Rủi ro trong vận tải chặng cuối: Thực trạng và giải pháp tại Nhất Tín Logistics – chi nhánh Huế

Khóa luận rủi ro trong vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics chi nhánh Huế - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Huỳnh Thị Khánh Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quang Phục
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Logistics và quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Rủi ro trong vận tải chặng cuối: Thực trạng và giải pháp tại Nhất Tín Logistics – chi nhánh Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan rủi ro vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics Huế

Vận tải chặng cuối đóng vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng thương mại điện tử hiện nay. Đây là giai đoạn trực tiếp đưa bưu phẩm đến tay người tiêu dùng. Tại Thừa Thiên Huế, Nhất Tín Logistics giữ vị thế quan trọng trong dịch vụ giao nhận bưu chính. Đơn vị này xử lý khối lượng hàng hóa lớn mỗi ngày. Tuy nhiên, chặng giao hàng cuối cùng luôn tiềm ẩn nhiều thách thức phức tạp. Chi phí cho chặng này thường chiếm tỷ trọng cao trong toàn bộ chi phí vận chuyển. Đặc thù đô thị Huế với nhiều ngõ hẻm và điều kiện thời tiết khắc nghiệt tạo ra rào cản lớn. Mưa lũ kéo dài vào mùa đông thường gây ngập úng diện rộng. Việc quy hoạch giao thông cổ kính cũng làm giảm tốc độ di chuyển của bưu tá. Nếu không quản trị tốt, rủi ro giao hàng sẽ gia tăng nhanh chóng. Sự cố phát sinh trực tiếp kéo giảm uy tín thương hiệu. Nhất Tín Logistics chi nhánh Huế cần nhận diện rõ các nguy cơ tiềm ẩn này. Quản lý chủ động giúp tối ưu chi phí và nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm vận tải chặng cuối

Vận tải chặng cuối là khâu vận chuyển hàng hóa từ trung tâm điều phối đến điểm nhận hàng của người tiêu dùng. Đây là mắt xích tốn kém nhất trong toàn bộ chuỗi cung ứng logistics. Chi phí của khâu này có thể chiếm hơn năm mươi phần trăm tổng cước vận chuyển. Đặc điểm cốt lõi của dịch vụ là tính phân tán cao. Bưu tá phải giao hàng đến nhiều địa chỉ riêng lẻ trong thời gian ngắn. Khối lượng mỗi đơn hàng thường nhỏ lẻ nhưng tần suất giao lại rất dày đặc. Nhu cầu giao nhanh ngày càng tăng cao từ người mua. Do đó, áp lực điều phối xe cộ và nhân sự trở nên vô cùng căng thẳng. Bất kỳ sai sót nhỏ nào cũng dẫn đến gián đoạn quy trình.

1.2. Môi trường hoạt động của Nhất Tín tại Huế

Nhất Tín Logistics chi nhánh Huế hoạt động trong môi trường địa lý đặc thù. Thành phố Huế có mật độ dân cư tập trung tại các khu phố cổ và vùng ven sông Hương. Hạ tầng giao thông nhiều nơi có lòng đường hẹp và nhiều kiệt hẻm sâu. Xe tải giao hàng gặp khó khăn khi tiếp cận tận nhà khách hàng. Thêm vào đó, thời tiết miền Trung phân hóa rõ rệt thành hai mùa khô và mưa. Mùa mưa thường đi kèm ngập lụt cục bộ khiến lộ trình vận chuyển bị chia cắt. Nhân viên giao hàng phải đối mặt với nguy cơ ẩm ướt hàng hóa. Chi nhánh cũng chịu sự cạnh tranh gay gắt từ nhiều đối thủ lớn như Viettel Post hay EMS. Để giữ vững thị phần, công ty phải duy trì tỷ lệ giao đúng hạn rất nghiêm ngặt.

II. Phân tích rủi ro vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics Huế

Thực tế vận hành tại Nhất Tín Logistics chi nhánh Huế ghi nhận nhiều nhóm rủi ro điển hình. Dữ liệu thực tế cho thấy sự cố xảy ra liên tục trong tháng cao điểm. Trước hết là tình trạng thiếu hụt nhân viên giao hàng cục bộ. Tần suất xảy ra sự cố này ở mức cao với mức độ nghiêm trọng đáng kể. Khi thiếu hụt bưu tá, đơn hàng bị dồn ứ tại kho trung chuyển. Lực lượng tài xế còn lại phải tăng tải vượt mức cho phép. Tình trạng này khiến bưu phẩm bị trễ hẹn và tỷ lệ hư hỏng bưu kiện tăng lên. Bên cạnh đó, hành vi khách hàng tạo ra rủi ro không nhỏ. Hiện tượng khách hàng không nhận hàng diễn ra trung bình năm mươi lần mỗi tháng. Tỷ lệ này chiếm hơn mười bốn phần trăm tổng số sự cố phát sinh. Hàng hóa bị từ chối buộc doanh nghiệp phải xử lý quy trình chuyển hoàn phức tạp. Chi phí lưu kho và vận chuyển hai chiều phát sinh ngoài dự toán ban đầu. Dòng tiền thu hộ COD cũng bị ứ đọng kéo dài. Rủi ro sai lệch địa chỉ cũng xuất hiện với tần suất sáu mươi lần mỗi tháng. Sai sót này gây lãng phí thời gian và nhiên liệu di chuyển của bưu tá.

2.1. Rủi ro nội bộ từ nhân sự và vận hành kho

Rủi ro nội bộ bắt nguồn từ biến động nhân sự và quy trình xử lý tại kho bãi. Nhất Tín Huế thường thiếu hụt tài xế vào các dịp lễ tết và đợt khuyến mãi lớn. Nhân sự giao hàng mới tuyển dụng chưa nắm vững các cung đường phức tạp tại địa phương. Năng lực định vị vị trí kém dẫn đến giao trễ đơn hàng. Ngoài ra, việc đóng gói và phân loại tại bưu cục trung gian còn thiếu chuẩn hóa. Nhân viên bốc xếp thiếu cẩn trọng dễ làm móp méo kiện hàng. Các mặt hàng dễ vỡ hoặc linh kiện điện tử chịu tổn thất nặng nề nhất. Quy trình bàn giao giữa thủ kho và tài xế đôi khi thiếu kiểm soát chặt chẽ. Hệ thống quản trị nội bộ chưa đưa ra cảnh báo sớm về các nguy cơ này.

2.2. Rủi ro từ khách hàng và yếu tố môi trường

Rủi ro ngoại cảnh mang tính khách quan và khó lường trước. Người nhận hàng tại Huế thường thay đổi thời gian hoặc địa điểm nhận vào phút chót. Tình trạng khách hàng không nghe máy hay từ chối nhận bưu kiện diễn ra phổ biến. Điều này làm gia tăng tỷ lệ đơn hàng không phát thành công. Bên cạnh đó, mạng lưới địa chỉ tại các khu dân cư mới chưa được số hóa đồng bộ. Thông tin người gửi cung cấp thường sai lệch số nhà hoặc tên đường. Yếu tố tự nhiên cũng ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ phát hàng. Mùa mưa kéo dài kèm ngập úng các tuyến đường thấp trũng như ven sông Hương. Hạ tầng giao thông tắc nghẽn làm tê liệt xe máy giao hàng. Hàng hóa đối mặt nguy cơ ẩm ướt cao.

III. Giải pháp hạn chế rủi ro vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Huế

Nhất Tín Logistics chi nhánh Huế cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để kiểm soát rủi ro. Trước tiên, việc ứng dụng công nghệ số là yêu cầu sống còn. Doanh nghiệp cần trang bị phần mềm định tuyến thông minh cho đội ngũ bưu tá. Thuật toán tự động tìm kiếm lộ trình ngắn nhất và tránh các điểm ngập úng. Đồng thời, công ty cần nâng cấp tính năng thông báo trạng thái đơn hàng qua ứng dụng di động. Khách hàng chủ động theo dõi vị trí kiện hàng theo thời gian thực. Việc này giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng khách vắng mặt hoặc sai địa chỉ. Bên cạnh công nghệ, việc tái cấu trúc nhân sự đóng vai trò then chốt. Chi nhánh cần xây dựng đội ngũ cộng tác viên dự phòng cho mùa cao điểm. Cơ chế thưởng phạt minh bạch giúp nâng cao tinh thần trách nhiệm của tài xế. Ngoài ra, quy trình bảo quản hàng hóa cần được thắt chặt. Doanh nghiệp phải trang bị bạt chống nước và thùng cách nhiệt chuyên dụng cho xe máy. Quy chuẩn đóng gói nghiêm ngặt hạn chế tối đa nguy cơ móp méo hay đổ vỡ bưu kiện.

3.1. Ứng dụng công nghệ tối ưu hóa lộ trình

Công nghệ tối ưu hóa lộ trình là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn giao hàng. Nhất Tín Huế cần tích hợp hệ thống định vị GPS tiên tiến trên từng phương tiện. Hệ thống bản đồ số giúp nhận diện địa chỉ kiệt hẻm chính xác hơn. Thuật toán tự động phân chia bưu kiện theo từng cụm dân cư cụ thể. Điều này giúp rút ngắn quãng đường di chuyển và giảm tiêu hao nhiên liệu. Chi nhánh cũng nên phát triển hệ thống gửi tin nhắn xác nhận tự động trước chuyến phát. Khách hàng nhận được khung giờ dự kiến và có thể xác nhận trực tiếp qua điện thoại. Khi có sự cố đột xuất, hệ thống lập tức thông báo đường vòng cho tài xế. Chi phí vận hành nhờ vậy được cắt giảm đáng kể.

3.2. Nâng cao chất lượng đội ngũ giao hàng

Đội ngũ nhân sự trực tiếp định hình chất lượng dịch vụ vận tải chặng cuối. Doanh nghiệp cần định kỳ tổ chức các khóa tập huấn kỹ năng nghiệp vụ. Bưu tá phải được đào tạo bài bản về giao tiếp khách hàng và giải quyết khiếu nại. Chi nhánh Huế cần thiết lập chính sách hoa hồng lũy tiến hấp dẫn. Việc này khích lệ tài xế nỗ lực hoàn thành các đơn hàng phức tạp. Đồng thời, công ty nên xây dựng mạng lưới cộng tác viên giao hàng linh hoạt. Khi đơn hàng tăng đột biến, nguồn lao động dự phòng sẵn sàng đáp ứng ngay. Biện pháp này giải quyết triệt để bài toán thiếu tài xế mùa cao điểm. Ngoài ra, việc trang bị bảo hộ lao động và phương tiện chuyên dụng bảo đảm an toàn cho tài xế trong mùa mưa bão.

IV. Ứng dụng quản trị rủi ro vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Huế

Quản trị rủi ro trong vận tải chặng cuối là chiến lược sống còn của các công ty giao nhận. Tại Nhất Tín Logistics chi nhánh Huế, việc nhận diện và phân tích rủi ro đóng vai trò quyết định hiệu quả kinh doanh. Những rào cản về hạ tầng giao thông và thời tiết địa phương đòi hỏi sự chuyển đổi linh hoạt. Mô hình quản trị rủi ro hiện đại giúp hạn chế tối đa tỷ lệ phát thất bại. Ứng dụng đồng bộ công nghệ và chuẩn hóa quy trình giúp tối ưu hóa nguồn lực vận hành. Chi phí kho bãi và thất thoát hàng hóa được kéo giảm rõ rệt. Nhờ vậy, dòng tiền thu hộ COD của chi nhánh được giải phóng nhanh chóng hơn. Trải nghiệm dịch vụ của khách hàng tại địa bàn Thừa Thiên Huế cũng cải thiện vượt bậc. Sự hợp tác chặt chẽ giữa khách hàng và đơn vị chuyển phát tạo nên quy trình giao hàng liền mạch. Nhất Tín Logistics có thể nhân rộng mô hình này sang các chi nhánh lân cận tại miền Trung. Đây là nền tảng vững chắc để xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và thích ứng cao trước mọi biến động thị trường.

4.1. Bài học thực tiễn cho doanh nghiệp logistics

Kinh nghiệm từ Nhất Tín Huế mang lại nhiều bài học giá trị cho ngành logistics. Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào mở rộng quy mô kho bãi đơn thuần. Quản lý dữ liệu vận hành phải là ưu tiên hàng đầu. Việc ghi nhận chính xác tần suất và mức độ nghiêm trọng của sự cố giúp đơn vị đưa ra đối sách kịp thời. Bên cạnh đó, tính liên kết giữa bộ phận kho và đội ngũ bưu tá cần được duy trì thông suốt. Dòng thông tin liền mạch giúp ngăn chặn lỗi sai địa chỉ ngay từ khâu điều phối. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về phương án ứng phó thời tiết bảo đảm chuỗi cung ứng không bị đứt gãy. Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng thay vì chỉ xử lý khủng hoảng bị động.

4.2. Khả năng ứng dụng và mở rộng giải pháp

Hệ thống giải pháp quản lý rủi ro tại Nhất Tín Huế có tính ứng dụng rất cao. Mô hình này hoàn toàn có thể nhân rộng tại các tỉnh duyên hải miền Trung như Đà Nẵng hay Quảng Trị. Những khu vực này có sự tương đồng lớn về cấu trúc địa lý và tính chất thời tiết. Các bưu cục vệ tinh có thể áp dụng phần mềm định tuyến thông minh vào điều phối giao hàng. Cơ chế phát triển đội ngũ giao hàng linh hoạt cũng dễ dàng thích ứng với từng địa phương. Việc số hóa toàn bộ lộ trình vận chuyển tạo tiền đề cho tự động hóa logistics. Giải pháp mang lại hiệu quả bền vững về mặt kinh tế lẫn mức độ hài lòng khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Rủi ro trong vận tải chặng cuối: Thực trạng và giải pháp tại Nhất Tín Logistics – chi nhánh Huế" được tác giả Huỳnh Thị Khánh Vân thực hiện năm 2025 dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Quang Phục tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế, thuộc ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng.

Lý do chọn đề tài xuất phát từ bối cảnh kinh tế thị trường cùng sự tăng trưởng của thương mại điện tử, kéo theo xu hướng người tiêu dùng chuyển từ mua sắm trực tiếp sang mua hàng trực tuyến và yêu cầu giao hàng tận nhà. Vận tải chặng cuối (Last-Mile Delivery) là công đoạn chuyển giao trực tiếp đến người tiêu dùng, giữ vai trò quyết định mức độ hài lòng của khách hàng và uy tín của doanh nghiệp chuyển phát. Tuy nhiên, đây cũng là khâu phát sinh nhiều rủi ro tiềm ẩn, gây chậm trễ, thất lạc hàng hóa và gia tăng chi phí vận hành. Tại thị trường Việt Nam, các đơn vị giao nhận như Viettel Post, Giao Hàng Nhanh (GHN), J&T Express tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. Thực tế quá trình thực tập tại Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế cho thấy chi nhánh còn đối mặt với nhiều tồn tại: giao trễ do thiếu nhân lực giờ cao điểm, người nhận vắng mặt, địa chỉ sai sót và phản ánh tiêu cực từ khách hàng.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

• 2.1. Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng rủi ro trong vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế, từ đó đề ra các giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro.
• 2.2. Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa lý luận về vận tải chặng cuối và các rủi ro liên quan trong hoạt động logistics.
  2. Phân tích thực trạng các loại rủi ro phát sinh trong vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế và so sánh đối chuẩn với Viettel Post tại cùng địa bàn.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn nhằm giảm thiểu rủi ro vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các rủi ro phát sinh trong quá trình vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Phát triển Nhất Tín – Chi nhánh Huế (trụ sở tại số 11 đường Trần Cao Vân, phường Vĩnh Ninh, thành phố Huế), đồng thời thu thập dữ liệu tham chiếu và so sánh đối chuẩn với Viettel Post – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp được tổng hợp trong giai đoạn 2021 – 2024. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn và khảo sát thực tế trong thời gian thực tập từ ngày 18/11/2024 đến ngày 09/03/2025 (khảo sát khách hàng thực hiện từ giữa tháng 11/2024 đến giữa tháng 2/2025). Định hướng giải pháp được đề xuất áp dụng đến năm 2026.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tổng hợp cơ sở lý thuyết về vận tải chặng cuối thông qua các định nghĩa học thuật của Yuen và cộng sự (2019), Lindner và cộng sự (2011), cũng như định nghĩa vận hành từ FedEx. Vận tải chặng cuối được xác định là bước vận chuyển hàng hóa cuối cùng từ trung tâm phân phối, trạm trung chuyển hoặc kho hàng đến địa chỉ đích của khách hàng. Rủi ro trong vận tải chặng cuối được phân loại thành 4 nhóm nhân tố chính: rủi ro từ yếu tố con người (nhân viên giao nhận, khách hàng), rủi ro từ môi trường (ùn tắc giao thông, thời tiết ngập úng, quy định địa phương), rủi ro hệ thống và công nghệ (lỗi ứng dụng, sai lệch thuật toán định tuyến, an ninh mạng), và rủi ro liên quan đến hàng hóa (hư hỏng, rơi vỡ, thất lạc).

Bên cạnh đó, văn bản trình bày ba mô hình đánh giá rủi ro trong quản lý vận hành:

1. Mô hình FMEA (Failure Mode and Effects Analysis): Đánh giá rủi ro theo hướng dẫn của AIAG & VDA (2019) dựa trên ba thông số: Mức độ nghiêm trọng (Severity - S), Tần suất xảy ra (Occurrence - O) và Khả năng phát hiện, kiểm soát (Detection - D). Chỉ số ưu tiên rủi ro (Risk Priority Number - RPN) được tính toán theo công thức: $$\text{RPN} = S \times O \times D$$ Thang điểm S, O, D được lượng hóa từ 1 đến 10. Mức độ ảnh hưởng được phân loại thành: Nghiêm trọng (RPN $\ge 100$), Trung bình (RPN từ $40$ đến $99$), và Nhẹ (RPN $< 40$).
2. Mô hình SWOT: Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức đối với dịch vụ giao hàng chặng cuối trong bối cảnh thương mại điện tử.
3. Mô hình Nơ bướm (Bowtie Model): Cấu trúc phân tích trực quan kết nối nguyên nhân phát sinh sự cố, sự kiện trung tâm và hậu quả, kết hợp thiết lập hàng rào phòng ngừa và hàng rào giảm thiểu theo tài liệu của CCPS (2018).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa tiếp cận định tính và định lượng:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo nội bộ giai đoạn 2021 – 2024 của Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế thông qua Phòng Kế toán và Phòng Hành chính (sản lượng, doanh số, tỷ lệ giao thành công); dữ liệu từ cổng thông tin trực tuyến (ntx.vn); thông tin kinh doanh và phản hồi từ Viettel Post; các giáo trình, tạp chí chuyên ngành logistics.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Khảo sát trực tiếp bằng bảng hỏi với cỡ mẫu 630 phiếu hợp lệ (gồm 20 nhân viên giao nhận, kho bãi tại Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế và 610 khách hàng sử dụng dịch vụ vận chuyển tại địa bàn Huế) trong thời gian từ giữa tháng 11/2024 đến giữa tháng 2/2025. Kết hợp phỏng vấn sâu với các tài xế, điều phối viên lâu năm để xác định nguyên nhân cốt lõi gây ra lỗi vận hành.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phân tích mô tả, phương pháp lượng hóa FMEA để xếp hạng mức độ ưu tiên xử lý rủi ro, và phương pháp phân tích so sánh đối chuẩn giữa Nhất Tín Logistics Huế với Viettel Post Huế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn về rủi ro trong vận tải chặng cuối

Chương này làm rõ vị trí của vận tải chặng cuối trong chuỗi cung ứng: khâu chiếm tỷ trọng chi phí cao nhất (có thể chiếm tới 53% tổng chi phí logistics) nhưng cự ly di chuyển ngắn và độ phức tạp vận hành cao. Tác giả phân tích các vai trò cốt lõi bao gồm đảm bảo sự hài lòng của người nhận, mở rộng thị phần, bảo vệ hình ảnh thương hiệu và tối ưu hóa chi phí thông qua hệ thống quản lý vận tải (TMS) cùng định vị toàn cầu (GPS). Chương 1 cũng cập nhật các xu hướng phát triển trên thế giới và tại Việt Nam: dịch vụ giao hàng siêu nhanh trong ngày hoặc trong 2 giờ (mô hình TikiNOW, GrabExpress, DHL Express), ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data), xu hướng phát triển Logistics Xanh (sử dụng xe điện giao hàng như Gojek hợp tác với Selex Motors, trung tâm gom hàng Green Delivery Hub), mô hình tủ khóa thông minh (Shopee Locker, Amazon Locker), giao hàng bằng drone và robot tự hành, cùng mô hình kho phân tán Micro-Fulfillment Centers (MFCs). Tiếp đó, chương nghiên cứu phân loại 4 nhóm rủi ro và tác động dây chuyền của chúng tới chi phí bồi thường, thời gian lưu kho, hiệu suất điều phối và uy tín của các bên tham gia chuỗi cung ứng (nhà bán lẻ, sàn thương mại điện tử, nhà sản xuất). Cuối cùng, tác giả trình bày nguyên lý vận hành của ba mô hình FMEA, SWOT và Bowtie Model.

Chương 2: Thực trạng rủi ro trong vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics – chi nhánh Huế

Chương 2 mô tả quá trình thành lập của Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Phát triển Nhất Tín (thành lập ngày 02/06/2014, hiện có hơn 500 bưu cục tại 63 tỉnh thành). Chi nhánh Huế đặt tại số 11 Trần Cao Vân, phụ trách mạng lưới các bưu cục: Nguyễn Thái Học, An Dương Vương, Mai Thúc Loan, Trần Cao Vân, Bùi Thị Xuân, Hương Trà và trạm kho đường bộ tại Khu công nghiệp Phú Bài. Khóa luận giới thiệu các danh mục dịch vụ (Hỏa tốc - Hẹn giờ, Chuyển phát Nhanh, MES, Tiết kiệm, COD, Cho thuê kho 3PL & Fulfillment) và chính sách giao hàng: dịch vụ thu hộ COD (miễn phí với tiền thu dưới 5.000 VNĐ tại khu vực nội thành, tính phí 0,3% đối với đơn từ 5.000 VNĐ trở lên), tạo đơn qua hotline *1919 hoặc ứng dụng Nhất Tín Express.

Về điều kiện mạng lưới, vận tải chặng cuối tại Huế chịu hạn chế do mật độ đường phố trung tâm hẹp, nhiều tuyến một chiều (tuyến Mai Thúc Loan – Đinh Tiên Hoàng, Bùi Thị Xuân – Nguyễn Sinh Cung, Trần Cao Vân – Nguyễn Huệ), mùa mưa thường gây ngập lụt cục bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến xe máy và xe tải nhẹ.

Dữ liệu khảo sát 610 khách hàng trên địa bàn thành phố Huế phản ánh bức tranh thị phần phân phối dịch vụ chuyển phát:

Đơn vị vận chuyển	Số lượng khách hàng (người)	Thị phần (%)
Viettel Post	337	55%
VNPost	99	16%
GHTK	80	13%
Tự vận chuyển	30	5%
GHN	26	4%
Nhất Tín Logistics	10	2%
Unicar	12	2%
Grab	6	1%
Đơn vị khác	8	2%
Tổng cộng	610	100%

Về kết quả kinh doanh giai đoạn 2021 – 2024 tại Nhất Tín Logistics Huế:

• Năm 2021: Doanh thu thực hiện đạt 104,09% kế hoạch; lợi nhuận thực hiện đạt 712,97% kế hoạch do nhu cầu thị trường phục hồi mạnh sau dịch bệnh.
• Năm 2022: Doanh thu sụt giảm, chỉ đạt 75,05% kế hoạch; lợi nhuận đạt 144,00% kế hoạch trong bối cảnh lạm phát và áp lực cạnh tranh giá cước.
• Năm 2023: Doanh thu đạt 86,83% kế hoạch; lợi nhuận thực hiện đạt 120,84% kế hoạch.
• Năm 2024: Tình hình tài chính đi vào ổn định; doanh thu thực hiện đạt 13.742 triệu đồng (đạt đúng 100% kế hoạch) và tỷ lệ hoàn thành lợi nhuận đạt 100%.

Khảo sát nội bộ từ nhân viên giao nhận ghi nhận tổng số 350 vụ sự cố phát sinh trung bình mỗi tháng trong vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics Huế, với cơ cấu và tần suất cụ thể:

Loại rủi ro	Số lần xảy ra / tháng	Tỷ lệ (%)	Mức độ ảnh hưởng sơ bộ
Giao hàng trễ hẹn	110	31,43%	Trung bình
Sai địa chỉ khách hàng	60	17,14%	Nhẹ
Khách hàng không nhận hàng	50	14,29%	Trung bình
Hư hỏng phương tiện	30	8,57%	Nghiêm trọng
Thiếu nhân viên giao hàng	60	17,14%	Trung bình
Mất hoặc hư hỏng hàng hóa	40	11,43%	Nghiêm trọng
Tổng cộng	350	100,00%	—

Áp dụng phương pháp phân tích FMEA, tác giả xác lập ma trận tính toán chỉ số ưu tiên rủi ro (RPN) đối với 6 dạng sai lỗi:

Loại rủi ro	S (Nghiêm trọng)	O (Tần suất)	D (Phát hiện & Kiểm soát)	RPN	Xếp loại ảnh hưởng
Giao hàng trễ hẹn	5	9	4	180	Nghiêm trọng
Hư hỏng phương tiện	7	5	5	175	Nghiêm trọng
Mất hoặc hư hỏng hàng hoá	8	5	4	160	Nghiêm trọng
Thiếu nhân viên giao hàng	5	6	5	150	Nghiêm trọng
Khách hàng không nhận hàng	4	5	5	100	Nghiêm trọng
Sai địa chỉ khách hàng	3	5	5	75	Trung bình

Chỉ số RPN chỉ ra rằng có tới 5/6 loại rủi ro thuộc nhóm Nghiêm trọng (RPN $\ge 100$). Trong đó, rủi ro Giao hàng trễ hẹn có chỉ số RPN cao nhất (180) do tần suất xuất hiện dày đặc ($O = 9$, 110 lần/tháng). Hư hỏng phương tiện ($RPN = 175$) và Mất hoặc hư hỏng hàng hóa ($RPN = 160$) sở hữu mức độ nghiêm trọng rất cao ($S = 7$ và $S = 8$), trực tiếp gây ngắt quãng chuỗi giao vận và tiêu tốn chi phí bồi thường. Tiếp đó, tác giả đưa vào nội dung phân tích đối chuẩn với Viettel Post Huế nhằm làm rõ bài học kinh nghiệm trong kiểm soát rủi ro mạng lưới bưu chính.

Chương 3: Giải pháp hạn chế rủi ro trong vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics – chi nhánh Huế

Dựa trên kết quả FMEA, Chương 3 định hình các biện pháp can thiệp có tính ứng dụng đến năm 2026, tập trung vào 6 tiểu mục giải pháp:

• 3.1. Giải pháp hạn chế tình trạng giao hàng trễ hẹn: Cải tiến kế hoạch điều phối theo tuyến đường đô thị Huế, tránh các khung giờ ùn tắc tại các trục chính (Hùng Vương, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo), ứng dụng công nghệ giám sát lộ trình thực tế để hỗ trợ shipper.
• 3.2. Giải pháp hạn chế sai sót về địa chỉ giao hàng: Tăng cường xác thực và đối chiếu thông tin địa chỉ trước khi nhân viên xuất kho, xây dựng cơ chế cảnh báo các tuyến đường mới mở hoặc các khu vực thiếu số nhà rõ ràng.
• 3.3. Giải pháp giảm tỷ lệ khách hàng từ chối nhận hàng: Hoàn thiện quy trình gọi điện xác nhận thời gian giao hàng khả dụng của khách, giảm thiểu chi phí lưu kho phát sinh và rút ngắn thời gian xử lý đơn hoàn.
• 3.4. Giải pháp hạn chế tình trạng hư hỏng phương tiện giao hàng: Xây dựng quy chuẩn bảo dưỡng, kiểm tra kỹ thuật định kỳ cho đội phương tiện xe máy và xe tải nhẹ; thiết lập phương án dự phòng điều xe thay thế kịp thời khi xảy ra sự cố kỹ thuật dọc đường.
• 3.5. Giải pháp khắc phục tình trạng thiếu nhân viên giao hàng: Xây dựng cơ chế dự báo sản lượng đơn hàng trong các dịp lễ và mùa cao điểm khuyến mãi thương mại điện tử; thiết lập chính sách tuyển dụng cộng tác viên thời vụ linh hoạt để giảm tải áp lực công việc cho nhân sự chính thức.
• 3.6. Giải pháp hạn chế mất mát và hư hỏng hàng hóa: Chuẩn hóa quy trình bốc xếp, niêm phong kiện hàng tại kho KCN Phú Bài và các bưu cục, nâng cao trách nhiệm vật chất và đào tạo kỹ năng bảo quản đối với các mặt hàng giá trị cao hoặc hàng dễ vỡ.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu thực nghiệm:

• Khóa luận lượng hóa thị phần bưu chính chuyển phát tại thành phố Huế qua mẫu khảo sát 610 khách hàng, xác định Viettel Post dẫn đầu tuyệt đối với 55% thị phần, tiếp theo là VNPost (16%), GHTK (13%), trong khi Nhất Tín Logistics chiếm 2% (cùng mức với Unicar).
• Khóa luận làm rõ bức tranh tài chính của Nhất Tín Logistics Huế giai đoạn 2021 – 2024: doanh thu biến động từ mức hoàn thành vượt kế hoạch năm 2021 (104,09%), sụt giảm xuống 75,05% vào năm 2022, 86,83% vào năm 2023, và phục hồi đạt 100% chỉ tiêu vào năm 2024 với mức doanh thu 13.742 triệu đồng.
• Khóa luận xác định được quy mô 350 sự cố vận hành chặng cuối mỗi tháng tại chi nhánh Huế. Kết quả tính toán FMEA phân hạng thứ tự ưu tiên xử lý rủi ro: Giao trễ hẹn (RPN = 180, chiếm 31,43% tổng sự cố) > Hư hỏng phương tiện (RPN = 175) > Mất hoặc hư hỏng hàng hóa (RPN = 160) > Thiếu nhân viên giao hàng (RPN = 150) > Khách hàng không nhận hàng (RPN = 100) > Sai địa chỉ giao hàng (RPN = 75).

Về giải pháp đề xuất:

• Khóa luận đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp vận hành tương ứng với từng dạng sai lỗi, chú trọng vào chuẩn hóa quy trình điều phối, bảo trì phương tiện định kỳ, tuyển dụng thời vụ mùa cao điểm và kiểm soát đóng gói hàng hóa.

Đóng góp của tác giả:

• Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về rủi ro vận tải chặng cuối và cụ thể hóa việc ứng dụng mô hình định lượng FMEA vào trường hợp nghiên cứu của một doanh nghiệp dịch vụ chuyển phát tại địa bàn đặc thù cấp tỉnh (thành phố Huế).
• Cung cấp dữ liệu thực chứng về thị phần, kết quả kinh doanh và thống kê tần suất sai hỏng thực tế tại Nhất Tín Logistics Huế, làm cơ sở so sánh đối chuẩn với Viettel Post nhằm hỗ trợ công tác quản trị rủi ro vận hành logistics.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Dữ liệu thứ cấp nội bộ của Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế giai đoạn 2021 – 2024 chủ yếu tiếp cận từ Phòng Kế toán và Phòng Hành chính với một số chỉ tiêu nhất định, chưa phản ánh đầy đủ toàn bộ chi phí tài chính chi tiết gắn liền với từng sự cố bồi thường.
• Phạm vi khảo sát sơ cấp tập trung tại địa bàn thành phố Huế và các thị xã phụ cận (Hương Trà, Hương Thủy), chưa mở rộng ra quy mô toàn tỉnh Thừa Thiên Huế hoặc khu vực miền Trung.
• Dữ liệu so sánh với đối thủ cạnh tranh Viettel Post tại Huế chủ yếu dừng lại ở đánh giá sơ bộ dựa trên khảo sát khách hàng và số liệu công khai, chưa tiếp cận được hệ thống dữ liệu vận hành nội bộ đồng cấp.
• Thời gian khảo sát sơ cấp giới hạn trong khoảng 3 tháng thực tập (từ giữa tháng 11/2024 đến giữa tháng 2/2025).

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát và ứng dụng mô hình FMEA sang các chi nhánh lân cận thuộc khu vực miền Trung của Nhất Tín Logistics (như Đà Nẵng, Quảng Trị) để có cơ sở dữ liệu so sánh liên tỉnh.
• Nghiên cứu định lượng sâu hơn mối quan hệ giữa chi phí xử lý rủi ro chặng cuối và biên lợi nhuận ròng của dịch vụ chuyển phát.
• Phân tích tính khả thi của việc đầu tư các mô hình công nghệ mới tại đô thị loại I như Huế, bao gồm hệ thống định tuyến tự động thời gian thực (Dynamic Routing) và mô hình tủ nhận hàng thông minh (Smart Lockers).

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên và giảng viên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Quản trị kinh doanh: Cung cấp phương pháp luận thực tế về việc áp dụng mô hình đánh giá rủi ro FMEA từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực dịch vụ vận tải hàng hóa chặng cuối; cung cấp khung lý thuyết tổng hợp về các mô hình SWOT, Bowtie Model trong logistics.
• Nhà quản lý vận hành tại các doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh: Phần dữ liệu phân tích thực trạng mạng lưới giao nhận nội đô tại thành phố Huế (đặc thù đường phố hẹp, ngập úng mùa mưa, địa chỉ không rõ ràng) và bảng xếp hạng rủi ro FMEA là cơ sở tham khảo để thiết lập quy trình kiểm soát chất lượng và kế hoạch phân bổ nhân sự, phương tiện.
• Người nghiên cứu thị trường giao nhận miền Trung: Cung cấp các số liệu khảo sát thị phần chuyển phát tại Huế năm 2025 với tỷ lệ phân bổ của các thương hiệu Viettel Post, VNPost, GHTK, GHN, Nhất Tín, Unicar và Grab.

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số ưu tiên rủi ro (RPN) của các rủi ro vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics Huế được tính toán như thế nào và rủi ro nào cao nhất?
Chỉ số RPN được tính theo công thức $RPN = S \times O \times D$, với thang điểm từ 1 đến 10 cho từng tiêu chí Nghiêm trọng (S), Tần suất (O) và Khả năng phát hiện (D). Rủi ro Giao hàng trễ hẹn có chỉ số RPN cao nhất đạt 180 điểm ($S=5, O=9, D=4$), tiếp theo là Hư hỏng phương tiện với 175 điểm ($S=7, O=5, D=5$).

2. Thị phần dịch vụ chuyển phát của Nhất Tín Logistics tại thành phố Huế là bao nhiêu theo kết quả khảo sát?
Theo kết quả khảo sát 610 khách hàng tại thành phố Huế được trình bày ở Bảng 2.1, Nhất Tín Logistics chỉ chiếm 2% thị phần (tương ứng 10 khách hàng lựa chọn), xếp sau Viettel Post (55%), VNPost (16%), GHTK (13%), Tự vận chuyển (5%) và GHN (4%).

3. Tình hình doanh thu và lợi nhuận của Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế trong năm 2024 đạt kết quả ra sao?
Trong năm 2024, tình hình kinh doanh của chi nhánh đã đi vào ổn định. Doanh thu thực hiện đạt 13.742 triệu đồng, hoàn thành đúng 100% kế hoạch đề ra, đồng thời tỷ lệ hoàn thành lợi nhuận thực hiện so với kế hoạch cũng đạt 100%.

4. Khóa luận sử dụng cỡ mẫu khảo sát sơ cấp là bao nhiêu và thu thập trong khoảng thời gian nào?
Nghiên cứu đã thu về tổng cộng 630 phiếu khảo sát hợp lệ, bao gồm 20 phiếu từ nhân viên giao nhận, kho bãi tại chi nhánh và 610 phiếu từ khách hàng sử dụng dịch vụ vận chuyển. Dữ liệu được thu thập trong vòng 3 tháng, từ giữa tháng 11 năm 2024 đến giữa tháng 2 năm 2025.

5. Nhất Tín Logistics áp dụng chính sách cước phí thu hộ (COD) đối với đơn hàng chuyển phát như thế nào?
Nhất Tín Logistics miễn phí dịch vụ thu hộ COD đối với các đơn hàng gửi về trung tâm thành phố có số tiền thu hộ dưới 5.000 VNĐ. Đối với các đơn hàng có số tiền thu hộ từ 5.000 VNĐ trở lên, mức phí thu hộ được áp dụng là 0,3% trên tổng số tiền COD cần thu.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Huỳnh Thị Khánh Vân đã phân tích thực trạng hoạt động vận tải chặng cuối tại Nhất Tín Logistics – Chi nhánh Huế giai đoạn 2021 – 2024 thông qua kết hợp dữ liệu thống kê kinh doanh và phương pháp lượng hóa FMEA. Kết quả nghiên cứu xác định giao hàng trễ hẹn và sự cố phương tiện là các rủi ro vận hành nghiêm trọng nhất cần ưu tiên xử lý, trong bối cảnh đơn vị chỉ chiếm 2% thị phần tại địa bàn Huế trước sự cạnh tranh từ Viettel Post. Trên cơ sở đó, hệ thống 6 nhóm giải pháp can thiệp về điều phối, nhân lực và quy trình bảo quản kiện hàng đã được đề xuất có tính khả thi đến năm 2026. Công trình là tài liệu tham khảo cho hoạt động quản trị rủi ro chuỗi cung ứng dịch vụ tại các đô thị miền Trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ RỦI RO TRONG VẬN TẢI CHẶNG CUỐI 1.1 Tổng quan về vận tải chặng cuối (Last – Mile Delivery) 1.1 Khái niệm vận tải chặng cuối Vận tải chặng cuối (Last – Mile Delivery) là giai đoạn cuối cùng trong quá trình vận chuyển hàng hóa. Là quá trình chuyển giao hàng hoá từ trung tâm phân phối, kho hàng, trạm trung chuyển hoặc cửa hàng đến tay người tiêu dùng. [1] Theo nghiên cứu của Yuen và cộng sự (2019), “giao hàng chặng cuối là quá trình vận chuyển cuối cùng, đưa sản phẩm từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng, kết thúc bằng việc sản phẩm được trao trực tiếp cho khách hàng”. [2] Theo nghiên cứu của Lindner và cộng sự (2011), “giao hàng chặng cuối được mô tả như quãng đường cuối cùng của hàng hóa từ trung tâm xử lý đơn hàng đến điểm nhận hàng cuối cùng của người tiêu dùng”.

[3] Theo FedEx, “Giao hàng chặng cuối là bước cuối cùng của quy trình phân phối chuỗi cung ứng – điểm mà tại đó lô hàng đến đích giao hàng cuối cùng. Trong kinh doanh thương mại điện tử, đó có nghĩa là quá trình vận chuyển các gói hàng từ nhà kho đến địa chỉ của khách hàng” .[4] Theo nghiên cứu của Lindner (2011), “giao hàng chặng cuối được mô tả là bước cuối cùng trong quy trình chuyển phát bưu kiện từ điểm chuyển tải đến điểm giao hàng cuối cùng trong chuỗi phân phối – chính là người tiêu dùng”. [5] Tóm lại, vận tải chặng cuối (Last – Mile Delivery) là khâu cuối cùng trong chuỗi cung ứng, chịu trách nhiệm giao hàng trực tiếp đến khách hàng cuối cùng, đóng vai trò quan trọng quyết định sự hài lòng của khách hàng và hiệu quả của quá trình giao hàng.2 Vai trò của vận tải chặng cuối Vận tải chặng cuối là giai đoạn cuối cùng trong chuỗi cung ứng. Đây là một trong những khâu có vai trò quan trọng nhất trong hệ thống logistics, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành của doanh nghiệp cũng như trải nghiệm của khách hàng.

Đảm bảo sự hài lòng của khách hàng Với sự bùng nổ của thương mại điện tử, việc mua sắm online và giao hàng tận SVTH: Huỳnh Thị Khánh Vân 6 Khoá luận cuối khoá GVHD: PGS. Nguyễn Quang Phục nơi là điều phổ biến đối với mọi người. Nắm bắt thời cơ đó, các doanh nghiệp cung cấp về dịch vụ vận tải ngày càng nhiều. Đứng trước nhiều sự lựa chọn, người tiêu dùng không chỉ mong muốn giao hàng nhanh chóng, chính xác và an toàn mà còn yêu cầu giao hàng trong thời gian ngắn với chi phí thấp và giao trong khung giờ phù hợp với nhu cầu của họ.

Dịch vụ vận tải chặng cuối tốt sẽ giúp nâng cao uy tín và xây dựng mối quan hệ vững chắc với khách hàng. Sự hài lòng của khách hàng không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm mà còn từ sự tiện lợi và tính linh hoạt trong việc giao hàng. Nếu đáp ứng được các yêu cầu đó của khách thì sẽ dễ dàng duy trì khách cũ và thu hút được khách hàng mới. Điều này thể hiện vai trò quyết định của vận tải chặng cuối trong việc duy trì sự trung thành của khách hàng.

Tạo cơ hội phát triển thị trường và mô hình kinh doanh mới Mở rộng thị trường và phát triển các mô hình kinh doanh mới là một trong những vai trò lớn của vận tải chặng cuối. Với sự bùng nổ mạnh mẽ của các nền tảng mua sắm trực tuyến như: Shopee, Tiktok Shop, Lazada, Tiki,… vận tải chặng cuối đã trở thành một yếu tố quyết định trong việc cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Muốn tạo ra những lợi thế cạnh tranh lớn khác biệt với những công ty khác, thì việc giao hàng trực tiếp từ kho đến người tiêu dùng mà không cần qua trung gian giúp doanh nghiệp giảm được chi phí vận chuyển. Nhờ đó, sự tiết kiệm thời gian và chi phí sẽ giúp công ty gia tăng lợi nhuận đồng thời phát triển thêm nhiều mô hình kinh doanh mới như giao hàng trong ngày đối với các đơn trong thành phố, các dịch vụ giao hàng tuỳ chỉnh theo yêu cầu của khách.

Bên cạnh đó, vận tải chặng cuối còn giúp các công ty tiếp cận được những khu vực nông thôn và vùng sâu vùng xa, thay vì chỉ giao hàng đến những khu vực thành thị sầm uất như trước. Nhờ vào các phương tiện giao hàng nhỏ và linh hoạt như xe máy, doanh nghiệp có thể mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ mà không gặp phải các vấn đề về chi phí hay khó khăn trong việc tiếp cận các khu vực khó khăn và xa xôi. Xây dựng và bảo vệ hình ảnh thương hiệu Vận tải chặng cuối không chỉ là bước giao hàng đến người tiêu dùng, mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp xây dựng và định hình thương hiệu riêng của mình trong thị trường cung cấp dịch vụ vận tải, tạo dựng lòng tin trong lòng khách hàng. Việc giao hàng đúng thời gian và đảm bảo chất lượng hàng hoá nguyên vẹn là một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp bảo vệ và xây dựng hình ảnh thương hiệu, làm hài lòng khách hàng.

Doanh nghiệp làm tốt điều trên sẽ giúp tăng cường uy tín và tạo ra SVTH: Huỳnh Thị Khánh Vân 7 Khoá luận cuối khoá GVHD: PGS. Nguyễn Quang Phục những đánh giá tích cực, từ đó thu hút thêm được nhiều khách hàng mới. Ngược lại, nếu công ty không đáp ứng được kỳ vọng của khách hàng, chẳng hạn như giao hàng trễ hoặc sản phẩm bị hư hỏng, sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến thương hiệu và giảm lòng tin của khách hàng. Chính vì vậy, việc duy trì chất lượng dịch vụ trong vận tải chặng cuối có ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh và uy tín của công ty.

Bên cạnh đó, đội ngũ chăm sóc khách hàng cần phải xử lý mọi vấn đề nhanh chóng và hiệu quả. Hình ảnh thương hiệu cũng được duy trì qua logo, phương tiện vận chuyển đồng nhất với nhau, giúp khách hàng dễ dàng nhận diện. Mọi sự cố phát sinh cần phải giải quyết nhanh chóng và làm hài lòng khách hàng để giữ vững lòng tin và bảo vệ thương hiệu. Tối ưu hoá chi phí và hiệu quả chuỗi cung ứng Vận tải chặng cuối đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả toàn bộ chuỗi cung ứng.

Mặc dù chặng cuối chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng quá trình vận chuyển, nhưng chính giai đoạn này lại quyết định khá nhiều đến chi phí và hiệu quả hoạt động của cả hệ thống. Một trong những cách giúp giảm chi phí trong vận tải chặng cuối chính là tối ưu hóa lộ trình giao hàng. Các công ty hiện nay có thể sử dụng các phần mềm quản lý vận tải (TMS) và công nghệ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) để lập kế hoạch lộ trình giao hàng sao cho tiết kiệm thời gian và chi phí nhất. Chẳng hạn, thay vì cứ phải đi theo một lộ trình cố định, các công cụ này sẽ phân tích dữ liệu để tìm ra các tuyến đường tối ưu nhất, giảm thiểu việc phải quay lại hoặc đi vòng vo, từ đó giúp tiết kiệm nhiên liệu và thời gian.

Thêm vào đó, nếu có tắc nghẽn giao thông, phần mềm sẽ tự động điều chỉnh lộ trình để giảm thiểu ảnh hưởng. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ theo dõi và phân tích dữ liệu cũng giúp các công ty có thể nắm bắt được thông tin về tình trạng giao hàng trong thời gian thực. Điều này cho phép điều chỉnh các kế hoạch vận chuyển ngay khi phát hiện vấn đề, chẳng hạn như giao hàng trễ hoặc gặp sự cố trên đường. Từ đó, doanh nghiệp có thể cải thiện hiệu quả, giảm thiểu chi phí phát sinh và cung cấp dịch vụ giao hàng đúng hẹn cho khách hàng.

Như vậy, tối ưu hóa vận tải chặng cuối giúp tiết kiệm chi phí vận chuyển, giúp nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng, cải thiện tốc độ giao hàng, từ đó nâng cao sự hài SVTH: Huỳnh Thị Khánh Vân 8 Khoá luận cuối khoá GVHD: PGS. Nguyễn Quang Phục lòng của khách hàng và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững. Việc áp dụng các công nghệ mới vào quy trình vận chuyển là một xu hướng quan trọng giúp các công ty duy trì sự cạnh tranh trong thị trường hiện đại. Vận tải chặng cuối là mắt xích quan trọng trong dịch vụ vận tải, giai đoạn này quyết định tốc độ, chi phí và sự hài lòng của khách hàng.

Các doanh nghiệp cần áp dụng công nghệ và các mô hình vận hành linh hoạt để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí và tăng lợi thế cạnh tranh trong thị trường.3 Đặc điểm của vận tải chặng cuối Vận tải chặng cuối là khâu quan trọng và phức tạp trong chuỗi cung ứng, nơi hàng hóa từ kho hoặc trung tâm phân phối cuối cùng được giao trực tiếp tới tay người tiêu dùng. Dưới đây là những đặc điểm nổi bật của vận tải chặng cuối: Chi phí cao nhưng quảng đường ngắn Mặc dù vận chuyển trong chặng cuối chỉ kéo dài một khoảng cách ngắn nhưng đây lại là phần tốn kém và phức tạp nhất trong quá trình vận chuyển. Điều này xuất phát từ những yếu tố phát sinh như tắc nghẽn giao thông, chi phí bãi đỗ, và việc sử dụng nhiều phương tiện khác nhau như xe tải nhỏ, xe máy, thậm chí là xe đạp để dễ dàng di chuyển trong khu vực đông đúc. Những yếu tố này làm tăng đáng kể chi phí vận hành của quá trình giao hàng cuối cùng.

Phức tạp trong việc tiếp cận khách hàng Việc giao hàng đến tay người tiêu dùng không phải lúc nào cũng dễ dàng, đặc biệt là khi giao hàng đến khu vực khó tiếp cận như các con hẻm nhỏ, khu dân cư đông đúc hay khu vực vùng sâu vùng xa. Việc này đòi hỏi công ty phải có phương tiện di chuyển linh hoạt để dễ dàng tiếp cận khách hàng, đồng thời khả năng xử lý các tình huống bất ngờ và hiểu rõ về khu vực địa lý nơi giao hàng cũng là điều cần thiết. Giao hàng đúng thời gian Đây là yếu tố quyết định sự hài lòng của khách hàng. Việc giao hàng đúng thời gian và đảm bảo chất lượng hàng hoá nguyên vẹn là nhân tố quyết định lòng tin và sự trung thành của khách hàng.

Người tiêu dùng ngày nay rất kì vọng vào việc giao hàng nhanh hay thậm chí là nhận được hàng trong ngày, chính vì vậy việc tổ chức và quản lý giao hàng chặng cuối là rất quan trọng. Các doanh nghiệp phải đảm bảo rằng thời gian giao hàng đúng hẹn và đúng địa điểm, qua đó củng cố được hình ảnh thương hiệu đáng tin cậy và chuyên nghiệp trong mắt người dùng.