Nghiên cứu việc sử dụng tiếng Việt trong giờ dạy tiếng Anh tại THPT An Dương, Hải Phòng

• Tác giả: Nguyễn Thị Sinh
• Người hướng dẫn: Lê Văn Canh
• Trường học: Vietnam National University - Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: A Study On Teachers’ Use Of Vietnamese In English Lessons At An Duong High School, Hai Phong/Nghiên cứu việc sử dụng tiếng Việt của giáo viên trong các giờ dạy tiếng Anh tại trường THPT An Dương, Hải Phòng
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• ACKOWLEDGEMENTS
• TABLE OF CONTENT
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• PART A- INTRODUCTION
• 1.1. Background to the study
• 1.2. The aim of the study
• 1.3. Scope of the study
• 1.4. The significance of the study
• 1.5. Design of the study
• 1. History of language teaching methods focusing on L1 use in L2 teaching
• 1.1. Debate surrounding the role of L1 in the L2 classroom
• 1.1.1. Support for the monolingual approach
• 1.1.2. Support for the bilingual approach
• 1.2. Studies exploring L1 use in L2 teaching
• 1.2.1. Studies aiming at demonstrating the positive role of L1 in L2 teaching
• 1.2.2. Studies focusing on teachers and learners‘ attitudes toward L1 use in L2 teaching and specific situations in which L1 should be used in the L2 classroom
• 1.3. The setting of the study
• 1.3.1. Teaching and learning materials
• 1.3.2. Data collection instruments
• 1.3.2.1. Questionnaire for students
• 1.3.2.2. Quetionnaire for teachers
• 1.4. The detailed results of the survey
• 1.4.1. Teachers‘ frequency of L1 use
• 1.4.2. Teachers‘purposes of L1 use
• 1.4.3. Results of the questionnaires on the use of Vietnamese in the English classroom
• 1.5. Summary of the study
• 1.6. Suggestions for further research
• Questionnaire for teachers
• Questionnaire for students
• 2. INTRODUCTION
• 2.1. Background to the study
• 2.2. The aim of the study
• 2.3. Research questions
• 2.4. Scope of the study
• 2.5. The significance of the study
• 2.6. Design of the study
• 3. LITERATURE REVIEW
• 3.1. Introduction
• 3.2. History of language teaching methods focusing on L1 use in L2 teaching
• 3.3. Debate about the role of L1 in the L2 classroom
• 3.3.1. Support for the monolingual approach
• 3.3.2. Support for the bilingual approach

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Sử Dụng Tiếng Việt Trong Giờ Tiếng Anh

Nghiên cứu về sử dụng tiếng Việt trong lớp học tiếng Anh đang ngày càng nhận được sự quan tâm lớn. Nhiều chuyên gia ngôn ngữ và giáo dục đã chỉ ra tầm quan trọng của việc khai thác ngôn ngữ mẹ đẻ như một nguồn lực hỗ trợ đắc lực trong quá trình học ngoại ngữ. Trong bối cảnh Việt Nam, nơi tiếng Anh đang trở thành một môn học phổ biến, việc tìm hiểu sâu sắc về cách thức và hiệu quả của việc sử dụng tiếng Việt trong giờ học tiếng Anh là vô cùng cần thiết. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc sử dụng tiếng Việt một cách hợp lý có thể giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức, tự tin hơn trong giao tiếp và giảm bớt áp lực trong quá trình học tập. Tuy nhiên, việc lạm dụng tiếng Việt cũng có thể gây ra những tác hại nhất định, ảnh hưởng đến khả năng tư duy và sử dụng tiếng Anh của học sinh. Do đó, việc tìm ra một phương pháp cân bằng, phù hợp giữa việc sử dụng tiếng Anh và tiếng Việt trong giờ học là một thách thức lớn đối với giáo viên và các nhà nghiên cứu.

1.1. Bối cảnh dạy và học tiếng Anh tại Việt Nam hiện nay

Trong xã hội hiện đại, việc học ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, ngày càng trở nên quan trọng. Tiếng Anh được giảng dạy rộng rãi tại hầu hết các trường học và trung tâm ngoại ngữ trên khắp Việt Nam. Tuy nhiên, phương pháp giảng dạy truyền thống, tập trung vào ngữ pháp và từ vựng, chưa thực sự mang lại hiệu quả cao. Nhiều học sinh vẫn gặp khó khăn trong việc giao tiếp và sử dụng tiếng Anh một cách tự tin. Nghiên cứu của Phạm (2005) chỉ ra rằng "phương pháp sư phạm truyền thống, nhấn mạnh vào việc thu thập ngữ pháp và từ vựng hơn là năng lực giao tiếp", là một trong những nguyên nhân của vấn đề này. Sự phổ biến của phương pháp dạy học giao tiếp (CLT) từ những năm 1990 dường như ngầm ủng hộ việc chỉ sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy. Tuy nhiên, quan điểm này đang ngày càng bị chỉ trích. Nhiều học giả cho rằng việc chỉ sử dụng tiếng Anh mang tính ý thức hệ và việc sử dụng tiếng mẹ đẻ của học sinh trong lớp học ngoại ngữ vừa mang tính hỗ trợ vừa tạo động lực.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của nghiên cứu về sử dụng tiếng Việt

Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu về việc sử dụng tiếng Việt của giáo viên trong giờ dạy tiếng Anh tại trường THPT An Dương, Hải Phòng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát tần suất sử dụng tiếng Việt, mục đích sử dụng tiếng Việt của giáo viên, và thái độ của cả giáo viên và học sinh đối với việc sử dụng tiếng Việt trong giờ học tiếng Anh. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho giáo viên, nhà quản lý giáo dục và các nhà nghiên cứu trong việc đưa ra những quyết định sáng suốt về việc sử dụng ngôn ngữ nào, hoặc kết hợp ngôn ngữ mẹ đẻ và ngôn ngữ mới như thế nào khi dạy tiếng Anh cho học sinh THPT. Nghiên cứu này sẽ là một tài liệu tham khảo giá trị không chỉ cho giáo viên tiếng Anh mà còn cho tất cả các giảng viên ngôn ngữ về sự cần thiết phải đưa ra quyết định sáng suốt hơn về ngôn ngữ nào nên sử dụng hoặc làm thế nào để kết hợp L1 và ngôn ngữ mới khi dạy tiếng Anh cho học sinh trung học.

II. Thực Trạng Vấn Đề Thách Thức Khi Dùng Tiếng Việt Dạy Anh Văn

Mặc dù việc sử dụng tiếng Việt trong giờ học tiếng Anh có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít vấn đề và thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là làm sao để đảm bảo rằng việc sử dụng tiếng Việt không làm giảm thời gian tiếp xúc với tiếng Anh của học sinh. Bên cạnh đó, việc sử dụng tiếng Việt một cách không khéo léo có thể khiến học sinh trở nên ỷ lại, không chịu tư duy bằng tiếng Anh, dẫn đến việc khó hình thành khả năng phản xạ và giao tiếp tự nhiên. Ngoài ra, quan điểm trái chiều từ phụ huynh và nhà trường về việc sử dụng tiếng Việt cũng là một rào cản không nhỏ. Nhiều người cho rằng việc sử dụng tiếng Anh hoàn toàn trong giờ học là cách tốt nhất để nâng cao trình độ tiếng Anh của học sinh. Do đó, giáo viên cần có sự linh hoạt, sáng tạo và khả năng thuyết phục để có thể sử dụng tiếng Việt một cách hiệu quả, đồng thời đáp ứng được yêu cầu và kỳ vọng của phụ huynh và nhà trường.

2.1. Các quan điểm trái chiều về vai trò của tiếng Việt trong lớp học

Có nhiều quan điểm khác nhau về vai trò của tiếng Việt trong lớp học tiếng Anh. Một số người ủng hộ việc sử dụng tiếng Anh hoàn toàn, cho rằng đây là cách tốt nhất để tạo ra một môi trường học tập "thực tế" và giúp học sinh "nhúng mình" vào ngôn ngữ. Những người khác lại cho rằng việc sử dụng tiếng Việt một cách hợp lý có thể giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn, giảm bớt căng thẳng và tạo ra một môi trường học tập thoải mái hơn. Các nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc sử dụng tiếng Việt có thể giúp học sinh kết nối kiến thức mới với những gì họ đã biết, từ đó tăng cường khả năng ghi nhớ và vận dụng kiến thức. Cần có sự thống nhất giữa giáo viên, học sinh và phụ huynh về phương pháp giảng dạy và sử dụng ngôn ngữ trong lớp học.

2.2. Nguy cơ lạm dụng tiếng Việt ảnh hưởng đến khả năng tư duy Anh ngữ

Một trong những nguy cơ lớn nhất của việc sử dụng quá nhiều tiếng Việt trong giờ học tiếng Anh là làm giảm khả năng tư duy bằng tiếng Anh của học sinh. Khi giáo viên liên tục dịch nghĩa từ tiếng Anh sang tiếng Việt, học sinh sẽ có xu hướng dựa vào bản dịch thay vì cố gắng hiểu ý nghĩa của từ và cụm từ trong ngữ cảnh. Điều này có thể dẫn đến việc học sinh khó hình thành khả năng suy luận, phân tích và giải quyết vấn đề bằng tiếng Anh. Để tránh tình trạng này, giáo viên cần khuyến khích học sinh sử dụng từ điển Anh-Anh, tìm hiểu ý nghĩa của từ thông qua các ví dụ và hình ảnh, và tham gia vào các hoạt động thảo luận, tranh luận bằng tiếng Anh.

III. Phương Pháp Kết Hợp Tiếng Việt Hiệu Quả Trong Dạy Tiếng Anh

Để kết hợp tiếng Việt một cách hiệu quả trong giờ học tiếng Anh, giáo viên cần có một phương pháp tiếp cận linh hoạt và sáng tạo. Một trong những phương pháp được nhiều giáo viên áp dụng là sử dụng tiếng Việt để giải thích các khái niệm ngữ pháp phức tạp, sau đó chuyển sang sử dụng tiếng Anh để luyện tập và vận dụng. Ngoài ra, giáo viên có thể sử dụng tiếng Việt để tạo ra các tình huống giao tiếp gần gũi, quen thuộc với học sinh, giúp các em tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh. Việc sử dụng tiếng Việt để kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh cũng là một cách hiệu quả để đảm bảo rằng các em đã nắm vững kiến thức trước khi chuyển sang các bài học tiếp theo. Quan trọng nhất, giáo viên cần luôn tạo ra một môi trường học tập khuyến khích học sinh sử dụng cả tiếng Anh và tiếng Việt một cách linh hoạt, sáng tạo.

3.1. Sử dụng tiếng Việt để giải thích ngữ pháp và từ vựng khó

Trong nhiều trường hợp, việc giải thích các khái niệm ngữ pháp phức tạp bằng tiếng Anh có thể gây khó khăn cho học sinh, đặc biệt là những em có trình độ tiếng Anh còn hạn chế. Khi đó, việc sử dụng tiếng Việt để giải thích có thể giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn và dễ dàng hơn. Sau khi học sinh đã nắm vững kiến thức cơ bản, giáo viên có thể chuyển sang sử dụng tiếng Anh để luyện tập và vận dụng. Tương tự, việc sử dụng tiếng Việt để giải thích nghĩa của các từ vựng mới, đặc biệt là các từ vựng trừu tượng hoặc có nhiều nghĩa, cũng có thể giúp học sinh ghi nhớ và sử dụng từ vựng một cách chính xác hơn.

3.2. Tạo tình huống giao tiếp quen thuộc bằng tiếng Việt sau đó chuyển sang Anh ngữ

Một cách hiệu quả để giúp học sinh tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh là tạo ra các tình huống giao tiếp gần gũi, quen thuộc bằng tiếng Việt. Ví dụ, giáo viên có thể yêu cầu học sinh thảo luận về một chủ đề quen thuộc bằng tiếng Việt, sau đó chuyển sang thảo luận bằng tiếng Anh. Hoặc, giáo viên có thể sử dụng tiếng Việt để giải thích các vai trò và tình huống trong một trò chơi nhập vai, sau đó yêu cầu học sinh thực hiện trò chơi bằng tiếng Anh. Phương pháp này giúp học sinh cảm thấy thoải mái hơn khi sử dụng tiếng Anh, đồng thời giúp các em phát triển khả năng giao tiếp tự nhiên và linh hoạt.

3.3. Áp dụng phương pháp dịch song song Việt Anh để so sánh cấu trúc

Áp dụng phương pháp dịch song song Việt-Anh là một cách hiệu quả để giúp học sinh nhận thức rõ hơn về sự khác biệt và tương đồng giữa hai ngôn ngữ. Điều này đặc biệt hữu ích khi học sinh gặp khó khăn trong việc hiểu cấu trúc câu hoặc cách diễn đạt trong tiếng Anh. Bằng cách so sánh cấu trúc câu và cách diễn đạt tương ứng trong tiếng Việt, học sinh có thể dễ dàng nhận ra những điểm khác biệt và điều chỉnh cách sử dụng ngôn ngữ của mình. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh cải thiện khả năng dịch thuật mà còn nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh một cách chính xác và tự nhiên.

IV. Nghiên Cứu Tác Động Của Tiếng Việt Đến Kết Quả Học Tiếng Anh

Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để đánh giá tác động của việc sử dụng tiếng Việt trong giờ học tiếng Anh. Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng tiếng Việt có thể giúp học sinh đạt kết quả tốt hơn trong các bài kiểm tra ngữ pháp và từ vựng. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng việc lạm dụng tiếng Việt có thể làm giảm khả năng giao tiếp và tư duy bằng tiếng Anh của học sinh. Do đó, cần có thêm nhiều nghiên cứu sâu sắc hơn để hiểu rõ hơn về mối quan hệ phức tạp giữa việc sử dụng tiếng Việt và kết quả học tập tiếng Anh của học sinh. Các nghiên cứu này nên xem xét các yếu tố như trình độ tiếng Anh của học sinh, phương pháp giảng dạy của giáo viên, và mục đích sử dụng tiếng Việt trong giờ học.

4.1. Phân tích các nghiên cứu định lượng về hiệu quả sử dụng tiếng Việt

Các nghiên cứu định lượng thường sử dụng các phương pháp thống kê để đo lường tác động của việc sử dụng tiếng Việt đến kết quả học tập tiếng Anh của học sinh. Các nghiên cứu này có thể so sánh kết quả của các nhóm học sinh được dạy bằng các phương pháp khác nhau, hoặc đánh giá sự thay đổi trong kết quả học tập của học sinh sau khi áp dụng một phương pháp mới. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các nghiên cứu định lượng thường khó kiểm soát tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập, và do đó, kết quả có thể không hoàn toàn chính xác. Điều quan trọng là phải xem xét phương pháp nghiên cứu và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến kết quả.

4.2. Đánh giá trải nghiệm của học sinh qua nghiên cứu định tính

Các nghiên cứu định tính thường sử dụng các phương pháp phỏng vấn, quan sát và phân tích tài liệu để tìm hiểu về trải nghiệm của học sinh khi sử dụng tiếng Việt trong giờ học tiếng Anh. Các nghiên cứu này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những cảm xúc, suy nghĩ và động cơ của học sinh, từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp hơn. Các nghiên cứu định tính sẽ giúp làm rõ quan điểm và cảm xúc của học sinh đối với việc dùng tiếng Việt trong lớp học tiếng Anh.

V. Kết Luận Tìm Sự Cân Bằng Khi Sử Dụng Tiếng Việt Học Tiếng Anh

Việc sử dụng tiếng Việt trong giờ học tiếng Anh là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng và phương pháp tiếp cận linh hoạt. Không có một công thức chung nào có thể áp dụng cho tất cả các tình huống. Giáo viên cần dựa vào trình độ tiếng Anh của học sinh, mục tiêu của bài học, và bối cảnh cụ thể để đưa ra quyết định phù hợp. Quan trọng nhất, giáo viên cần luôn tạo ra một môi trường học tập khuyến khích học sinh sử dụng cả tiếng Anh và tiếng Việt một cách sáng tạo, đồng thời giúp các em phát triển khả năng tư duy, phản biện và giao tiếp hiệu quả.

5.1. Tóm tắt những lợi ích và hạn chế của việc sử dụng tiếng Việt

Việc sử dụng tiếng Việt trong lớp học tiếng Anh mang lại nhiều lợi ích, bao gồm giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn, giảm bớt căng thẳng và tạo ra một môi trường học tập thoải mái hơn. Tuy nhiên, cũng có những hạn chế nhất định, như nguy cơ làm giảm thời gian tiếp xúc với tiếng Anh và làm giảm khả năng tư duy bằng tiếng Anh của học sinh. Giáo viên cần cân nhắc kỹ lưỡng những lợi ích và hạn chế này trước khi đưa ra quyết định về việc sử dụng tiếng Việt trong giờ học.

5.2. Hướng dẫn sử dụng tiếng Việt hiệu quả cho giáo viên và học sinh

Để sử dụng tiếng Việt một cách hiệu quả trong giờ học tiếng Anh, giáo viên cần có một phương pháp tiếp cận linh hoạt và sáng tạo. Giáo viên nên sử dụng tiếng Việt để giải thích các khái niệm ngữ pháp phức tạp và từ vựng khó, tạo ra các tình huống giao tiếp gần gũi, quen thuộc, và kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh. Học sinh cần chủ động tham gia vào các hoạt động học tập, sử dụng cả tiếng Anh và tiếng Việt một cách linh hoạt, và không ngại đặt câu hỏi khi gặp khó khăn.