phối Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới tại các tỉnh Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung. Các địa phương có thể vận dụng bộ giải pháp nhằm hoàn thành Tiêu chí số 2 về Giao thông trong Bộ 19 tiêu chí quốc gia.

Nhóm thứ tư: Các doanh nghiệp thi công hạ tầng, các tổ chức phát triển và chuyên gia hoạch định chính sách an sinh xã hội. Luận văn gợi mở cách thức huy động tối ưu sự tham gia của 70% lực lượng lao động nông thôn vào các dự án hạ tầng cộng đồng theo hướng minh bạch, hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Giao thông nông thôn có tác động như thế nào đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Hà Tĩnh?

Hạ tầng giao thông hoàn thiện giúp kết nối thông suốt 16.171 km đường bộ với các trục quốc lộ huyết mạch, tạo điều kiện chuyển đổi 103.720 ha đất nông nghiệp sang sản xuất hàng hóa chuyên canh. Mật độ đường 2,7 km/km2 giúp giảm 20% chi phí vận chuyển nông sản, đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng và thúc đẩy thương mại, dịch vụ nông thôn phát triển nhanh chóng.

Cơ cấu nguồn vốn xây dựng giao thông nông thôn Hà Tĩnh giai đoạn 2011 - 2013 được phân bổ như thế nào?

Tổng vốn huy động đạt 1.334,6 tỷ đồng được phân bổ cho 4 loại đường: đường trục xã chiếm 579,4 tỷ đồng, đường liên thôn 331,4 tỷ đồng, đường ngõ xóm 296,8 tỷ đồng và đường nội đồng 126,9 tỷ đồng. Trong đó ngân sách nhà nước chỉ chiếm 38,1%, còn lại 61,9% là nguồn lực xã hội hóa và đóng góp ngày công, kinh phí của nhân dân.

Đâu là khó khăn lớn nhất trong việc phát triển giao thông nông thôn tại tỉnh Hà Tĩnh?

Trở ngại lớn nhất là địa hình đồi núi chiếm 80% diện tích cùng khí hậu khắc nghiệt, lượng mưa đạt đỉnh 500 mm/ngày đêm gây ngập lụt cục bộ và sạt lở thường xuyên. Bên cạnh đó, 76,1% hệ thống đường giao thông vẫn là đường đất và cấp phối, đòi hỏi nguồn vốn duy tu hàng năm rất lớn trong khi ngân sách địa phương còn hạn hẹp.

Chính sách của tỉnh Hà Tĩnh đã giải quyết vấn đề tiêu chuẩn kỹ thuật đường giao thông nông thôn ra sao?

Tỉnh đã áp dụng nghiêm ngặt Tiêu chuẩn kỹ thuật 22 TCN 210-92 loại A, quy định kích thước mặt đường tối thiểu 3,5 mét đối với đường trục xã và 3 mét đối với đường thôn xóm. Toàn tỉnh đã kiên cố hóa được 3.418 km đường bê tông xi măng chất lượng cao, bảo đảm tải trọng cho xe cơ giới và phương tiện vận tải phục vụ sản xuất.

Mô hình huy động sức dân tại Hà Tĩnh có điểm gì đặc biệt để đạt hiệu quả cao?

Hà Tĩnh vận dụng thành công bài học dân vận khéo với cơ chế Nhà nước hỗ trợ xi măng và kỹ thuật, nhân dân đóng góp 165,4 triệu ngày công trên cả nước và hàng nghìn mét vuông đất làm đường. Việc phân công 100% cấp ủy viên phụ trách từng địa bàn và công khai đồ án quy hoạch đã tạo niềm tin tuyệt đối trong cộng đồng dân cư.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc tác động toàn diện của chính sách phát triển giao thông nông thôn đối với tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn tại tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2006 đến năm 2013 dưới góc độ chuyên ngành Chính trị học.
• Khẳng định thành tựu vượt bậc khi làm mới và nâng cấp 1.338 km đường bộ, nâng tỷ lệ cứng hóa toàn tỉnh lên 23,9% và đạt mật độ đường 2,7 km/km2, bảo đảm 100% số xã có đường ô tô về đến trung tâm.
• Đúc kết bài học thực tiễn giá trị về cơ chế đa dạng hóa nguồn lực, huy động thành công 1.334,6 tỷ đồng với 61,9% vốn đóng góp từ cộng đồng và doanh nghiệp dựa trên nguyên tắc dân chủ cơ sở.
• Xác lập hệ thống 4 giải pháp đồng bộ và khả thi cho giai đoạn 2015 - 2020 nhằm hoàn thiện 100% đường trục xã đạt chuẩn nhựa hóa hoặc bê tông hóa và nâng tỷ lệ cứng hóa đường nội đồng lên trên 50%.
• Công trình là tài liệu học thuật và thực tiễn thiết thực dành cho các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý và nhà nghiên cứu trong việc tìm kiếm mô hình phát triển hạ tầng bền vững cho khu vực nông thôn Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP – NÔNG THÔN VÀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG NÔNG THÔN 1. Hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn 1. Khái niệm hiện đại hóa Công nghiệp hóa, hiện đại hóa bắt đầu ở các nước tư bản trong đó đáng chú ý là cuộc cách mạng công nghiệp ở nước Anh. Sau đó là hàng loạt các quốc gia, vùng lãnh thổ khác ở mọi châu lục bằng những con đường, mô hình, cách thức khác nhau đều đã hoặc đang thực hiện quá trình này.

Để cung cấp luận cứ xem xét cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hóa hoá ở Việt Nam, cần tiếp tục làm rõ những vấn đề lý luận về công nghiệp hóa, hiện đại hóa: khái niệm, đặc trưng và các giai đoạn của công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Khi nghiên cứu về công nghiệp hóa giai đoạn đầu (cách mạng công nghiệp), một số tác giả quan niệm: đó là quá trình trang bị cho một vùng hay một quốc gia các phương tiện máy móc, kỹ thuật với trọng tâm là công nghiệp cơ khí chế tạo máy. Theo quan niệm này thì nông nghiệp và các ngành kinh tế khác phải lệ thuộc vào công nghiệp. Những năm 1960 – 1990 một số nước Đông và Đông Nam Á tiến hành quá trình công nghiệp hóa theo chiến lược rút ngắn thành công.

Nhiều nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh vai trò, vị trí của công nghiệp chế tạo, công nghiệp chế biến có trình độ khoa học – công nghệ cao, sử dụng hiệu quả (tiết kiệm) nguồn tài nguyên thiên nhiên và mở rộng trao đổi thương mại quốc tế là đặc điểm của công nghiệp hóa. Năm 1965 tổ chức phát triển công nghiệp của Liên Hợp Quốc (UNIDO) đã đưa ra định nghĩa về công nghiệp hóa như sau: “Công nghiệp hóa là một quá trình trang bị máy móc và công nghệ hiện đại cũng như phương pháp quản lý tiên tiến cho mọi hoạt động sản xuất, dù là sản xuất vật chất hay dịch 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vụ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, đưa đến tốc độ phát triển nhanh và bền vững về giá trị tăng thêm (GDP). Con đường của một nước tùy vào đặc thù về nguồn lao động và tài nguyên của nước đó. Tuy vậy, đối với các nước có dân số đáng kể, cái cầu trung gian thường là từ phát triển công nghiệp chế biến hàng hóahoá tiêu dùng, dùng sức lao động cơ bắp tiến dần lên lao động chuyên môn, rồi lên công nghiệp cao và kinh tế dịch vụ tiên tiến”.

Quan niệm công nghiệp hóa như trên hàm ý đó không phải là không chỉ là quá trình “kỹ thuật”, “công nghệ” và kinh tế thuần túy mà còn là quá trình thay đổi cơ cấu nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ trong nền kinh tế của một quốc gia nào đó, từ đó kéo theo những thay đổi khác của đời sống xã hội như thể chế, văn hóa, lối sống. Tuy nhiên, công nghiệp hóa theo quan niệm trên vẫn chủ yếu đề cập đến mặt vật chất, kỹ thuật, của quá trình phát triển chưa đề cập một cách toàn diện đến mặt chính trị, xã hội sự phát triển của quá trình công nghiệp hóa. Vì vậy, cần phải bổ sung bằng khái niệm hiện đại hóa từ đó mới đi đến một khái niệm thống nhất công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa. Ở thời kỳ đầu (vào những năm 1950 -1960) nhất là ở phương Tây khá thịnh hành các nhà lý luận đã quan niệm hiện đại hóa là quá trình phát triển theo mô hình của Tây Âu và Bắc Mỹ.

Mô hình ấy trước hết nhấn mạnh đến phương diện phát triển kinh tế, kỹ thuật như là quy luật chung, phổ quát và xem sự phát triển tư bản chủ nghĩa là con đường tất yếu của các nước trên thế giới. Hiện đại hóa như trên cũng được gọi là hiện đại hóa mang tính nội sinh vì hiện đại hóa nảy sinh từ những tiền đề kinh tế, văn hóa, xã hội vốn có của chính những nước đó. Các mô hình hiện đại hóa về sau không xuất phát từ những điều kiện kinh tế văn hóa nội tại của nước đó mà du nhập, vay mượn những yếu tố từ phương Tây, các nhà lý luận gọi là hiện đại hóa xuất phát từ yếu tố ngoại sinh hay mà trường hợp điển hình là hiện đại hóa đuổi đuổi theo. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khảo cứu lịch sử công nghiệp hóa, hiện đại hoá, tác giả Lương Việt Hải (Hiện đại hoá xã hội-Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 2001) đưa ra nhận định: các nhà nghiên cứu lý luận hiện đại hóa trong lịch sử tổng kết rằng cả hiện đại hóa phát nguyên và hiện đại hóa đuổi theo đều có cốt lõi là tiến bộ khoa học - kỹ thuật - công nghệ công nghiệp hóa mà biểu hiện rõ nhất của nó là cuộc cách mạng công nghiệp.

Nó được bắt đầu từ sự phân công lao động giản đơn đến công trường thủ công và cơ khí hóa. Mục đích cuối cùng của hiện đại hóa là xây dựng một xã hội giàu mạnh, văn minh, con người được thỏa mãn những nhu cầu vật chất và tinh thần. Từ đó, quá trình công nghiệp hóa (XHCN và TBCN) được xem là một dạng căn bản của hiện đại hóa. Công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa, mặc dù có những hạn chế nhất đinh, nhưng về cơ bản đã thực hiện được vai trò, sứ mệnh lịch sử của mình - xây dựng những cơ sở kỹ thuật, kinh tế cho chủ nghĩa xã hội , tạo cơ sở, nền tảng cho các nước XHCN.

Như vậy, hiện đại hóa có thể được quan niệm là toàn bộ các quá trình, các dạng cải biến, các bước quá độ từ các trình độ kinh tế, xã hội khác nhau đang tồn tại lên trình độ mới cao hơn dựa trên những thành tựu mới tiên tiến của khoa học kỹ thuật nhằm phục vụ tốt hơn cho sự phát triển toàn diện của con người và tiến bộ xã hội. Quan niệm hiện đại hóa như trên không những chỉ ra khả năng mới của các quốc gia trong thời đại cách mạng khoa học kỹ thuật có thể xuất phát từ trình độ kinh tế xã hội khác nhau đều có thể tận dụng được những điều kiện của quá trình toàn cầu hóa, phát triển kinh tế tri thức tiến thẳng lên trình độ cao mà các nước đang phát triển hướng đến, thông qua đó mà rút ngắn quá trình hiện đại hóa. Thực tế là một số nước ở Đông và Đông Nam Á trong khoảng 30 năm đã tiến hành hiện đại hóa thành công. Vấn đề là ở chỗ hiện đại hóa như thế nào.

Có thể nói lịch sử xã hội loài người chính là xã hội từng 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] bước hiện đại hoá từ thấp đến cao, từ xã hội lạc hậu lên xã hội tiên tiến, mà biểu hiện rõ nhất của nó là cuộc cách mạng công nghiệp - chuyển hoá xã hội nông nghiệp lên xã hội công nghiệp hóa. Hiện nay, các nước tiến hành hiện đại hóahoá đi sau phải kết hợp công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa hay công nghiệp hóa theo hướng hiện đại. Vì vậy công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa là một quá trình thống nhất, đặc biệt là đối với những nước chưa qua cách mạng công nghiệp như Việt Nam. Do đó, càng càng cần có sự nhận thức về phản ánh quá trình hiện đại hóa ở những nước chưa qua công nghiệp hóa.

Vì vậy, các nước này cần phải tiến hành lấy công nghiệp hóa theo hướng hiện đại làm nền tảng của quá trình hiện đại hóa tất cả các mặt của đời sống xã hội nói chung. Quan niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa như trên là bước chuyển trong nhận thức lý luận cách mạng của các nước tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa như Việt Nam. Hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn Từ quan niệm đã trình bày ở mục 1.1, có thể hình dung hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là quá trình xây dựng cơ sở vật chất, kĩ thuật và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn theo định hướng sản xuất hàng hóa lớn, hiện đại, gắn nông nghiệp với công nghiệp và dịch vụ, cho phép phát huy có hiệu quả cao mọi nguồn lực và lợi thế của nền nông nghiệp nhiệt đới, mở rộng giao lưu trong nước và quốc tế nhằm nâng cao năng suất lao động xã hội trong nông nghiệp và nông thôn, xây dựng nông thôn mới giàu có, công bằng, dân chủ, văn minh và xã hội chủ nghĩa. Hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn là quá trình phát triển nông thôn theo hướng tiến bộ kinh tế - xã hội của một nước công nghiệp.

Điều đó có nghĩa là không chỉ phát triển công nghiệp nông thôn mà bao gồm cả 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] việc phát triển toàn bộ các hoạt động, các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ và đời sống văn hóa, tinh thần ở nông thôn phù hợp với nền sản xuất công nghiệp ở nông thôn và cả nước nói chung Hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam có nhiều nét đặc thù cả về nội dung, hình thức, quy mô, cách thức tiến hành và mục tiêu chiến lược. Những nét đặc thù này được thể hiện khái quát ở một số điểm sau đây: Thứ nhất, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là một quá trình rộng lớn, phức tạp và toàn diện. Có nghĩa là nó diễn ra trong tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, có sự kết hợp giữa các bước đi tuần tự và các bước đi nhảy vọt, kết hợp giữa phát triển theo chiều rộng và phát triển theo chiều sâu, kết hợp giữa biến đổi về lượng và biến đổi về chất,. của các tác nhân tham gia quá trình.

hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn sẽ tạo tiền đề và cơ sở vững chắc thúc đẩy toàn diện quá trình công nghiệp, hiện đại hóa nền kinh tế đất nước. Ở các nước chậm phát triển, sự đóng góp của nông nghiệp vào GDP là rất lớn. Ở Việt Nam, lao động nông nghiệp chiếm 70% lực lượng lao động xã hội. Nếu như nền kinh tế không có vốn nước ngoài, chiến lược phát triển nông nghiệp ở các nước này trong giai đoạn đầu tất nhiên phải dựa vào tích lũy nông nghiệp.

Hơn nữa, nông nghiệp phát triển, đời sống nông dân tăng cao mới thấy được vai trò quan trọng của nông nghiệp trong việc tích lũy cho giai đoạn đầu của quá trình phát triển kinh tế.