Tổng quan về giáo trình

English File Pre-intermediate Teacher’s Book (Ấn bản lần thứ ba - Third Edition) là tài liệu hướng dẫn sư phạm thuộc bộ giáo trình giảng dạy tiếng Anh tổng quát do Nhà xuất bản Đại học Oxford (Oxford University Press) phát hành. Tác phẩm được biên soạn bởi nhóm tác giả Christina Latham-Koenig, Clive Oxenden, Paul Seligson cùng các cộng sự chuyên môn Anna Lowy, Rachel Godfrey, Beatriz Martín García và Kate Mellersh (ISBN Sách giáo viên: 978 0 19 459825 5; Đĩa CD-ROM kiểm tra và đánh giá: 978 0 19 459808 8).

Trong hệ thống đào tạo đại học và cao đẳng, giáo trình được xếp ở bậc Tiền Trung cấp (tương đương bậc B1 sơ cấp theo Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung Châu Âu - CEFR), phục vụ các học phần tiếng Anh tổng quát tiếp nối trình độ Elementary (A2).

Mục tiêu học tập của tài liệu tập trung vào việc chuẩn hóa hệ thống kiến thức ngôn ngữ nền tảng và phát triển năng lực tiếp nhận, sản sinh ngôn ngữ độc lập. Cụ thể, giáo trình hướng đến:

  • Chuẩn hóa trật tự từ, hệ thống các thì cơ bản và nâng cao (quá khứ tiếp diễn, hiện tại hoàn thành, câu điều kiện, thể bị động, câu gián tiếp).
  • Mở rộng vốn từ vựng học thuật và đời sống có tần suất xuất hiện cao.
  • Hoàn thiện năng lực phát âm thông qua việc nhận diện ký hiệu ngữ âm quốc tế, quy tắc biến đổi âm vị, trọng âm từ và ngữ điệu câu.
  • Phát triển kỹ năng giao tiếp thực hành trong các tình huống xã hội và công việc cơ bản.

Cấu trúc giáo trình gồm 12 Files bài học (File 1 đến File 12), phân tách thành các bài học A, B, C và tích hợp định kỳ các bài học chức năng Practical English cùng phần ôn tập Revise & Check sau mỗi 2 File. Cách tiếp cận của giáo trình tuân thủ mô hình tích hợp đồng vị ba trụ cột: Ngữ pháp (Grammar), Từ vựng (Vocabulary) và Ngữ âm (Pronunciation) - gọi tắt là mô hình G-V-P.

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc 12 bài học lớn của giáo trình được phân bổ theo tiến trình nâng cấp độ phức tạp của ngôn ngữ:

  • File 1 (Nhận diện bản thân và môi trường xung quanh): Bài 1A Where are you from? tập trung vào trật tự từ trong câu hỏi thông qua cấu trúc trợ động từ (ASI/QUASI); Bài 1B Charlotte’s choice củng cố thì hiện tại đơn, hệ thống từ vựng mô tả ngoại hình, tính cách và quy tắc phát âm đuôi -s/-es; Bài 1C Mr and Mrs Clark and Percy phân tích thì hiện tại tiếp diễn qua tác phẩm hội họa của David Hockney và hệ thống âm vị /ə/ và /ɜː/.
  • File 2 (Tự sự và chuỗi sự kiện quá khứ): Bài 2A Right place, wrong person hệ thống hóa quá khứ đơn (động từ quy tắc và bất quy tắc); Bài 2B The story behind the photo phân tích quá khứ tiếp diễn và giới từ chỉ địa điểm/thời gian (at, in, on); Bài 2C One dark October evening giảng dạy các từ chỉ trình tự thời gian (time sequencers) và liên từ.
  • File 3 (Kế hoạch tương lai và kỹ năng diễn ngôn): Bài 3A Plans and dreams phân định cấu trúc be going to giữa kế hoạch có chủ đích và dự đoán thực tế; Bài 3B Let’s meet again giảng dạy thì hiện tại tiếp diễn biểu đạt lịch trình tương lai cố định và động từ đi cùng giới từ (arrive in / arrive at); Bài 3C What’s the word? phát triển mệnh đề quan hệ xác định (defining relative clauses) sử dụng who, which, where.
  • File 4 & File 5 (Trải nghiệm, so sánh và định lượng): File 4 khai thác thì hiện tại hoàn thành với các trạng từ yet, just, already (Bài 4A) và phân biệt với quá khứ đơn (Bài 4B), đại từ bất định (something, anything, nothing ở Bài 4C). File 5 tập trung vào cấu trúc so sánh hơn/bằng (comparatives, as...as ở Bài 5A), so sánh nhất kết hợp hiện tại hoàn thành (Bài 5B) và hệ thống lượng từ too, not enough (Bài 5C).
  • File 7, 8 & 9 (Cấu trúc giả định, điều kiện và động từ nguyên mẫu): File 7 chuẩn hóa cách sử dụng động từ nguyên mẫu có to (uses of the infinitive with to) và danh động từ gerund (Bài 7A, 7B) cùng động từ chỉ nghĩa vụ (have to, must ở Bài 7C). File 8 và 9 cung cấp câu điều kiện loại 1 (Bài 8B: if + present, will + infinitive) và câu điều kiện loại 2 (Bài 9A: if + past, would + infinitive), kết hợp hiện tại hoàn thành đi kèm for và since (Bài 9B).
  • File 10, 11 & 12 (Cấu trúc chuyển giao và hoàn thiện): File 10 giảng dạy thể bị động (passive verbs ở Bài 10A) và thói quen trong quá khứ (used to ở Bài 10B). File 11 và 12 hoàn thiện hệ thống động từ cụm (phrasal verbs ở Bài 11B), quá khứ hoàn thành (past perfect ở Bài 12A), câu gián tiếp (reported speech ở Bài 12B) và câu hỏi không dùng trợ động từ (questions without auxiliaries ở Bài 12C).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

  • Lý thuyết ngữ pháp quy chuẩn: Giáo trình xây dựng hệ thống quy tắc vận hành ngôn ngữ có tính cấu trúc: công thức ghi nhớ trật tự câu hỏi ASI (Auxiliary + Subject + Infinitive) và QUASI (Question word + Auxiliary + Subject + Infinitive); phân định chức năng giữa hành động tạm thời (Present Continuous) và hành động mang tính quy luật (Present Simple); các nguyên tắc cấu tạo câu phức với mệnh đề quan hệ và mệnh đề điều kiện.
  • Hệ thống ký hiệu và âm vị học: Dựa trên bảng ký hiệu âm học quốc tế tại phần Sound Bank, tài liệu thiết lập nguyên tắc phân loại phụ âm hữu thanh (voiced) và vô thanh (unvoiced) để xác định quy tắc phát âm âm cuối -s/-es thành /s/, /z/ hoặc /ɪz/; quy chuẩn hóa nguyên âm dài (có ký hiệu hai chấm như /iː/, /uː/, /ɑː/, /ɜː/) và nguyên âm ngắn unstressed /ə/.

Kỹ năng phát triển

  • Năng lực diễn giải (Paraphrasing): Rèn luyện kỹ thuật giải thích khái niệm khi gặp rào cản từ vựng thông qua các cấu trúc định nghĩa (It’s somebody who..., It’s something which..., It’s somewhere where...).
  • Năng lực phân tích và suy đoán nghĩa theo ngữ cảnh: Kỹ năng nhận diện nghĩa từ mới trong các văn bản đọc hiểu thông qua liên kết ngữ cảnh và phân loại từ loại (danh từ chuyển đổi thành động từ, từ ghép, từ mượn).
  • Năng lực giao tiếp thực nghiệm: Kỹ năng xử lý tình huống giao tiếp đời sống thông qua module Practical English (xử lý sự cố tại khách sạn, gọi món tại nhà hàng, trao đổi tại quầy thuốc, hỏi phương tiện đi lại).

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng Phương pháp Giảng dạy Ngôn ngữ Giao tiếp (Communicative Language Teaching - CLT), trong đó việc tiếp thu cấu trúc ngữ pháp và từ vựng luôn gắn liền với mục đích sử dụng trong ngữ cảnh thực tế.

                           ┌───────────────────────────────┐
                           │      Mô hình tích hợp G-V-P   │
                           └───────────────┬───────────────┘
                                           │
         ┌─────────────────────────────────┼─────────────────────────────────┐
         │                                 │                                 │
         ▼                                 ▼                                 ▼
┌─────────────────┐               ┌─────────────────┐               ┌─────────────────┐
│ Grammar Bank    │               │ Vocabulary Bank │               │ Sound Bank      │
│ Quy tắc & Bài   │               │ Từ vựng tần     │               │ Nhận diện âm vị,│
│ tập ứng dụng    │               │ suất cao & Audio│               │ quy tắc phát âm │
└────────┬────────┘               └────────┬────────┘               └────────┬────────┘
         │                                 │                                 │
         └─────────────────────────────────┼─────────────────────────────────┘
                                           │
                                           ▼
                           ┌───────────────────────────────┐
                           │     Thực hành Sản sinh        │
                           │  Communicative & Lesson Plans │
                           └───────────────────────────────┘

Kế hoạch bài giảng (Lesson plans) trong Teacher’s Book hướng dẫn giảng viên triển khai bài học theo quy trình:

  1. Khởi động (Optional Lead-in): Hoạt động tương tác dẫn nhập bài học (sử dụng âm nhạc, trò chơi từ vựng như Hangman, hoạt động phỏng vấn nhóm).
  2. Khai thác tư liệu (Presentation): Đọc hiểu hoặc nghe hiểu bài khóa chứa ngữ liệu mục tiêu; phân tích ngữ cảnh để người học tự rút ra quy tắc.
  3. Luyện tập có kiểm soát (Controlled Practice): Sử dụng Grammar Bank và Vocabulary Bank ở cuối sách để giải bài tập, đối chiếu đáp án.
  4. Luyện tập tự do (Freer Practice / Production): Ứng dụng ngân hàng hoạt động sao chụp (Photocopiable activities) với hơn 100 trang tài liệu phân loại thành 4 nhóm:
    • Grammar activity masters: Phiếu bài tập củng cố cấu trúc ngữ pháp từng bài.
    • Communicative activity masters: Hoạt động giao tiếp theo cặp/nhóm (ghép thẻ thông tin, đóng vai, phỏng vấn chéo).
    • Vocabulary activity masters: Phiếu mở rộng và kiểm tra vốn từ theo chủ đề.
    • Song activity masters: Hoạt động khai thác ngôn ngữ qua 12 ca khúc có bản quyền.

Tài liệu cung cấp các chỉ dẫn phân hóa năng lực người học:

  • Extra support: Hướng dẫn điều chỉnh bài tập cho người học tiếp thu chậm (cung cấp gợi ý câu hỏi, đọc trước kịch bản nghe).
  • Extra challenge: Gợi ý mở rộng câu hỏi phân tích và giao tiếp cho người học khá giỏi.
  • Extra idea: Đề xuất các hoạt động tương tác bổ trợ ngoài khung giáo trình.

Hệ thống đánh giá bao gồm phần Revise & Check sau mỗi 2 File và bộ công cụ Test and Assessment CD-ROM cung cấp các bài kiểm tra đầu vào (Entry Tests), kiểm tra nhanh từng bài (Quick Tests), kiểm tra sau mỗi File (End-of-File Tests), kiểm tra tiến độ (Progress Tests) và kiểm tra kết thúc khóa học (End-of-course Tests) với hai phiên bản đề A và B.

Điểm nổi bật và cập nhật

  • Tư liệu học thuật thực tế (Authentic texts and contexts): Nội dung đọc hiểu và nghe hiểu được phỏng tác từ báo chí, tạp chí, ấn bản truyền thông và các tình huống đời thực (như bài viết về hệ thống dịch vụ tại các sân bay Osaka, Munich, Seoul, Zurich tại Bài 3A; phân tích bức tranh Mr and Mrs Clark and Percy của danh họa David Hockney tại Bài 1C).
  • Cấu trúc Practical English có cốt truyện liên kết: Xây dựng chuỗi tình huống giao tiếp theo video/audio với hai nhân vật xuyên suốt (Jenny và Rob), phân định rõ rệt giữa hai phân hệ ngôn ngữ: You hear (ngôn ngữ tiếp nhận để hiểu) và You say (ngôn ngữ sản sinh để giao tiếp), kết hợp các cụm từ đàm thoại xã hội thông dụng (Social English).
  • Hệ thống âm nhạc học thuật có bản quyền: Giáo trình tích hợp 12 bài hát được cấp phép bản quyền chính thức từ các đơn vị xuất bản âm nhạc (Jobete Music, EMI Music Publishing, Warner/Chappell Music, Queen Music Ltd) như:
    • Ugly (Dallas Austin / Sugababes)
    • Blue As Your Eyes (Roy Stride / Scouting For Girls)
    • This Is The Life (Amy Macdonald)
    • If You Love Somebody, Set Them Free (Sting / Gordon M Sumner)
    • Nobody Does It Better (Carole Sager & Marvin Hamlisch)
    • Don't Stop Me Now (Freddie Mercury / Queen)
    • The Final Countdown (Joey Tempest / Europe)
    • ABC (The Jackson 5)
    • I Heard It Through The Grapevine (Barrett Strong & Norman Whitfield)
  • Tích hợp giải pháp công nghệ:
    • Ứng dụng di động Say It: English Pronunciation hỗ trợ nhận diện và luyện tập nguyên âm, phụ âm, trọng âm từ qua ghi âm và phân tích biểu đồ dạng sóng.
    • Phần mềm Classroom Presentation Tool hỗ trợ giảng viên trình chiếu sách tương tác, phát trực tiếp âm thanh/video và hiển thị đáp án tại lớp.
    • Tài nguyên số Student's Site và Teacher's Site cung cấp file dữ liệu nghe, video và bài tập trực tuyến.

Đối tượng sử dụng giáo trình

  • Sinh viên đại học và cao đẳng: Sinh viên năm thứ nhất hoặc năm thứ hai theo học các học phần Tiếng Anh căn bản, Tiếng Anh không chuyên hoặc Tiếng Anh chuẩn đầu ra giai đoạn 1 (tương đương chuẩn B1 sơ cấp).
  • Yêu cầu điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần đạt trình độ Tiếng Anh Sơ cấp (Elementary / A2), có khả năng đọc hiểu các cấu trúc câu đơn giản, nắm được thì hiện tại đơn, quá khứ đơn ở mức cơ bản và nhận biết được bảng chữ cái cùng các số đếm.
  • Giảng viên và cán bộ giảng dạy: Giảng viên đại học, cao đẳng và giáo viên trung tâm ngoại ngữ sử dụng sách để thiết lập giáo án chi tiết, khai thác ngân hàng bài tập sao chụp (photocopiables), tổ chức hoạt động tương tác theo cặp/nhóm và quản lý hệ thống bài kiểm tra đánh giá theo định dạng A/B.
  • Người tự học và tra cứu: Người học có thể sử dụng hệ thống tra cứu lý thuyết độc lập tại Grammar Bank, Vocabulary Bank, Sound Bank ở cuối sách kết hợp với các bài tập có đáp án trong sách bài tập Workbook with key.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế cho người học tiếng Anh ở trình độ Tiền Trung cấp (Pre-intermediate - tương đương chuẩn B1 sơ cấp hoặc A2+ theo khung CEFR) và giảng viên cần tài liệu giảng dạy có cấu trúc bài giảng tích hợp.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần hoàn thành chương trình trình độ Sơ cấp (Elementary / A2), nắm vững các mẫu câu giao tiếp cơ bản, thì hiện tại đơn và hệ thống từ vựng về gia đình, nghề nghiệp, hoạt động thường ngày.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu khác là gì?

Giáo trình thiết lập sự cân bằng đồng vị giữa ba yếu tố Ngữ pháp - Từ vựng - Ngữ âm (G-V-P) trong từng bài học, kết hợp hệ thống biểu tượng âm thanh (sound pictures), bài tập thực hành giao tiếp sao chụp phong phú và các bài học chức năng Practical English có cốt truyện thực tế.

4. Làm sao để tự học hiệu quả với tài liệu này?

Người học tự học nên thực hiện theo quy trình: nghiên cứu nội dung bài học chính, tra cứu và làm bài tập tại Grammar Bank và Vocabulary Bank, luyện nghe và phát âm qua Student's Site hoặc ứng dụng Say It, làm bài tập trong sách Workbook, và tự đánh giá năng lực qua các bài Revise & Check.

5. Bộ giáo trình có các tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Hệ thống tài liệu đi kèm bao gồm:

  • Sách học sinh (Student's Book) và Sách bài tập (Workbook có hoặc không kèm đáp án).
  • Đĩa CD âm thanh lớp học (Class Audio CDs) và đĩa hình Class DVD.
  • Đĩa phần mềm khảo thí Test and Assessment CD-ROM.
  • Ứng dụng di động Say It: English Pronunciation app.
  • Sách điện tử tương tác (Student’s Book and Workbook e-books) trên nền tảng Oxford Learner’s Bookshelf.

Kết luận

English File Pre-intermediate Teacher’s Book (Third Edition) là tài liệu sư phạm hoàn chỉnh về cấu trúc và phương pháp, cung cấp hướng dẫn giảng dạy chi tiết cho chương trình tiếng Anh trình độ Tiền Trung cấp.

Lộ trình đào tạo được tổ chức khoa học qua 12 Files bài học, đan xen 6 trạm ôn tập đánh giá Revise & Check và 6 bài thực hành ngôn ngữ chức năng Practical English. Hệ thống tài nguyên sư phạm gồm kế hoạch bài giảng phân hóa trình độ, ngân hàng đề kiểm tra đa dạng trên CD-ROM và kho tài liệu sao chụp photocopiable activities đáp ứng đầy đủ yêu cầu triển khai giảng dạy học phần tiếng Anh tại các cơ sở giáo dục đại học.