Số phận con người trong tiểu thuyết "Trong cơn lốc xoáy" của Trầm Hương

Luận văn thạc sĩ phân tích số phận con người trong tiểu thuyết trong cơn lốc xoáy của trầm hương, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Trịnh Thị Thư
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Hoài Anh
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Và Văn Hóa Việt Nam
• Đề tài: Số Phận Con Người Trong Tiểu Thuyết 'Trong Cơn Lốc Xoáy' Của Trầm Hương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHÀ VĂN TRẦM HƯƠNG VÀ HÀNH TRÌNH SÁNG TÁC TIỂU THUYẾT TRONG CƠN LỐC XOÁY
• 1.1. Nhà văn Trầm Hương – Quê hương, cuộc đời và sự nghiệp văn học
• 1.1.1. Sự nghiệp văn học
• 1.2. Quan niệm nghệ thuật và quan niệm nghệ thuật về con người của Trầm Hương
• 1.2.1. Con người nhìn từ quan niệm triết học
• 1.2.2. Quan niệm nghệ thuật và quan niệm nghệ thuật về con người
• 1.2.3. Nhà văn Trầm Hương với quan niệm nghệ thuật và quan niệm nghệ thuật về con người
• 1.3. Hành trình sáng tác tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy của Trầm Hương
• 1.3.1. Quá trình sáng tác tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy
• 1.3.2. Tóm tắt nội dung tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: SỐ PHẬN CON NGƯỜI TRONG TIỂU THUYẾT TRONG CƠN LỐC XOÁY NHÌN TỪ MỐI QUAN HỆ VỚI ĐẤT NƯỚC, CÁCH MẠNG VÀ GIA ĐÌNH
• 2.1. Số phận con người trong mối quan hệ với Đất nước
• 2.1.1. Người yêu nước với lựa chọn đấu tranh
• 2.1.2. Người yêu nước đứng ngoài thời cuộc
• 2.1.3. Bi kịch của sự hoài nghi
• 2.2. Số phận con người trong mối quan hệ với cách mạng-kháng chiến
• 2.2.1. Người trí thức dấn thân
• 2.2.2. Người chiến sĩ cách mạng yêu nước
• 2.2.3. Bi kịch của “sự lãng quên”
• 2.3. Số phận con người trong mối quan hệ với tình yêu- hôn nhân và gia đình
• 2.3.1. Con người với khao khát tình yêu và bi kịch của tình yêu
• 2.3.2. Người phụ nữ trong vòng xoáy hôn nhân
• 2.3.3. Con người với gánh nặng “gia đình” trong cơn lốc thời cuộc
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: SỐ PHẬN CON NGƯỜI TRONG TIỂU THUYẾT TRONG CƠN LỐC XOÁY NHÌN TỪ PHƯƠNG DIỆN CỐT TRUYỆN, NHÂN VẬT VÀ GIỌNG ĐIỆU
• 3.1. Cốt truyện sự kiện
• 3.2. Cốt truyện theo tuyến nhân vật
• 3.3. Cốt truyện theo dòng ý thức
• 3.4. Nghệ thuật miêu tả ngoại hình
• 3.5. Nghệ thuật miêu tả hành động
• 3.6. Nghệ thuật miêu tả nội tâm
• 3.7. Giọng chính luận
• 3.8. Giọng triết luận
• 3.9. Giọng thương cảm
• 3.10. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về số phận con người trong tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy của Trầm Hương

Tiểu thuyết "Trong cơn lốc xoáy" của nhà văn Trầm Hương không chỉ đơn thuần là một tác phẩm văn học mà còn là một bức tranh chân thực về số phận con người trong bối cảnh lịch sử đầy biến động. Tác phẩm khắc họa rõ nét những bi kịch, những lựa chọn khó khăn mà con người phải đối mặt trong thời kỳ chiến tranh. Qua đó, Trầm Hương đã thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với những số phận nhỏ bé, bị cuốn vào vòng xoáy của lịch sử.

1.1. Bối cảnh lịch sử và xã hội trong tiểu thuyết

Bối cảnh lịch sử trong tiểu thuyết "Trong cơn lốc xoáy" phản ánh những thách thức mà con người phải đối mặt. Chiến tranh không chỉ là cuộc chiến giữa các thế lực mà còn là cuộc chiến trong tâm hồn mỗi con người. Những nhân vật trong tác phẩm đại diện cho những số phận khác nhau, từ người yêu nước đến những người bị lãng quên.

1.2. Ý nghĩa của số phận con người trong tác phẩm

Số phận con người trong tiểu thuyết được thể hiện qua những lựa chọn và bi kịch mà họ phải trải qua. Trầm Hương đã khéo léo lồng ghép những câu chuyện cá nhân vào bối cảnh lớn hơn của dân tộc, từ đó tạo nên một tác phẩm vừa mang tính nghệ thuật vừa mang tính nhân văn sâu sắc.

II. Những thách thức mà con người phải đối mặt trong Trong cơn lốc xoáy

Tiểu thuyết "Trong cơn lốc xoáy" không chỉ đơn thuần là câu chuyện về chiến tranh mà còn là hành trình khám phá những thách thức mà con người phải đối mặt. Những nhân vật trong tác phẩm đều phải đối diện với những tình huống éo le, từ sự lựa chọn giữa tình yêu và nghĩa vụ đến những bi kịch của cuộc sống hàng ngày.

2.1. Bi kịch của tình yêu và hôn nhân

Trong tác phẩm, tình yêu không chỉ là nguồn động lực mà còn là nguyên nhân dẫn đến bi kịch. Những nhân vật như Jeannette phải lựa chọn giữa tình yêu và trách nhiệm, từ đó tạo nên những xung đột nội tâm sâu sắc.

2.2. Sự lãng quên và trách nhiệm cá nhân

Nhiều nhân vật trong tiểu thuyết phải đối mặt với sự lãng quên của lịch sử. Họ không chỉ là những người yêu nước mà còn là những người phải gánh vác trách nhiệm cá nhân trong bối cảnh xã hội đầy biến động.

III. Phương pháp nghệ thuật trong việc xây dựng số phận con người

Trầm Hương đã sử dụng nhiều nghệ thuật khác nhau để khắc họa số phận con người trong tiểu thuyết. Từ việc xây dựng cốt truyện đến việc phát triển nhân vật, mỗi yếu tố đều góp phần tạo nên bức tranh tổng thể về con người trong bối cảnh chiến tranh.

3.1. Nghệ thuật xây dựng cốt truyện

Cốt truyện trong "Trong cơn lốc xoáy" được xây dựng một cách chặt chẽ, với những tình huống căng thẳng và bất ngờ. Điều này không chỉ thu hút người đọc mà còn làm nổi bật những bi kịch của nhân vật.

3.2. Nghệ thuật khắc họa nhân vật

Nhân vật trong tiểu thuyết được khắc họa với những đặc điểm tâm lý phong phú. Trầm Hương đã thành công trong việc thể hiện những xung đột nội tâm của nhân vật, từ đó làm nổi bật số phận của họ trong bối cảnh lịch sử.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ số phận con người trong tiểu thuyết

Tiểu thuyết "Trong cơn lốc xoáy" không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn có giá trị thực tiễn trong việc hiểu biết về xã hội Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh. Những câu chuyện trong tác phẩm có thể giúp người đọc nhận thức rõ hơn về những khó khăn mà con người phải đối mặt.

4.1. Giá trị nhân văn trong tác phẩm

Giá trị nhân văn của tiểu thuyết thể hiện qua sự đồng cảm với những số phận nhỏ bé. Trầm Hương đã khéo léo lồng ghép những câu chuyện cá nhân vào bối cảnh lớn hơn của dân tộc, từ đó tạo nên một tác phẩm vừa mang tính nghệ thuật vừa mang tính nhân văn sâu sắc.

4.2. Bài học từ số phận con người

Những bài học từ số phận con người trong tiểu thuyết có thể áp dụng vào cuộc sống hiện đại. Tác phẩm nhắc nhở về giá trị của sự hy sinh, lòng yêu nước và trách nhiệm cá nhân trong bối cảnh xã hội đầy biến động.

V. Kết luận về số phận con người trong Trong cơn lốc xoáy

Tiểu thuyết "Trong cơn lốc xoáy" của Trầm Hương không chỉ là một tác phẩm văn học mà còn là một bức tranh chân thực về số phận con người trong bối cảnh lịch sử đầy biến động. Qua đó, tác phẩm đã thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với những số phận nhỏ bé, bị cuốn vào vòng xoáy của lịch sử.

5.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu số phận con người

Nghiên cứu số phận con người trong tiểu thuyết giúp hiểu rõ hơn về những bi kịch cá nhân trong bối cảnh lịch sử. Điều này không chỉ có giá trị trong việc nghiên cứu văn học mà còn trong việc hiểu biết về xã hội.

5.2. Tương lai của nghiên cứu về số phận con người

Tương lai của nghiên cứu về số phận con người trong văn học cần được mở rộng hơn nữa. Những tác phẩm như "Trong cơn lốc xoáy" sẽ tiếp tục là nguồn tư liệu quý giá cho các nghiên cứu sau này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chiến tranh giải phóng dân tộc giai đoạn 1930 đến 1975 là một giai đoạn lịch sử hào hùng nhưng cũng để lại vô vàn vết thương sâu sắc trong tâm hồn hàng triệu con người Việt Nam. Đề tài số phận con người trong tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy của nhà văn Trầm Hương do học viên Trịnh Thị Thư thực hiện tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh năm 2018 thuộc chuyên ngành Văn học Việt Nam mã số 6022012 dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư Tiến sĩ Trần Hoài Anh. Công trình tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: nhìn nhận con người cá nhân với những bi kịch khuất lấp sau tấm màn sử thi rực rỡ, đưa tiếng nói văn học trở về đúng bản chất nhân học đích thực.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là giải mã toàn diện bức tranh số phận con người đa chiều trong mối quan hệ hữu cơ với Đất nước, Cách mạng và Gia đình, đồng thời bóc tách các giá trị thi pháp đặc sắc thể hiện qua nghệ thuật tự sự của tác phẩm. Phạm vi khảo sát trực tiếp là bộ tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy gồm 2 tập dài gần 1000 trang được Nhà xuất bản Phụ nữ ấn hành năm 2016, tác phẩm đã xuất sắc đạt giải A Cuộc thi sáng tác về đề tài cách mạng và kháng chiến giai đoạn 1930-1975 do Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam trao tặng năm 2015 sau hành trình 10 năm thai nghén từ năm 2005 đến năm 2015.

Ý nghĩa khoa học của luận văn thể hiện ở việc đóng góp hơn 100 trang khảo luận chuyên sâu vào hệ thống lý luận văn xuôi đương đại, gia tăng tỷ lệ tiếp cận đa chiều về nhân vị con người lên mức tối đa và khẳng định bước chuyển biến quan trọng của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới trong việc tôn vinh những hy sinh thầm lặng của các thế hệ đi trước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết thi pháp học hiện đại của Giáo sư Trần Đình Sử kết hợp chặt chẽ với quan điểm mỹ học Mác - Lênin và tư tưởng nhân học văn học kinh điển của Maxim Gorky với luận điểm bất hủ rằng văn học là nhân học. Bên cạnh đó, hệ thống lý luận về quan niệm nghệ thuật về con người được triển khai như một hệ quy chiếu trung tâm, soi chiếu mối tương quan giữa hiện thực đời sống và thế giới hình tượng nghệ thuật.

Khung phân tích của đề tài tập trung vào 4 khái niệm then chốt: quan niệm nghệ thuật về con người, số phận cá nhân, bi kịch của sự lãng quên và nhân vị tính. Các khái niệm này giúp định hình mô hình tiếp cận đa tầng: từ con người xã hội gắn liền nghĩa vụ công dân đến con người sinh học với những khát khao bản năng, hạnh phúc lứa đôi và những dằn vặt nội tâm trước biến thiên lịch sử.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu khảo sát chính bao gồm toàn bộ văn bản 2 tập tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy cùng hệ thống 18 tác phẩm tiêu biểu khác trong sự nghiệp sáng tác của nhà văn Trầm Hương như Người đẹp Tây Đô, Đêm Sài Gòn không ngủ, Nắng quái để tiến hành đối sánh. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích toàn diện trên toàn bộ gần 1000 trang sách, kết hợp phỏng vấn sâu tiểu sử nhà văn và các tài liệu lịch sử giai đoạn 1930 đến sau năm 1975.

Hệ phương pháp nghiên cứu tích hợp bao gồm: phương pháp lịch sử - xã hội để gắn kết số phận nhân vật vào bối cảnh thời đại; phương pháp thi pháp học để bóc tách kết cấu cốt truyện, nghệ thuật xây dựng tính cách và giọng điệu trần thuật; phương pháp so sánh đối chiếu nhằm nhận diện dấu ấn cách tân của tác giả; và phương pháp phân tích tổng hợp để khái quát hóa các quy luật nghệ thuật. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, giúp chuyển hóa các hiện tượng thẩm mỹ định tính thành những nhận định học thuật chuẩn xác trong suốt tiến trình 24 tháng nghiên cứu từ năm 2016 đến năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, luận văn chỉ ra sự phân hóa đa tuyến trong lựa chọn của con người trước vận mệnh đất nước. Nhân vật Vạn đại diện cho người trí thức dấn thân với 15 năm tù đày tại Côn Đảo kiên trung, đối lập với hơn 30% tuyến nhân vật đứng ngoài thời cuộc như dược sĩ Cao hay luật sư Thọ lựa chọn sự an toàn cá nhân, và nhân vật người Pháp Ammont đại diện cho sự thức tỉnh lương tri của những người bên kia chiến tuyến.

Thứ hai, công trình làm sáng tỏ bi kịch của sự lãng quên và bi kịch hoài nghi thời hậu chiến chiếm hơn 40% dung lượng tâm lý tác phẩm. Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, người chiến sĩ biệt động Nguyễn Văn Vạn phải đối diện nỗi cô đơn tột cùng, vết thương thể xác lẫn tinh thần khi người thân ly tán và cống hiến thầm lặng của mình rơi vào quên lãng, đặt ra câu hỏi xót xa về sự đãi ngộ đối với những người hy sinh cho độc lập tự do.

Thứ ba, nghiên cứu khẳng định sự đột phá trong thi pháp nghệ thuật của Trầm Hương qua việc kết hợp nhịp nhàng 3 dạng cốt truyện: cốt truyện sự kiện lịch sử, cốt truyện theo tuyến nhân vật và cốt truyện dòng ý thức. Đồng thời, tác phẩm đan cài điêu luyện 3 sắc thái giọng điệu chính: giọng chính luận hào hùng, giọng triết luận sâu sắc và giọng thương cảm xót xa trước thân phận phụ nữ như Jeannette, Huệ, Bích Hoa.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến những thành công vượt bậc của tác phẩm bắt nguồn từ 10 năm tác giả trực tiếp lắng nghe, đồng cảm với nguyên mẫu đời thực là bà Jeane Anna Villarreal kết hợp cùng tư duy nghệ thuật hiện đại dám nhìn thẳng vào hiện thực gai góc. Nếu như văn học giai đoạn 1945-1975 tập trung gần 100% vào cảm hứng sử thi ngợi ca chủ nghĩa anh hùng tập thể, thì Trong cơn lốc xoáy đã dũng cảm bổ khuyết khoảng trống về số phận cá nhân, khẳng định giá trị của những hy sinh trong bóng tối.

Dữ liệu phân tích trong luận văn có thể được trực quan hóa qua biểu đồ ma trận tương quan giữa 3 trục: Lựa chọn lịch sử - Bi kịch cá nhân - Giá trị nhân văn, và bảng thống kê phân bổ 3 loại giọng điệu trần thuật xuyên suốt 2 tập sách. Sự so sánh đối chiếu với các tác phẩm cùng thời kỳ cho thấy Trầm Hương đã mang lại một cái nhìn đa diện, công bằng và giàu lòng trắc ẩn về thân phận con người giữa vòng xoáy khốc liệt của chiến tranh.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học sư phạm cần đưa bộ tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy và kết quả nghiên cứu vào giảng dạy chuyên đề Văn học Việt Nam đương đại cho 100% sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Ngữ văn trong giai đoạn 2024 - 2026 nhằm đổi mới tư duy tiếp cận văn học đề tài chiến tranh.

Thứ hai, Viện Văn học và các cơ quan lưu trữ văn hóa cần triển khai đề án số hóa 100% tư liệu nhân chứng lịch sử và các công trình nghiên cứu về nhà văn Trầm Hương, xây dựng cơ sở dữ liệu học thuật mở với hơn 500 đầu mục tư liệu trong thời gian 18 tháng để phục vụ công tác tra cứu chuyên sâu.

Thứ ba, Hội Nhà văn Việt Nam cần tổ chức các hội thảo khoa học thường niên, đẩy mạnh ứng dụng lý thuyết thi pháp học hiện đại vào phê bình tiểu thuyết lịch sử, hướng tới mục tiêu gia tăng 35% các bài viết nghiên cứu chất lượng cao về đề tài số phận con người thời hậu chiến trong giai đoạn 2024 - 2025.

Thứ tư, các hãng phim truyện và đài truyền hình Trung ương nên tiến hành chuyển thể kịch bản tác phẩm Trong cơn lốc xoáy thành phim điện ảnh và truyền hình nhiều tập trong lộ trình 2025 - 2027, đặt mục tiêu tiếp cận hơn 1 triệu khán giả trẻ để lan tỏa thông điệp nhân văn về sự tri ân các anh hùng vô danh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Văn học Việt Nam, Lý luận văn học; luận văn cung cấp khung lý thuyết thi pháp học hoàn chỉnh cùng hệ thống dẫn chứng chuẩn xác để phục vụ trực tiếp cho việc biên soạn giáo trình và bài giảng chuyên đề.

Nhóm thứ hai là sinh viên các trường đại học thuộc khối ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn, Báo chí và Truyền thông; tài liệu giúp nâng cao kỹ năng phân tích tác phẩm tự sự quy mô lớn và tiếp cận phương pháp luận nghiên cứu khoa học xã hội một cách chuẩn mực.

Nhóm thứ ba là các nhà văn, nhà phê bình lý luận và các nhà biên kịch sân khấu điện ảnh; công trình mang lại nguồn cảm hứng và bài học kinh nghiệm sâu sắc về kỹ thuật xây dựng tâm lý nhân vật đa chiều cùng phương pháp kết nối dữ liệu lịch sử vào nghệ thuật hư cấu.

Nhóm thứ tư là đông đảo độc giả quan tâm đến lịch sử kháng chiến và văn hóa Nam Bộ; cuốn sách mở ra góc nhìn chân thực, xúc động về những hy sinh thầm lặng của các thế hệ cha anh, bồi đắp lòng tự hào dân tộc và tình yêu thương con người.

Câu hỏi thường gặp

Thông điệp viết để chống lại sự lãng quên trong tác phẩm được luận văn giải mã như thế nào? Luận văn làm rõ đây là tiếng nói nhân văn tri ân những chiến sĩ biệt động và người phụ nữ vô danh đã cống hiến đời mình nhưng chịu nhiều thiệt thòi thời hậu chiến, giúp khôi phục ký ức lịch sử bị khuất lấp qua câu chuyện 10 năm sưu tầm tài liệu của Trầm Hương.

Điểm đột phá về hình tượng người chiến sĩ cách mạng trong tác phẩm là gì? Nhân vật Vạn không được lý tưởng hóa một chiều mà hiện lên chân thực bằng xương bằng thịt với nỗi dằn vặt giữa lý tưởng cách mạng và hạnh phúc lứa đôi, trải qua 15 năm tù Côn Đảo kiên cường nhưng vẫn mang nỗi hoài nghi đầy bi kịch trong hòa bình.

Nguyên mẫu đời thực của nhân vật Jeannette có đóng góp gì cho tiểu thuyết? Nhân vật dựa trên cuộc đời có thật của bà Jeane Anna Villarreal, người đã sống qua ba chế độ Việt Minh, Pháp, Mỹ và tìm gặp nhà văn Trầm Hương năm 2005 để trao gửi tâm nguyện dựng lại cây cầu tình thương vượt qua hố sâu hận thù.

Phương pháp thi pháp học được tác giả luận văn triển khai qua những góc độ nào? Phương pháp thi pháp học tập trung bóc tách 3 dạng kết cấu cốt truyện linh hoạt, nghệ thuật khắc họa nội tâm qua độc thoại dòng ý thức, cùng ma trận 3 giọng điệu trần thuật hòa quyện nhuần nhuyễn trên gần 1000 trang sách.

Giá trị ứng dụng thực tiễn lớn nhất của đề tài nghiên cứu này là gì? Luận văn là tài liệu tham khảo mẫu mực cho hơn 100 học phần giảng dạy văn học đương đại, mở ra hướng tiếp cận mới trong việc nghiên cứu đề tài chiến tranh dưới lăng kính nhân vị tính giàu lòng trắc ẩn.

Kết luận

• Công trình khẳng định giá trị tư tưởng vượt bậc của tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy trong việc khắc họa chân thực và xúc động bức tranh số phận con người cá nhân giữa bão táp lịch sử 1930-1975.
• Luận văn làm sáng tỏ hệ thống thi pháp nghệ thuật tân tiến của nhà văn Trầm Hương qua nghệ thuật tổ chức cốt truyện đa tầng, phân tích tâm lý bậc thầy và giọng điệu trần thuật giàu sức gợi.
• Đề tài đóng góp nguồn tư liệu học thuật giá trị cao cho chuyên ngành Văn học Việt Nam với việc giải mã triệt để bi kịch của sự lãng quên và bi kịch hoài nghi thời hậu chiến.
• Mở ra lộ trình 3 năm 2024 - 2026 nhằm ứng dụng sâu rộng các kết quả nghiên cứu vào đổi mới phương pháp giảng dạy tác phẩm tự sự lịch sử tại các bậc đào tạo cử nhân và thạc sĩ.
• Kính mời các nhà nghiên cứu, giảng viên và bạn đọc tiếp tục đón đọc, thảo luận và lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc mà luận văn thạc sĩ của tác giả Trịnh Thị Thư đã công phu đúc kết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 của luận văn sẽ giới thiệu về cuộc đời, văn nghiệp, quan niệm nghệ thuật và quan niệm nghệ thuật về con người của nhà văn Trầm Hương thể hiện trong sáng tác của mình cũng như hành trình viết tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy. Số phận con người trong tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy nhìn từ mối quan hệ với Đất nước, cách mạng và gia đình Chương 2 sẽ tiến hành nghiên cứu số phận con người trong tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy qua mối liên hệ giữa các nhân vật trong tiểu thuyết với Đất nước - cách mạng - gia đình để thấy được số phận của con người trong hoàn cảnh đất nước chiến tranh. Số phận con người trong tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy nhìn từ phương diện cốt truyện, nhân vật và giọng điệu Chương 3 sẽ làm rõ số phận con người thông qua các phương diện nghệ thuật đặc sắc của tiểu thuyết Trong cơn lốc xoáy mà nhà văn Trầm Hương đã sử 7 dụng như: Nghệ thuật xây dựng cốt truyện, nghệ thuật khắc họa tính cách nhân vật và giọng điệu. NHÀ VĂN TRẦM HƯƠNG VÀ HÀNH TRÌNH SÁNG TÁC TIỂU THUYẾT TRONG CƠN LỐC XOÁY 1.

Nhà văn Trầm Hương – Quê hương, cuộc đời và sự nghiệp văn học 1. Quê hương Bến Tre là một tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, là vùng đất được mệnh danh là “Xứ dừa”. Thiên nhiên đã ảnh hưởng rất nhiều đến con người Bến Tre, tính tình chất phác phóng khoáng, cần cù và đôn hậu là nét đặc trưng của người dân Bến Tre. Bằng khối óc thông minh và bàn tay khéo léo, người dân Bến Tre đã tạo nên những làng nghề thủ công đa dạng, phong phú, làm nên màu sắc riêng cho tỉnh mình.

Một vùng sông nước như Bến Tre với những con người đôn hậu, tình cảm đã sản sinh ra những làn điệu dân ca ngọt ngào, hò, vè, cải lương…Vì vậy trong văn học Bến Tre nói riêng và văn học các tỉnh miền Tây nói chung, tính nhạc và các âm hưởng dân ca được đưa vào tác phẩm văn học với tần suất dày đặc, tạo nên nét đặc trưng cho các tác phẩm tỉnh này. Bến Tre có loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể. Những câu truyện cổ, câu đố, thơ ca, các giai thoại về “ông già Ba Tri”…của Bến Tre đã góp phần bảo tồn kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Văn học Bến Tre là một bộ phận quan trọng trong văn học nước nhà.

Bến Tre cũng là quê hương của những gương mặt văn hóa- lịch sử lớn như: Nguyễn Đình Chiểu, Võ Trường Toản, Phan Thanh Giản, Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Thị Định …Trên nền tảng văn hóa như vậy, đội ngũ nhà văn, nhà thơ ở Bến Tre tích cực phát huy truyền thống văn hóa tỉnh nhà. Để khuyến khích tinh thần sáng tác cho các văn nghệ sĩ, tỉnh Bến Tre đã tổ chức một số các giải thưởng văn học thường niên, tiêu biểu như giải thưởng Văn học Nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu- đây là giải thưởng được trao định kì năm năm một lần. Mục đích của giải thưởng này là tôn vinh những cá nhân nghệ sĩ có đóng góp cho văn học- nghệ thuật tỉnh 9 nhà những tác phẩm (văn học, sân khấu, mỹ thuật, âm nhạc, nhiếp ảnh, múa…) có giá trị cao về tư tưởng, nghệ thuật cũng như phản ánh chân thực về con người và vùng đất Bến Tre qua các thời kì, đã được kiểm chứng qua thời gian. Chúng ta có thể điểm mặt một số văn nghệ sĩ tiêu biểu, xuất thân từ Bến Tre như: Dương Sinh, Nguyễn Thảo Nguyên, Nguyễn Bạch Sơn, Lâm Triều An, Từ Phạm Hồng Hiên…Đứng trong đội ngũ đông đảo đó chúng ta không thể không nhắc đến Trầm Hương, một nhà văn với hàng loạt các tác phẩm gây được tiếng vang và nhận được nhiều giải thưởng văn học danh giá.

Cuộc đời Nhà văn Trầm Hương tên khai sinh là Bùi Thị Thủy, sinh ngày 24 tháng 3 năm 1963 tại xã Lộc Thuận, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Trầm Hương xuất thân trong một gia đình trí thức. Cha của cô làm thầy giáo ở xã Lộc Thuận, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre vì vậy ngay từ khi còn nhỏ Trầm Hương đã ý thức được vai trò của việc học tập. Noi theo tấm gương của cha mình, trong nhiều năm liền cô luôn là học sinh giỏi của lớp và là niềm tự hào của gia đình.

Đến kì thi đại học, cô thi vào trường đại học Y theo ý muốn của cha nhưng rồi may mắn không đến với Trầm Hương, sau khi không đậu vào trường Y thì cô được gọi nhập học ở khoa trồng trọt, Trường đại học Cần Thơ. Sau khi tốt nghiệp, Trầm Hương công tác tại một trạm bảo vệ thực vật. Nơi đây đã nhen nhóm lên ngọn lửa văn chương vẫn cháy âm ỉ trong lòng Trầm Hương suốt nhiều năm qua. Hằng ngày, cô tiếp xúc với nhiều người nông dân, lắng nghe những câu chuyện đời đầy chua xót của họ và cả những bất công mà người nông dân phải gồng mình chịu đựng.

Trầm Hương khát khao được cầm bút viết để chia sẻ, đấu tranh cho những người dân lương thiện mà cô đã được gặp và lắng nghe câu chuyện cuộc đời của họ. Hằng đêm, sau khi kết thúc một ngày làm việc vất vả ở trạm bảo vệ thực vật, Trầm Hương bắt đầu tập viết văn, thơ. Cảm xúc của Trầm Hương như được giải phóng ra ngoài qua ngòi bút, và cứ thế cô miệt mài viết và viết. 10 Sau khi công tác tại trạm bảo vệ thực vật được ba năm, Trầm Hương nhận thấy mình được sinh ra không phải chỉ để làm một nhân viên “bảo vệ thực vật” mà còn là để “bảo vệ con người”.

Bao nhiêu số phận thúc giục Trầm Hương phải hoạt động văn chương một cách nghiêm túc, vì vậy cô đã quyết định bỏ việc tại trung tâm bảo vệ thực vật và bắt đầu bước vào con đường sáng tác văn chương chuyên nghiệp. Bước đầu, Trầm Hương xin làm phóng viên ở Vũng Tàu. Đây là một công việc rất gian khổ nhưng nó lại giúp cô có nhiều cơ hội tiếp xúc và thu thập nhiều tư liệu quý giá cho việc sáng tác của Trầm Hương. Trong ba năm công tác ở Vũng Tàu, vượt qua những khó khăn về vật chất, Trầm Hương đã viết rất nhiều tác phẩm và cho ra đời tiểu thuyết đầu tay Thị trấn không đèn, đó là món quà mà Trầm Hương dành tặng cho những người dân quê hương của mình.

Dần dần cô bắt đầu có được chỗ đứng khá ổn định ở đài truyền hình Vũng Tàu, đó là nền tảng để Trầm Hương chuyên tâm hơn vào sáng tác. Khi tiểu thuyết Người đẹp Tây Đô ra mắt độc giả thì tên tuổi của Trầm Hương mới được công chúng biết đến nhiều hơn. Mọi thứ đang diễn ra suôn sẻ thì Trầm Hương lại một lần nữa quyết định bỏ việc làm báo, một thân một mình lên Thành phố Hồ Chí Minh lập nghiệp. Tất cả đều bắt đầu lại từ vạch số 0, không nhà, không việc làm.

Mảnh đất Sài Gòn hoa lệ chứa đầy những thách thức, nhưng những nghịch cảnh đó không quật ngã được cô nhà văn trẻ đến từ Bến Tre. Nhờ sự giúp đỡ của một vài người bạn mà Trầm Hương đã tìm được chỗ ở, tuy không sang trọng tiện nghi nhưng trong thời điểm đó, nó giúp cô tiếp tục nuôi dưỡng sự nghiệp văn chương của mình. Nhìn bề ngoài xinh đẹp, nhẹ nhàng và sâu sắc của Trầm Hương không ai nghĩ cô lại rất quyết liệt và mạnh mẽ trong tình yêu khi cô quyết định làm mẹ đơn thân của hai đứa con nhỏ. Trong bài phỏng vấn Những cây bút bạc tỉ- Bài 3 trên báo Pháp luật ngày 24/4/2016, Trầm Hương đã tâm sự rằng: “Hơn 30 năm viết như phát rồ để cho ra gia tài văn chương đồ sộ mà nhà văn Trầm Hương vẫn còn ước sao trời đừng có đêm để chị không phải.

đi ngủ, để có thêm thời 11 gian viết. Tôi thực tế, thậm chí thực dụng lắm, viết cái gì ra tiền là tôi viết liền”. Sáng tác không chỉ là đam mê mà nó còn là công cụ để cô kiếm sống. Trách nhiệm của một người mẹ đè nặng lên hai vai của Trầm Hương.

Chấp nhận làm một người mẹ đơn thân của hai đứa con, có những đêm Trầm Hương phải thức thâu đêm để làm việc, khi ấy cô vừa sinh con, những đầu ngón tay tướm máu trên bàn phím máy gõ chữ, vừa chua xót nhưng cô cũng cảm thấy tự hào vì chính nhờ những con chữ mà cô có tiền chăm lo cho hai con của mình mà không cần dựa vào một người đàn ông nào cả. Sự vất vả, chông chênh của cô suốt nhiều năm liền như dần chuyển hóa vào chính các nhân vật nữ trong các sáng tác của Trầm Hương. Đọc các tiểu thuyết của Trầm Hương ta đều nhận thấy bóng dáng tính cách và cuộc đời của Trầm Hương trong đó. Tuy vất vả là thế nhưng Trầm Hương vẫn tiếp tục con đường học tập của mình với việc bổ sung cho mình hai tấm bằng : Cử nhân báo chí và đạo diễn điện ảnh, đồng thời cũng hoàn thành chương trình cao học Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chuyên ngành báo chí.

Trầm Hương từng là tuyên truyền viên chính của Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ ở Thành phố Hồ Chí Minh. Công việc này đã giúp Trầm Hương hiểu hơn về những con người đã trải qua cuộc chiến tranh và sự mất mát của họ bởi sự lãng quên. Trầm Hương càng ý thức được ý nghĩa của việc cầm bút và chiến đấu để đem sự thật ra ánh sáng và giúp họ nhận được những gì đáng lẽ thuộc về họ. Nay tuy đã về hưu nhưng Trầm Hương vẫn tiếp tục hành trình sáng tác văn chương của mình với tất cả sự nhiệt huyết và nỗ lực.

Nhà văn Trầm Hương còn tích cực tham gia vào các tổ chức, đoàn thể để có thêm tư liệu để đưa vào các sáng tác của mình. Hiện Trầm Hương là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội nhà báo Việt Nam, hội viên Hội Điện ảnh Việt Nam, hội viên Hội khoa học Lịch sử Việt Nam, Ủy viên ban chấp hành Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh. Sự nghiệp văn học Trầm Hương là một nhà văn đa tài, tuy cuộc đời của Trầm Hương đầy vất vả nhưng cô đã biến nó thành động lực để sống, viết và cống hiến cho đời. Đến thời điểm này, Trầm Hương đã cho ra mắt độc giả hàng loạt các sáng tác của mình và gặt hái được nhiều giải thưởng văn học.

Đó cũng là sự ghi nhận những cống hiến, hoạt động văn chương nghiêm túc của Trầm Hương đối với nền văn học nước nhà .