Các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Lanh
• Trường học: Trường Đại học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Việc Nắm Giữ Tiền Mặt Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Sàn Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do thực hiện đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Khung lý thuyết chung
• 2.2. Lý thuyết đánh đổi (Trade – off theory)
• 2.3. Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking order theory)
• 2.4. Lý thuyết của Keynes về sự ưa thích tiền mặt
• 2.5. Các nghiên cứu thực nghiệm trước đây
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Các biến nghiên cứu và phương pháp đo lường
• 3.3. Biến phụ thuộc
• 3.4. Biến độc lập
• 3.5. Thu thập dữ liệu
• 3.6. Phương pháp kỹ thuật
• 3.7. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.8. Các phương pháp kiểm định mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.2. Phân tích tương quan
• 4.3. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 4.4. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận của bài nghiên cứu và một số hàm ý
• 5.2. Các hạn chế của bài nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3
• PHỤ LỤC 4

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của các yếu tố đến việc nắm giữ tiền mặt

Việc nắm giữ tiền mặt là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Tiền mặt không chỉ là tài sản có tính thanh khoản cao mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động và phát triển. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho các công ty trong việc quản lý tài chính hiệu quả.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tiền mặt trong doanh nghiệp

Tiền mặt được định nghĩa là tài sản có tính thanh khoản cao nhất, cho phép doanh nghiệp thực hiện các giao dịch hàng ngày. Vai trò của tiền mặt không chỉ dừng lại ở việc thanh toán mà còn là yếu tố quyết định đến khả năng tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh.

1.2. Tại sao việc nắm giữ tiền mặt lại quan trọng

Việc nắm giữ tiền mặt giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tài chính, đảm bảo khả năng thanh toán và tận dụng các cơ hội đầu tư. Tuy nhiên, việc nắm giữ quá nhiều tiền mặt cũng có thể dẫn đến chi phí cơ hội cao, do đó cần có sự cân nhắc hợp lý.

II. Các thách thức trong việc nắm giữ tiền mặt của công ty niêm yết

Mặc dù việc nắm giữ tiền mặt mang lại nhiều lợi ích, nhưng các công ty niêm yết tại Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp.

2.1. Rủi ro tài chính và chi phí cơ hội

Rủi ro tài chính là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt. Doanh nghiệp cần cân nhắc giữa việc giữ tiền mặt để đảm bảo thanh khoản và việc đầu tư vào các cơ hội sinh lời khác.

2.2. Tình hình kinh tế và chính sách tiền tệ

Tình hình kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ của nhà nước có thể tác động lớn đến quyết định nắm giữ tiền mặt. Lãi suất cao có thể khuyến khích doanh nghiệp giữ nhiều tiền mặt hơn để tránh chi phí vay mượn.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động đến việc nắm giữ tiền mặt

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định lượng để phân tích các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

3.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS

Mô hình hồi quy Pooled OLS sẽ được sử dụng để phân tích dữ liệu từ nhiều công ty trong cùng một thời điểm. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố và việc nắm giữ tiền mặt một cách tổng quát.

3.2. Mô hình hồi quy Fix Effect

Mô hình Fix Effect sẽ giúp kiểm soát các yếu tố không quan sát được có thể ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt. Phương pháp này cho phép phân tích sâu hơn về các yếu tố nội tại của từng công ty.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Những yếu tố này bao gồm tỷ lệ thanh toán nhanh, lợi nhuận và quy mô công ty.

4.1. Tác động của tỷ lệ thanh toán nhanh

Tỷ lệ thanh toán nhanh có mối quan hệ tích cực với việc nắm giữ tiền mặt. Các công ty có tỷ lệ thanh toán nhanh cao thường có xu hướng giữ nhiều tiền mặt hơn để đảm bảo khả năng thanh toán.

4.2. Lợi nhuận và quy mô công ty

Lợi nhuận cao và quy mô công ty lớn cũng có tác động tích cực đến việc nắm giữ tiền mặt. Các công ty lớn thường có khả năng tích lũy tiền mặt nhiều hơn để đầu tư vào các cơ hội mới.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết tại Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các doanh nghiệp có chiến lược quản lý tài chính hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính của nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ thanh toán nhanh, lợi nhuận và quy mô công ty là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc nắm giữ tiền mặt.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các yếu tố bên ngoài như chính sách tiền tệ và tình hình kinh tế đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------------------- NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC NẮM GIỮ TIỀN MẶT CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SÀN CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM -------------------- NGUYỄN THỊ THU HƯƠNG CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC NẮM GIỮ TIỀN MẶT CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SÀN CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. LÊ THỊ LANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “Các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam” là công trình nghiên cứu của tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS. Lê Thị Lanh. Các số liệu trong luận văn có nguồn trích dẫn rõ ràng, đáng tin cậy và được xử lý khách quan, trung thực. Các tài liệu tham khảo trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng. TP Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2014 Học viên thực hiện Nguyễn Thị Thu Hương LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG TÓM TẮT CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU .Lý do thực hiện đề tài .Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .Phương pháp nghiên cứu .Kết cấu của đề tài .4 CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 5 2. Khung lý thuyết chung:. Lý thuyết đánh đổi (Trade – off theory). Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking order theory). Lý thuyết của Keynes về sự ưa thích tiền mặt: . Các nghiên cứu thực nghiệm trước đây: . Các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt . Đòn bẩy tài chính: . Tỷ lệ chi trả cổ tức:.17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu. Quy mô công ty .19 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Mô hình nghiên cứu . Các biến nghiên cứu và phương pháp đo lường . Biến phụ thuộc: . Biến độc lập: . Thu thập dữ liệu . Phương pháp kỹ thuật: . Các giả thuyết nghiên cứu . Các phương pháp kiểm định mô hình .28 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN . Kết quả thống kê mô tả . Phân tích tương quan . Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu . Thảo luận kết quả nghiên cứu: .52 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN . Kết luận của bài nghiên cứu và một số hàm ý: . Các hạn chế của bài nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo.57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hướng nghiên cứu tiếp theo .58 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1 PHỤ LỤC 2 PHỤ LỤC 3 PHỤ LỤC 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm .2: Tổng hợp mối tương quan giữa các yếu tố và việc nắm giữ tiền mặt .1: Biến và kỳ vọng ảnh hưởng .1: Thống kê mô tả các biến .2: So sánh thống kê mô tả các biến ở Việt Nam so với ở các quốc gia trong bài nghiên cứu của Basil Al – Najjar (2012). Ma trận hệ số tương quan cho các biến trong mô hình hồi quy . Kết quả hồi quy dùng mô hình Pooled OLS.5: Kết quả hồi quy dùng mô hình Fix Effect .6: Kết quả hồi quy dùng mô hình Random Effect .7: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy về tác động của các yếu tố lên việc nắm giữ tiền mặt của công ty .8: Kết quả kiểm định phương sai thay đổi và tự tương quan bậc nhất cho mô hình (1) .9: Kết quả hồi quy mô hình theo phương pháp GLS.10: Kết quả hồi quy dùng mô hình Pooled OLS (có xét thêm yếu tố ngành) .11: Kết quả hồi quy dùng mô hình Fix Effect (có xét thêm yếu tố ngành) 46 Bảng 4.12: Kết quả hồi quy dùng mô hình Random Effect (có xét thêm yếu tố ngành) . 47 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.13: Bảng tổng hợp kết quả ước lượng mô hình hồi quy xem xét sự tác động của yếu tố ngành đến mối quan hệ giữa các yếu tố đối với việc nắm giữ tiền mặt 48 Bảng 4.14: Kết quả kiểm định phương sai thay đổi và tự tương quan bậc nhất cho mô hình (2) .15: Kết quả ước lượng mô hình bằng kỹ thuật ước lượng GLS . 51 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Luận văn nghiên cứu tác động của các yếu tố lên việc nắm giữ tiền mặt cúa các công ty phi tài chính được niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, giai đoạn 2008 đến năm 2013. Kế thừa nghiên cứu của Basil – Najjar (2012) trong xây dựng và kiểm định mô hình. Luận văn sử dụng dữ liệu bảng được hồi quy theo ba phương pháp, phương pháp bình phương nhỏ nhất (Pooled OLS), phương pháp ảnh hưởng cố định (Fix effect) và phương pháp ảnh hưởng ngẫu nhiên (Random Effect), chọn mô hình phù hợp nhất thông qua các kiểm định Likehood, LM và Hausman, cuối cùng khắc phục hiện tượng tư quan và phương sai thay đổi bằng việc sử dụng phương pháp bình phương bé nhất tổng quát (GLS). Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nắm giữ tiền mặt có mối quan hệ cùng chiều với tỷ số thanh toán nhanh, lợi nhuận của công ty vá quy mô công ty, có mối quan hệ ngược chiều với đòn bẩy tài chính của công ty, biến tỷ lệ chi trả cổ tức không có ý nghĩa thống kê. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Lý do thực hiện đề tài Có thể nói giai đoạn từ năm 2008 đến nay, nền kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế Việt Nam nói riêng đã chịu ảnh hưởng không nhỏ từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Điều này được minh chứng qua các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô như lạm phát tăng nhanh và mặt bằng lãi suất vẫn còn ở mức cao đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất kinh doanh, thu hút đầu tư giảm, thị trường chứng khoán và thị trường bất động sản giảm sút. Hậu quả mà nó để lại cho các doanh nghiệp Việt Nam, đó là nhiều công ty lâm vào tình trạng khó khăn và hàng loạt công ty phải tiến hành giải thể. Với tình hình trên việc nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp ngày càng được quan tâm hơn. Tiền mặt được xem là tài sản có tính thanh khoản cao đối với một doanh nghiệp, do đó nó đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động, sản xuất, kinh doanh. Lượng tiền mặt sẵn có trong kinh doanh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, và có sự khác biệt lớn giữa lợi nhuận của hoạt động kinh doanh và lượng tiền mặt sẵn sàng cho thanh toán. Lợi nhuận của công ty được tính bằng đơn vị tiền tệ, tuy nhiên nó chỉ xuất hiện sau khi hoạt động kinh doanh đã trải qua một giai đoạn. Không phải lúc nào lợi nhuận đạt được cũng thu được hết bằng tiền mặt, trong thực tế, lợi nhuận đạt được còn tồn đọng lớn trong các khoản phải thu. Còn lượng tiền mặt thì được tính tại một thời điểm. Thực tiễn kinh doanh đã chứng kiến rất nhiều công ty khi tính toán trên sổ sách thì có lãi, nhưng vì không đủ tiền mặt để thanh toàn các khoản nợ đến hạn nên bị phá sản. Tiền mặt là quan trọng nhưng việc nắm giữ tiền mặt quá nhiều sẽ làm phát sinh nhiều chi phí cho công ty, đặc biệt là chi phí cơ hội do công ty bỏ qua nhiều cơ hội đầu tư mang lại tỷ suất sinh lợi cao, hay là chi phí đại diện,… Ngược lại, khi một công ty không đủ lượng tiền mặt cần thiết để duy trì LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 hoạt động kinh doanh, hay không đủ tiền mặt cần thiết cho dự phòng, và chi trả cho những khoản nợ đến hạn sẽ dẫn đến tình trạng kiệt quệ tài chính, thậm chí phá sản. Lượng tiền mặt của công ty tại mỗi thời điểm khác nhau sẽ phát ra tín hiệu tốt hay xấu cho nhà đầu tư, với lượng tiền mặt dồi dào, đây cũng chưa hẳn là một tín hiệu tốt, mà còn có khả năng phát ra những tín hiệu xấu, đó là khả năng quản trị tiền mặt của các nhà quản lý. Do đó, việc xác định vai trò của việc nắm giữ tiền mặt trong quản trị tài chính doanh nghiệp cũng như xác định những nhân tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt là hết sức cần thiết. Cho tới thời điểm này, đã có nhiều bài nghiên cứu và nhiều bằng chứng thực nghiệm trên thế giới cho thấy vai trò của việc nắm giữ tiền mặt đến hiệu quả hoạt động của công ty, dựa vào các bằng chứng này, chúng ta có thể thấy sự tác động của việc nắm giữ tiền mặt tác động như thế nào đến giá trị công ty. Tuy nhiên, trước khi xem xét tác động của việc nắm giữ tiền mặt đến giá trị công ty thì việc xác định các yếu tố tác động đến nắm giữ tiền mặt là điều cần thiết. Đó là lý do tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu là “Các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam” làm đề tài cho luận văn nghiên cứu của mình.Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu Đề tài được thực hiện nhằm giải quyết mục tiêu nghiên cứu sau: - Nghiên cứu tác động của các yếu tố đối với việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu, tác giả xây dựng các câu hỏi nghiên cứu: (1) Những yếu tố nào tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam? LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 (2) Những yếu tố này tác động như thế nào đến việc nắm giữ tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam? 1.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: - Tác động của các yếu tố tài như: đòn bẩy, thanh khoản, tỷ lệ chi trả cổ tức, quy mô, lợi nhuận,… đối với việc nắm giữ tiền mặt của Doanh nghiệp hiện nay Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu lấy dữ liệu của các công ty phi tài chính đã được niêm yết trên 2 sàn chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và sàn chứng khoán Hà Nội từ năm 2008 đến 2013.