Luận án tiến sĩ về thân phận con người trong tác phẩm của Abe Kobo và Oe Kenzaburo tại Đại học ...

Luận án tiến sĩ so sánh thân phận con người trong tác phẩm của Abe Kobo và Oe Kenzaburo, phân tích sâu sắc giá trị văn học hiện đại.

2018

217
0
0

Phí lưu trữ

55 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỞ ĐẦU

0.1. Lý do chọn đề tài

0.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

0.5. Phương pháp nghiên cứu

0.6. Cấu trúc của luận án

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1. Cơ sở lý luận của đề tài và những nghiên cứu về lý thuyết

1.1.1. Một số vấn đề cơ bản về triết học hiện sinh

1.1.2. Sự ra đời của chủ nghĩa hiện sinh

1.1.3. Quan niệm về thân phận con người trong triết học hiện sinh

1.1.4. Chủ nghĩa hiện sinh trong văn học Nhật Bản

1.1.5. Các nghiên cứu về tác phẩm của Abe Kobo và Oe Kenzaburo

2. CHƯƠNG 2: CON NGƯỜI CÔ ĐƠN VÀ HOANG MANG TRƯỚC THỰC TẠI PHI LÝ TRONG XÃ HỘI

2.1. Bối cảnh văn hóa - xã hội Nhật Bản sau chiến tranh

2.2. Con người với sự phi lý của tồn tại

2.3. Con người với nỗi cô đơn, sợ hãi và lo âu đeo bám

2.4. Con người trốn chạy khỏi thực tại phi lý - những cuộc trốn chạy không thành

3. CHƯƠNG 3: CON NGƯỜI THA HÓA, MẤT CĂN CƯỚC BẢN NGÃ VÀ SỰ VƯỢT THOÁT, DẤN THÂN TRONG BỐI CẢNH KHỦNG HOẢNG THỜI HẬU CHIẾN

3.1. Con người tha hóa - một kiểu thức của hiện sinh

3.2. Sự tha hóa về nhân hình

3.3. Sự tha hóa về nhân tính

3.4. Con người đau khổ vì bị mất căn cước bản ngã

3.5. Abe Kobo và sự kiếm tìm căn cước đã mất

3.6. Oe Kenzaburo và sự xác lập căn cước trong cộng đồng bản xứ

3.7. Con người nỗ lực vượt thoát hoàn cảnh bằng sự lựa chọn, dấn thân

4. CHƯƠNG 4: CÁC THỦ PHÁP NGHỆ THUẬT MÔ TẢ THÂN PHẬN CON NGƯỜI

4.1. Thời gian cô đọng, dồn nén

4.2. Thời gian vật lý

4.3. Thời gian tâm trạng giằng xé

4.4. Không gian tù túng, ngột ngạt

4.5. Không gian vật lý

4.6. Không gian mang tính biểu tượng

4.7. Đặc trưng nghịch dị trong bút pháp của Oe Kenzaburo và motif biến hình trong bút pháp của Abe Kobo

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -------------------- Trần Thị Thục THÂN PHẬN CON NGƯỜI TRONG TÁC PHẨM CỦA ABE KOBO VÀ OE KENZABURO: MỘT SỰ SO SÁNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC Hà Nội - 2018 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN -------------------- Trần Thị Thục THÂN PHẬN CON NGƯỜI TRONG TÁC PHẨM CỦA ABE KOBO VÀ OE KENZABURO: MỘT SỰ SO SÁNH Chuyên ngành: Văn học nước ngoài Mã số: 62 22 02 45 LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. Nguyễn Đức Ninh XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYẾT NGHỊ CỦA HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN ÁN Người hướng dẫn khoa học Chủ tịch hội đồng đánh giá Luận án Tiến sĩ GS. Nguyễn Đức Ninh PGS. Phạm Gia Lâm Hà Nội - 2018 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là kết quả nghiên cứu của cá nhân tôi. Khi sử dụng các thông tin, tài liệu tham khảo của các nhà khoa học khác, tôi đều thực hiện trích dẫn một cách đầy đủ, trung thực. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về luận án của mình. Tác giả luận án Trần Thị Thục TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thiện luận án này, trước hết tôi vô cùng biết ơn GS. Nguyễn Đức Ninh - người thầy đáng kính đã luôn chỉ bảo tận tình, cung cấp những định hướng chuyên môn và cho tôi những gợi ý hết sức hữu ích để phát triển nội dung luận án. Nhờ sự sự hỗ trợ và khích lệ thường xuyên của thầy, tôi mới có thể thực hiện được luận án này, với hướng tiếp cận so sánh về hai tác gia nổi tiếng của văn học Nhật Bản. Tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đối với PGS. Phạm Gia Lâm vì những góp ý quý báu của thầy về phương pháp nghiên cứu và việc dịch, cung cấp nguồn tư liệu tiếng Nga để tôi thực hiện luận án này. Tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đối với các thầy cô Khoa Văn học, các chuyên gia thuộc Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội và các thầy cô, các nhà nghiên cứu trân quý thuộc các trường Đại học, Viện nghiên cứu,… đã cho tôi những góp ý đầy giá trị, chia sẻ cho tôi những thông tin quý báu đối với luận án của tôi. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Quỹ học bổng quốc tế Sato của Nhật đã hỗ trợ cho tôi đến Nhật năm 2016 để thu thập và nghiên cứu tư liệu về văn học Nhật Bản, phục vụ thiết thực cho việc thực hiện nghiên cứu này. Sự cổ vũ thường xuyên của gia đình là một động lực quan trọng đối với tôi. Tôi xin cảm ơn gia đình đã luôn chia sẻ, tạo điều kiện tối ưu cho tôi trong thời gian thực hiện luận án. Với một đề tài mà các nguồn tư liệu, các khả năng diễn giải dường như không có điểm kết, tôi rất mong tiếp tục nhận được sự phê bình, góp ý và các thông tin chia sẻ từ các thầy cô, các quý vị học giả, các đồng nghiệp,… để tôi có thể tiếp tục phát triển và hoàn thiện nghiên cứu của mình. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng năm 2018 Tác giả luận án Trần Thị Thục TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài . Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Cấu trúc của luận án . TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . Cơ sở lý luận của đề tài và những nghiên cứu về lý thuyết . Một số vấn đề cơ bản về triết học hiện sinh . Sự ra đời của chủ nghĩa hiện sinh . Quan niệm về thân phận con người trong triết học hiện sinh . Chủ nghĩa hiện sinh trong văn học Nhật Bản . Các nghiên cứu về tác phẩm của Abe Kobo và Oe Kenzaburo . Vấn đề con người cô đơn trước thực tại . Vấn đề con người tha hóa và mất căn cước bản ngã . Các nghiên cứu về bút pháp nghệ thuật miêu tả thân phận con người của hai nhà văn. Các nghiên cứu so sánh về hai nhà văn Abe Kobo và Oe Kenzaburo. CON NGƢỜI CÔ ĐƠN VÀ HOANG MANG TRƢỚC THỰC TẠI PHI LÝ TRONG XÃ HỘI. Bối cảnh văn hóa - xã hội Nhật Bản sau chiến tranh . Con người với sự phi lý của tồn tại . Con người với nỗi cô đơn, sợ hãi và lo âu đeo bám . Con người trốn chạy khỏi thực tại phi lý - những cuộc trốn chạy không thành . 91 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 3. CON NGƢỜI THA HÓA, MẤT CĂN CƢỚC BẢN NGÃ VÀ SỰ VƢỢT THOÁT, DẤN THÂN TRONG BỐI CẢNH KHỦNG HOẢNG THỜI HẬU CHIẾN . Con người tha hóa - một kiểu thức của hiện sinh . Sự tha hóa về nhân hình . Sự tha hóa về nhân tính . Con người đau khổ vì bị mất căn cước bản ngã . Abe Kobo và sự kiếm tìm căn cước đã mất . Oe Kenzaburo và sự xác lập căn cước trong cộng đồng bản xứ . Con người nỗ lực vượt thoát hoàn cảnh bằng sự lựa chọn, dấn thân . CÁC THỦ PHÁP NGHỆ THUẬT MÔ TẢ THÂN PHẬN CON NGƢỜI . Thời gian cô đọng, dồn nén . Thời gian vật lý. Thời gian tâm trạng giằng xé . Không gian tù túng, ngột ngạt . Không gian vật lý . Không gian mang tính biểu tượng . Đặc trưng nghịch dị trong bút pháp của Oe Kenzaburo và motif biến hình trong bút pháp của Abe Kobo . 178 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN . 182 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 198 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nền văn học Nhật Bản có lịch sử phát triển khá lâu dài và đạt được nhiều thành tựu. Nói tới văn học Nhật Bản người ta không thể bỏ qua Truyện Genji ( 源氏物語 ) 1 của nữ sĩ cung đình thời Heian (平安, 794-1185), Murasaki Shikibu (紫 式部, 978?-1016?), thơ Haiku - 俳句 (thế kỉ XVII) mà đỉnh cao là thơ của thi sĩ thiền sư Matsuo Basho (松尾 笆焦, 1644 - 1694)2 và các sáng tác văn học thời kì cận đại và hiện đại. Làn gió văn hóa phương Tây ào ạt tràn vào quốc đảo sau mấy thế kỉ “bế quan tỏa cảng” ở Nhật Bản đã đem đến cho nền văn học hiện đại của đất nước này một luồng sinh khí thật mới lạ. Tất cả đã ươm mầm cho mảnh đất văn chương Nhật Bản phát triển nở rộ với nhiều đề tài phong phú, đặc sắc và nhiều cây bút tài hoa. Văn học cận - hiện đại Nhật Bản xuất hiện các nhà văn kiệt xuất mà tác phẩm của họ được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới như: Natsume Soseki (夏目 漱石, 1867- 1916), Mori Ogai (森 鴎外, 1862-1922), Tanizaki Junichiro (谷崎 潤一郎, 1886-1965), Shimazaki Toson ( 島 崎 藤 村 , 1872-1943), Akutagawa Ryunosuke (芥川 龍之介, 1892-1927), Kawabata Yasunari (川端 康成, 1899-1972), Dazai Osamu (太宰 治, 1909-1948), Abe Kobo (安部 公房, 1924-1993), Mishima Yukio (三島 由紀夫, 1925-1970), Oe Kenzaburo (大 江 健三郎, 1935-); cùng các nhà văn đương đại như Murakami Haruki (村 上 春樹, 1949-), Yoshimoto Banana (吉本 ばなな, 1964-). Đã có hai nhà văn Nhật Bản vinh dự đoạt giải Nobel của Viện hàn lâm Thụy Điển là Kawabata Yasunari, năm 1968 và Oe Kenzaburo, năm 1994. Trong lễ nhận 1 Truyện Genji (Genji monogatari – 源氏物語) do nữ sĩ cung đình Nhật Bản Murasaki Shikibu (紫式部), (978?-1016?) sáng tác vào khoảng những năm 1010 dưới thời Heian (平安, 794-1185). Tác phẩm là cuốn tiểu thuyết trường thiên gồm 54 chương, được đánh giá là tiểu thuyết theo nghĩa hiện đại đầu tiên của nhân loại. 2 松尾笆焦 (1644-1694), một thi sĩ nổi tiếng nhất của thời Edo ( 江戸, 1603-1868), Nhật Bản. Ông được cho là người khai sinh ra Haiku, một thể thơ ngắn nhất thế giới, mỗi bài haiku thường chỉ vỏn vẹn 17 âm tiết, trong 3 câu 5-7-5. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com giải Nobel, Oe Kenzaburo đã đọc diễn từ với nhan đề: Sinh ra từ tính đa nghĩa của Nhật Bản 3 (mà một số dịch giả đã dịch là Nhật Bản, sự nhập nhằng, và bản thân tôi), như một cuộc đối thoại với diễn từ Nobel của Kawabata Yasunari trước đó, với tựa đề Sinh ra từ vẻ đẹp của Nhật Bản4 (hay Nhật Bản, vẻ đẹp, và bản thân tôi). Các nhà văn Nhật Bản hiện đại, trong đó có hai nhà văn Abe Kobo và Oe Kenzaburo, đã đề cập sâu sắc đến vấn đề con người thời hậu chiến, với nguy cơ tha hóa về nhân hình và nhân tính, với sự cô đơn vây bủa và những nỗi niềm không thể sẻ chia cùng người khác; với những nỗ lực kiếm tìm lại căn cước bản ngã và ý nghĩa sinh tồn của chính mình. Abe Kobo và Oe Kenzaburo là hai nhà văn xuất sắc của văn đàn Nhật Bản hiện đại, trưởng thành trong Chiến tranh thế giới thứ hai, từng trải nghiệm và chứng kiến những mất mát và đau thương lớn lao của người dân nước Nhật bại chiến. Cùng với những nỗi đau mà cuộc sống cá nhân phải chịu đựng, hai nhà văn đều thấm thía nỗi niềm về thân phận con người thời hậu chiến và đã viết nên những trang văn vô cùng xúc động lòng người. Tác phẩm của hai nhà văn đã trở nên nổi tiếng không chỉ ở trong nước mà trên toàn thế giới vì tạo được sự đồng cảm và chạm đến đáy sâu trong tâm hồn mỗi con người. Oe đã lựa chọn cho thế giới nghệ thuật của mình chủ đề: “sự tha hóa của con người trong xã hội Nhật Bản hiện đại” [46, tr. Oe dành nhiều mối quan tâm đến vấn đề con người Nhật Bản thời hậu chiến với những đổ vỡ, đau thương và mất mát. Nhiều trang văn của ông lấy cảm hứng từ nỗi ám ảnh chiến tranh, từ việc chứng kiến tận mắt hai cột nấm khổng lồ bốc lên cao vút khi Mỹ thả bom nguyên tử xuống hai thành phố của Nhật là Hiroshima và Nagasaki năm 1945, và đặc biệt là từ “một nỗi đau riêng” về đứa con trai bị tật nguyền bẩm sinh, như là di chứng của bom nguyên tử. 3 曖昧な日本の私、Japan, the Ambiguous, and Myself 4 美しい日本の私、Japan, the Beautiful, and Myself 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Cùng với Oe Kenzaburo, Abe Kobo cũng là một tác gia được giới nghiên cứu đánh giá cao. Trong tác phẩm của ông cũng nổi lên vấn đề hiện sinh, vấn đề bản chất của sự hiện tồn, đặc biệt là qua hai cuốn tiểu thuyết Người đàn bà trong cồn cát (砂の女) và Khuôn mặt người khác (他人の顔), cùng hàng loạt các truyện ngắn của ông.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ