Những điểm mới trong phần chung của Bộ luật Hình sự năm 2015 so với Bộ luật Hình sự năm 1999

Kỷ yếu hội thảo khoa học phân tích điểm mới trong phần chung Bộ luật Hình sự 2015 so sánh với quy định Bộ luật Hình sự 1999, cập nhật kiến thức pháp lý.

Chuyên ngành

Luật Hình sự

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

bài viết

2016

206
3
0

Phí lưu trữ

55 Point

Mục lục chi tiết

1. NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHẦN CHUNG BLHS NĂM 2015 THỂ HIỆN TÍNH HƯỚNG THIỆN TRONG XỬ LÝ NGƯỜI PHẠM TỘI

2. CHẾ ĐỊNH MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM NĂM 2015 VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG QUÁ TRÌNH ÁP DỤNG

3. NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ HỆ THỐNG HÌNH PHẠT VÀ BIỆN PHÁP TƯ PHÁP ĐỐI VỚI NGƯỜI PHẠM TỘI

4. NHỮNG ĐIỂM MỚI TRONG CÁC TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 SO SÁNH VỚI BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999

5. CHẾ ĐỊNH THA TÙ TRƯỚC THỜI HẠN CÓ ĐIỀU KIỆN TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015

6. NHỮNG ĐIỂM MỚI QUY ĐỊNH VỀ CÁC TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ VÀ TĂNG NẶNG TRONG BLHS 2015 SO SÁNH VỚI QUY ĐỊNH CỦA BLHS NĂM 1999

7. NHỮNG ĐIỂM MỚI QUY ĐỊNH VỀ CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ TRONG BLHS NĂM 2015 SO SÁNH VỚI QUY ĐỊNH CỦA BLHS NĂM 1999

8. MỘT SỐ QUY ĐỊNH SỬA ĐỔI, BỔ SUNG LIÊN QUAN ĐẾN TUỔI CHỊU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015

9. TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ CỦA PHÁP NHÂN THƯƠNG MẠI THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015

10. MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ CÁC CHẾ ĐỊNH LIÊN QUAN ĐẾN CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT

11. MỘT SỐ ĐIỂM MỚI TRONG NHỮNG QUY ĐỊNH ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI TRONG BLHS 2015

12. NHỮNG ĐIỂM MỚI TRONG QUY ĐỊNH HIỆU LỰC VỀ KHÔNG GIAN CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM THEO BLHS 2018

13. MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA BLHS NĂM 2013 VỀ MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ, MIỄN HÌNH PHẠT SO SÁNH VỚI BLHS 1999

14. NHỮNG QUY ĐỊNH MỚI VỀ XÓA ÁN TÍCH TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015

15. ĐỔI MỚI TƯ DUY TRONG VIỆC QUY ĐỊNH TỐI THIỂU HÌNH PHẠT - BƯỚC TIẾN QUAN TRỌNG TRONG CHÍNH SÁCH HÌNH SỰ CỦA BLHS 2015

Tóm tắt

I. So sánh điểm mới trong Bộ luật Hình sự 2015 và 1999 Phần chung

Bộ luật Hình sự 2015Bộ luật Hình sự 1999 có nhiều điểm khác biệt trong Phần chung, thể hiện sự tiến bộ trong luật hình sự Việt Nam. Bộ luật Hình sự 2015 đã sửa đổi luật để phù hợp với thực tiễn và yêu cầu bảo vệ quyền con người. Các quy định pháp luật mới tập trung vào tính hướng thiện, giảm hình phạt tù, mở rộng hình phạt tiền và cải tạo không giam giữ. Bộ luật Hình sự 2015 cũng hạn chế áp dụng hình phạt tử hình, đặc biệt với người cao tuổi và phụ nữ có thai.

1.1. Hình phạt tiền và cải tạo không giam giữ

Bộ luật Hình sự 2015 mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền so với Bộ luật Hình sự 1999. Hình phạt tiền được áp dụng cho các tội ít nghiêm trọng và nghiêm trọng, không giới hạn lĩnh vực. Hình phạt cải tạo không giam giữ cũng được điều chỉnh để tăng tính giáo dục và hướng thiện. Người bị kết án phải thực hiện công việc phục vụ cộng đồng nếu không có việc làm ổn định. Quy định này thể hiện sự nhân đạo và hiệu quả trong xử lý người phạm tội.

1.2. Hạn chế hình phạt tử hình

Bộ luật Hình sự 2015 hạn chế áp dụng hình phạt tử hình, chỉ áp dụng cho các tội đặc biệt nghiêm trọng như xâm phạm an ninh quốc gia, tính mạng con người, và tội phạm ma túy. Bộ luật bổ sung đối tượng không áp dụng tử hình, bao gồm người từ đủ 75 tuổi trở lên. Điều này phù hợp với Hiến pháp 2013 về quyền sống và thể hiện chính sách hình sự nhân đạo.

II. Điểm khác biệt trong xử lý người chưa thành niên phạm tội

Bộ luật Hình sự 2015 có nhiều điểm khác biệt trong xử lý người chưa thành niên phạm tội so với Bộ luật Hình sự 1999. Bộ luật mới bổ sung các nguyên tắc xử lý hướng thiện, đảm bảo lợi ích tốt nhất cho người dưới 18 tuổi. Quy định pháp luật mới cũng mở rộng phạm vi miễn trách nhiệm hình sự và bổ sung các biện pháp giáo dục, giám sát.

2.1. Miễn trách nhiệm hình sự

Bộ luật Hình sự 2015 mở rộng phạm vi miễn trách nhiệm hình sự cho người chưa thành niên. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý cũng có thể được miễn trách nhiệm. Bộ luật cũng bổ sung các biện pháp giáo dục, giám sát thay thế hình phạt, nhằm tạo cơ hội cải tạo và hòa nhập xã hội.

2.2. Nguyên tắc xử lý hướng thiện

Bộ luật Hình sự 2015 quy định nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội phải căn cứ vào độ tuổi, khả năng nhận thức và điều kiện gây ra tội phạm. Tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù khi các biện pháp giáo dục khác không hiệu quả. Quy định này thể hiện sự tiến bộ trong chính sách hình sự, hướng tới bảo vệ quyền lợi của người chưa thành niên.

III. Chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện

Bộ luật Hình sự 2015 bổ sung chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện, nhằm giúp người phạm tội sớm hòa nhập cộng đồng. Người được tha tù phải tuân thủ các điều kiện do cơ quan có thẩm quyền quy định trong thời gian thử thách. Chế định này tương tự án treo nhưng áp dụng trong giai đoạn chấp hành hình phạt tù.

3.1. Điều kiện tha tù

Bộ luật Hình sự 2015 quy định thời gian thực tế chấp hành hình phạt tù để được xem xét tha tù trước thời hạn. Người từ đủ 18 tuổi trở lên phải chấp hành ít nhất 1/2 thời hạn phạt tù, trong khi người cao tuổi, thương binh, phụ nữ nuôi con dưới 36 tháng tuổi chỉ cần chấp hành 1/3 thời hạn. Quy định này thể hiện sự nhân đạo và linh hoạt trong chính sách hình sự.

21/02/2025
Kỷ yếu hội thảo khoa học những điểm mới trong phần chung của bộ luật hình sự năm 2015 so sánh với quy định của bộ luật hình sự năm 1999

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương in nhọ ey bai cho lo động cla mang my nh rang vễt hông phương ia ita Điệu 287 đi co hở bo: gi lon họa độn cba mạng máy nh, mạng via hôn: Phong en in 8; Điễu 289 đi xâm hp tr phép vo mạng mấy thử, mạng vida hông bode phương tên điện ở cba "pt háo; Đầu 290 độ sĩ ng mạng máy nh, mạng viễn thông phương tận die từ hp Mộc nh vị Se a gale tt vn tuyển, sĩ dụng mot bn php deci on Via un ds peg at +iés299 (0i king bf): Diu 303 pi iy cng nh, co, phương in gum tong về n doh a gi) Dida 7 123); cố ý gây thương tick hoặc gầy tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều. 134); cướp tai sản (Điều 168) va bắt cóc nhằm chiém đoạt tài sản (Điều 169). Nhu vậy, có thé thầy, trên cơ sở cân nhắc tính chất, mức độ nghiêm trọng. và tính phổ biến của hành vị phạm tội do người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi gây ra trong thời gian qua cũng như dự báo trong thời gian tới, BLHS năm 2075 đã xác định nhóm các tội danh ma các em trong độ tuổi này phải chịu trách.

nhiệm hình sự (kể cả trường hợp chuẩn bị phạm tội) chủ yếu tập trung vào các tôi xâm phạm tính mang, site khỏe con người và an toàn công cộng. (đi) Mở rộng phạm vi miễn trách nhiệm hình sự và bổ sung quy định về các biện pháp giảm sắt, giáo dục người chưa thành niên phạm tội được muẫn trách nhiệm hình sự BLHS năm 2015 đã mở rộng phạm vi miễn trách nhiệm hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội so với BLHS năm 1999. Theo đó, không chỉ người từ dé 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, sấy hại không lớn mới được mign trách nhiệm hình sự như quy định của BLHS năm 1999, mà cả những người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm. trọng, phạm tội nghiêm trọng cũng được miễn trách nhiệm hình sự (chỉ trừ 08 tội phạm cụ thể”).

Đồng thời, BLHS năm 2015 cũng bé sung quy định miễn trách nhiệm hình sự đối với ngưởi từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng do cố ý (trừ một số trường hợp cụ thé’) và đối với người dưới 18 tuổi là đồng phạm trong các vụ án nhưng có vai trở không đáng kd, Củng với quy định về miễn trách nhiệm hình sự đối với từng đối tượng. * Điền Wein 2 ily 91 BLES nin 2015 gu nh Kiông miễn rách hiện hh sự đổi với người từ đi lồ tôi đến du 8 oổisêpôam tội quy đi Điền 134 (ôi ô gấ hương tích hoe ey ổn ha cho súc kiên sửa người Ki), Đi 141 đội hiếp dân; Điều 17 đội cướp gt isn), Điều 248 ( sản xuấ ái pep chất tty), Điền 249 (tang ttl phép cÖết ta ty), Điền 250 đi vận chuyển ái pp chất ra tộ), Điện 35] LỘ ma Din php chit at, Điệu 25 (cd đoạt elt tạ) * Đim kho 2 Điện 91 BLHS năm 2015 qủy định không ia cách nhiện hình sự đi vối người từ đã I4 to das 16 tội pm 3 the tường lợp do ha Điệu 12 (igết gyờn; Db 134, các khoản 456 {5 0 gửy đương ch he ey tm bia sóc tộc côn người BÁO) Điện 14 bếp dân Điệu H 0i ip đản người di 16 tôi; Điện 44 đội sông dẫn người từ 13 tồi đến di 16 tô); Dib 150 (gi "mua bán ng; Dida 131 (đi mua bá người đuổi 6 nổi; Da 168 (i cớp ti sản) Đầu 7 cad ie {ai in) Điều 248 đội sản aul tải nhé ht ma ty), Điễu 24 đội ủng rỡ pp chất ma tạ), Điều 250 (of cn pp ht), Bi 25 gi ma ế vế ppt ae) B25 cho dt me 8 người chưa thành niên phạm tội, BLHS năm 2015 bổ sung 03 biện pháo giám. sit, giáo dục áp dung trong trường hợp các em được miễn trách nhiệm hình sự. Đó là: (1) khiễn trách; (2) hòa giải tại cộng đồng; (3) biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn.

ật cũng quy định rõ điều kiện áp dụng từng biện pháp cụ thể nêu trên. Bỗ sung quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp Xuất phát từ thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm những năm qua, nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động của các cơ quan. tiến hành tổ tụng, có tham khảo kinh nghiệm lập pháp hình sự của một số nước. trên thé giới, Bộ luật hình sự năm 2015 đã bổ sung một số trường hợp loại trừ trách nhiệm bình sự.

Đó là: (i) gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội, (i rủi ro trong nghiên cứu, thí nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ lột và công nghệ", va (ii) thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên", 5. Thu hẹp đáng kể phạm vi xử lý hình sự đối với người có hà: chuẩn bị phạm tội Theo quy định của BLHS năm 1999 thì một người phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi chuẩn bị phạm tội đối với tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng. Tuy nhiên, quy định này của BLHS năm 1999 đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế trong thực tiễn, thé hiện ở chỗ theo quy định của BLHS 1999 thì tội phạm được phân chia thành 04 loại (it nghiém srong, nghiêm trọng, rắt nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng). Nếu căn cứ vào hành vì chuẩn bị phạm tội (fim kiẩm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo ra những điều kiện khác để thực hiện tội phạm) thì không thể chứng minh được là người đó chuẩn bị phạm loại nao nêu trên để xem xét có truy cứu trách nhiệm hình sự hay.

* Ditu 24 BLHS quy đnh hinh vũ cu người đ bất gi người thục iện ảnh vi phạm tội mà Không còn cách ào le là buộc phải sĩ đụng vi lực củ biế gây hệt t ại cho người bất giữ tỉ không phải lội hạn, `°Điều2£ BLES ay đnh hn ty tit hạ sơn Hi dục iệ vie nine, th nghiện đp ny ta "bộ khao bọc, kỹ thuật và công nghệ mới mặc dù đã tuân thủ đúng quy trình, hùng ngừa thì khôn phải là tội phạm, quy S0 SỜ, y du đủ biện phi Sinh 2 ĐI 26 ALES uy nh ngồi ncn Moh gy it ại rong th nh mf nh ch ng đi học của co nen tng hng và bong na in nnn vụ mức Hưng an sa ce hi hy quy in co aura dh hưng người mệnh nyu ch th hạ gan oi "hôn eich hn st 9 không. Hơn nữa, về mặt lý thuyết thì diện xứ lý hình sự về hành vi chuẩn bị phạm tội theo quy định hiện hành là khá rộng. Trong khi đó, trên thực tế bầu như rất ít trường hợp xử lý hành vi chuẩn bị phạm tội theo quy định của BLHS. Vi thế, BLHS năm 2015 đã thu hẹp đáng kể phạm vi xử lý hình sự đổi với người e6 hành vi chuẩn bị phạm tội, theo đó, người có hành vi chuẩn bị phạm tội chỉ phải chịu trách nhiệm bình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm 24 đội danh trong số.

314 tội danh được quy định trong BLHS năm 2015, không kể tội chuẩn bị phạm. là loại tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiém trọng hoặc đặc bit nghiêm trọng (chiếm tỷ lệ 7,64%) thuộc 04 nhóm tội phạm (các tội xâm phạm sn ninh quốc gia; các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm. con người; các tội xâm phạm sở hữu và các tội xâm phạm an toàn công cộng)”. Báo vệ lợi ich chính đáng cũa các đối tượng chính sách, đối tượng yếu thế trong xã hội ‘Thuc hiện chủ trương xử lý hướng thiện đối với người phạm tội, BLHS.

năm 2015 đã có những quy định nhắm bảo vệ lợi ích chính đáng của các đối tượng chính sách, đổi tượng yếu thé trong xã hội. Theo đó, Bộ luật quy định giảm nhọ trách nhiệm hình sự đối với các đối tượng phạm tội là: (i) người đủ 70 tuổi trở lên; (ii) phụ nữ có thai; (iii) người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc bit năng; (jv) người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vị của mình; (v) cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ, người có công với cách mạng (Điều 51). Đồng thời, Bộ luật cũng có chính sách tăng nặng trách “Theo quy định ti khoản 2 Điều 14 của BLHS người pha ici pi chịu rch nhiệm bin s đội ới hành vichud pn 24s thuộc 04 nhs ti phạm: =1 tội xâm phạm ANOG: Điều 108 G ph bội Tổ quốo> Đi 109 đi bo động nhắm lại đổ chính quyễn niên ân) Đi 110 đội ải đp; Dia {11 đội adn pm sanh Had th); Điệ 112 đôi bo lam Điệ 13 (ội1hừng ổ ni chẳng chsh quy hân a); Đâu 114 (ọi nhá ow cơ rỡ vt hé: kỹ that tarde cộng ôn xã hội chủ nga Viet Ngn); Bia 115 đi há lại vậc te ce nh sch là xãh Ds 16 ii oi nh chon iG 117 Gi Big, phá Bo yen tuy thôn i, vp tì ‘ale na me tia 0i gh VI, Đề 18 Oph an hy Dba 19 lng núm ,pe người khác wn đi nước god hoc tận & bi nước neài nhềm cưỡng ép tam); Điều 120 (eh “SN nh ok hn Đu li in ers ức in me goi igh ye = 02 ám thậm TMSK: Dib 123 độ giết người; Diba J34ớicổý gy thương ch ote giy ổn hại cho ste ‘is ca awoke), (2m phim a: Bila 16 (ai et) Diu 16 (chi dt tn, tội xâm a an oà cổng eg: Bu 299 (i không bộ; Dida 300 (it tợ King bộ; Dau 30) bit sóc con in; Đi 02 (ộicớp biển; DÙa 303 (i há hy ông tn, cos, phương tn quan ong về an nih se gi Điệ Đôi (tr tn)c 10 nhiệm hình sự đối với trường hợp phạm tội xâm hại đến những đối tượng như: (@ người ở trong tinh trạng không thé tự vệ được; (ii) người khuyết tật nặng. hoặc khuyết tật đặc biệt nặng; (iii) người bị hạn chế khả năng nhận thức; (iv) người lệ thuộc mình về mặt vật chất, tỉnh thần, công tác hoặc các mặt khác; (v) người đưới 16 tuổi, phụ nữ có i, người đủ 70 tuổi trở lên (Điều 52).

Bỗ sung chế định tha từ trước han có Xét về bản chất, tha tù trước thời bạn có điều kiện là một trong những giải pháp để rút ngắn thời bạn phải chấp hành hình phạt trong trại giam của người phạm tội bị áp dụng hình phạt tà có thời hạn và cho phép sớm đưa người phạm.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Tài liệu "So sánh điểm mới trong Bộ luật Hình sự 2015 và 1999 - Phần chung" cung cấp cái nhìn sâu sắc về những thay đổi quan trọng trong hệ thống pháp luật hình sự của Việt Nam. Bài viết phân tích các điểm khác biệt giữa hai bộ luật, từ đó giúp người đọc hiểu rõ hơn về sự phát triển của pháp luật hình sự, cũng như những tác động của những thay đổi này đến thực tiễn áp dụng. Đặc biệt, tài liệu này không chỉ mang lại kiến thức về lý thuyết mà còn giúp người đọc nhận thức được những vấn đề thực tiễn trong việc thực hiện pháp luật.

Để mở rộng thêm kiến thức về lĩnh vực pháp luật, bạn có thể tham khảo các tài liệu liên quan như Luận văn thạc sĩ luật học chế định đồng phạm theo quy định của bộ luật hình sự năm 2015, nơi bạn sẽ tìm thấy thông tin chi tiết về chế định đồng phạm trong bối cảnh mới. Ngoài ra, Khoá luận tốt nghiệp thủ tục rút gọn trong tố tụng hình sự và thực tiễn thực hiện tại tỉnh hải dương sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình tố tụng hình sự hiện nay. Cuối cùng, Luận án tiến sĩ luật học thực hiện pháp luật về giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước cấp tỉnh ở việt nam hiện nay cũng là một nguồn tài liệu quý giá để bạn khám phá thêm về các quy định pháp luật hiện hành. Những tài liệu này sẽ giúp bạn mở rộng hiểu biết và nắm bắt sâu sắc hơn về các vấn đề pháp lý hiện nay.