Nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích hus nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện mai sơn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Cầm Bun Lộc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Mạnh Khải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Tổng quan về biến đổi khí hậu
• 1.3. Biến đổi khí hậu trên thế giới
• 1.4. Biến đổi khí hậu ở Việt Nam
• 1.5. Tổng quan về tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp
• 1.6. Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp trên thế giới
• 1.7. Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.8. Tổng quan về điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế huyện Mai Sơn
• 1.9. Giới thiệu khái quát về điều kiện tự nhiên
• 1.10. Đặc điểm Kinh tế
• 1.11. Thực trạng cơ cấu sản xuất nông nghiệp huyện Mai Sơn trong những năm gần đây
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu của đề tài
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp đánh giá biến đổi khí hậu huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 2.4. Phương pháp đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất Lúa đông xuân, Lúa mùa, Mía, Sắn trên địa bàn huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 2.5. Phương pháp kiểm chứng kết quả đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất các loại cây lúa, mía, sắn trên địa bàn huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 2.6. Phương pháp đánh giá tiềm năng năng suất các loại cây lúa, mía, sắn ở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La đến năm 2035 dựa trên kịch bản biến đổi khí hậu
• 2.7. Về số liệu sử dụng trong luận văn
• 2.8. Số liệu để đánh giá cơ cấu nông nghiệp của huyện Mai Sơn
• 2.9. Số liệu để đánh giá biến đổi khí hậu tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 2.10. Số liệu để đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất Lúa đông xuân, Lúa mùa, Mía, Sắn
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá biến đổi khí hậu tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 3.2. Các hiện tượng cực đoan liên quan đến nhiệt độ và lượng mưa
• 3.3. Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp huyện Mai Sơn
• 3.4. Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất Lúa đông xuân, Lúa mùa, Mía, Sắn trên địa bàn huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 3.5. Đánh giá các tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp huyện Mai Sơn liên quan các hiện tượng thời tiết cực đoan do nhiệt độ và lượng mưa
• 3.6. Đề xuất giải pháp giảm ứng phó biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mai Sơn
• 3.6.1. Nhóm giải pháp về thích ứng
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn

Biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Huyện Mai Sơn, với điều kiện tự nhiên đa dạng và nền nông nghiệp chủ yếu dựa vào thời tiết, đang phải đối mặt với những biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán và nắng nóng kéo dài đã ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sản lượng nông nghiệp. Nghiên cứu này sẽ phân tích các tác động cụ thể của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn, từ đó đưa ra các giải pháp ứng phó hiệu quả.

1.1. Biến đổi khí hậu và những biểu hiện tại huyện Mai Sơn

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan tại huyện Mai Sơn. Theo số liệu từ năm 1964 đến 2016, nhiệt độ trung bình đã tăng lên đáng kể, trong khi lượng mưa lại có sự biến động lớn. Những thay đổi này đã dẫn đến sự gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng như lũ lụt và hạn hán, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp.

1.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến năng suất nông nghiệp

Năng suất của các loại cây trồng chính như lúa, mía và sắn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu. Các nghiên cứu cho thấy rằng, sự gia tăng nhiệt độ và thay đổi lượng mưa đã dẫn đến giảm năng suất, làm tăng rủi ro cho nông dân và ảnh hưởng đến an ninh lương thực tại địa phương.

II. Những thách thức trong sản xuất nông nghiệp do biến đổi khí hậu tại Mai Sơn

Sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn đang phải đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi khí hậu. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến sinh kế của người nông dân. Việc thiếu thông tin và công nghệ phù hợp để ứng phó với biến đổi khí hậu là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Thiếu thông tin và công nghệ ứng phó

Nông dân tại huyện Mai Sơn thường thiếu thông tin về các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, dẫn đến việc không thể tối ưu hóa năng suất trong bối cảnh khí hậu thay đổi.

2.2. Tăng cường rủi ro thiên tai

Các hiện tượng thiên tai như lũ lụt và hạn hán ngày càng gia tăng, gây ra thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp. Nhiều nông dân đã phải đối mặt với tình trạng mất mùa, ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống của họ.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp

Để đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn, nghiên cứu đã áp dụng các phương pháp phân tích thống kê và mô hình hóa. Các số liệu về khí hậu và năng suất cây trồng đã được thu thập và phân tích để đưa ra những kết luận chính xác.

3.1. Phương pháp thu thập và phân tích số liệu

Số liệu được thu thập từ các trạm khí tượng và các báo cáo nông nghiệp địa phương. Phân tích thống kê được thực hiện để xác định mối quan hệ giữa biến đổi khí hậu và năng suất cây trồng.

3.2. Mô hình hóa tác động của biến đổi khí hậu

Mô hình hóa được sử dụng để dự đoán năng suất cây trồng trong tương lai dựa trên các kịch bản biến đổi khí hậu. Điều này giúp nông dân có thể chuẩn bị tốt hơn cho những thay đổi sắp tới.

IV. Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp

Để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp, huyện Mai Sơn cần triển khai các giải pháp ứng phó hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức của nông dân, áp dụng công nghệ mới và phát triển các mô hình sản xuất bền vững.

4.1. Nâng cao nhận thức và đào tạo cho nông dân

Cần tổ chức các khóa đào tạo và hội thảo để nâng cao nhận thức của nông dân về biến đổi khí hậu và các biện pháp ứng phó. Việc này sẽ giúp họ có kiến thức cần thiết để thích ứng với những thay đổi trong sản xuất.

4.2. Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất

Việc áp dụng công nghệ mới như hệ thống tưới tiêu thông minh và giống cây trồng chịu hạn sẽ giúp nông dân tăng năng suất và giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng biến đổi khí hậu có tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn. Tuy nhiên, với các giải pháp ứng phó hợp lý, có thể giảm thiểu những tác động này và nâng cao năng suất nông nghiệp.

5.1. Đánh giá kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng năng suất của các loại cây trồng chính đã giảm từ 10-20% do biến đổi khí hậu. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp ứng phó kịp thời.

5.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đã được thử nghiệm và áp dụng tại một số địa phương trong huyện, cho thấy hiệu quả tích cực trong việc nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro cho nông dân.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai cho sản xuất nông nghiệp tại Mai Sơn

Biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục là một thách thức lớn đối với sản xuất nông nghiệp tại huyện Mai Sơn. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị và ứng phó kịp thời, có thể giảm thiểu những tác động tiêu cực và hướng tới một nền nông nghiệp bền vững.

6.1. Tương lai của sản xuất nông nghiệp tại Mai Sơn

Nền nông nghiệp tại huyện Mai Sơn có thể phát triển bền vững nếu có sự đầu tư đúng mức vào công nghệ và đào tạo cho nông dân. Việc này sẽ giúp họ thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

6.2. Khuyến nghị cho các chính sách hỗ trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương và trung ương để giúp nông dân ứng phó với biến đổi khí hậu, từ đó đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Chƣơng 1 - Tổng quan: Giới thiê ̣u tổ ng quát về điều kiện tự nhiên – kinh tế, xã hội huyện Mai Sơn. Các vấn đề chung về BĐKH và sản xuất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam dƣ̣a trên viê ̣c tổ ng hơ ̣p thông tin tƣ̀ nguồ n thƣ́ cấ p kế t hơ ̣p với các nhâ ̣n đinh ̣ , đánh giá của tác giả về nhƣ̃ng vấ n đề liên quan đế n nô ̣i dung nghiên cƣ́u của đề tài; Chƣơng 2 - Nội dung nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu và số liệu nghiên cứu; Chƣơng 3 - Kết quả nghiên cƣ́u và thảo luâ ̣n; Kết luận và Khuyến nghị; Tài liệu tham khảo Phụ lục 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Một số khái niệm Thời tiết- Weather: Là tập hợp của các trạng thái của các yếu tố khí tƣợng xảy ra trong khí quyển ở một thời điểm, một khoảng thời gian nhất định nhƣ nắng hay mƣa, nóng hay lạnh, ẩm thấp hay khô ráo. Hầu hết các hiện tƣợng thời tiết diễn ra trong tầng đối lƣu, thuật ngữ này thƣờng nói về hoạt động của các hiện tƣợng khí tƣợng trong các thời kì ngắn (ngày hoặc giờ), khác với thuật ngữ "khí hậu" - nói về các điều kiện không khí bình quân trong một thời gian dài.

Khi không nói cụ thể, "thời tiết" đƣợc hiểu là thời tiết trên Trái Đất [4]. Thời tiết cực đoan - Extreme Weather: Là hiện tƣợng khí tƣợng nguy hiểm, có khả năng gây thiệt hại, bất ổn xã hội nghiêm trọng hoặc gây thiệt mạng. Các dạng thời tiết cực đoan bao gồm: Vòi rồng, lốc xoáy, mƣa đá, giông, bão, sóng thần, sấm sét… [4]. Khí hậu- Climate: Bao gồm các yếu tố nhiệt độ, độ ẩm, lƣợng mƣa, áp suất khí quyển, các hiện tƣợng xảy ra trong khí quyển và nhiều yếu tố khí tƣợng khác trong khoảng thời gian dài ở một vùng, miền xác định [4].

Chuẩn khí hậu- Climatic Normal: Là giá trị trung bình của yếu tố khí hậu trong một khoảng thời gian nhất định, thƣờng là 30 năm, làm căn cứ để đánh giá sự khác biệt khí hậu giữa nơi này với nơi khác, giữa thời kỳ này với thời kỳ khác [4]. Chuẩn sai khí hậu - Climatic Anomaly: Là độ lệch của giá trị một yếu tố khí hậu so với chuẩn khí hậu hoặc so với giá trị trung bình của nó trong một giai đoạn [4]. Biến đổi khí hậu – Climate Change: nghĩa là thay đổi của khí hậu do hoạt động của con ngƣời (trực tiếp hoặc gián tiếp) làm thay đổi thành phần của khí quyển toàn cầu và sự thay đổi này đƣợc cộng thêm vào khả năng biến động tự nhiên của khí hậu quan sát đƣợc trong những thời kỳ có thể so sánh đƣợc. Kịch bản biến đổi khí hậu - Climate Change Scenario: là giả định có cơ sở khoa học và có tính tin cậy về xu hƣớng trong tƣơng lai của khí hậu dựa 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trên mối quan hệ giữa hoạt động kinh tế - xã hội, phát thải khí nhà kính, biến đổi khí hậu và mực nƣớc biển dâng [4].

Xu thế khí hậu - Climatic Trend: Sự biến đổi khí hậu đƣợc đặc trƣng bằng việc tăng haygiảm đơn điệu và trơn tru của giá trị trung bình trong thời kỳ chuỗi số liệu. Không chỉ giới hạn ở sự thay đổi tuyến tính theo thời gian, mà đặc trƣng bằng chỉ một cực đại và một cực tiểu ở các đầu, cuối chuỗi số liệu [4]. Yếu tố khí hậu - Climatic Element: Một trong những tính chất hay điều kiện của khí quyển (nhƣ nhiệt độ không khí) đặc trƣng cho trạng thái vật lý của thời tiết hay khí hậu tại một nơi, vào một khoảng thời gian nhất định [4]. Thích ứng với BĐKH: Là một quá trình mà qua đó con ngƣời làm giảm những tác động bất lợi của khí hậu đến sức khoẻ, đời sống và sử dụng những cơ hội thuận lợi mà môi trƣờng khí hậu mang lại; Là sự điều chỉnh một cách chủ động, chống lại nhằm làm giảm thiểu những hậu quả tiêu cực do BĐKH; Là sự điều chỉnh của cá nhân, tập thể và các thể chế để giảm mức độ tổn thƣơng do khí hậu; Là sự điều chỉnh của hệ thống tự nhiên hoặc con ngƣời để ứng phó những tác động thực tại hoặc tƣơng lai của khí hậu do đó làm giảm tác hại hoặc tận dụng những lợi ích mang lại.

Trong đó, tăng cƣờng khả năng thích ứng là một phƣơng thức giảm mức độ tổn thƣơng và định hƣớng phát triển bền vững; Là sự điều chỉnh hệ thống tự nhiên hoặc con ngƣời đối với hoàn cảnh hoặc môi trƣờng thay đổi, nhằm giảm khả năng bị tổn thƣơng do BĐKH và tận dụng các cơ hội do nó mang lại [29]. Giảm nhẹ BĐKH: Là sự can thiệp của con ngƣời nhằm giảm nguồn phát thải khí nhà kính và tăng bể chứa khí nhà kính; Là sự can thiệp của con ngƣời nhằm giảm ảnh hƣởng bất lợi đối với BĐKH; giảm nhẹ BĐKH bao gồm cả chiến lƣợc giảm nguồn phát thải và tăng bể chứa khí nhà kính; Là những thay đổi về kỹ thuật và các giải pháp thay thế nhằm giảm nguồn phát thải khí nhà kính. Mặc dù một số chính sách về xã hội, kinh tế và kỹ thuật có thể giảm sự phát thải khí nhà kính, giảm nhẹ BĐKH mang nghĩa thực thi các chính sách nhằm giảm nhẹ khí nhà kính và tăng bể chứa các khí nhà kính [33]. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tổng quan về biến đổi khí hậu 1. Biến đổi khí hậu trên thế giới Báo cáo đánh giá lần thứ 5 của Ủy ban liên Chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC,2013) cho thấy, sự ấm lên của khí hậu toàn cầu là rõ ràng và từ những năm 1950 có nhiều thay đổi chƣa từng có trong nhiều thập kỷ hoặc thiên niên kỷ trƣớc đó [34]. Khí quyển và đại dƣơng đã trở nên nóng hơn, lƣợng tuyết và băng đã giảm đi và mực nƣớc biển đã tăng lên. Trong ba thập niên liên tiếp vừa qua, nhiệt độ bề mặt Trái đất luôn nóng hơn so với tất cả các thập niên trƣớc đây kể từ năm 1850.

Giai đoạn 1983-2012 dƣờng nhƣ là 30 năm nóng nhất trong vòng 800 năm qua tại Bắc Bán cầu. Trong giai đoạn 1992-2011, một lƣợng băng lớn đã bị tan chảy ở Greenland và Nam Cực và dƣờng nhƣ trong giai đoạn 2002- 2011, quá trình tan băng đã xảy ra với tốc độ lớn hơn. Trong giai đoạn 1901– 2010, mức nƣớc biển đã dâng trung bình trên toàn cầu là 0,19m (0,17-0,21m) với tốc độ trung bình 1,7mm/năm (1,5-1,9mm/năm). Tốc độ dâng của nƣớc biển từ giữa thế kỷ 19 đã cao hơn tốc độ dâng trung bình trong 2000 năm trƣớc [34].

Về nguyên nhân, IPCC cho rằng, phát thải khí nhà kính do con ngƣời là nguyên nhân chính gây ra của sự ấm lên toàn cầu và biến đổi khí hậu. Phát thải khí nhà kính đã tăng lên kể từ thời kỳ tiền công nghiệp, chủ yếu do tăng trƣởng kinh tế, tăng dân số và hiện nay đang ở mức cao hơn bao giờ hết. Nồng độ trong khí quyển của các loại khí CO2, CH4 và N2O đạt tới mức cao chƣa từng có trong ít nhất 800.000 năm qua và đều có mức tăng lớn kể từ năm 1750, tƣơng ứng là 40%, 150% và 20%. Tổng lƣợng khí nhà kính do con ngƣời thải ra trong giai đoạn 2000-2010 là cao nhất trong lịch sử nhân loại và đạt 49 (± 4.5) GtCO2eq /năm trong năm 2010 [34] Biến đổi khí hậu đã và đang gây ra những tác động tiêu cực tới các hệ thống tự nhiên, nhân tạo và con ngƣời trên toàn thế giới.

Sự thay đổi về nhiệt độ, lƣợng mƣa đã gây ra sa mạc hóa, hạn hán, lũ lụt…, gây tác hại cho tài nguyên nƣớc, tài nguyên đất, ảnh hƣởng đến sản xuất nông nghiệp, gây rủi ro lớn đối với công nghiệp và các hệ thống kinh tế - xã hội. Mực nƣớc biển dâng cao đe dọa làm ngập chìm các hòn đảo, các khu vực đất thấp, làm thay đổi toàn bộ đời 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] sống, sinh hoạt của con ngƣời. Sự gia tăng cáchiệntƣợng thời tiết cực đoan nhƣ bão, lũ, lũ quét… cũng gây thiệt hại lớn cho các quốc gia. Theo ƣớc tính của các nhà khoa học, nếu nhiệt độ trung bình của trái đất tăng từ 1,5 đến 2,5oC so với thời kỳ tiền công nghiệp, khoảng 20% - 30% các loài sinh vật sẽ đứng bên bờ tuyệt chủng.

Nếu nhiệt độ trung bình của trái đất tăng hơn 4 oC thì sẽ chỉ còn rất ít các hệ sinh thái có khả năng thích ứng đƣợc, hơn 40% hệ sinh thái sẽ chuyển đổi và rất nhiều hệ sinh thái sẽ biến mất hoặc sụp đổ trên quy mô toàn cầu. Bên cạnh đó, nếu mực nƣớc biển dâng cao 1m, hàng triệu ngƣời có thể mất nhà cửa và hàng nghìn ha đất canh tác bị ngập lụt, gây thiệt hại hàng trăm tỷ USD. Nhiều quốc đảo có độ cao dƣới 3m so với mặt nƣớc biển nhƣ Kiribati, Tuvalu, Madivale. sẽ mất phần lớn diện tích và một vài nƣớc khác sẽ biến mất khi nƣớc biển dâng cao 1m [34].

BĐKH là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại. Vấn đề BĐKH đã, đang và sẽ làm thay đổi toàn diện và sâu sắc quá trình phát triển và an ninh toàn cầu nhƣ năng lƣợng, nƣớc, lƣơng thực, xã hội, việc làm, ngoại giao, văn hóa, kinh tế, thƣơng mại. Biến đổi khí hậu ở Việt Nam Theo Kịch bản BĐKH và nƣớc biển dâng cho Việt Nam (2016) [4] thì xu thế biến đổi khí hậu ở Việt Nam đƣợc tóm tắt nhƣ sau: - Nhiệt độ có xu thế tăng ở hầu hết các trạm quan trắc, tăng nhanh trong những thập kỷ gần đây. Trung bình cả nƣớc, nhiệt độ trung bình năm thời kỳ 1958-2014 tăng khoảng 0,62 0C, riêng giai đoạn (1985-2014) nhiệt độ tăng khoảng 0,42 0C.

- Lƣợng mƣa trung bình năm có xu thế giảm ở hầu hết các trạm phía Bắc; tăng ở hầu hết các trạm phía Nam. - Cực trị nhiệt độ tăng ở hầu hết các vùng, ngoại trừ nhiệt độ tối cao có xu thế giảm ở một số trạm phía Nam. - Hạn hán xuất hiện thƣờng xuyên hơn trong mùa khô. - Mƣa cực đoan giảm đáng kể ở vùng Đồng Bằng Bắc Bộ, tăng mạnh ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Số lƣợng bão mạnh có xu hƣớng tăng. - Số ngày rét đậm, rét hại có xu thế giảm nhƣng xuất hiện những đợt rét dị thƣờng. - Ảnh hƣởng của El Nino và La Nina có xu thế tăng.