Giải Pháp Nâng Cao Phòng Chống Tác Hại Thuốc Lá Điện Tử tại THPT Diễn Châu 5

SKKN Diễn Châu 5: Giải pháp phòng chống tác hại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hiệu quả tại trường THPT. Đề xuất kinh nghiệm cấp tỉnh.

• Tác giả: Phan Thị Thu Hương
• Trường học: Trường THPT Diễn Châu 5
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
• Đề tài: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại trường THPT Diễn Châu 5
• Loại tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Diễn Châu

Mục lục chi tiết

• PHẦN I. Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Đối tƣợng nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phƣơng pháp nghiên cứu
• NỘI DUNG ĐỀ TÀI
• 1. Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng
• 1.1.1. Khái niệm thuốc lá điện tử
• 1.1.2. Khái niệm thuốc lá nung nóng
• 1.2. Tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng
• 1.2.1. Tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng/làm nóng với người sử dụng trực tiếp
• 1.2.2. Tác hại của thuốc lá mới đối với người hút thuốc thụ động
• 1.2.3. Một số tác hại khác
• 1.3. Nguyên nhân dẫn đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng xâm nhập vào môi trƣờng học đƣờng hiện nay
• 1.4. Các căn cứ để triển khai thực hiện việc phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hiện nay
• 1.5. Những dấu nhận biết HS sử dụng thuốc lá nói chung và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nói riêng
• 1.6. Vai trò của việc phòng, chống tác hại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng học đƣờng hiện nay
• 1.7. Cơ sở thực tiễn
• 1.7.1. Xuất phát từ thực trạng kinh tế, đời sống xã hội địa bàn trƣờng đóng
• 1.7.2. Xuất phát từ thực trạng hiểu biết của học sinh về cách phòng, chống tác hại của thuốc lá nói chung và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nói riêng
• 1.7.3. Xuất phát từ thực trạng về hành vi, lối sống, sức khỏe, chất lƣợng học tập của học sinh hiện nay
• 1.7.4. Xuất phát từ thực trạng giáo dục, tuyên truyền về phòng, chống tác hại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hiện nay
• 2. Chƣơng II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC PHÒNG, CHỐNG TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ, THUỐC LÁ NUNG NÓNG TẠI TRƢỜNG THPT DIỄN CHÂU 5
• 2.1. Những thuận lợi, khó khăn trƣớc khi áp dụng đề tài
• 2.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại trƣờng THPT Diễn Châu 5
• 2.2.1. Các giải pháp chung
• 2.2.2. Các giải pháp cụ thể
• 3. Chƣơng III. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 3.1. Số liệu thực nghiệm và kết quả so sánh
• 3.1.1. Về phía GV
• 3.1.2. Về phía HS
• 3.2. Kết quả so sánh trƣớc và sau khi áp dụng giải pháp
• 3.3. Kết quả đạt đƣợc
• 3.4. Phạm vi áp dụng của đề tài
• 3.5. Mức độ vận dụng
• 3.6. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi các giải pháp đề xuất
• 3.7. Những đóng góp của đề tài
• 3.8. Một số kiến nghị, đề xuất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC KẾT QUẢ KHẢO SÁT BẢNG

Tóm tắt

I. Giải mã hiểm họa Tác hại của thuốc lá điện tử ở THPT

Thực trạng sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ Việt Nam đang gia tăng ở mức báo động. Theo điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ học sinh từ 13-17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử đã tăng từ 2,6% năm 2019 lên 3,5% vào năm 2022. Con số này cho thấy một xu hướng đáng lo ngại, khi các sản phẩm vape, pod len lỏi vào môi trường học đường dưới vỏ bọc sành điệu, hiện đại và những lời quảng cáo sai lệch về sự vô hại. Nhiều học sinh bị thu hút bởi hương vị đa dạng và thiết kế bắt mắt, coi đây là cách để thể hiện “cái Tôi” mà không nhận thức đầy đủ về những nguy cơ tiềm ẩn. Sự thiếu hiểu biết này chính là cái bẫy nguy hiểm nhất, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Các sản phẩm này không chỉ chứa nicotine, một chất gây nghiện mạnh, mà còn ẩn chứa hàng ngàn hóa chất độc hại khác. Việc nhận diện và hiểu rõ các tác hại của thuốc lá điện tử là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất trong mọi chiến lược phòng chống thuốc lá điện tử ở THPT.

1.1. Ảnh hưởng sức khỏe thể chất Từ bệnh phổi đến ung thư

Nicotine trong thuốc lá điện tử là một chất gây nghiện mạnh, tác động trực tiếp đến sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên, vốn chưa hoàn thiện. Sử dụng lâu dài dẫn đến tình trạng nghiện nicotine ở thanh thiếu niên, gây suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung. Nguy hiểm hơn, hơi aerosol từ vape chứa các hóa chất độc hại như diacetyl, có thể gây ra bệnh “phổi bỏng ngô” – một dạng tổn thương phổi không thể phục hồi. WHO cũng cảnh báo về các kim loại nặng như chì, niken và các hợp chất carbonyl độc hại trong tinh dầu vape độc hại, làm tăng nguy cơ bệnh phổi từ vape và các bệnh ung thư. Ngoài ra, các thiết bị này còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ pin, gây ra những chấn thương nghiêm trọng cho người sử dụng, như các trường hợp đã được ghi nhận tại Hoa Kỳ. Những tác động này không chỉ ảnh hưởng trước mắt mà còn để lại di chứng sức khỏe lâu dài.

1.2. Tác động tâm lý và nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội

Việc hút pod ở tuổi vị thành niên không chỉ gây hại về thể chất mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần. Nicotine có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng lo âu và trầm cảm. Khi đã nghiện, học sinh dễ trở nên cáu gắt, căng thẳng nếu không được đáp ứng nhu cầu. Đáng báo động hơn là nguy cơ thuốc lá điện tử trở thành cửa ngõ dẫn đến các tệ nạn xã hội khác. Theo ghi nhận từ Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai, đã có nhiều trường hợp pha trộn ma túy và các chất gây nghiện khác vào dung dịch vape. Điều này khiến việc phát hiện và kiểm soát trở nên vô cùng khó khăn, đẩy học sinh vào con đường nghiện ngập và các hành vi vi phạm pháp luật, làm ảnh hưởng đến an ninh trường học và trật tự xã hội.

1.3. Gánh nặng kinh tế và những hệ lụy tới môi trường

Sử dụng thuốc lá điện tử còn tạo ra một gánh nặng kinh tế không nhỏ cho chính học sinh và gia đình. Chi phí mua thiết bị, tinh dầu và các phụ kiện liên quan là một khoản tiền đáng kể, có thể dẫn đến các hành vi tiêu cực khác để có tiền. Về lâu dài, chi phí y tế để điều trị các bệnh liên quan đến thuốc lá là vô cùng tốn kém. Bên cạnh đó, rác thải từ thuốc lá điện tử, đặc biệt là các thiết bị dùng một lần, đang trở thành một vấn đề môi trường mới. Pin, nhựa, và các linh kiện điện tử chứa nhiều chất độc hại, nếu không được xử lý đúng cách sẽ gây ô nhiễm đất và nguồn nước. Việc xây dựng một cộng đồng không khói thuốc không chỉ bảo vệ sức khỏe con người mà còn là hành động thiết thực bảo vệ môi trường sống.

II. Top 5 phương pháp tuyên truyền phòng chống vape học đường

Để đối phó với vấn nạn vape học đường, công tác truyền thông và giáo dục nhận thức đóng vai trò tiên quyết. Tuy nhiên, các phương pháp truyền thống như thuyết trình một chiều thường tỏ ra kém hiệu quả với lứa tuổi học sinh năng động. Cần có những cách tiếp cận sáng tạo, hấp dẫn và đặt học sinh vào vị trí trung tâm. Sáng kiến kinh nghiệm từ trường THPT Diễn Châu 5 cho thấy, việc đa dạng hóa các hình thức truyền thông là chìa khóa để nâng cao hiệu quả. Các hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo ra một môi trường để học sinh chủ động tham gia, bày tỏ quan điểm và lan tỏa thông điệp tích cực. Dưới đây là các biện pháp ngăn chặn vape thông qua công tác tuyên truyền phòng chống vape đã được áp dụng thành công, giúp thay đổi nhận thức và hành vi của học sinh một cách rõ rệt.

2.1. Tuyên truyền qua sinh hoạt chào cờ và hoạt động ngoại khóa

Thay vì những buổi chào cờ đơn điệu, nhà trường có thể lồng ghép các chủ đề về phòng chống thuốc lá điện tử một cách sinh động. Ví dụ, tổ chức các cuộc thi vẽ tranh với chủ đề “Trường học không khói thuốc”, sau đó triển lãm các tác phẩm đoạt giải. Bên cạnh đó, các hoạt động ngoại khóa có thể được sân khấu hóa thông qua các tiểu phẩm, kịch, hoặc các làn điệu dân ca mang thông điệp ý nghĩa. Cách làm này không chỉ thu hút sự chú ý mà còn giúp các thông điệp về sức khỏe học đường được truyền tải một cách nhẹ nhàng, dễ tiếp thu và ghi nhớ lâu hơn trong tâm trí học sinh.

2.2. Tổ chức đối thoại chuyên đề và các cuộc thi sáng tạo

Tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp giữa học sinh và các chuyên gia y tế, chuyên gia tâm lý là một giải pháp hiệu quả. Trong các buổi này, học sinh có thể đặt câu hỏi và nhận được câu trả lời xác đáng về những thắc mắc của mình. Ngoài ra, việc phát động các cuộc thi sáng tạo như làm video, thiết kế infographic, hoặc xây dựng các bài trình chiếu (slide) về tác hại của vape sẽ khuyến khích học sinh tự tìm hiểu và trở thành những tuyên truyền viên tích cực. Các sản phẩm này sau đó có thể được sử dụng làm tài liệu truyền thông chính thức trong nhà trường, tạo ra sự lan tỏa mạnh mẽ từ chính các em.

2.3. Tận dụng truyền thanh học đường và hòm thư góp ý

Hệ thống truyền thanh vào giờ giải lao là một kênh thông tin trực tiếp và hiệu quả. Nhà trường có thể phát các bản tin ngắn, các câu chuyện cảnh báo về tác hại của thuốc lá điện tử. Đồng thời, mô hình hòm thư góp ý “Những điều em muốn nói” là một kênh bí mật và an toàn để học sinh phản ánh các trường hợp sử dụng vape trong trường hoặc chia sẻ những khó khăn tâm lý của bản thân. Việc này không chỉ giúp nhà trường nắm bắt tình hình kịp thời để can thiệp sớm mà còn thể hiện sự quan tâm, lắng nghe đối với học sinh.

III. Hướng dẫn xây dựng lá chắn phòng chống thuốc lá điện tử

Phòng chống thuốc lá điện tử không chỉ dừng lại ở các hoạt động tuyên truyền bề nổi mà cần xây dựng một “lá chắn” vững chắc, đa tầng lớp. Lá chắn này được tạo nên từ sự kết hợp chặt chẽ của ba nhân tố cốt lõi: gia đình, nhà trường và các hoạt động giáo dục chuyên sâu. Mỗi nhân tố đóng một vai trò không thể thiếu, tạo thành một mạng lưới bảo vệ toàn diện cho học sinh. Khi vai trò của gia đình và nhà trường được phát huy tối đa, kết hợp với các chương trình giáo dục kỹ năng và tâm lý được lồng ghép một cách bài bản, hiệu quả của công tác phòng chống sẽ được nâng lên một tầm cao mới. Đây là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và nhất quán từ tất cả các bên liên quan để bảo vệ thế hệ trẻ trước những cám dỗ nguy hại.

3.1. Tăng cường vai trò của gia đình và giáo viên chủ nhiệm

Gia đình là pháo đài đầu tiên. Phụ huynh cần được trang bị kiến thức để nhận biết các dấu hiệu con em sử dụng thuốc lá điện tử và hiểu rõ tác hại của chúng. Nhà trường cần tổ chức các buổi họp phụ huynh chuyên đề, phát tờ rơi và thường xuyên liên lạc qua các kênh như nhóm Zalo. Về phía nhà trường, giáo viên chủ nhiệm là người gần gũi nhất, có thể giám sát và nắm bắt tâm tư học sinh. Việc cho học sinh ký cam kết không sử dụng vape ngay từ đầu năm học và thường xuyên nhắc nhở trong các giờ sinh hoạt lớp là biện pháp cần thiết để xây dựng ý thức tuân thủ quy định về thuốc lá điện tử trong môi trường học đường.

3.2. Lồng ghép nội dung phòng chống vape vào môn học chính

Việc tích hợp kiến thức phòng chống thuốc lá điện tử vào các môn học chính khóa là một cách tiếp cận thông minh và bền vững. Trong môn Sinh học, giáo viên có thể phân tích sâu về tác động của nicotine và các hóa chất lên hệ hô hấp, hệ thần kinh. Trong môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật, học sinh được tìm hiểu về các quy định pháp luật liên quan và chế tài xử phạt. Môn Ngữ văn có thể tổ chức các buổi tranh biện về chủ đề này. Cách làm này giúp kiến thức được củng cố một cách tự nhiên, không gây nhàm chán và gắn liền với thực tiễn, giúp học sinh hình thành kỹ năng từ chối và ứng xử phù hợp.

3.3. Xây dựng mạng lưới tư vấn tâm lý học đường chuyên sâu

Nhiều học sinh tìm đến vape do áp lực, căng thẳng hoặc các vấn đề tâm lý khác. Do đó, một hệ thống tư vấn tâm lý học đường mạnh là yếu tố không thể thiếu. Phòng tư vấn cần là nơi an toàn, bảo mật để học sinh có thể chia sẻ khó khăn. Các chuyên gia tư vấn có thể tổ chức các buổi tham vấn nhóm hoặc cá nhân để hỗ trợ học sinh giải quyết các vấn đề gốc rễ, trang bị kỹ năng sống và kỹ năng đối phó với căng thẳng. Đây là giải pháp mang tính chiều sâu, giúp các em tìm ra lối thoát lành mạnh thay vì tìm đến các chất gây nghiện, từ đó hỗ trợ hiệu quả việc cai thuốc lá điện tử cho học sinh.

IV. Mô hình thành công Phòng chống thuốc lá điện tử hiệu quả

Lý thuyết và giải pháp chỉ thực sự có giá trị khi được chứng minh bằng kết quả thực tiễn. Mô hình được triển khai tại trường THPT Diễn Châu 5 là một minh chứng rõ nét cho hiệu quả của một chiến lược phòng chống thuốc lá điện tử toàn diện và đồng bộ. Bằng cách áp dụng một loạt các giải pháp từ truyền thông sáng tạo, lồng ghép giáo dục đến tăng cường phối hợp đa phương, nhà trường đã tạo ra một sự chuyển biến tích cực và có thể đo lường được. Việc phân tích số liệu khảo sát trước và sau khi triển khai các giải pháp cho thấy sự thay đổi vượt bậc trong nhận thức và thái độ của cả giáo viên và học sinh, khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các phương pháp đã đề ra.

4.1. Phân tích thực trạng và những thách thức ban đầu

Trước khi áp dụng các giải pháp mới, khảo sát tại trường THPT Diễn Châu 5 cho thấy nhiều hạn chế. Cụ thể, có tới 76,7% giáo viên cho rằng việc phối hợp với các lực lượng xã hội chưa hiệu quả (Bảng 2a). Về phía học sinh, hơn 55% cảm thấy nội dung tuyên truyền chưa phù hợp với lứa tuổi (Bảng 5a), và có đến 79,2% cho rằng các hoạt động chưa hỗ trợ rèn luyện kỹ năng sống (Bảng 7a). Những con số này phản ánh một thực tế chung ở nhiều trường học: các chương trình phòng chống còn mang tính hình thức, chưa đi vào chiều sâu và chưa thực sự chạm đến được tâm lý của học sinh.

4.2. Kết quả thực nghiệm Chuyển biến tích cực từ các giải pháp

Sau một thời gian áp dụng các giải pháp tổng thể, kết quả khảo sát lần hai đã cho thấy sự thay đổi ngoạn mục. Tỷ lệ giáo viên đồng tình với việc nhà trường có biện pháp xử lý hiệu quả tăng từ 53,3% lên 96,7% (Bảng 1b). Tỷ lệ học sinh đánh giá cao hiệu quả của các buổi nói chuyện chuyên đề, hoạt động ngoại khóa tăng vọt từ 36,7% lên 98,3% (Bảng 6b). Đặc biệt, có đến 99,2% học sinh nhận thấy các hoạt động giúp rèn luyện sức khỏe thể chất và tinh thần (Bảng 7b), tăng từ mức chỉ 9,2% trước đó. Những kết quả này khẳng định rằng khi có chiến lược đúng đắn và sự đầu tư nghiêm túc, vấn nạn vape học đường hoàn toàn có thể được kiểm soát hiệu quả.

V. Hướng đi tương lai Xây dựng cộng đồng không khói thuốc

Cuộc chiến phòng chống thuốc lá điện tử ở THPT là một hành trình dài hơi, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Thành công tại một mô hình đơn lẻ cần được nhân rộng và hoàn thiện để tạo ra một môi trường học đường an toàn trên cả nước. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là ngăn chặn học sinh sử dụng vape, mà là xây dựng một thế hệ trẻ có đầy đủ kiến thức, bản lĩnh và kỹ năng để tự bảo vệ mình trước mọi cám dỗ. Điều này cần một tầm nhìn chiến lược, sự cam kết mạnh mẽ từ các cấp quản lý và sự phối hợp nhịp nhàng giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể kiến tạo một cộng đồng không khói thuốc thực sự bền vững.

5.1. Đề xuất hoàn thiện chính sách và tăng cường kiểm tra

Cần có những quy định về thuốc lá điện tử rõ ràng và nghiêm khắc hơn, đặc biệt là các chế tài xử phạt đối với hành vi mua bán, tàng trữ và sử dụng trong trường học. Công tác thanh tra, kiểm tra cần được thực hiện thường xuyên và đột xuất, không chỉ trong khuôn viên trường mà còn ở các khu vực xung quanh. Đồng thời, cần bổ sung các tiêu chí về phòng chống tác hại thuốc lá vào quy chế thi đua, khen thưởng cho cả giáo viên và học sinh. Việc này sẽ tạo ra động lực và áp lực cần thiết để tất cả các thành viên trong nhà trường thực hiện nghiêm túc các quy định đã đề ra.

5.2. Hướng tới xây dựng văn hóa học đường không khói thuốc

Quan trọng hơn cả các quy định là việc xây dựng một nền văn hóa học đường lành mạnh. Điều này có nghĩa là tạo ra một môi trường mà ở đó, việc nói “không” với thuốc lá điện tử được coi là một hành động tích cực và đáng tự hào. Các hoạt động xây dựng đội ngũ học sinh nòng cốt, các câu lạc bộ “Sức khỏe và Đời sống” cần được khuyến khích. Khi chính học sinh trở thành những đại sứ lan tỏa thông điệp, hiệu quả sẽ bền vững hơn rất nhiều. Mục tiêu là để mỗi học sinh không chỉ tự giác tuân thủ mà còn sẵn sàng lên tiếng bảo vệ bạn bè và môi trường học tập chung, góp phần xây dựng sức khỏe học đường một cách toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC PHÒNG, CHỐNG TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ, THUỐC LÁ NUNG NÓNG TẠI TRƢỜNG THPT DIỄN CHÂU 5 Lĩnh vực: Quản lí GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƢỜNG THPT DIỄN CHÂU 5 ----------  --------- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC PHÒNG, CHỐNG TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ, THUỐC LÁ NUNG NÓNG TẠI TRƢỜNG THPT DIỄN CHÂU 5 Lĩnh vực: Quản lí Nhóm tác giả thực hiện: Phan Thị Thu Hƣơng - Trƣờng THPT Diễn Châu 5 SĐT: [phone] Email: [e-mail] Nguyễn Văn Thọ - Trƣờng THPT Diễn Châu 5 SĐT: [phone] Email: [e-mail] Hoàng Lý Đông - Trƣờng THPT Diễn Châu 5 SĐT: [phone] Email: [e-mail] Diễn Châu, tháng 04/2024 MỤC LỤC Trang PHẦN I. Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. NỘI DUNG ĐỀ TÀI. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.

Khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Nguyên nhân dẫn đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng xâm nhập vào môi trƣờng học đƣờng hiện nay. Các căn cứ để triển khai thực hiện việc phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hiện nay.

Những dấu nhận biết HS sử dụng thuốc lá nói chung và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nói riêng. Vai trò của việc phòng, chống tác hại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng học đƣờng hiện nay. Cơ sở thực tiễn. Xuất phát từ thực trạng kinh tế, đời sống xã hội địa bàn trƣờng đóng.

Xuất phát từ thực trạng hiểu biết của học sinh về cách phòng, chống tác hại của thuốc lá nói chung và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nói riêng. Xuất phát từ thực trạng về hành vi, lối sống, sức khỏe, chất lƣợng học tập của học sinh hiện nay. Xuất phát từ thực trạng giáo dục, tuyên truyền về phòng, chống tác hại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hiện nay. 11 Chƣơng II.

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC PHÒNG, CHỐNG TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ, THUỐC LÁ NUNG NÓNG TẠI TRƢỜNG THPT DIỄN CHÂU 5. Những thuận lợi, khó khăn trƣớc khi áp dụng đề tài. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại trƣờng THPT Diễn Châu 5. Các giải pháp chung.

Các giải pháp cụ thể. 24 Chƣơng III. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM. Số liệu thực nghiệm và kết quả so sánh.

Về phía GV. Về phía HS. Kết quả so sánh trƣớc và sau khi áp dụng giải pháp. Kết quả đạt đƣợc.

Phạm vi áp dụng của đề tài. Mức độ vận dụng. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi các giải pháp đề xuất. Những đóng góp của đề tài.

Một số kiến nghị, đề xuất. 50 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 52 PHỤ LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TT TỪ VIẾT TẮT NGHĨA CỦA TỪ VIẾT TẮT 1 WHO Tổ chức Y tế thế giới 2 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo 3 THPT Trung học phổ thông 4 TNXH Tệ nạn Xã hội 5 GVCN Giáo viên chủ nhiệm 6 GV Giáo viên 7 HS Học sinh 8 BGH Ban giám hiệu 9 CBGV Cán bộ giáo viên 10 CSVC Cơ sở vật chất 11 BTC Ban tổ chức 12 BGK Ban giám khảo 13 HĐNK Hoạt động ngoại khóa 14 BCH Ban chấp hành 15 CB Cán bộ 16 NV Nhân viên DANH MỤC KẾT QUẢ KHẢO SÁT BẢNG Trang Kết quả khảo sát bảng 1a:. 12 Kết quả khảo sát bảng 2a:.

12 Kết quả khảo sát bảng 3a:. 13 Kết quả khảo sát bảng 4a:. 14 Kết quả khảo sát bảng 5a:. 15 Kết quả khảo sát bảng 6a:.

16 Kết quả khảo sát bảng 7a:. 17 Kết quả khảo sát bảng 1b:. 38 Kết quả khảo sát bảng 2b:. 39 Kết quả khảo sát bảng 3b:.

40 Kết quả khảo sát bảng 4b:. 40 Kết quả khảo sát bảng 5b:. 41 Kết quả khảo sát bảng 6b:. 42 Kết quả khảo sát bảng 7b:.

Lý do chọn đề tài Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định đổi mới mục tiêu giáo dục là: “Đào tạo con người theo hướng có đạo đức, kỷ luật, kỷ cương, ý thức trách nhiệm công dân, xã hội; có kỹ năng sống, kỹ năng làm việc, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, công nghệ số, tư duy sáng tạo và hội nhập quốc tế (công dân toàn cầu)”. Trong thực tế hiện nay, chúng ta đang đƣợc sống, đƣợc học tập trong một thế giới mở, hội nhập và năng động, đƣợc hƣởng rất nhiều những tiện ích, những mặt tích cực của một xã hội hiện đại và phát triển. Tuy nhiên, xã hội nói chung và môi trƣờng học đƣờng nói riêng cũng đang phải đối mặt với rất nhiều những mặt tiêu cực, những áp lực và những thách thức mới. Một trong những hiểm họa nghiêm trọng đối với lứa tuổi học đƣờng hiện nay chính là “Thuốc lá điện tử”, “Thuốc lá nung nóng”.

Theo các tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gây nghiện, ảnh hƣởng phát triển não bộ của trẻ em và thanh thiếu niên; nguy hiểm hơn nó làm tăng nguy cơ bắt đầu sử dụng thuốc lá điếu truyền thống. Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gây ra các bệnh cấp và mãn tính nguy hiểm nhƣ tổn thƣơng phổi cấp tính, viêm phổi,…Nặng hơn là nguy cơ cao gây ung thƣ do kim loại nặng và các hợp chất carbonyl độc hại có trong khói thuốc. Hút thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối và xơ vữa động mạch, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Ngoài ra, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng còn có nguy cơ chấn thƣơng nghiêm trọng do nổ pin.

Đã có những trƣờng hợp tử vong do cháy, nổ thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đƣợc ghi nhận. “Thuốc lá điện tử”, “Thuốc lá nung nóng” đƣợc ví nhƣ kẻ giết ngƣời thầm lặng, là cảm bẫy hƣơng vị khi đánh trúng vào tâm lý thích thể hiện cái “Tôi” của tuổi học sinh. Sự mới lạ ấy đã và đang đƣợc học sinh đón nhận với thái độ hiếu kỳ, tò mò, thích khám phá mà không cần quan tâm đến những tác hại, hậu quả khôn lƣờng. Hiện nay, ở Việt Nam, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong giới trẻ đang gia tăng nhanh chóng.

Năm 2015 tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng mới chỉ là 0,2% thì đến năm 2019, điều tra sức khoẻ học sinh toàn cầu của WHO tại 21 tỉnh, thành phố của Việt Nam cho thấy có đến 2,6% học sinh trong độ tuổi từ 13 - 17 hút thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, năm 2022 tỉ lệ này là 3,5% và chắc chắn rằng con số này sẽ tăng hơn nữa trong thời gian tới. Trƣớc thực trạng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang xâm nhập vào các trƣờng học trên cả nƣớc, ảnh hƣởng xấu tới hành vi, thói quen, lối sống của học sinh, đồng thời gây ra các hậu quả trƣớc mắt và lâu dài về sức khỏe, kinh tế - xã hội. Bên cạnh việc triển khai nhiều cuộc vận động, phong trào thi đua trong các nhà trƣờng nhƣ: Cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã phối hợp với Bộ Y tế chỉ đạo các Sở 1 GD&ĐT, các cơ sở giáo dục tăng cƣờng kiểm tra, ngăn ngừa sử dụng các sản phẩm thuốc lá, bao gồm thuốc lá thế hệ mới, xây dựng môi trƣờng không khói thuốc; tăng cƣờng tuyên truyền, phổ biến tác hại của việc sử dụng thuốc lá tới học sinh các cấp; thƣờng xuyên kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các trƣờng hợp mua, bán, sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha tại các cơ sở giáo dục.

Có nhiều văn bản đã đƣợc ban hành để chỉ đạo thực hiện nhƣ: Chỉ thị số 6036/CT - BGDĐT ngày 17 tháng 12 năm 2014 “về việc tăng cường thực hiện phòng, chống tác hại của thuốc lá và lạm dụng đồ uống có cồn trong ngành giáo dục”, Công văn số 2127/BGDĐT - GDTC ngày 24 tháng 05 năm 2021 “về việc tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và hưởng ứng Tuần lễ quốc gia không thuốc lá”, Quyết định số 1751/QĐ - BGDĐT ngày 22 tháng 06 năm 2022 “về việc phê duyệt tài liệu hướng dẫn truyền thông về phòng, ngừa thuốc lá mới cho học sinh phổ thông”, Công văn số 1375/BGDĐT - GDTC ngày 03 tháng 04 năm 2023 “về việc phổ biến tài liệu truyền thông, giáo dục phòng, chống tác hại của thuốc lá mới”. Mặc dù vậy, sự “mới lạ” với thiết kế đa dạng, hình dáng bắt mắt, hƣơng thơm hấp dẫn, cùng những lời quảng cáo “không gây hại”, “văn hóa hút thuốc lành mạnh”, “sành điệu”…đã đánh trúng tâm lý thể hiện cái “Tôi” của tuổi mới lớn. Bên cạnh đó, sự phối hợp quản lý của các cấp chính quyền trong toàn xã hội đang chƣa thực sự chặt chẽ. Công tác giáo dục “làm người”, giáo dục đạo đức, hành vi, thói quen, lối sống đối với học sinh trong các nhà trƣờng vẫn còn chƣa đƣợc một số giáo viên quan tâm đúng mức.

Sự phối hợp giữa đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, các đoàn thể nhà trƣờng và phụ huynh chƣa thực sự hiệu quả, chƣa đồng bộ, gắn kết. Vì vậy, việc học sinh sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong các nhà trƣờng hiện nay thực sự đang là vấn đề đáng báo động. Xuất phát từ những tìm tòi, nghiên cứu, điều tra trên chúng tôi mạnh dạn đúc rút, tổng hợp nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại trường THPT Diễn Châu 5”. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở phân tích lí luận và tình hình thực tiễn, đề tài chúng tôi nghiên cứu và triển khai nhằm các mục đích: - Triển khai thực hiện một số giải pháp trong việc phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại trƣờng THPT Diễn Châu 5.