Nghiên Cứu Về Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Xã Mỹ Lộc, Huyện Tam Bình

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới tại xã Mỹ Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long.

• Tác giả: Nguyễn Nguyệt Huế
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Duy Nghĩa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Xã Mỹ Lộc, Huyện Tam Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.3.2. Phương pháp chọn mẫu và địa bàn nghiên cứu
• 1.3.3. Phương pháp phân tích
• 1.4. Các bước nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vai trò sự tham gia của người dân trong phát triển nông thôn
• 2.2. Vai trò người dân đối với các nội dung xây dựng NTM
• 2.3. Những yếu tố cản trở sự tham gia của cộng đồng
• 2.4. Những nghiên cứu trước
• 2.5. Khung phân tích đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NTM XÃ MỸ LỘC VÀ CÁC RÀO CẢN CỦA SỰ THAM GIA
• 3.1. Một số kết quả xây dựng NTM xã Mỹ Lộc giai đoạn 2011-2014
• 3.2. Hiện trạng tham gia của người dân
• 3.2.1. Mức độ tiếp cận thông tin
• 3.2.2. Đóng góp ý kiến xây dựng NTM
• 3.2.3. Tham gia thực hiện các nội dung xây dựng NTM
• 3.2.4. Kiểm tra, giám sát và duy tu, bảo dưỡng công trình
• 3.3. Các rào cản đối với sự tham gia của người dân vào CTNTM
• 3.3.1. Rào cản từ phía cộng đồng
• 3.3.1.1. Khả năng tiếp cận thông tin
• 3.3.1.2. Nguồn lực cộng đồng
• 3.3.1.3. Sự lệ thuộc vào cơ chế đại diện
• 3.3.2. Rào cản từ phía chính quyền
• 3.3.2.1. Vấn đề về thẩm quyền ra quyết định
• 3.3.2.2. Thái độ của chính quyền đối với cộng đồng
• 3.3.2.3. Cơ sở pháp lý của sự tham gia
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH
• 4.1. Kết luận
• 4.2. Đề xuất chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới

Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) tại xã Mỹ Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long đã thu hút sự tham gia của người dân một cách tích cực. Sự tham gia này không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của cộng đồng. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao nhất, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và người dân.

1.1. Khái Niệm Về Sự Tham Gia Của Cộng Đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong xây dựng NTM được hiểu là sự gắn kết và đóng góp của người dân vào các hoạt động phát triển địa phương. Điều này bao gồm việc tham gia vào các cuộc họp, đóng góp ý kiến và thực hiện các công trình xây dựng.

1.2. Lợi Ích Của Sự Tham Gia Của Người Dân

Sự tham gia của người dân không chỉ giúp nâng cao chất lượng các công trình xây dựng mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng. Người dân cảm thấy mình là một phần của quá trình phát triển, từ đó nâng cao trách nhiệm và ý thức bảo vệ các công trình.

II. Những Thách Thức Trong Sự Tham Gia Của Người Dân Tại Xã Mỹ Lộc

Mặc dù có nhiều lợi ích, sự tham gia của người dân trong xây dựng NTM tại xã Mỹ Lộc vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các rào cản này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao hiệu quả của chương trình.

2.1. Thiếu Thông Tin Và Kiến Thức

Nhiều người dân chưa nắm rõ thông tin về chương trình NTM, dẫn đến việc họ không biết cách tham gia hoặc không thấy được lợi ích của việc tham gia. Việc thiếu thông tin này làm giảm tính chủ động của cộng đồng.

2.2. Khó Khăn Về Tài Chính

Nhiều hộ gia đình có thu nhập thấp không đủ khả năng tài chính để tham gia đóng góp cho các công trình xây dựng. Điều này tạo ra sự phân hóa trong sự tham gia của các nhóm dân cư khác nhau.

III. Phương Pháp Tăng Cường Sự Tham Gia Của Người Dân Trong Xây Dựng NTM

Để nâng cao sự tham gia của người dân, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm khuyến khích và tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia tích cực hơn.

3.1. Tăng Cường Công Tác Tuyên Truyền

Cần có các chiến dịch tuyên truyền mạnh mẽ để nâng cao nhận thức của người dân về chương trình NTM. Việc sử dụng các phương tiện truyền thông địa phương có thể giúp thông tin đến tay người dân một cách nhanh chóng và hiệu quả.

3.2. Tạo Cơ Hội Tham Gia Cho Người Dân

Cần tổ chức các cuộc họp định kỳ để người dân có thể tham gia đóng góp ý kiến và quyết định về các vấn đề liên quan đến xây dựng NTM. Điều này sẽ giúp họ cảm thấy mình có tiếng nói trong quá trình phát triển.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Sự Tham Gia Của Người Dân Tại Xã Mỹ Lộc

Nghiên cứu cho thấy rằng sự tham gia của người dân tại xã Mỹ Lộc đã có những chuyển biến tích cực, nhưng vẫn còn nhiều điều cần cải thiện. Các kết quả này sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp.

4.1. Đánh Giá Mức Độ Tham Gia Của Người Dân

Theo thống kê, tỷ lệ người dân tham gia vào các hoạt động xây dựng NTM tại xã Mỹ Lộc đã tăng lên đáng kể trong những năm qua. Tuy nhiên, sự tham gia này vẫn chưa đồng đều giữa các nhóm dân cư.

4.2. Những Kết Quả Đạt Được Từ Sự Tham Gia

Sự tham gia của người dân đã góp phần làm giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống. Các công trình hạ tầng được xây dựng đã cải thiện đáng kể điều kiện sống của người dân.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Chính Sách Để Tăng Cường Sự Tham Gia

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng sự tham gia của người dân là yếu tố quyết định trong việc xây dựng NTM thành công. Cần có các chính sách hỗ trợ để khuyến khích sự tham gia này.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính cho người dân tham gia vào các hoạt động xây dựng NTM. Điều này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các hộ gia đình có thu nhập thấp.

5.2. Tăng Cường Đối Thoại Giữa Chính Quyền Và Người Dân

Cần thiết lập các kênh đối thoại hiệu quả giữa chính quyền và người dân để lắng nghe ý kiến và nguyện vọng của cộng đồng. Điều này sẽ giúp xây dựng lòng tin và sự hợp tác giữa hai bên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHƢƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ------------------- NGUYỄN NGUYỆT HUẾ SỰ THAM GIA CỦA NGƢỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRƢỜNG HỢP NGHIÊN CỨU XÃ MỸ LỘC, HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƢƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT --------------------- NGUYỄN NGUYỆT HUẾ SỰ THAM GIA CỦA NGƢỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRƢỜNG HỢP NGHIÊN CỨU XÃ MỸ LỘC, HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG Chuyên ngành Chính sách công Mã số: 60340402 LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHẠM DUY NGHĨA TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -i- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong sự hiểu biết của tôi. Luận văn được viết trên cơ sở tổng hợp những kiến thức và và điều tra thực tế của tác giả mà không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2015 Tác giả Nguyễn Nguyệt Huế LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -ii- LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin gởi lời cảm ơn chân thành đến thầy Phạm Duy Nghĩa, người đã tận tâm hướng dẫn, góp ý và đồng hành cùng tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin cảm ơn quý Thầy, Cô và Nhân viên tại Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đã truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu và luôn là chỗ dựa tinh thần giúp tôi vượt qua mọi khó khăn trong suốt thời gian học tập tại trường. Xin chân thành cảm ơn thầy Lê Cảnh Dũng, Trường Đại học Cần Thơ; ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Vĩnh Long đã có những góp ý sâu sắc cho tôi trong quá trình định hướng nội dung đề tài, giúp tôi tự tin với những lựa chọn của mình. Tôi chân thành cảm ơn các thành viên Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã Mỹ Lộc, đặc biệt là anh Trần Trung Chánh, Cán bộ nông thôn mới xã và người dân địa phương đã cung cấp cho tôi những thông tin, kinh nghiệm bổ ích để tôi có thể hoàn thành luận văn này. Tôi cũng xin cảm ơn các anh, chị đồng nghiệp đã luôn ủng hộ và tạo mọi điều kiện để tôi có thể thuận lợi hoàn thành việc học. Cảm ơn tập thể lớp MPP6 và bạn bè đã không ngần ngại chia sẻ, góp ý cho tôi hoàn thành nghiên cứu của mình. Cuối cùng, cảm ơn gia đình yêu thương đã luôn che chở và đi cùng tôi suốt quãng đường khó khăn đã qua. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -iii- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . v DANH MỤC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ VÀ HỘP . vii CHƢƠNG 1.1 Bối cảnh nghiên cứu .2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp thu thập số liệu .2 Phương pháp chọn mẫu và địa bàn nghiên cứu .3 Phương pháp phân tích .5 Cấu trúc luận văn . CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU.1 Vai trò sự tham gia của người dân trong phát triển nông thôn .2 Vai trò người dân đối với các nội dung xây dựng NTM .3 Những yếu tố cản trở sự tham gia của cộng đồng .4 Những nghiên cứu trước .5 Khung phân tích đề xuất . SỰ THAM GIA CỦA NGƢỜI DÂN TRONG XÂY DỰNG NTM XÃ MỸ LỘC VÀ CÁC RÀO CẢN CỦA SỰ THAM GIA .1 Một số kết quả xây dựng NTM xã Mỹ Lộc giai đoạn 2011-2014 .2 Hiện trạng tham gia của người dân .1 Mức độ tiếp cận thông tin .2 Đóng góp ý kiến xây dựng NTM .3 Tham gia thực hiện các nội dung xây dựng NTM .4 Kiểm tra, giám sát và duy tu, bảo dưỡng công trình .3 Các rào cản đối với sự tham gia của người dân vào CTNTM . 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Rào cản từ phía cộng đồng .1 Khả năng tiếp cận thông tin .2 Nguồn lực cộng đồng .3 Sự lệ thuộc vào cơ chế đại diện .2 Rào cản từ phía chính quyền .1 Vấn đề về thẩm quyền ra quyết định .2 Thái độ của chính quyền đối với cộng đồng .3 Cơ sở pháp lý của sự tham gia . KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH .2 Đề xuất chính sách . 36 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 41 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -v- TÓM TẮT Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (CTNTM) là chương trình phát triển nông thôn quy mô lớn, được triển khai trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội của nông thôn nên cần sử dụng nguồn lực rất lớn, vì vậy nhà nước không thể đơn phương thực hiện mà cần sự tham gia phối hợp thực hiện của cộng đồng địa phương. Với xã Mỹ Lộc, CTNTM đã mang đến cho địa phương và người dân sức sống mới, về cả vật chất lẫn tinh thần. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, đời sống người dân sung túc hơn, cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội từng bước hoàn thiện và môi trường nông thôn ngày càng khởi sắc. Để làm được điều đó, CTNTM xã Mỹ Lộc đã nhận được sự tham gia và đóng góp tích cực của người dân, giúp xã thuận lợi đạt xã nông thôn mới (NTM) trước so với mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, người dân chưa phát huy được vai trò chủ thể của mình mà chỉ dừng lại ở việc đóng góp thụ động theo các yêu cầu của Ban chỉ đạo xã. Quá trình nghiên cứu đề tài đã khẳng định vai trò tham gia của người dân trong tất cả các khâu, từ đóng góp ý kiến đến trực tiếp thực hiện và duy tu, bảo dưỡng công trình. Tuy nhiên, thông tin bao phủ thấp dẫn đến sự tham gia không đồng đều giữa các nhóm dân cư có lĩnh vực nghề nghiệp và quan hệ xã hội khác nhau. Đóng góp ý kiến chỉ được thực hiện ở các khâu sau dẫn đến phân bổ ngân sách không theo nhu cầu. Cộng đồng ít tham gia thực hiện các công trình xây dựng tại địa phương mặc dù chi phí thấp và hiệu quả cao hơn. Công tác giám sát cộng đồng và duy tu, bảo dưỡng chỉ được thực hiện đối với những công trình có vốn dân hoặc có liên quan đến các nhu cầu cấp thiết. Nguyên nhân tình trạng hiệu quả tham gia thấp không chỉ xuất phát từ khả năng tiếp cận thông tin không đồng đều, nguồn lực yếu và lệ thuộc vào cơ chế đại diện của cộng đồng mà nó còn đến từ chính quyền trong thái độ đối với sự đóng góp của người dân, vấn đề trao quyền ra quyết định và xây dựng cơ sở pháp cho sự tham gia. Từ các kết quả phân tích, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp đến Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới (BCĐNTM) các cấp nhằm tăng cường công tác tuyên truyền để mở rộng các kênh tham gia; xây dựng phương án huy động nguồn lực công bằng và hiệu quả; nâng cao năng lực tài chính và kỹ năng cộng đồng; phát huy vai trò các tổ chức chính trị - xã hội để hỗ trợ người dân, đồng thời xây dựng cơ chế giám sát thực hiện để nâng cao chất lượng CTNTM. Từ khóa: nông thôn mới, sự tham gia, rào cản. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -vi- DANH MỤC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triển Châu Á BCĐ Ban chỉ đạo BCĐNTM Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới CTNTM Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới GTNT Giao thông nông thôn HĐND Hội đồng nhân dân KH&ĐT Kế hoạch và Đầu tư KT-XH Kinh tế - xã hội MTQG Mục tiêu quốc gia MTTQ Mặt trận tổ quốc NDTQ Nhân dân tự quản NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NN-ND-NT Nông nghiệp – nông dân – nông thôn NTM Nông thôn mới TTLT Thông tư liên tịch LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -vii- DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ VÀ HỘP DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1 Các bước nghiên cứu . 5 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 2.1 Trình tự thực hiện một dự án có sự tham gia của cộng đồng .2 Các bước tham gia xây dựng NTM .3 Những yếu tố cản trở sự tham gia của người dân trong xây dựng NTM .1 Tỷ lệ người dân tiếp cận với các hình thức tuyên truyền.2 Tỷ lệ người dân thường xuyên được mời tham gia các cuộc họp .3 Quy trình lấy ý kiến xây dựng Quy hoạch NTM tại xã Mỹ Lộc .4 Tỷ lệ người dân tham gia các hoạt động xây dựng NTM .5 Tỷ lệ cộng đồng đóng góp kinh phí xây dựng NTM .6 Hiện trạng tham gia của người dân trong xây dựng NTM.7 Sơ đồ Quy trình lập kế hoạch đầu tư thực hiện Đề án NTM . 31 DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 2.1 Các yếu tố cản trở sự tham gia của cộng đồng .1 Lý do người dân không tham gia .2 Hoàn cảnh của những hộ phải hiến đất .3 Đối tượng được mời tham gia Hội nghị Sơ kết công tác xây dựng NTM .4 Điều chỉnh Quy hoạch xây dựng NTM tại xã Mỹ Lộc . 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -1- CHƢƠNG 1.1 Bối cảnh nghiên cứu Phát triển nông thôn là nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu trong các chính sách của Chính phủ nhằm đảm bảo sự phát triển hài hòa và cân đối giữa khu vực nông thôn và thành thị. Trong đó, CTNTM hiện đang là chương trình phát triển nông thôn toàn diện và được chú trọng nhất hiện nay. Nghị quyết 26-NQ/TW của Hội nghị lần VII Ban chấp hành Trung ương khóa X về NN-ND-NT là nghị quyết đầu tiên của Đảng dành riêng cho sự nghiệp phát triển nông thôn, nó cho thấy quyết tâm của nhà nước trong việc vực dậy khu vực kinh tế - xã hội (KT-XH) quan trọng này. Tháng 6/2010, CTNTM chính thức được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và triển khai thực hiện trong giai đoạn 2010-2020. Quyết định 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ khẳng định CTNTM là một chương trình tổng thể về phát triển KT-XH, chính trị và an ninh quốc phòng để phát triển toàn diện khu vực nông thôn1.