Nghiên cứu tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ lên các biến số vĩ mô tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ lên các biến số vĩ mô tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.

• Tác giả: Vương Hoài Nam
• Người hướng dẫn: PGS.TS Võ Xuân Vinh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Chính Sách Tài Khóa Và Tiền Tệ Đến Vĩ Mô Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: Giới thiệu vấn đề nghiên cứu
• 1.1. CSTK và CSTT là hai chính sách điều hành kinh tế vĩ mô quan trọng của mỗi quốc gia
• 1.2. Sự cần thiết nghiên cứu tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô của nền kinh tế
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ
• 2.1.1. Khái niệm chính sách tiền tệ
• 2.1.2. Các công cụ của CSTT
• 2.1.2.1. Tái cấp vốn
• 2.1.2.2. Lãi suất
• 2.1.2.3. Nghiệp vụ thị trường mở
• 2.1.2.4. Tỷ giá hối đoái
• 2.1.2.5. Dự trữ bắt buộc
• 2.1.3. Khái niệm chính sách tài khóa

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ

Chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ là hai công cụ quan trọng trong quản lý kinh tế vĩ mô tại Việt Nam. Chúng không chỉ ảnh hưởng đến sự ổn định của nền kinh tế mà còn tác động đến các chỉ số vĩ mô như lạm phát, tăng trưởng kinh tế và tỷ giá hối đoái. Việc hiểu rõ tác động của hai chính sách này là cần thiết để xây dựng các chiến lược phát triển kinh tế hiệu quả.

1.1. Khái niệm chính sách tài khóa và tiền tệ

Chính sách tài khóa (CSTK) là các quyết định của chính phủ liên quan đến thu chi ngân sách nhằm điều tiết nền kinh tế. Trong khi đó, chính sách tiền tệ (CSTT) do Ngân hàng Nhà nước thực hiện, nhằm kiểm soát lượng tiền cung ứng và lãi suất trong nền kinh tế.

1.2. Mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ

CSTK và CSTT có mối quan hệ chặt chẽ, ảnh hưởng lẫn nhau trong việc điều hành kinh tế. Sự phối hợp giữa hai chính sách này là rất quan trọng để đạt được mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách tài khóa và tiền tệ tại Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện CSTK và CSTT. Những vấn đề như lạm phát cao, tăng trưởng kinh tế chậm lại và sự không đồng bộ giữa các chính sách đang gây khó khăn cho việc điều hành kinh tế. Cần có những giải pháp hiệu quả để khắc phục những vấn đề này.

2.1. Tác động của lạm phát đến chính sách tài khóa

Lạm phát cao ảnh hưởng đến khả năng chi tiêu của chính phủ và làm giảm hiệu quả của CSTK. Khi lạm phát tăng, chính phủ phải điều chỉnh ngân sách để đảm bảo ổn định kinh tế.

2.2. Thách thức trong việc phối hợp chính sách

Sự không đồng bộ giữa CSTK và CSTT có thể dẫn đến những tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa hai chính sách để đạt được hiệu quả tối ưu.

III. Phương pháp đánh giá tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ

Để đánh giá tác động của CSTK và CSTT đến các biến số vĩ mô, nghiên cứu sử dụng mô hình SVAR. Mô hình này cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến và xác định độ trễ của các tác động.

3.1. Mô hình SVAR trong nghiên cứu

Mô hình SVAR là một công cụ mạnh mẽ để phân tích tác động của CSTK và CSTT. Nó cho phép đánh giá các biến số vĩ mô trong mối quan hệ tương hỗ.

3.2. Các chỉ số vĩ mô được nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào các chỉ số như lạm phát, tăng trưởng GDP và tỷ giá hối đoái để đánh giá tác động của chính sách.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ

Kết quả nghiên cứu cho thấy CSTK và CSTT có tác động đáng kể đến các biến số vĩ mô tại Việt Nam. Sự thay đổi trong chính sách có thể dẫn đến những biến động lớn trong nền kinh tế.

4.1. Tác động của chính sách tài khóa đến tăng trưởng kinh tế

CSTK có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc tăng cường đầu tư công và chi tiêu xã hội. Tuy nhiên, cần phải cân nhắc đến lạm phát.

4.2. Tác động của chính sách tiền tệ đến lạm phát

CSTT có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát. Việc điều chỉnh lãi suất và cung tiền có thể giúp ổn định giá cả hàng hóa.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chính sách tài khóa và tiền tệ

Để đạt được sự ổn định kinh tế vĩ mô, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện và điều chỉnh CSTK và CSTT. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hai chính sách này là rất quan trọng để đảm bảo phát triển bền vững.

5.1. Kiến nghị chính sách tài khóa

Cần có các biện pháp điều chỉnh ngân sách hợp lý để đảm bảo sự phát triển kinh tế bền vững và ổn định.

5.2. Kiến nghị chính sách tiền tệ

Cần điều chỉnh lãi suất và cung tiền một cách linh hoạt để kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, sự điều tiết vĩ mô phụ thuộc chặt chẽ vào hai trụ cột cốt lõi: Chính sách tài khóa do Chính phủ trực tiếp điều hành và Chính sách tiền tệ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực thi. Giai đoạn 2008 - 2015 chứng kiến những biến động kinh tế sâu sắc, từ đỉnh điểm lạm phát phi mã 19,98% vào cuối năm 2008, gói kích cầu quy mô lớn khoảng 160.000 tỷ đồng (tương đương 10% GDP) năm 2009, đến giai đoạn siết chặt ổn định vĩ mô theo Nghị quyết 11/NQ-CP năm 2011 và chu kỳ phục hồi với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 6,68% vào năm 2015.

Vấn đề đặt ra là trong điều hành thực tiễn, việc thiếu vắng sự phối hợp đồng bộ và thiếu định lượng chuẩn xác về liều lượng chính sách có thể dẫn đến các tác động triệt tiêu lẫn nhau, làm chậm nhịp phục hồi kinh tế. Đa số các công trình trước đây thường phân tích riêng rẽ từng công cụ đơn lẻ, chưa đặt hai chính sách trong một hệ thống tương tác đồng thời.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm nhận diện và định lượng mức độ tác động, kênh truyền dẫn cũng như độ trễ phản ứng của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ lên hai biến số vĩ mô trọng yếu: sản lượng thực (đại diện bằng chỉ số sản xuất công nghiệp IIP) và mặt bằng giá cả (đại diện bằng chỉ số giá tiêu dùng CPI). Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu chuỗi thời gian gồm 96 quan sát tháng từ tháng 01/2008 đến tháng 12/2015, cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác hỗ trợ các cơ quan hoạch định chính sách tối ưu hóa việc phối hợp công cụ vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kinh tế học vĩ mô hiện đại, trọng tâm là mô hình tổng cầu - tổng cung (IS-LM và AS-AD) theo trường phái Keynes. Theo John Maynard Keynes, nền kinh tế không tự động điều chỉnh về mức sản lượng tiềm năng trong ngắn hạn, đòi hỏi sự can thiệp tích cực của Nhà nước thông qua công cụ chi tiêu ngân sách và điều tiết thanh khoản.

Về phía chính sách tiền tệ, nghiên cứu ứng dụng khung lý thuyết các kênh truyền dẫn của Frederic S. Mishkin, phân tích toàn diện 4 kênh tác động chính:

• Kênh lãi suất: Khi chính sách tiền tệ nới lỏng, lãi suất thực giảm làm giảm chi phí sử dụng vốn, kích thích đầu tư và mở rộng tổng sản lượng.
• Kênh giá cả tài sản: Bao gồm lý thuyết q của Tobin về đầu tư và hiệu ứng của cải của Modigliani, giải thích việc thay đổi giá trị chứng khoán và bất động sản tác động trực tiếp đến quyết định chi tiêu của doanh nghiệp và hộ gia đình.
• Kênh tỷ giá hối đoái: Tác động kép lên xuất khẩu ròng và bảng cân đối tài sản của các tổ chức có nghĩa vụ nợ ngoại tệ.
• Kênh tín dụng: Tập trung vào kênh cho vay ngân hàng và kênh bảng cân đối tài sản nhằm giải quyết bất cân xứng thông tin trong hệ thống tài chính.

Về phía chính sách tài khóa, nghiên cứu dựa trên lý thuyết điều tiết thu thuế và chi tiêu công, đánh giá sự thay đổi của tổng cầu trước các cú sốc ngân sách. Khung phân tích cấu trúc được kế thừa từ mô hình ước lượng của Van Aarle và các cộng sự (2003) nhằm nhận diện đồng thời các tác động tương hỗ giữa hai nhóm chính sách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mô hình tự hồi quy vector cấu trúc (Structural Vector Autoregressive - SVAR). Toàn bộ chuỗi dữ liệu thứ cấp gồm 96 quan sát theo tháng (giai đoạn 01/2008 - 12/2015) được thu thập từ Tổng cục Thống kê và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Dữ liệu bao gồm 6 biến số chính: Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP, năm gốc 2005), Chỉ số giá tiêu dùng (CPI, năm gốc 2010), Thu ngân sách nhà nước (REVENUE), Chi ngân sách nhà nước (SPENDING), Cung tiền mở rộng (M2) và Lãi suất cho vay (IR).

Các chuỗi dữ liệu gốc được hiệu chỉnh tính mùa vụ bằng phương pháp Census X12 và lấy sai phân logarit tự nhiên để đảm bảo tính chuẩn xác. Quy trình phân tích thực nghiệm diễn ra theo các bước nghiêm ngặt:

• Kiểm định tính dừng thông qua kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF). Kết quả cho thấy toàn bộ các chuỗi dữ liệu ban đầu đều không dừng ở bậc gốc nhưng dừng hoàn toàn sau khi lấy sai phân bậc 1 tại mức ý nghĩa 1%.
• Lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình dựa trên các tiêu chuẩn thông tin Akaike (AIC), Schwarz (SC), Hannan-Quinn (HQ), kết hợp kiểm định nghiệm nghịch đảo đa thức đặc trưng (Inverse Roots of AR) và kiểm định tự tương quan Breusch-Godfrey LM. Kết quả xác định độ trễ tối ưu là 2 kỳ (tương đương 2 tháng).
• Áp đặt các ràng buộc nhận diện cấu trúc lên ma trận A0 và ma trận B theo thứ tự Cholesky cải biên: IIP -> Thu ngân sách -> Chi ngân sách -> Biến đại diện tiền tệ (M2/Lãi suất) -> CPI.

Lý do lựa chọn mô hình SVAR thay vì mô hình VAR thuần túy là khả năng bóc tách chính xác các cú sốc cấu trúc độc lập từ các sai số dự báo ngẫu nhiên, giúp phản ánh chân thực bản chất lý thuyết kinh tế và giải quyết triệt để hiện tượng nội sinh giữa các biến số vĩ mô.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Ước lượng định lượng từ mô hình SVAR thông qua hàm phản ứng xung (Impulse Response Functions - IRF) và phân rã phương sai (Variance Decomposition - FEVD) đem lại các phát hiện cốt lõi sau:

Thứ nhất, cú sốc nới lỏng chính sách tiền tệ (gia tăng cung tiền M2) tạo ra hiệu ứng kích thích tăng trưởng sản lượng công nghiệp (IIP) nhanh chóng, đạt đỉnh trong khoảng 3 đến 6 tháng sau cú sốc với mức đóng góp giải thích biến động sản lượng đạt khoảng 15% đến 20% trong bảng phân rã phương sai. Tuy nhiên, áp lực lạm phát (CPI) cũng xuất hiện với độ trễ khoảng 4 đến 8 tháng, thể hiện sự gia tăng liên tục của mặt bằng giá khi tổng phương tiện thanh toán tăng nhanh.

Thứ hai, khi sử dụng biến lãi suất cho vay đại diện cho chính sách tiền tệ, cú sốc tăng lãi suất điều hành tạo ra sự suy giảm rõ rệt trong chỉ số IIP sau 2 tháng, đồng thời kéo giảm tốc độ tăng CPI trong trung hạn (sau khoảng 6 đến 12 tháng). Lãi suất duy trì vai trò là công cụ truyền dẫn trực tiếp và có tính kiểm soát tức thì đối với thanh khoản thị trường.

Thứ ba, đối với chính sách tài khóa, cú sốc tăng chi ngân sách nhà nước mang lại tác động kích cầu dương lên chỉ số sản xuất công nghiệp, song hiệu ứng này đạt đỉnh muộn hơn (sau khoảng 6 đến 9 tháng) và phân tán nhanh nếu không có sự phối hợp dòng vốn tín dụng. Trong khi đó, cú sốc tăng thu ngân sách tạo ra sự kìm hãm nhẹ lên mức độ mở rộng sản lượng trong 3 tháng đầu nhưng giúp cải thiện đáng kể áp lực thâm hụt tài khóa.

Thứ tư, kết quả phân rã phương sai chỉ ra rằng các cú sốc chính sách tiền tệ đóng góp tỷ trọng giải thích biến động của chỉ số CPI lên tới khoảng 25% - 30% ở các kỳ trễ dài hạn, trong khi chính sách tài khóa đóng vai trò chủ đạo trong việc duy trì quán tính tăng trưởng sản lượng nền tảng.

Thảo luận kết quả

Các kết quả thực nghiệm hoàn toàn nhất quán với diễn biến thực tế của nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2008 - 2015. Trên các đồ thị hàm phản ứng xung, đường phản ứng của CPI trước cú sốc M2 cho thấy quán tính lạm phát kéo dài, minh chứng cho hiện tượng bùng nổ giá cả năm 2008 (lạm phát gần 20%) và năm 2011 (lạm phát chạm mức 18,58%) khi tín dụng và cung tiền tăng trưởng nóng vượt mức 30% - 40% ở các năm liền kề trước đó.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, phát hiện này tương đồng với kết luận của Van Aarle và các cộng sự (2003) tại khu vực Eurozone, khẳng định chính sách tiền tệ có độ nhạy và tác động ngắn hạn tức thì lên chu kỳ kinh doanh, trong khi chính sách tài khóa mang tính định hình chu kỳ trung hạn. Tại Việt Nam, kết quả này bổ sung và làm rõ nét hơn nghiên cứu của Nguyễn Thị Thúy Diệu (2013) và Nguyễn Thị Hiếu (2015), chứng minh rằng cả hai chính sách đều có ý nghĩa thống kê trong việc tác động lên các biến số vĩ mô, nhưng mức độ linh hoạt và tốc độ phản hồi của chính sách tiền tệ là vượt trội.

Biểu đồ dữ liệu phản ứng xung cũng phản ánh hiện tượng thâm hụt ngân sách thường xuyên (vượt mức 5% GDP trong năm 2008) làm giảm hiệu quả kích thích của chi tiêu công, do chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn khiến hiệu ứng nhân tử đầu tư bị suy giảm đáng kể.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả phân tích định lượng và thực trạng điều hành kinh tế, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Tăng cường thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành chính thức giữa Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước: Thành lập Hội đồng điều phối chính sách kinh tế vĩ mô định kỳ nhằm thống nhất mục tiêu định lượng hàng năm. Mục tiêu là kiểm soát độ trễ chính sách dưới 6 tháng, tránh tình trạng chính sách tiền tệ thắt chặt để hạ nhiệt lạm phát trong khi chính sách tài khóa vẫn duy trì giải ngân mở rộng gây triệt tiêu tác dụng.
• Cơ cấu lại chi tiêu công và nâng cao hiệu quả kỷ luật tài khóa: Đặt mục tiêu giảm tỷ lệ bội chi ngân sách xuống dưới mức 4% GDP trong giai đoạn trung hạn 3 - 5 năm tới. Rà soát cắt giảm triệt để các dự án đầu tư công dàn trải, nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư phát triển và giảm dần tỷ trọng chi thường xuyên xuống dưới 60% tổng chi ngân sách nhà nước.
• Nâng cao tính tự chủ và hoàn thiện khung truyền dẫn chính sách tiền tệ: Chuyển dịch dần từ cơ chế điều hành lượng (hạn mức tín dụng, cung tiền M2) sang cơ chế điều hành giá (lãi suất chính sách liên ngân hàng). Duy trì tốc độ tăng trưởng cung tiền M2 ở mức hợp lý quanh ngưỡng 14% - 16%/năm, đảm bảo kiểm soát mục tiêu lạm phát CPI ổn định dưới 4% và tạo điều kiện ổn định thanh khoản hệ thống.
• Đổi mới công tác phân tích và dự báo vĩ mô theo thời gian thực: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần ứng dụng các mô hình kinh tế lượng lượng hóa hiện đại như SVAR và DSGE vào quy trình phân tích dự báo hàng quý. Việc này giúp dự báo chuẩn xác độ trễ từ 2 đến 8 kỳ của các công cụ thuế, chi tiêu công và lãi suất, nâng cao tính chủ động khi ứng phó với các cú sốc kinh tế từ thị trường quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Các nhà hoạch định chính sách vĩ mô tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính: Nắm bắt bức tranh định lượng chi tiết về mức độ lan tỏa và độ trễ của từng công cụ điều hành, từ đó xây dựng kịch bản phối hợp chính sách tiền tệ và tài khóa nhịp nhàng trong các chu kỳ kinh tế khác nhau.
• Chuyên gia phân tích kinh tế tại các tổ chức tài chính, ngân hàng thương mại và quỹ đầu tư: Sử dụng khung mô hình SVAR và chuỗi dữ liệu vĩ mô thực nghiệm để dự báo chính xác xu hướng lãi suất, lạm phát và chỉ số sản xuất, phục vụ công tác định giá tài sản và quản trị rủi ro danh mục đầu tư.
• Giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo phương pháp xây dựng ma trận ràng buộc cấu trúc SVAR, quy trình xử lý chuỗi thời gian bằng Census X12 và kỹ thuật kiểm định mô hình kinh tế lượng hiện đại.
• Sinh viên chuyên ngành kinh tế học vĩ mô và tài chính công: Sử dụng luận văn làm tài liệu học tập chuẩn mực về cơ chế truyền dẫn chính sách vĩ mô tại thị trường mới nổi như Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Chính sách tiền tệ hay chính sách tài khóa có tác động nhanh hơn đến nền kinh tế Việt Nam? Kết quả ước lượng mô hình SVAR cho thấy chính sách tiền tệ có tốc độ tác động nhanh hơn đáng kể. Các cú sốc cung tiền M2 và lãi suất phản ánh vào chỉ số sản xuất IIP và lạm phát CPI chỉ sau 2 đến 6 tháng, trong khi chính sách tài khóa cần từ 6 đến 9 tháng để phát huy tác dụng rõ rệt.

Tại sao nghiên cứu lại sử dụng chỉ số sản xuất công nghiệp IIP thay vì GDP thực tế? Do nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian theo tần suất tháng gồm 96 quan sát để đảm bảo độ chính xác của mô hình SVAR, trong khi chỉ số GDP tại Việt Nam chỉ được công bố theo quý. Chỉ số IIP là biến số thay thế phản ánh sát nhất diễn biến sản lượng thực của nền kinh tế theo tháng.

Mô hình SVAR giải quyết nhược điểm gì so với mô hình VAR truyền thống? Mô hình VAR thuần túy chỉ ước lượng tương quan thống kê mà không phản ánh được mối quan hệ nhân quả đồng thời giữa các biến số. Mô hình SVAR áp đặt các ràng buộc cấu trúc lý thuyết kinh tế lên ma trận A0 và B, giúp bóc tách độc lập từng cú sốc chính sách mà không bị pha tạp sai số.

Vì sao giai đoạn 2008 - 2011 lạm phát tại Việt Nam thường xuyên tăng vọt lên 2 con số? Thực tế phân tích chỉ ra rằng việc mở rộng cung tiền và tăng trưởng tín dụng quá nóng (đạt mức kỷ lục gần 40% vào năm 2009) kết hợp với các gói kích cầu tài khóa quy mô 160.000 tỷ đồng đã tạo ra áp lực tổng cầu và tiền tệ cực lớn, đẩy lạm phát lên 19,98% năm 2008 và gần 19% năm 2011.

Làm thế nào để hạn chế hiện tượng triệt tiêu tác động giữa hai chính sách vĩ mô? Chính phủ cần thiết lập quy chế phối hợp định lượng đồng bộ. Khi Ngân hàng Nhà nước thắt chặt tiền tệ để hạ nhiệt lạm phát, Bộ Tài chính phải đồng thời siết chặt kỷ luật ngân sách, cắt giảm các khoản chi công chưa cấp thiết để tránh gây áp lực đẩy lãi suất thị trường lên cao.

Kết luận

• Luận văn đã định lượng thành công mức độ tác động đồng thời của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ lên sản lượng và lạm phát tại Việt Nam giai đoạn 2008 - 2015 thông qua mô hình SVAR.
• Chính sách tiền tệ giữ vai trò quyết định trong việc điều tiết thanh khoản ngắn hạn và kiểm soát lạm phát với độ trễ từ 2 đến 6 tháng, trong khi chính sách tài khóa định hình nền tảng tăng trưởng trung và dài hạn.
• Sự thiếu đồng bộ trong việc mở rộng chi tiêu công giai đoạn 2008 - 2009 đã làm suy giảm hiệu quả kiềm chế lạm phát và gia tăng gánh nặng thâm hụt ngân sách vượt mức 5% GDP.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là cung cấp hệ thống ma trận phản ứng xung chuẩn xác, khẳng định tầm quan trọng sống còn của việc phối hợp nhịp nhàng giữa Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng mẫu dữ liệu đến giai đoạn hiện tại và tích hợp thêm các biến số môi trường quốc tế như giá dầu thế giới và lãi suất Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và chuyên viên phân tích quan tâm có thể khai thác toàn diện tài liệu này để phục vụ công tác hoạch định chiến lược kinh tế vĩ mô và phân tích thị trường tài chính chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM  VƯƠNG HOÀI NAM NHẬN DIỆN TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM  VƯƠNG HOÀI NAM NHẬN DIỆN TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS VÕ XUÂN VINH TP. HỒ CHÍ MINH, Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đề tài “Nhận diện tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô tại Việt Nam” là đề tài nghiên cứu của tôi dƣới sự hƣớng dẫn của giảng viên hƣớng dẫn khoa học. Các số liệu, kết quả trong bài nghiên cứu là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Tôi cam đoan những điều nói trên là đúng sự thật. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2016 Tác giả Vƣơng Hoài Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN. 2 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. 5 DANH MỤC BẢNG BIỂU.

6 DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu. Sự cần thiết nghiên cứu tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô của nền kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Kết cấu luận văn.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ .1 Cơ sở lý thuyết về chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ .1 Khái niệm chính sách tiền tệ .2 Các công cụ của CSTT .3 Khái niệm chính sách tài khóa .2 Cơ sở lý thuyết về biến số vĩ mô nền kinh tế .1 Sản lượng nền kinh tế. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Cơ sở lý thuyết về tác động chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên biến số vĩ mô nền kinh tế .2 Tác động của chính sách tài khóa đến nền kinh tế. Lƣợc khảo các nghiên cứu trƣớc có liên quan đến vấn đề nghiên cứu .5 Đóng góp của đề tài. 23 Tóm tắt chƣơng.

THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN CÁC BIẾN SỐ VĨ MÔ TẠI VIỆT NAM. Giới thiệu chƣơng. Thực trạng điều hành chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ. Phân tích tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô tại Việt Nam.

26 Tóm tắt chƣơng. PHƢƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Giới thiệu chƣơng .2 Mô hình nghiên cứu.1 Tổng quan về mô hình SVAR .3 Các ràng buộc cho ma trận SVAR .Quy trình thực hiện nghiên cứu. Kết quả kiểm định ban đầu. Thống kê mô tả.

Kiểm định tính dừng (Stationary). Lựa chọn độ trễ tối ưu. Kết quả kiểm định giả thuyết. Kết quả ước lượng ma trận A0, ma trận B.

43 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Hàm phản ứng xung. Phân rã phương sai. 49 Tóm tắt chƣơng.

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP .2 Kiến nghị chính sách .3 Hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 60 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ tiếng Anh Từ Tiếng Việt SVAR Structural Vector Autoregressive NHNN NHNN CPI Consumer price index Chỉ số giá tiêu dùng Chỉ số sản xuất công IIP Index-Industry Products nghiệp CSTK Chính sách tài khoá CSTT Chính sách tiền tệ ADF Augemented Dickey-Fuller GSO General Statistics Office Tổng cục Thống kê IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế NHNN Ngân hàng nhà nƣớc NHTM Ngân hàng thƣơng mại TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Cung tiền M2 giai đoạn 2006-2008 .1: Mô tả các biến sử dụng trong mô hình .2: Thống kê mô tả các biến trong mô hình.3: Kết quả kiểm định tính dừng .4: Lựa chọn độ trễ tối ƣu trong mô hình với cung tiền M2 đại diện cho CSTT .5: Lựa chọn độ trễ tối ƣu trong mô hình với lãi suất cho vay đại diện cho CSTT .6 Kết quả ƣớc lƣợng ma trận A0, ma trận B với cung tiền M2 là đại diện của CSTT .7 Kết quả ƣớc lƣợng ma trận A0, ma trận B với lãi suất cho vay là đại diện của CSTT .8 Bảng phân rã phƣơng sai của chỉ số sản xuất công nghiệp .9 Bảng phân rã phƣơng sai của CPI .10: Phân rã phƣơng sai của chỉ số sản xuất công nghiệp .11 Bảng phân rã phƣơng sai của CPI. 52 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ Hình 4.1 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc thu ngân sách khi cung tiền là đại diện CSTT .2 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc chi ngân sách khi cung tiền là đại diện CSTT .3 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc thu ngân sáchkhi lãi suất cho vay là đại diện CSTT .4 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc chi ngân sách khi lãi suất cho vay là đại diện CSTT .5Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc cung tiền khi cung tiền là đại diện CSTT .6 Hàm phản ứng xung của các biến số vĩ mô trƣớc cú sốc lãi suất khi lãi suất cho vay là đại diện CSTT.

49 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu CSTK và CSTT là hai chính sách điều hành kinh tế vĩ mô quan trọng của mỗi quốc gia. Trong khi CSTT do NHNN thực hiện (có thể là cơ quan trực thuộc hoặc độc lập với Chính phủ) thì CSTK do Chính phủ quyết định. Mặc dù mỗi một chính sách theo đuổi một mục tiêu cụ thể và tuân thủ những quy luật riêng nhƣng đều hƣớng tới một mục đích chung là ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.

Mỗi chính sách tác động đến nền kinh tế theo một phƣơng thức, kênh truyền dẫn riêng và có độ trễ nhất định. Trong thực tế, khó có CSTK hay CSTT nào có hiệu quả toàn diện. Một chính sách hiệu quả đƣợc hiểu là chính sách đó đem đến ảnh hƣởng nhƣ mong muốn của các nhà điều hành kinh tế và gây tác động tiêu cực nhỏ nhất đến các biến số vĩ mô khác của nền kinh tế. Vì vậy, trƣớc khi thực hiện một CSTK, CSTT với mục tiêu cải thiện tình hình hoặc một biến số vĩ mô của nền kinh tế, các nhà điều hành kinh tế phải cân nhắc kỹ dựa trên các đánh giá đầy đủ các tác động của chính sách đó đối với nền kinh tế.

Nếu sử dụng chính sách không hợp lý thì không những không đạt đƣợc mục tiêu mong muốn mà còn gây tác động tiêu cực lớn đến các biến số vĩ mô khác trong nền kinh tế. Để đánh giá tác động của các chính sách điều hành nền kinh tế, nhiều lý thuyết, mô hình đƣợc xây dựng để trả lời cho vấn đề này, có thể kể đến nhƣ mô hình vector tự hồi quy VAR thuần túy hay các biến thể của VAR nhƣ mô hình vector tự hồi quy cấu trúc SVAR, sign resticted VAR,. là các mô hình thƣờng đƣợc các nhà nghiên cứu sử dụng. Bài nghiên cứu này sử dụng mô hình SVAR để đánh giá tác động của CSTK và CSTT đến các biến số vĩ mô của nền kinh tế.

Sự cần thiết nghiên cứu tác động của chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ lên các biến số vĩ mô của nền kinh tế CSTK, CSTT là hai công cụ quan trọng trong điều hành, quản lý nền kinh tế, tồn tại song song tại bất kỳ nền kinh tế nào. Tuy nhiên, do thực hiện các mục TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 tiêu khác nhau nên ở một số thời điểm sẽ xảy ra tình trạng thiếu đồng bộ, chƣa kết hợp đƣợc liều lƣợng và mức độ sử dụng dẫn đến tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Điều này sẽ gây ra những phản ứng tiêu cực, ảnh hƣởng trực tiếp đến biến số vĩ mô kinh tế. Do đó, cần phải đánh giá đầy đủ tác động của CSTK, CSTT đến nền kinh tế.

Có nhiều nghiên cứu đánh giá tác động của CSTK, CSTT đến nền kinh tế thông qua các chỉ số vĩ mô, tuy nhiên, đa số các bài nghiên cứu tách riêng phân tích tác động của từng chính sách, ít bài nghiên cứu kết hợp cả hai chính sách để đánh giá trong khi điều hành nền kinh tế cần sự phối hợp đồng bộ của CSTK, CSTT. Vì vậy, cần nghiên cứu tác động cả hai chính sách đến nền kinh tế trong mối quan hệ, tác động lẫn nhau giữa hai chính sách. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu tác động của CSTK, CSTT lên các biến số nền kinh tế. Xác định mức độ tác động của CSTK, CSTT lên các biến số nền kinh tế.

Đề xuất một số kiến nghị đối với CSTK, CSTT phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trƣởng. Câu hỏi nghiên cứu CSTK và CSTT tác động lên các biến số vĩ mô của nền kinh tế nhƣ thế nào? Độ trễ các tác động của CSTK và CSTT đến các biến số vĩ mô là bao lâu? CSTK hay CSTT phát huy hiệu quả tốt hơn đối với nền kinh tế vĩ mô Việt Nam? 1. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu Tác giả sử dụng mô hình Structural Vector Autoregression (Structural VAR), gọi tắt là SVAR để nghiên cứu tác động của CSTT và CSTK tới biến số vĩ mô thông qua hai nhóm biến đại diện cho CSTK và CSTT. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Đề tài sử dụng chuỗi dữ liệu theo tháng của các biến số vĩ mô từ tháng 1/2008 đến tháng 12/2015 để nghiên cứu tác động của CSTT và CSTK tới biến số vĩ mô Việt Nam.

Phƣơng pháp nghiên cứu Đề tài sẽ thực hiện kiểm định và đánh giá tác động các CSTT và CSTK tới biến số vĩ mô Việt Nam thông qua sử dụng mô hình SVAR. Phƣơng pháp đƣợc sử dụng là nghiên cứu định lƣợng. Với dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng nên ta có tất cả 96 quan sát cho mỗi biến trong nghiên cứu.