So Sánh Nghệ Thuật Tự Sự Trong Truyện Ngắn Của Nam Cao (Việt Nam) Và Ruinôxkê Akutagawa (Nhật Bản)

Khám phá sự tương đồng và khác biệt trong nghệ thuật tự sự giữa truyện ngắn của Nam Cao và Ruinôxke Akutagawa. Phân tích sâu sắc và thú vị.

• Tác giả: Phạm Thị Thu
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Đức Ninh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
• Đề tài: So Sánh Nghệ Thuật Tự Sự Trong Truyện Ngắn Của Nam Cao Và Akutagawa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghệ thuật tự sự trong truyện ngắn của Nam Cao và Akutagawa

Nghệ thuật tự sự trong truyện ngắn của Nam Cao và Akutagawa là một lĩnh vực phong phú và đa dạng. Cả hai tác giả đều có những đóng góp quan trọng cho nền văn học hiện đại của đất nước mình. Nam Cao, với phong cách hiện thực phê phán, đã khắc họa sâu sắc tâm lý nhân vật trong bối cảnh xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX. Trong khi đó, Akutagawa lại mang đến một cái nhìn mới mẻ về tâm lý con người qua những câu chuyện ngắn gọn nhưng đầy ý nghĩa. Sự so sánh giữa hai tác giả này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về phong cách viết của họ mà còn mở ra những góc nhìn mới về văn học thế giới.

1.1. Nghệ thuật tự sự của Nam Cao trong truyện ngắn

Nghệ thuật tự sự của Nam Cao thể hiện qua việc xây dựng nhân vật và cách kể chuyện độc đáo. Ông thường sử dụng nghệ thuật miêu tả tâm lý để khắc họa những xung đột nội tâm của nhân vật. Các tác phẩm như 'Lão Hạc' hay 'Sống mòn' là những ví dụ điển hình cho phong cách này.

1.2. Nghệ thuật tự sự của Akutagawa trong truyện ngắn

Trong khi đó, Akutagawa lại nổi bật với những câu chuyện ngắn gọn nhưng sâu sắc. Ông sử dụng nghệ thuật kể chuyện tinh tế, thường kết hợp giữa hiện thực và hư cấu để tạo ra những tác phẩm mang tính triết lý cao. Các tác phẩm như 'Rashomon' hay 'Kappa' thể hiện rõ điều này.

II. Vấn đề và thách thức trong nghệ thuật tự sự của Nam Cao và Akutagawa

Cả Nam Cao và Akutagawa đều đối mặt với những thách thức trong việc thể hiện tâm lý nhân vật và phản ánh xã hội. Nam Cao phải đối diện với bối cảnh xã hội đầy biến động của Việt Nam, trong khi Akutagawa lại phải tìm cách thể hiện những mâu thuẫn trong tâm hồn con người Nhật Bản. Những vấn đề này không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để họ thể hiện tài năng sáng tạo của mình.

2.1. Thách thức trong việc xây dựng nhân vật của Nam Cao

Việc xây dựng nhân vật trong tác phẩm của Nam Cao thường gặp khó khăn do bối cảnh xã hội phức tạp. Ông phải khắc họa những tình huống và xung đột nội tâm của nhân vật một cách chân thực và sâu sắc.

2.2. Thách thức trong việc thể hiện tâm lý của Akutagawa

Đối với Akutagawa, việc thể hiện tâm lý nhân vật cũng không kém phần khó khăn. Ông thường phải đối mặt với những mâu thuẫn trong tâm hồn con người, điều này đòi hỏi một sự tinh tế và nhạy cảm trong cách viết.

III. Phương pháp so sánh nghệ thuật tự sự giữa Nam Cao và Akutagawa

Phương pháp so sánh giữa Nam Cao và Akutagawa có thể được thực hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau như nghệ thuật xây dựng nhân vật, cách kể chuyện, và tính triết lý trong tác phẩm. Việc phân tích này không chỉ giúp làm rõ những điểm tương đồng mà còn chỉ ra những khác biệt trong phong cách viết của hai tác giả.

3.1. So sánh nghệ thuật xây dựng nhân vật

Cả hai tác giả đều chú trọng đến việc xây dựng nhân vật, nhưng cách tiếp cận của họ lại khác nhau. Nam Cao thường khắc họa nhân vật qua tâm lý và xã hội, trong khi Akutagawa lại tập trung vào tâm trạng và cảm xúc.

3.2. So sánh cách kể chuyện

Cách kể chuyện của Nam Cao thường mang tính tự sự và trực tiếp, trong khi Akutagawa lại sử dụng những hình ảnh và biểu tượng để tạo ra chiều sâu cho câu chuyện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nghệ thuật tự sự

Nghiên cứu về nghệ thuật tự sự trong truyện ngắn của Nam Cao và Akutagawa không chỉ giúp hiểu rõ hơn về phong cách viết của họ mà còn có thể áp dụng vào việc giảng dạy văn học. Những kết quả này có thể giúp sinh viên và độc giả có cái nhìn sâu sắc hơn về văn học hiện đại.

4.1. Ứng dụng trong giảng dạy văn học

Việc nghiên cứu nghệ thuật tự sự có thể được áp dụng vào giảng dạy văn học, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cấu trúc và nội dung của tác phẩm.

4.2. Kết quả nghiên cứu và ảnh hưởng

Kết quả nghiên cứu không chỉ làm phong phú thêm kiến thức về văn học mà còn góp phần vào việc phát triển mối quan hệ văn hóa giữa Việt Nam và Nhật Bản.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu nghệ thuật tự sự

Nghiên cứu nghệ thuật tự sự trong truyện ngắn của Nam Cao và Akutagawa mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu văn học sau này. Sự so sánh này không chỉ giúp làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt mà còn tạo ra những cơ hội mới cho việc phát triển văn học hai nước. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị mới cho độc giả và học giả.

5.1. Tương lai của nghiên cứu văn học

Nghiên cứu văn học sẽ tiếp tục phát triển, mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác nhau, từ nghệ thuật đến xã hội.

5.2. Giá trị của việc so sánh văn học

Việc so sánh giữa Nam Cao và Akutagawa không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hai tác giả mà còn góp phần vào việc xây dựng mối quan hệ văn hóa giữa hai quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Thời đại của Nam Cao và Akutagawa– Những nét tƣơng đồng và khác biệt Chương 2: Nghệ thuật xây dựng nhân vật của truyện ngắn Nam Cao và Akutagawa Chương 3: Nghệ thuật trần thuật trong truyện ngắn của Nam Cao và Akutagawa Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 18 http://www.vn Chƣơng 1 THỜI ĐẠI CỦA NAM CAO VÀ AKUTAGAWA - NHỮNG NÉT TƢƠNG ĐỒNG VÀ KHÁC BIỆT 1. Bối cảnh lịch sử, tình hình văn hoá và văn học Việt Nam và Nhật Bản cuối thế kỉ XIX và đầu thế kỉ XX. Bối cảnh lịch sử Việt Nam và Nhật Bản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Những nét khác biệt Có thể khẳng định rằng điểm khác biệt nổi bật và xuyên suốt lịch sử Việt Nam và Nhật Bản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là sự khác biệt về thể chế.

Tuy là hai quốc gia châu C nhƣng do sự chi phối của nhiều yếu tố khác nhau nên trong cùng một thời điểm lịch sử, hai nƣớc đã đi theo hai con đƣờng, hai chế độ hoàn toàn khác nhau. Ở Việt Nam, năm 1858, thực dân Pháp bắt đầu nổ súng vào cửa bể Đà Nẵng chính thức xâm lƣợc nƣớc ta. Sau khi chiếm ba tỉnh miền Đông rồi ba tỉnh miền Tây Nam Kì, chúng đánh ra Bắc Kì và Trung Kì. Trƣớc sự xâm lƣợc của thực dân Pháp, dân tộc ta đã tiến hành một cuộc chiến đấu quyết liệt chống kẻ thù.

Tuy nhiên, giai cấp phong kiến dần dần đã thoả hiệp và đầu hàng thực dân Pháp nên các cuộc đấu tranh của nhân dân đều bị thất bại. Sau hai hiệp ƣớc năm 1883 và 1884, triều đình nhà Nguyễn đã phải công nhận nền đô hộ của thực dân Pháp trên toàn cõi Việt Nam. Bƣớc sang đầu thế kỉ XX, sau khi đã bình định nƣớc ta thành công, thực dân Pháp nhanh chóng bắt tay vào công việc khai thác thuộc địa. Chúng tăng cƣờng bóc lột nhân công rẻ mạt và vơ vét tài nguyên.

Chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp tập trung ở ba mặt cơ bản: Bán hàng hoá, khai thác nguyên liệu và cho vay lãi. Công nghiệp chỉ đƣợc phát triển trong giới hạn không hại đến công nghiệp chính quốc, đóng khung trong phạm vi cung cấp cho chính quốc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 19 http://www.vn những nguyên liệu hay những sản vật mà Pháp thiếu. Cụ thể nhƣ là: độc chiếm thị trƣờng, mua rẻ nông phẩm (chủ yếu là gạo, tơ tằm) và bán đắt công nghiệp phẩm cho nhân dân, độc quyền ngoại thƣơng; Độc quyền các ngành kinh doanh quan trọng từ khai thác mỏ, giao thông đến làm muối, nấu rƣợu, độc quyền ngân hàng đầu tƣ vào các ngành lợi cho việc vơ vét tài nguyên, hàng hoá để xuất khẩu; Lợi dụng quyền thống trị về chính trị, thực dân duy trì bộ máy quan liêu, cƣờng hào và những luật lệ, chính sách sƣu thuế phong kiến để ra sức chiếm đoạt ruộng đất, tạo ra các vùng sản xuất xuất khẩu (cao su, cà phê, gạo.), tăng cƣờng bóc lột tô thuế, sƣu dịch, làm phá sản nông dân và thợ thủ công, tạo ra nguồn nhân công rẻ mạt phục vụ cho các công trình xây dựng, khai thác của chúng. Kết quả của công việc đó là nuớc ta bị kéo vào quỹ đạo chủ nghĩa tƣ bản nhƣng không đƣợc công nghiệp hoá mà lại biến thành thị trƣờng tiêu thụ và cung cấp nguyên liệu hàng xuất khẩu cho thƣơng nghiệp Pháp.

Lợi nhuận rơi vào túi Pháp còn nhân dân ta thì bị bần cùng hoá, bị phá sản, trở thành nguồn nhân công đông đảo và rẻ mạt cho các hãng buôn, các chủ thầu đồn điền của Pháp. Trong khi đó, thực dân Pháp vẫn tiếp tục duy trì mô hình kinh tế phong kiến trên cơ sở phân phối ruộng đất và phân phối sản xuất mới. Vì thế, vào những năm đầu thế kỉ XX, nƣớc ta đã chính thức trở thành nƣớc thuộc địa nửa phong kiến chịu sự bảo hộ toàn quyền của thực dân Pháp. Nếu nhƣ ở Việt NamN, năm 1858 là thời điểm đánh dấu sự chuyển biến quan trọng về lịch sử xã hội thì ở Nhật Bản, năm 1868 cũng là một thời điểm nhƣ thế.

Vào giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Mạc Phủ ở Nhật Bản bƣớc vào thời kỳ khủng hoảng trầm trọng. Đó là nguyên nhân dẫn đến cuộc cách mạng năm 1868 nhằm xoá bỏ chế độ Tôkƣgaoa và thiết lập chính phủ mới của Thiên hoàng Mâygi. Cuộc cách mạng này đƣợc đánh giá là cuộc cách mạng tƣ sản vì nó mở đƣờng cho quan hệ tƣ bản chủ nghĩa phát triển và thắng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 20 http://www.vn lợi ở Nhật Bản. Nhƣng nó lại không đem chính quyền về tay giai cấp tƣ sản.

Sau khi giành đƣợc chính quyền, Thiên hoàng Mâygi (Minh Trị) đã tiến hành duy tân đất nƣớc theo mô hình của các nƣớc tƣ bản phƣơng Tây với khẩu hiệu: “theo phƣơng Tây, học phƣơng Tây, đuổi kịp và vƣợt phƣơng Tây” trên tất cả các phƣơng diện: hành chính, xã hội, quân đội, giáo dục, kinh tế - tài chính và đối ngoại. Vì vậy, sau cách mạng năm 1868, nền công nghiệp và kinh tế Nhật Bản đã phát triển vƣợt bậc. Tuy nhiên, vào đầu thế kỉ XX, các nƣớc phƣơng Tây đã chuyển giai đoạn từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Bởi thế, thời kì này, các công ty và các hãng độc quyền đã xuất hiện ở Nhật Bản, đánh dấu sự chuyển biến của Nhật Bản sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, tham gia tranh giành thuộc địa với các cƣờng quốc đế quốc khác.

Sự kiện nổi bật đánh dấu sự thay đổi của xã hội Nhật Bản là chiến tranh Nga – Nhật (1904-1905). Sau cuộc chiến tranh này, Nhật Bản đã đạt đƣợc mục tiêu đề ra từ buổi đầu lên ngôi của thiên hoàng Mâygi là bình đẳng với các nƣớc phƣơng Tây đồng thời tiến hành xâm chiếm thuộc địa. Nhiều nƣớc trong khu vực đã trở thành thuộc địa của Nhật nhƣ: Đài Loan, Mãn Châu, Triều Tiên. Sau chiến tranh Nga – Nhật, từ năm 1914 đến năm 1919, Nhật Bản tham gia vào chiến tranh thế giới thứ nhất với tƣ cách là một nƣớc đế quốc trong liên minh với Anh, Nga và Pháp.

Nhƣng trên thực tế, Nhật đã lợi dụng cuộc xung đột giữa hai nhóm đế quốc (Anh, Nga, Pháp và Đức, Áo, Hung, Italia) để hoàn thành việc chiếm lãnh thổ Trung Quốc. Do đó, kết thúc chiến tranh, Nhật là ngƣời thắng trận và nghiễm nhiên ngồi vào ghế những nƣớc chiến thắng ở hội nghị Vecxai (1919) và hội nghị Oasintơn (1921) để giành nhiều quyền lợi về kinh tế và tài chính. Nhƣ vậyN, cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, Việt Nam và Nhật Bản đã đi theo hai chế độ khác nhau. Nếu nhƣ Việt Nam bị xâm lƣợc và trở thành nƣớc thuộc địa nửa phong kiến chịu sự thống trị của thực dân Pháp thì Nhật Bản lại Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 21 http://www.vn tiến hành cải cách đất nƣớc theo con đƣờng tƣ bản chủ nghĩa và nhanh chóng phát triển thành nƣớc đế quốc chủ nghĩa đi xâm lƣợc và bóc lột các nƣớc khác.

Những nét tương đồng Tuy có sự khác biệt về thể chế nhƣng giữa Việt Nam và Nhật Bản vẫn có những điểm tƣơng đồng về lịch sử xã hội. Điểm tƣơng đồng dễ nhận thấy nhất là sự tƣơng đồng về cuộc sống của nhân dân hai nƣớc.T Mặc dù Nhật Bản đã cơ bản trở thành một nƣớc tƣ bản vào đầu thế kỉ XX nhƣng điều đó không làm cho cuộc sống của nhân dân Nhật Bản tốt đẹp hơn. Công nhân có đồng lƣơng thấp, điều kiện làm việc rất thiếu thốn, không có bảo hộ lao động, không có bảo trợ xã hội. Còn với nông dân, chính sách cải cách địa tô đã không giúp đƣợc ngƣời nông dân thoát khỏi nghèo túng mà còn làm cho nhiều ngƣời bị mất đất phải rời bỏ quê hƣơng hoặc làm tá điền cho bọn địa chủ.

Do vậy, vào thời điểm lịch sử này, các phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân và các trào lƣu tự do dân chủ diễn ra sôi nổi ở Nhật Bản. Cùng với các phong trào đòi tự do và dân quyền của giai cấp tƣ sản, cuộc đấu tranh của nông dân chống cƣỡng bức lao động và sƣu thuế cao đã diễn ra khắp nơi. Các cuộc đấu tranh đều bị chính quyền đàn áp đẫm máu. Song phong trào vẫn không bị dập tắt.

Nhân dân không chỉ đòi quyền lợi cho cuộc sống riêng mình mà còn mong muốn củng cố nền độc lập của tổ quốc, đòi xoá bỏ hoàn toàn các hiệp ƣớc bất bình đẳng đã kí. Tƣơng tự nhƣ vậyT, đời sống của nhân dân Việt Nam duới chế độ thực dân nửa phong kiến cũng vô cùng cực khổ. Muốn nắm chặt thuộc địa, thực dân Pháp cần nắm chính quyền các cấp và kiểm soát chặt chẽ nhân dân, chúng cần có một bộ máy cai trị trung thành và đắc lực, cần tạo đƣợc một cơ sở xã hội thích hợp với chế độ của chúng. Tuyệt đại đa số nông dân ở nông thôn xƣa nay vẫn chịu ảnh hƣởng tinh thần của thân sĩ, nho sĩ, đã từng là lực lƣợng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 22 http://www.vn chống đối lại sự xâm lƣợc của thực dân Pháp một cách ngoan cƣờng trong nhiều năm.

Bởi thế, họ không những bị thực dân Pháp đàn áp, chém giết để khuất phục, chiếm đoạt mà còn bị tăng cƣờng bóc lột để giảm nhẹ chi phí cho chính quốc, tăng thu nhập cho ngân sách thuộc địa. Kết quả đã dẫn đến nhiều nông dân bị bần cùng hoá và buộc phải ly khai khỏi ảnh hƣởng của thân sĩ, nho sĩ. Chính sách bóc lột hà khắc của thực dân Pháp đã làm cho nhiều nông dân bị phá sản, mất hết ruộng đất, kéo theo đó là sự xác xơ của xóm làng và sự phá sản của nông nghiệp. Trong khi đó, các đô thị xuất hiện ngày càng nhiều, thu hút những ngƣời nông dân chạy loạn, những ngƣời nông dân bị phá sản và cả những ngƣời bỏ nông thôn ra thành thị mong kiếm ăn đƣợc dễ dàng hơn.

Nhƣng ở thành thị đông đúc, ngƣời khôn của khó, có nhiều nghề cũng không dễ kiếm ăn. Những ngƣời nông dân, thợ thủ công bị phá sản một phần trở thành công nhân nhà máy, hầm mỏ, hoặc đi phu làm đƣờng, làm đồn điền; phần lớn còn lại biến thành những anh bồi, anh xe, những vú em con sen, những ngƣời buôn thúng bán mẹt và không ít trở thành gái điếm, lƣu manh. Một tầng lớp tiểu tƣ sản dân nghèo thì sống bấp bênh, cực khổ ở thành thị.