ĐẶT VẤN ĐỀ Trước những đổi mới về kinh tế - xã hội, đất nước đòi hỏi phải có một nguồn nhân lực đủ tri thức, bản lĩnh, năng lực sáng tạo, có khả năng giao tiếp tốt và đặc biệt có sức khỏe, sự dẻo dai, nhanh nhạy để thích ứng với thực tiễn xã hội luôn luôn phát triển không ngừng. Điều này dẫn đến yêu cầu đổi mới về mục tiêu đào tạo, tất yếu dẫn đến sự đổi mới trong nội dung và phương pháp dạy học. Ở Trung học phổ thông (THPT), dạy các môn năng khiếu nói chung, dạy Bóng đá nói riêng có ý nghĩa rất lớn góp phần hình thành các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung cho học sinh (HS). Bên cạnh đó, thông qua việc trang bị kiến thức về sức khoẻ, quản lý sức khỏe và rèn luyện, giáo dục thể chất giúp HS hình thành và phát triển năng lực thể chất và văn hoá thể chất, ý thức trách nhiệm đối với sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng; biết lựa chọn môn thể thao phù hợp với năng lực vận động của bản thân để luyện tập; biết thích ứng với các điều kiện sống, lạc quan và chia sẻ với mọi người; có cuộc sống khoẻ mạnh về thể lực và tinh thần: chuẩn bị cho các em những kiến thức cơ bản tối cần thiết giúp các em hòa nhập cộng đồng và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội.
Mặt khác, thông qua hình thức câu lạc bộ thể thao, HS được chọn nội dung hoạt động thể thao phù hợp với nguyện vọng của mình và khả năng đáp ứng của nhà trường. Các em được tiếp tục phát triển kỹ năng chăm sóc sức khoẻ và vệ sinh thân thể, phát triển về nhận thức và năng khiếu thể thao, giúp những học sinh có năng khiếu thể thao định hướng nghề nghiệp phù hợp. Vào ngày 27/3/1946 Bác Hồ đã viết bài “Sức khoẻ và thể dục” để kêu gọi toàn dân tập thể dục (TD), đó cũng chính là mục tiêu của nền thể dục thể thao (TDTT) nước ta: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng Nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới làm thành công. Mỗi người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi người dân mạnh khoẻ tức làm cho cả nước mạnh khoẻ.
Vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước. Việc đó không tốn kém, không khó khăn gì…Tôi mong đồng bào ai cũng gắng tập thể dục. Tự tôi ngày nào cũng tập.” 1 Thể dục là một biện pháp tích cực, tác động nhiều đến sức khoẻ, nhằm củng cố những kiến thức kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ sở cho HS và rèn luyện thân thể, bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới. Ở học sinh THPT nói chung, tính vui tươi, hồn nhiên, hiếu động là không thể thiếu được trong các em.
Trường học là môi trường thân thiện với các em, với phương châm “Học mà chơi, chơi mà học”. Vì vậy trên nền tảng giáo dục thể chất (GDTC), với những phương pháp sử dụng hợp lý có tác dụng quan trọng đến đối tượng tập luyện, kích thích hay động viên. Với nhiều phương pháp khác nhau, để cho các em có thể tập luyện nâng cao sức khoẻ, phục vụ tốt cho việc học tập. Tuy nhiên trong tình hình chung hiện nay, một số giáo viên và học sinh chưa coi trọng chất lượng của tiết học vận động,đặc biệt là môn Bóng đá.
- Đối với giáo viên: + Không đầu tư vào tiết dạy chung của cả lớp, chỉ cần hằng năm đầu tư huấn luyện đội tuyển (một số em) để tham dự Giải TTHS hoặc HKPĐ…. để có thành tích xếp hạng là được. Như vậy vô hình chung giáo viên chỉ chú trọng đến một số em có năng khiếu. + Không chú trọng đến năng lực của từng học sinh dẫn đến đưa ra các phương pháp và bài tập không phù hợp từ đó mang lại hiệu quả giáo dục chưa cao.
- Đối với học sinh: + Đa số HS xem đây là môn học phụ, đi học là để điểm danh, luyện tập theo kiểu gượng ép, bắt buộc dẫn đến sự chán nản, không muốn học. + Một số học sinh còn ham mê chơi game, lướt facebook… - Do điều kiện cơ sở vật chất (sân bãi, đồ dùng học tập) còn nhiều hạn chế nên sự đánh giá chất lượng tiết dạy chưa đòi hỏi cao. Từ thực tế trên, bản thân là giáo viên giảng dạy môn Bóng đá của Trường THPT Đặng Thúc Hứa và trên cương vị nhóm trưởng chuyên môn ở trường, tôi nghĩ rằng, để giúp học sinh có hứng thú học tập và tập luyện thể dục thể thao,đặc biệt là môn Bóng đá thì giáo viên cần có biện pháp phù hợp, tích cực. Chính vì vậy, trong phạm vi bài viết này, tôi chọn đề tài: “ Phát triển bóng đá cộng đồng ở trường học và địa phương nơi công tác”.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - Đề tài xác định nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc dạy và học môn Bóng đá ở trường THPT Đặng Thúc Hứa và các xã phụ cận trên địa bàn trường đóng. - Trên cương vị là nhóm trưởng chuyên môn tôi muốn phát huy vai trò của GV môn Thể dục trong công tác giảng dạy. Đặc biệt là việc tạo tính tích cực, chủ 2 động, sáng tạo và hứng thú của học sinh trong việc tham gia học tập môn TD,đặc biệt là môn bóng đá tại trường. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU - Vai trò của GV trường THPT Đặng Thúc Hứa trong giảng dạy môn Bóng đá và công tác gây dựng phong trào trên địa phương.
- Học sinh THPT Đặng Thúc Hứa và các lứa tuổi trên địa bàn các Xã Võ Liệt,Thanh Khê,Thanh Chi,Thanh Long,Thanh Hà,Thanh Thủy…. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Phương pháp phân tích, nghiên cứu tài liệu và các văn bản chỉ đạo. - Phương pháp kiểm định thực tế - Phương pháp quan sát sư phạm V. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU Tháng 09/2023 – 4/2024.
ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU Trường THPT Đặng Thúc Hứa,các Xã:Thanh Chi,Võ Liệt,Thanh Hà,Thanh Thủy,Thanh Long…. PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG 3 I. CƠ SỞ LÝ LUẬN Trong Điều 2 Nghị định 11/2015/NĐ-CP, Quy định về vị trí, mục tiêu giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trong nhà trường: Giáo dục thể chất trong nhà trường là nội dung giáo dục, môn học bắt buộc, thuộc chương trình giáo dục của các cấp học và trình độ đào tạo, nhằm trang bị cho trẻ em, học sinh, sinh viên các kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, hình thành thói quen luyện tập thể dục, thể thao để nâng cao sức khỏe, phát triển thể lực, tầm vóc, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện. Hoạt động thể thao trong nhà trường là hoạt động tự nguyện của học sinh, sinh viên, được tổ chức theo phương thức ngoại khóa, câu lạc bộ thể dục, thể thao, nhóm, cá nhân phù hợp với sở thích, giới tính, lứa tuổi và sức khỏe, nhằm hoàn thiện các kỹ năng vận động, hỗ trợ thực hiện mục tiêu giáo dục thể chất thông qua các hình thức luyện tập, thi đấu thể thao, tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên thực hiện quyền vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếu thể thao; phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, tài năng thể thao.
Công văn số 3833/BGDĐT-GDTC ngày 23/8/2023 của Bộ GDĐT về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục thể chất và y tế trường học năm học 2023- 2024, có ghi cần tổ chức thực hiện hiệu quả chương trình môn học GDTC, đảm bảo thời lượng, phù hợp về nội dung, hình thức. Đổi mới phương pháp theo hướng phát triển năng lực HSSV, tạo sự hứng thú, yêu thích của HSSV đối với GDTC. Dựa vào hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ trọng tâm môn Thể dục năm học 2023-2024 (Kèm theo Công văn số 2561/SGDĐT-GDTrH ngày 09 tháng 9 năm 2023 của Sở GDĐT về việc Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDTrH năm học 2023-2024 của Sở GDĐT Nghệ An). Nêu rõ về 2 vấn đề dạy học chính khóa và công tác ngoại khóa và tổ chức HKPĐ Bên cạnh đó, hiện nay Bộ Giáo dục đang triển khai quyết liệt và sáng tạo Chương trình hành động của Chính phủ về đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục, đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 29 của Trung ương Đảng.
Trên cơ sở các văn bản chỉ đạo, thành phố và sở Giáo dục cũng đưa ra những chương trình hành động cụ thể. Ngay từ đầu năm học, giữa giáo viên và nhà trường đã kí cam kết về việc thực hiện đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục. Có thể nói, việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục đang được các cấp, các ngành quan tâm và đặc biệt là giáo viên, chúng ta phải tích cực thực hiện theo chỉ đạo để đem lại kết quả tốt nhất. Đổi mới căn bản, toàn nền giáo dục đi đôi với việc đổi mới phương pháp, hình thức dạy học nhằm tạo cho học sinh thói quen làm việc tự giác, chủ động, biết tự đánh giá kết quả học tập của mình, của bạn, “chuyển người học thành chủ thể trung tâm của quá 4 trình học”; đồng thời giúp các em có được niềm vui, niềm tin trong học tập và biết vận dụng kiến thức mới trong bài học vào thực tế đời sống.
Qua những kênh thông tin đại chúng, bản thân tôi cũng rất tâm đắc với lời phát biểu của nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ “Nhiệm vụ quan trọng của chúng ta bây giờ là tập hợp các nguồn lực để tạo được một số chuyển biến tích cực, có tính đột phá trong giáo dục, nhờ đó tạo được niềm tin. Khi xã hội có niềm tin thì công cuộc đổi mới giáo dục và đào tào sẽ thuận lợi. Những người trong ngành phải nhận thức rõ trách nhiệm và thống nhất quan điểm, quyết liệt hành động và tự tin vào sự thành công của sự nghiệp đổi mới. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ cần phải làm ngay của ngành”.
Lời phát biểu đó có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của nền giáo dục nước nhà. Còn riêng đối với mỗi giáo viên đứng lớp, nếu chúng ta có tâm huyết với nghề, biết vận dụng linh hoạt các phương pháp, hình thức dạy học,…thì sẽ tạo được niềm tin, niềm hứng thú cho học sinh; qua đó góp phần đem lại sự thành công của mỗi tiết học. Có thể nói rằng, đổi mới phương pháp, hình thức dạy học gắn liền với việc tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập. Hứng thú là một thuộc tính tâm lí - nhân cách của con người.
Hứng thú có vai trò rất quan trọng trong học tập và làm việc, không có việc gì người ta không làm được dưới ảnh hưởng của hứng thú.