ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài Ở bất kì nước nào dù là nước giàu hay nước nghèo nông nhiệp đều có vị trí quan trọng. Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất chủ yếu của nền kinh tế cung cấp những sản phẩm thiết yếu như lương thực, thực phẩm cho con người tồn tại và cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp. Trong quá trình phát triển kinh tế, nông nghiệp cần được phát triển để đáp ứng nhu cầu hằng ngày càng tăng về lương thực của xã hội. Vì thế sự ổn định của xã hội và mức an toàn về lương thực của xã hội phụ thuộc rất nhiều vào sự phát triển của nông nghiệp.
Nhằm đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, sản xuất lúa gạo của Việt nam nói chung và của Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng, cần phải tập trung phát triển nghề trồng lúa theo hướng bền vững là tăng chất lượng, nhưng cũng phải đảm bảo số lượng. Hiện đại hóa và công nghiệp hóa trong trồng lúa là mục tiêu cần đạt được trong sản xuất và tiêu thụ lúa - gạo trong thời gian tới. Trong những năm đổi mới, nông nghiệp nước ta đã có bước phát triển nhanh, tạo ra khối lượng nông sản hàng hoá lớn, tự tin bước vào hội nhập thị trường nông sản quốt tế. Hoà vào dòng phát triển đó, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nói chung, Đồng Tháp nói riêng đang nỗ lực tạo chuyển biến cho nông nghiệp vươn lên trong quá trình hội nhập.
Theo số liệu thống kê, hiện ĐBSCL có diện tích trồng lúa trên 3,77 triệu ha, chiếm 51,59% tổng diện tích trồng lúa cả nước, sản lượng bình quân đạt trên 18,19 triệu tấn/năm. Đây cũng là khu vực chiếm hơn 90% lượng lúa gạo xuất khẩu hàng năm của cả nước, giúp Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới Để sản xuất và tiêu thụ lúa gạo ổn định, tăng năng xuất nhưng vẫn đảm bảo chất lượng lúa gạo, đảm bảo quy hoạch diện tích trồng lúa, đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh lương thực và xuất khẩu là nhiệm vụ trọng tâm mà vùng ĐBSCL nói chung và huyện Tân Hồng tỉnh Đồng Tháp nói riêng cần đạt được trong thời gian tới là làm thế nào để hiệu quả sản xuất trên vùng đất canh tác lúa GVHD:TS. BÙI VĂN TRỊNH 1 SVTH:Trương Thị Bích Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com So sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ ở Tân Hồng - Đồng Tháp tăng cao, sản phẩm được đa dạng và phù hợp với thị trường. Trong khi tình trạng sâu bệnh, dịch hại trong canh tác nông sản ngày càng phức tạp.
Mà ông cha ta có truyền thống trồng lúa lâu đời nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao, khi khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, thông tin ngày càng được phổ biến rộng rãi, người dân nhận thức được sự đa dạng hoá cây trồng, vật nuôi là yếu tố làm tăng thu nhập, cải thiện đời sống nông dân. Từ đó, phong trào chuyển đổi sản xuất, áp dụng kỹ thuật, mô hình canh tác mới của các nông hộ diễn ra ngày càng sôi nổi. Một trong những mô hình nổi bật là mô hình thâm canh 3 vụ lúa đang đựơc nhiều nông dân ở ĐBSCL nói chung và huyện Tân Hồng tỉnh Đồng Tháp nói riêng áp dụng. Để đánh giá hiệu quả của mô hình thâm canh 3 vụ lúa so với mô hình 2 vụ lúa ở huyện Tân Hồng tỉnh Đồng Tháp.
Từ đó, giúp cho nông dân có lưa chọn đúng về mô hình sản xuất để đem lại hiệu cao nhất. Vì vậy, em chọn đề tài “ so sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ ở huyện Tân Hồng tỉnh Đồng Tháp” làm đề tài luận văn tốt nghiệp.2 Căn cứ khoa học và thực tiễn Trong những năm qua cùng với sự phát triển của đất nước thì nông nghiệp nước ta không ngừng phát triển và đạt được nhiều thành tựu to lớn như là từ một nước thiếu lương thực nay đã trở thành nước đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo, không thể phủ nhận được sự đóng góp quan trọng của nông nghiệp vào sự phát triển của đất nước. Do đó cần phải phát huy hơn nữa những tiềm năng của đất nước và việc xác định phương hướng, chiến lược thích hợp để có thể khai thác tốt tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương là hết sức quan trọng. Đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay nước ta đã gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO), nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng thì việc chấp nhận và thực thi nghiêm túc những điều khoản và qui định chung là điều tất yếu.
Trong đó, riêng ngành nông nghiệp phải đảm bảo lượng nông sản đủ lớn, chất lượng tốt, thời gian giao hàng chính xác, giá thành rẻ,…. Để vượt qua được những thữ thách này thì tỉnh Đồng Tháp nói chung và huyện Tân Hồng nói riêng đã xác định rỏ vai trò quan trọng của nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế địa phương và đề ra một số giải pháp như là phát triển nông nghiệp sản xuất hàng hoá đa dạng có khả năng cạnh tranh cao, xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, tạo điều kiện để nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nông dân. BÙI VĂN TRỊNH 2 SVTH:Trương Thị Bích Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com So sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ ở Tân Hồng - Đồng Tháp Đồng thời đã và đang phát huy hết tiềm năng của địa phương bước đầu mang lại hiệu quả. Mặt dù vậy, có sự tăng trưởng nhưng chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của huyện, thực hiện chuyển dịch cơ cấu vật nuôi, cây trồng có bước chuyển biến tích cực nhưng còn chậm, hiệu quả chưa cao, chưa nhân rộng mô hình.
Mặt khác về phía nhà sản xuất thì mục đích của họ là tối đa hoá lợi nhuận. Sự đo lường của lợi nhuận là sự chênh lệch giữa thu nhập từ việc bán hàng và chi phí để sản xuất ra hàng hoá đó. Vì vậy, để có thể giúp cho nông dân đạt được hiệu quả cao trong canh tác, cũng như việc phát huy thế mạnh kinh tế nông nghiệp của địa phương thì việc đưa ra mô hình canh tác hiệu quả giúp nông dân có định hướng phù hợp trong sản xuất nhằm nâng cao thu nhập trên diện tích đất canh tác có hạn của mình là vấn đề cấp thiết hiện nay.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu chung Phân tích, so sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ. Qua đó đưa ra sự đánh giá giúp nông dân định hướng lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp với mình, và đưa ra một số biện pháp để nông dân có thể mở rộng và phát triển mô hình hướng đến sự phát triển bền vững.2 Mục tiêu cụ thể Đề tài thực hiện với các mục tiêu cụ thể như: - Phân tích và so sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ.
- Phân tích sự ảnh hưởng của các nhân tố chi phí sản xuất đến hiệu quả kinh tế của 2 mô hình. - Đề xuất một số giải pháp cơ bản và khả thi phù hợp để mô hình có hiệu quả tiếp tục được nhân rộng và phát triển tại địa phương. BÙI VĂN TRỊNH 3 SVTH:Trương Thị Bích Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com So sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ ở Tân Hồng - Đồng Tháp 1.3 CÁC GIẢ THUYẾT CẦN KIỂM ĐỊNH VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 1.1 Các giả thuyết cần kiểm định Kiểm định về thu nhập và chi phí của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ. - Kiểm định về thu nhập để khẳng định sự khác nhau giữa mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ, dùng kiểm định Mann – Whitney để chứng minh.
- Kiểm định về chi phí là kiểm định sự khác nhau về chi phí giữa 2 mô hình, dùng kiểm định Mann – Whitney để chứng minh.2 Câu hỏi nghiên cứu - Hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ như thế nào ? - Hiệu quả kinh tế của mô hình nào phù hơn để hướng đến sự phát triển bền vững trong nông nghiệp. - Các khoản chi phí trong sản xuất tác động như thế nào đến hiệu quả kinh tế của 2 mô hình ? - Kết quả thu được từ việc thực hiện từng mô hình như thế nào ? - Nhà nước cần hổ trợ những gì cho mô hình đạt hiệu quả được nhân rộng và phát triển ? - Hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ như thế nào ? - Hiệu quả kinh tế của mô hình nào phù hơn để hướng đến sự phát triển bền vững trong nông nghiệp. - Kết quả thu được từ việc thực hiện từng mô hình như thế nào ? 1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.1 Phạm vi không gian Luận văn được thực hiện trên cơ sở điều tra số liệu tại huyện Tân Hồng - tỉnh Đồng tháp. Sau đó được xử lý, phân tích, đánh giá và hoàn thành tại khoa Kinh Tế - Quản Trị Kinh Doanh trường Đại Học Cần Thơ.2 Phạm vi thời gian - Số liệu thứ cấp: được sử dụng từ năm 2007- 2008 - Số liệu sơ cấp: được điều tra trực tiếp từ 14/03/09 đến 29/03/09 - Luận văn được thực hiện từ ngày 02/02/09 đến 25/04/09 GVHD:TS.
BÙI VĂN TRỊNH 4 SVTH:Trương Thị Bích Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com So sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ ở Tân Hồng - Đồng Tháp 1.3 Đối tượng nghiên cứu Vì kiến thức tiếp thu ở nhà trường mới chỉ là những lý luận học được từ thầy cô và sách vở, cộng thêm thời gian thực tập không được nhiều trong khi thực tiển quá trình sản xuất là khá phức tạp và việc thu thập các số liệu sơ cấp của đề tài gặp nhiều khó khăn. Số liệu sơ cấp được sử dụng trong đề tài chưa có sự chính xác cao. Vì vậy, luận văn này chỉ đề cập đến một số nội dung sau: - Phân tích các chỉ tiêu tài chính của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ. - Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập từ 2 mô hình.
- So sánh hiệu quả kinh tế của mô hình lúa 2 vụ và mô hình lúa 3 vụ.