Luận văn thạc sĩ ueh sự hài lòng của du khách nội địa độ tuổi từ 15 đến 18 đối với chất lượng dịch vụ tại các di tích lịch sử văn hóa tỉnh đồng nai

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh sự hài lòng của du khách nội địa độ tuổi từ 15 đến 18 đối với chất lượng dịch vụ tại các di, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Hà Thị Cẩm Thương
• Người hướng dẫn: PGS. Từ Văn Bình
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Công
• Đề tài: Sự Hài Lòng Của Du Khách Nội Địa Từ 15 Đến 18 Tại Di Tích Lịch Sử Văn Hóa Đồng Nai
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu, câu hỏi và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.3. Giới hạn nghiên cứu
• 1.4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Nghiên cứu định tính
• 1.4.2. Nghiên cứu định lượng
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Một số vấn đề lý luận về hoạt động du lịch tại các DTLSVH
• 2.2. Khái niệm và phân loại DTLSVH
• 2.3. Những đặc điểm cơ bản của DTLSVH
• 2.4. Giá trị của DTLSVH đối với du lịch
• 2.5. Nhu cầu của khách du lịch tại các DTLSVH
• 2.6. Lý thuyết về sự hài lòng của khách du lịch và các nhân tố tác động
• 2.6.1. Sự hài lòng của khách du lịch
• 2.6.2. Các nhân tố tác động đến sự hài lòng của khách du lịch
• 2.6.3. Chất lượng dịch vụ du lịch
• 2.7. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan
• 2.7.1. Các nghiên cứu ở ngoài nước
• 2.7.2. Các nghiên cứu ở trong nước
• 2.8. Mô hình nghiên cứu và thang đo ban đầu
• 3. QUY TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Lựa chọn phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu chung
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp định tính và mô hình nghiên cứu chính thức
• 3.3.2. Thiết kế nghiên cứu định tính
• 3.3.3. Phương pháp định lượng
• 4. TỔNG QUAN VỀ TỈNH ĐỒNG NAI VÀ DU LỊCH
• 4.1. TỈNH ĐỒNG NAI
• 4.2. Tổng quan về tỉnh Đồng Nai
• 4.3. Tổng quan về ngành du lịch tỉnh Đồng Nai
• 4.4. Mục tiêu phát triển ngành du lịch tỉnh Đồng Nai trong thời gian tới
• 4.5. Thực trạng di tích lịch sử văn hóa ở tỉnh Đồng Nai
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 5.1. Kết quả nghiên cứu
• 5.2. Mô tả mẫu
• 5.3. Kiểm định thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach Alpha (Phụ lục 5)
• 5.4. Phân tích nhân tố khám phá EFA của các biến độc lập (Phụ lục 6)
• 5.5. Phân tích nhân tố khám phá EFA của biến phụ thuộc (Phụ lục 6)
• 5.6. Kiểm định các giả thuyết và mô hình nghiên cứu
• 5.7. Kết quả thống kê mô tả (Phụ lục 8)
• 5.8. Kết quả thống kê mức độ ảnh hưởng của các biến kiểm soát đến biến phụ thuộc (Phụ lục 9)
• 5.9. Đề xuất giải pháp
• 5.9.1. Các giải pháp trực tiếp tác động đến mức độ hài lòng của du khách
• 5.9.2. Các giải pháp hỗ trợ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sự Hài Lòng Của Du Khách Nội Địa Tại Đồng Nai

Sự hài lòng của du khách nội địa là một yếu tố quan trọng trong ngành du lịch, đặc biệt là tại các di tích lịch sử văn hóa (DTLSVH) ở tỉnh Đồng Nai. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của du khách độ tuổi từ 15 đến 18 khi tham quan các DTLSVH. Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Nai, sự hài lòng của du khách không chỉ ảnh hưởng đến quyết định quay lại mà còn tác động đến việc giới thiệu điểm đến cho người khác. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ tại các DTLSVH là cần thiết để thu hút và giữ chân du khách.

1.1. Định Nghĩa Sự Hài Lòng Của Du Khách

Sự hài lòng của du khách được định nghĩa là cảm giác thỏa mãn hoặc không thỏa mãn của khách hàng sau khi trải nghiệm dịch vụ. Các yếu tố như chất lượng dịch vụ, giá cả, và trải nghiệm cá nhân đều ảnh hưởng đến mức độ hài lòng này.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Du Khách Nội Địa

Du khách nội địa đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch tại Đồng Nai. Họ không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn là những người bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử của địa phương.

II. Vấn Đề Về Sự Hài Lòng Của Du Khách Tại Các Di Tích Lịch Sử Văn Hóa

Mặc dù tỉnh Đồng Nai có nhiều di tích lịch sử văn hóa phong phú, nhưng sự hài lòng của du khách vẫn chưa đạt yêu cầu. Các vấn đề như giá cả dịch vụ tăng cao vào mùa du lịch, chất lượng hướng dẫn viên không đồng đều, và thiếu sự hấp dẫn trong cách trình bày thông tin đã làm giảm trải nghiệm của du khách. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao sự hài lòng của du khách.

2.1. Các Thách Thức Trong Dịch Vụ Du Lịch

Các thách thức bao gồm sự cạnh tranh từ các điểm du lịch khác, chất lượng dịch vụ không đồng nhất, và sự thiếu hụt thông tin về di tích. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng của du khách.

2.2. Tác Động Của Giá Cả Đến Sự Hài Lòng

Giá cả dịch vụ tại các DTLSVH thường tăng cao vào mùa du lịch, điều này gây khó khăn cho du khách, đặc biệt là những người trẻ tuổi. Việc này có thể dẫn đến sự không hài lòng và giảm khả năng quay lại trong tương lai.

III. Phương Pháp Nâng Cao Sự Hài Lòng Của Du Khách Nội Địa

Để nâng cao sự hài lòng của du khách nội địa, cần thực hiện một số giải pháp như cải thiện chất lượng dịch vụ, đào tạo hướng dẫn viên, và tạo ra các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Việc lắng nghe ý kiến phản hồi từ du khách cũng rất quan trọng để điều chỉnh dịch vụ cho phù hợp.

3.1. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ

Cải thiện chất lượng dịch vụ bao gồm nâng cấp cơ sở vật chất, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, và cung cấp thông tin đầy đủ về di tích. Những cải tiến này sẽ giúp du khách có trải nghiệm tốt hơn.

3.2. Đào Tạo Hướng Dẫn Viên

Đào tạo hướng dẫn viên chuyên nghiệp, có kiến thức sâu về văn hóa lịch sử sẽ giúp du khách có trải nghiệm phong phú hơn. Hướng dẫn viên cần có khả năng giao tiếp tốt và tạo sự kết nối với du khách.

3.3. Tạo Ra Các Chương Trình Khuyến Mãi

Các chương trình khuyến mãi hấp dẫn như giảm giá cho nhóm học sinh, tổ chức các sự kiện văn hóa sẽ thu hút nhiều du khách hơn. Điều này không chỉ tăng doanh thu mà còn nâng cao sự hài lòng của du khách.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Về Sự Hài Lòng Của Du Khách

Nghiên cứu này cung cấp những thông tin quý giá cho các nhà quản lý du lịch tại Đồng Nai. Các kết quả cho thấy rằng sự hài lòng của du khách có thể được cải thiện thông qua các giải pháp cụ thể. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ không chỉ nâng cao trải nghiệm của du khách mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành du lịch địa phương.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Được Ứng Dụng

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện chất lượng dịch vụ và đào tạo nhân viên có thể làm tăng sự hài lòng của du khách. Các nhà quản lý có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh chiến lược phát triển du lịch.

4.2. Tác Động Đến Chính Sách Phát Triển Du Lịch

Nghiên cứu cũng có thể ảnh hưởng đến chính sách phát triển du lịch của tỉnh Đồng Nai, từ đó tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho du khách và doanh nghiệp du lịch.

V. Kết Luận Về Sự Hài Lòng Của Du Khách Nội Địa Tại Đồng Nai

Sự hài lòng của du khách nội địa là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển du lịch tại tỉnh Đồng Nai. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ, đào tạo nhân viên, và tạo ra các chương trình khuyến mãi sẽ giúp tăng cường sự hài lòng của du khách. Tương lai của ngành du lịch tại Đồng Nai phụ thuộc vào khả năng đáp ứng nhu cầu của du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ.

5.1. Tương Lai Của Ngành Du Lịch Tại Đồng Nai

Ngành du lịch tại Đồng Nai có tiềm năng phát triển lớn nếu các vấn đề về sự hài lòng của du khách được giải quyết. Cần có sự đầu tư và cải cách đồng bộ để thu hút du khách.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Nhà Quản Lý

Các nhà quản lý cần lắng nghe ý kiến phản hồi từ du khách và điều chỉnh dịch vụ cho phù hợp. Việc này sẽ giúp nâng cao sự hài lòng và tạo ra một môi trường du lịch bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch di tích lịch sử văn hóa (DTLSVH) đóng vai trò quan trọng trong phát triển ngành du lịch, vừa bảo tồn giá trị văn hóa vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xã hội. Tỉnh Đồng Nai hiện có 57 DTLSVH được xếp hạng, trong đó có 2 di tích cấp quốc gia đặc biệt, 29 di tích cấp quốc gia và 26 di tích cấp tỉnh. Tuy nhiên, theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Nai, việc thu hút khách du lịch đến các DTLSVH còn nhiều hạn chế như tăng giá bất thường vào mùa cao điểm, hành vi chèo kéo khách thiếu văn minh, hướng dẫn viên chưa đủ kiến thức chuyên sâu, và cách trưng bày chưa hấp dẫn. Những vấn đề này ảnh hưởng tiêu cực đến sự hài lòng của du khách, đặc biệt là nhóm khách nội địa tuổi từ 15 đến 18 – đối tượng thường tham gia các chuyến đi “về nguồn” và chưa được nghiên cứu sâu.

Mục tiêu nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng và mức độ tác động đến sự hài lòng của du khách nội địa trong độ tuổi này đối với chất lượng dịch vụ tại các DTLSVH tỉnh Đồng Nai, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ. Nghiên cứu khảo sát 12 DTLSVH tiêu biểu trên địa bàn tỉnh, thu thập dữ liệu sơ cấp năm 2019 và số liệu thứ cấp giai đoạn 2015-2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực cho các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp du lịch trong việc hoạch định chính sách và nâng cao hiệu quả kinh doanh du lịch di tích lịch sử văn hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về sự hài lòng của khách du lịch và chất lượng dịch vụ, trong đó nổi bật là thang đo SERVQUAL của Parasuraman với 5 thành phần chính:

• Cơ sở vật chất (Tangibles): Trang thiết bị, cơ sở hạ tầng, môi trường vật chất.
• Năng lực phục vụ (Responsiveness): Sự sẵn sàng hỗ trợ và cung cấp dịch vụ kịp thời.
• Sự đáp ứng (Assurance): Năng lực, kiến thức và thái độ của nhân viên tạo sự tin cậy.
• Sự đồng cảm (Empathy): Sự quan tâm, chăm sóc khách hàng một cách cá nhân hóa.
• Sự tin cậy (Reliability): Khả năng cung cấp dịch vụ chính xác, đúng hẹn.

Ngoài ra, nghiên cứu còn vận dụng lý thuyết về hình ảnh điểm đến, giá trị nhận thức và các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách du lịch. Các khái niệm về DTLSVH được định nghĩa theo Luật Di tích văn hóa Việt Nam và các công ước quốc tế, nhấn mạnh giá trị vật thể và phi vật thể, cũng như vai trò của DTLSVH trong phát triển du lịch bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Thảo luận nhóm với 7 chuyên gia quản lý du lịch và khảo sát thử 30 khách du lịch để hiệu chỉnh bảng câu hỏi.
• Nghiên cứu định lượng: Khảo sát thực tế 200 du khách nội địa tuổi từ 15 đến 18 tại 12 DTLSVH tiêu biểu của tỉnh Đồng Nai. Mẫu được chọn theo phương pháp thuận tiện nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận và tiết kiệm chi phí.
• Phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 20.0 để kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan, hồi quy và ANOVA nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự hài lòng.

Thời gian thu thập dữ liệu sơ cấp là năm 2019, số liệu thứ cấp từ giai đoạn 2015-2018. Quy trình nghiên cứu được thiết kế chặt chẽ nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Bốn nhân tố chính ảnh hưởng đến sự hài lòng của du khách nội địa tuổi 15-18 tại các DTLSVH Đồng Nai:

   • Năng lực phục vụ có hệ số tác động +0.296
   • Sự tin cậy có hệ số tác động +0.220
   • Cơ sở vật chất có tác động tích cực rõ rệt
   • Sự đáp ứng và sự đồng cảm cũng đóng vai trò nhưng mức độ thấp hơn

2. Mức độ hài lòng chung của du khách: Khoảng 75% du khách đánh giá mức độ hài lòng từ trung bình đến cao, tuy nhiên vẫn còn khoảng 25% chưa hài lòng do các yếu tố như thái độ phục vụ, cơ sở vật chất chưa đồng bộ và thông tin hướng dẫn thiếu chính xác.

3. So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài nước: Kết quả tương đồng với nghiên cứu tại Cần Thơ và TP.HCM về vai trò quan trọng của năng lực phục vụ và cơ sở vật chất trong việc tạo sự hài lòng. Các nghiên cứu quốc tế cũng nhấn mạnh sự tin cậy và sự đáp ứng là yếu tố then chốt.

4. Ảnh hưởng của nhân khẩu học: Không có sự khác biệt đáng kể về mức độ hài lòng giữa các nhóm giới tính, tuy nhiên nhóm tuổi 17-18 có xu hướng hài lòng cao hơn nhóm 15-16 tuổi, có thể do kinh nghiệm và nhận thức khác biệt.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính khiến năng lực phục vụ và sự tin cậy trở thành nhân tố tác động mạnh là do đối tượng khách hàng là học sinh, có nhu cầu được hỗ trợ tận tình và thông tin chính xác khi tham quan. Cơ sở vật chất như đường đi, biển chỉ dẫn, nhà vệ sinh sạch sẽ cũng góp phần nâng cao trải nghiệm. Sự đồng cảm và sự đáp ứng tuy có tác động nhưng chưa được chú trọng đúng mức, dẫn đến một số phàn nàn về thái độ nhân viên và thời gian chờ đợi.

Kết quả có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ tác động của từng nhân tố và bảng phân tích hồi quy chi tiết. So với các nghiên cứu trước, luận văn đã làm rõ hơn về nhóm khách hàng trẻ tuổi, một phân khúc ít được nghiên cứu nhưng có vai trò quan trọng trong giáo dục truyền thống và phát triển du lịch bền vững.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý và doanh nghiệp du lịch tại Đồng Nai trong việc tập trung cải thiện các yếu tố dịch vụ trọng yếu, từ đó nâng cao sự hài lòng và giữ chân khách du lịch nội địa.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực phục vụ: Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho nhân viên tại các DTLSVH về kỹ năng giao tiếp, kiến thức lịch sử văn hóa và xử lý tình huống nhằm tăng cường sự chuyên nghiệp và thân thiện. Mục tiêu tăng điểm đánh giá năng lực phục vụ lên ít nhất 20% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các doanh nghiệp du lịch.

2. Cải thiện cơ sở vật chất: Đầu tư nâng cấp hệ thống biển chỉ dẫn, nhà vệ sinh, khu vực nghỉ chân và các tiện ích phụ trợ tại các di tích. Ưu tiên 12 DTLSVH khảo sát trong nghiên cứu với ngân sách dự kiến trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh Đồng Nai và các đơn vị quản lý di tích.

3. Tăng cường sự tin cậy và minh bạch: Xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng dịch vụ, giám sát giá cả và xử lý phản hồi khách hàng kịp thời để tạo niềm tin cho du khách. Thiết lập kênh thông tin phản hồi trực tuyến và hotline. Thời gian triển khai trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Sở Du lịch và các doanh nghiệp dịch vụ.

4. Phát triển chương trình trải nghiệm và tương tác: Tổ chức các hoạt động văn hóa, giáo dục, hướng dẫn tham quan sinh động phù hợp với nhóm tuổi học sinh nhằm tăng sự đồng cảm và đáp ứng nhu cầu trải nghiệm. Mục tiêu tăng số lượng hoạt động lên 30% trong năm đầu tiên. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý di tích và các tổ chức văn hóa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và văn hóa: Giúp hoạch định chính sách phát triển du lịch di tích lịch sử văn hóa phù hợp với nhu cầu khách nội địa trẻ tuổi, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo tồn di tích.

2. Doanh nghiệp kinh doanh du lịch: Cung cấp cơ sở dữ liệu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng trẻ, từ đó điều chỉnh dịch vụ, đào tạo nhân viên và phát triển sản phẩm phù hợp.

3. Nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực quản lý công và du lịch: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình nghiên cứu sự hài lòng khách du lịch, phương pháp khảo sát và phân tích dữ liệu trong bối cảnh địa phương.

4. Các trường học và tổ chức giáo dục: Hỗ trợ xây dựng các chương trình giáo dục truyền thống kết hợp du lịch trải nghiệm, nâng cao nhận thức và sự gắn kết của học sinh với di sản văn hóa địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn nhóm khách du lịch tuổi 15-18 để nghiên cứu?
Nhóm này thường tham gia các chuyến đi “về nguồn” nhằm học tập lịch sử, văn hóa và chưa được nghiên cứu sâu. Họ có vai trò quan trọng trong bảo tồn và phát huy giá trị di tích trong tương lai.

2. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có ảnh hưởng gì đến kết quả?
Phương pháp này giúp dễ tiếp cận đối tượng nghiên cứu trong điều kiện giới hạn về thời gian và kinh phí, tuy nhiên có thể không đại diện hoàn toàn cho toàn bộ khách du lịch nội địa.

3. Các nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến sự hài lòng của du khách?
Năng lực phục vụ và sự tin cậy là hai nhân tố có tác động mạnh nhất, tiếp theo là cơ sở vật chất và sự đáp ứng.

4. Làm thế nào để nâng cao sự hài lòng của du khách tại các DTLSVH?
Cần tập trung đào tạo nhân viên, cải thiện cơ sở vật chất, minh bạch giá cả và phát triển các hoạt động trải nghiệm phù hợp với nhu cầu khách hàng.

5. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các nhóm tuổi khác không?
Nghiên cứu tập trung vào nhóm 15-18 tuổi nên kết quả có thể khác với các nhóm tuổi khác. Cần nghiên cứu bổ sung để mở rộng phạm vi áp dụng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và xây dựng mô hình nghiên cứu gồm 5 nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của du khách nội địa tuổi 15-18 tại các DTLSVH tỉnh Đồng Nai.
• Qua khảo sát 200 du khách, xác định 4 nhân tố chính tác động tích cực gồm năng lực phục vụ, sự tin cậy, cơ sở vật chất và sự đáp ứng.
• Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng trong bối cảnh du lịch di tích lịch sử văn hóa địa phương.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường trải nghiệm và sự hài lòng của du khách.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý và doanh nghiệp du lịch áp dụng kết quả nghiên cứu để phát triển du lịch bền vững, đồng thời mở rộng nghiên cứu cho các nhóm khách hàng khác.

Các đơn vị quản lý và doanh nghiệp du lịch cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để nâng cao hiệu quả phát triển du lịch di tích lịch sử văn hóa tỉnh Đồng Nai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và Kết luận, Luận văn bao gồm 5 chƣơng: Chƣơng 1. Giới thiệu nghiên cứu Chƣơng 2. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Chƣơng 3. Quy trình và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 4.

Tổng quan tỉnh Đồng Nai và du lịch tỉnh Đồng Nai Chƣơng 5. Kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 CHƢƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.

Một số vấn đề lý luận về hoạt động du lịch tại các DTLSVH 2. Khái niệm và phân loại DTLSVH DTLSVH chứa đựng những truyền thống tốt đẹp, những tinh hoa, trí tuệ, tài năng, giá trị văn hóa, kiến trúc, mỹ thuật của mỗi địa phƣơng, mỗi quốc gia. DTSLVH là tài nguyên nhân văn quý giá đƣợc hình thành, bảo tồn, tôn tạo của nhiều thế hệ ở các địa phƣơng và các quốc gia. DTSLVH là khách thể của hoạt động du lịch.

Mỗi quốc gia trên thế giới đều có những quy định về DTLSVH. Xem xét DTLSVH với tƣ cách là tài nguyên du lịch nhân văn với các giá trị nhân văn vật thể và phi vật thể có một số khái niệm tiêu biểu nhƣ sau: Theo Hiến chƣơng Vơnidơ - Italia (1964), “Di tích lịch sử không chỉ là một công trình kiến trúc đơn chiếc mà cả khung cảnh đô thị hoặc nông thôn có chứng tích của một nền văn minh riêng, một phát triển có ý nghĩa hoặc một sự kiện lịch sử. Khái niệm này không chỉ áp dụng với những công trình nghệ thuật to lớn mà cả với những công trình khiêm tốn hơn vốn đã, cùng với thời gian, thâu nạp đƣợc một ý nghĩa văn hoá” (trích theo Bùi Thị Hải Yến (2007)). Theo Đạo luật 16 về di tích lịch sử của Tây Ban Nha (1985), di tích lịch sử văn hoá đƣợc gọi là di tích lịch sử: “Di tích lịch sử bao gồm các bất động sản và các động sản có lợi ích nghệ thuật, có lợi ích sinh vật học, khảo cổ học, dân tộc học, khoa học hoặc kỹ thuật, cũng kể cả di tích tự nhiên và thƣ mục, các lớp mỏ, các khu vực khảo cổ, các thắng cảnh thiên nhiên, các công viên, các vƣờn có giá trị nghệ thuật lịch sử hay nhân chủng học” (trích theo Bùi Thị Hải Yến (2007)).

Theo công ƣớc về việc bảo vệ di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới của UNESCO (1971), DTLSVH là: 1) Các di tích: Các công trình kiến trúc, điêu khắc hoặc hội hoạ hoành tráng, các yếu tố hay kết cấu có tính chất khảo cổ học, các văn bản, các hang động và các nhóm yếu tố có giá trị quốc tế đặc biệt về phƣơng diện lịch sử, nghệ thuật hay khoa học; 2) Các quần thể: Các nhóm công trình xây dựng đứng một mình hoặc quần tụ có giá trị quốc tế đặc biệt về phƣơng diện lịch sử, nghệ thuật hay khoa học, do kiến trúc, sự thống nhất của chúng hoặc sự nhất thể hóa của chúng vào cảnh quan; và 3) Các thắng cảnh: Các công trình của con ngƣời hoặc những công trình của con ngƣời kết hợp với công trình của tự nhiên, cũng nhƣ các khu vực, kể cả LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 các di chỉ khảo cổ học, có một giá trị quốc tế đặc biệt về phƣơng diện lịch sử, thẩm mỹ, dân tộc học hoặc nhân chủng học. Theo Luật Di tích văn hoá Việt Nam (2001) và Luật Di tích văn hoá bổ sung và sửa đổi của Việt Nam (2009) thì DTLSVH là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học. DTLSVH phải có một trong các tiêu chí sau: 1) Công trình xây dựng, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử, văn hoá tiêu biểu của quốc gia hoặc của địa phƣơng; 2) Công trình xây dựng, địa điểm gắn với thân thế và sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân, nhân vật lịch sử có ảnh hƣởng tích cực đến phát triển của quốc gia hoặc của địa phƣơng trong các thời kỳ lịch sử; 3) Địa chỉ khảo cổ học có giá trị tiêu biểu; 4) Công trình kiến trúc, nghệ thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm cƣ trú có giá trị tiêu biểu cho một hoặc nhiều giai đoạn phát triển kiến trúc, nghệ thuật (Quốc hội, 2001). Qua những khái niệm trên về di tích lịch sử văn hóa, ta có thể rút ra đặc điểm chung của DTLSVH nhƣ sau: Thứ nhất, di tích là một không gian vật chất cụ thể, khách quan nhƣ công trình, địa điểm, các di vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm và cảnh quan thiên nhiên có sự kết hợp với các công trình kiến trúc hoặc địa điểm ghi dấu hoạt động của con ngƣời nằm trong khu vực cảnh quan thiên nhiên đó.

Di tích tồn tại cụ thể trong một không gian và thời gian, các di tích có quy mô, kiến trúc khác nhau. Thứ hai, di tích không chỉ kết tinh những giá trị lao động xã hội của con ngƣời trong lịch sử sáng tạo mà còn kết tinh những giá trị điển hình về lịch sử, văn hóa, khoa học. Điều này hết sức quan trọng, khẳng định trƣớc hết nó thuộc về sở hữu của ngƣời lao động sáng tạo ra nó, nhƣng nó là tài sản của quốc gia vì bản thân nó đã chứa đựng những giá trị điển hình của xã hội. Thứ ba, di tích bao gồm những bộ phận cấu thành: Môi trƣờng, cảnh quan thiên nhiên xen kẽ, hoặc bao quanh di tích; những công trình, địa điểm liên quan tới sự kiện lịch sử; hoặc nhân vật lịch sử, danh nhân văn hóa và những giá trị văn hóa tinh thần hay còn gọi là văn hóa phi vật thể gắn với công trình, địa điểm đó.

Với các đặc điểm này, khái niệm DTLSVH theo Luật Di tích Việt Nam phản ánh đầy đủ nhất đặc điểm, nội dung giá trị của DTLSVH và đƣợc lựa chọn phục vụ nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 Phân loại DTLSVH nhằm thống kê, đánh giá đúng hiện trạng, giá trị kho tàng di tích văn hoá cả vật thể và phi vật thể góp phần nghiên cứu khoa học, bảo tồn, tôn tạo, khai thác và phát huy các giá trị của di tích lịch sử văn hoá phục vụ du lịch. Luận văn tập trung vào hai cách phân loại DTSLVH đó là phân loại theo tính chất và phân loại theo tiêu chí xếp hạng. Phân loại di tích theo tính chất của di tích: Theo cách phân loại này di tích lịch sử văn hóa bao gồm: DTLSVH khảo cổ, di tích lịch sử, DTLSVH nghệ thuật.

- DTLSVH khảo cổ: di tích khảo cổ là những công trình, địa điểm tồn tại trên mặt đất, trong lòng đất hoặc dƣới nƣớc mà ở đó lƣu giữ những di vật, mọi vết tích sinh tồn trong những cấu trúc đã bị hoang phế có liên quan tới quá trình tồn tại và phát triển của một tộc ngƣời, một cộng đồng cƣ dân ở những thời điểm xa xƣa của lịch sử. Di tích khảo cổ còn đƣợc gọi là: “di chỉ khảo cổ học” đây là một thuật ngữ khoa học về khảo cổ để chỉ các đối tƣợng hoạt động của khảo cổ học. Thông qua các đối tƣợng này, các nhà khảo cổ tiến hành thăm dò, khai quật, nghiên cứu về các dấu tích vật chất. Từ đó, tìm hiểu về xã hội mà cộng đồng dân cƣ đã sống trong những thời điểm nhất định của lịch sử đã trải qua trong quá khứ.

Có nhiều loại di tích khảo cổ, quan trọng nhất là di tích nơi cƣ trú thời cổ và mộ táng cổ. Di tích nơi cƣ trú cổ bao gồm: di tích di chỉ hang động, di chỉ phù sa, đống vỏ sò; di chỉ cƣ trú không thành lũy, di chỉ cƣ trú có thành lũy; di tích mộ táng bao gồm: di chỉ mộ thuyền, di chỉ mộ chum vò, di chỉ hầm mộ, di chỉ mộ hợp chất. - Di tích lịch sử: di tích lịch sử là những khu vực, địa điểm, các công trình với quy mô và tính chất khác nhau, ở đó lƣu giữ và ghi lại những dấu ấn về các sự kiện, nhân vật lịch sử tiêu biểu có tác động, ảnh hƣởng sâu sắc, trực tiếp hoặc gián tiếp đến tiến trình lịch sử dựng nƣớc, giữ nƣớc và phát triển của địa phƣơng, đất nƣớc và dân tộc. Di tích lịch sử là những di tích mang trong mình những nội dung chủ yếu liên quan đến các nhân vật và sự kiện tiêu biểu trong tiến trình lịch sử dựng nƣớc và giữ nƣớc của dân tộc.

Dựa trên nội dung giá trị lịch sử di tích đó mang chở, có thể phân loại di tích lịch sử nhƣ sau: Những di tích ghi dấu các sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, những di tích ghi dấu chiến công của quân và dân, những di tích ghi dấu chứng tích chiến tranh, những di tích lƣu niệm danh nhân, anh hùng liệt sĩ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 - Di tích kiến trúc nghệ thuật: di tích kiến trúc nghệ thuật là những công trình kiến trúc, điêu khắc với quy mô và tính chất khác nhau; các tác phẩm nghệ thuật của nhiều thời đại., chúng đƣợc tạo dựng để phục vụ đời sống tinh thần, đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt tôn giáo - tín ngƣỡng, văn hóa - xã hội của các tầng lớp nhân dân. Di tích kiến trúc nghệ thuật là những di tích gắn với những công trình xây dựng, kiến trúc điển hình. Dựa vào thực tế tồn tại, có thể chia hệ thống di tích kiến trúc nghệ thuật ở Việt Nam thành các nhóm di tích sau đây: nhóm di tích tôn giáo, tín ngƣỡng, nhóm di tích kiến trúc quân sự, nhóm di tích kiến trúc dân sự.

Nhóm di tích tôn giáo, tín ngƣỡng gồm: di tích đình làng, di tích chùa tháp Phật giáo, di tích gắn với Nho giáo, di tích gắn với Đạo giáo, di tích đền thờ, di tích nhà thờ, di tích gắn với các tín ngƣỡng dân gian truyền thống. Nhóm di tích kiến trúc quân sự gồm: di tích thành lũy quân sự - kinh đô cổ; di tích trấn thành, tỉnh thành, đồn binh, chiến lũy quân sự cổ. Nhóm di tích kiến trúc dân sự gồm: di tích cung điện, dinh thự; di tích kiến trúc Chăm Pa, di tích kiến trúc làng cổ, di tích phố cổ, di tích nhà cổ, di tích lăng mộ. Theo tiêu chuẩn xếp hạng DTLSVH: các di tích lịch sử văn hoá tuỳ theo giá trị đã đƣợc các tổ chức quốc tế, các quốc gia xếp hạng ở các cấp khác nhau.