Tình hình quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hoá tại kho của công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát

Khoá luận quản lý rủi ro giao nhận hàng hoá tại kho Công ty Xây Dựng Trường Phát - ĐH Huế

• Tác giả: Văn Thị Nguyệt Hà
• Người hướng dẫn: TS. Tôn Nữ Hải Âu
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics và quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Tình hình quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hoá tại kho của công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lý rủi ro giao nhận hàng hoá ở Công ty Trường Phát

Hoạt động giao nhận hàng hoá đóng vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng. Tại Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát, khâu kho vận điều phối khối lượng lớn thiết bị và nguyên vật liệu nặng. Hàng hoá lưu chuyển liên tục phục vụ các dự án thi công. Do đặc thù ngành xây dựng, quá trình luân chuyển đối mặt với nhiều mối nguy tiềm ẩn. Rủi ro có thể phát sinh từ khâu tiếp nhận, kiểm đếm cho đến vận chuyển và bàn giao hiện trường. Quản lý rủi ro là yêu cầu sống còn đối với doanh nghiệp. Hệ thống quản trị bài bản giúp nhận diện sớm các điểm nghẽn trong quy trình tiếp nhận và phân phối. Việc kiểm soát chặt chẽ làm giảm thiểu tình trạng hư hỏng, thất thoát và chậm trễ thời gian bàn giao. Ngoài ra, công tác này còn bảo vệ uy tín thương hiệu và tăng cường mối liên kết với đối tác xây dựng. Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược ứng phó đồng bộ từ ban quản lý kho đến đội ngũ tài xế. Mọi mắt xích trong chuỗi vận hành đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật an toàn.

1.1. Khái niệm và phạm vi quản lý rủi ro giao nhận

Quản lý rủi ro giao nhận là chuỗi hoạt động nhận diện, đo lường và kiểm soát các tác động bất lợi trong quá trình dịch chuyển vật tư. Tại Công ty Trường Phát, phạm vi quản lý bao gồm toàn bộ quy trình từ khâu nhập kho vật liệu, bảo quản bãi chứa, đến khâu xuất kho chuyển tới công trình. Hàng hoá giao nhận phần lớn là sắt thép thô, xi măng, giàn giáo và trang thiết bị cơ giới nặng. Mọi sự cố phát sinh tại bất kỳ vị trí nào đều có thể làm đứt gãy tiến độ xây dựng. Doanh nghiệp thiết lập các biên bản kiểm soát để theo dõi sát sao từng đơn hàng. Việc giám sát liên tục giúp hạn chế tối đa nguy cơ sai sót hồ sơ chứng từ.

1.2. Vai trò của kho vận trong chuỗi cung ứng vật tư

Kho bãi là trung tâm điều phối và lưu trữ chiến lược của Công ty Xây Dựng Trường Phát. Hoạt động kho vận giữ vai trò bảo đảm nguồn nguyên vật liệu luôn sẵn sàng phục vụ các công trường xây dựng. Nếu hệ thống kho vận gặp sự cố, chuỗi cung ứng vật liệu sẽ bị ngưng trệ ngay lập tức. Công tác lưu kho bảo đảm chất lượng vật tư không bị suy giảm do nắng mưa, độ ẩm hay mối mọt. Quá trình bốc dỡ chuẩn xác giúp phương tiện vận tải giải phóng tải trọng nhanh chóng. Nhờ đó, công ty tối ưu hoá chi phí cầu đường, nhiên liệu và nhân công bốc xếp. Sự phối hợp nhịp nhàng tại kho giúp nâng cao hiệu suất làm việc của toàn bộ hệ thống dự án.

II. Thực trạng rủi ro giao nhận hàng hoá tại Công ty Trường Phát

Thực tế vận hành tại Công ty Xây Dựng Trường Phát ghi nhận nhiều nguy cơ trong quá trình giao nhận vật liệu. Số liệu khảo sát cho thấy rủi ro do yếu tố bất khả kháng chiếm tỷ lệ cao nhất, lên tới 47%. Địa bàn hoạt động thường xuyên chịu ảnh hưởng từ mưa bão, ngập lụt cục bộ và biến động thời tiết cực đoan. Các nguyên nhân khách quan này gây tê liệt tuyến đường vận tải liên tỉnh và làm chậm trễ tiến độ cấp hàng. Bên cạnh đó, rủi ro trong quá trình vận chuyển, lưu kho và bốc dỡ chiếm 23%. Thiết bị xây dựng cồng kềnh dễ va đập gây hỏng hóc hoặc móp méo cơ học. Vật liệu rời như cát đá và xi măng có nguy cơ hao hụt do phương pháp che chắn chưa hoàn thiện. Rủi ro về tiến độ giao hàng cho khách chiếm khoảng 18%, gây áp lực lớn lên kế hoạch thi công dự án. Ngoài ra, rủi ro thanh toán từ đối tác chiếm 12%, tiềm ẩn nguy cơ đọng vốn lưu động. Tuy nhiên, rủi ro hàng giao sai mẫu mã duy trì ở mức 0%, chứng minh khâu sàng lọc nhà cung cấp đạt kết quả tích cực.

2.1. Rủi ro thiên tai và biến cố bất khả kháng

Thiên tai là nhóm rủi ro nghiêm trọng nhất đối với công tác giao nhận tại Công ty Trường Phát. Với tỷ lệ ghi nhận 47%, các đợt mưa bão lớn thường làm ngập đường sá và tê liệt mạng lưới giao thông. Xe chuyên chở vật liệu nặng khó tiếp cận các vị trí công trường vùng sâu hoặc địa hình dốc hiểm trở. Nước mưa xâm nhập kho bãi còn đe doạ trực tiếp đến chất lượng của xi măng và cốt thép lưu kho. Tình trạng ẩm ướt kéo dài dễ gây gỉ sét kim loại và đông kết vật liệu kết dính. Doanh nghiệp chịu tổn thất lớn về kinh tế khi lịch trình vận chuyển bị huỷ bỏ đột ngột do diễn biến thời tiết.

2.2. Tổn thất trong vận chuyển và bốc dỡ nội bộ

Quá trình vận chuyển và bốc xếp hàng hoá tại kho bãi chứa đựng nhiều rủi ro vật lý. Tỷ lệ sự cố ở nhóm này chiếm 23% tổng số vụ việc ghi nhận. Hoạt động nâng hạ cấu kiện bê tông và thanh thép dài đòi hỏi kỹ thuật vận hành máy móc chính xác cao. Sự bất cẩn của nhân viên bốc xếp dễ gây rơi vỡ thiết bị thi công chuyên dụng. Phương tiện vận tải không có sàn lót chuẩn dễ làm rách bao bì xi măng gây hao hụt. Ngoài ra, việc xếp dỡ sai quy cách trong kho làm tăng áp lực đè nén lên các lớp hàng bên dưới. Điều này trực tiếp gây biến dạng cơ tính của các sản phẩm vật liệu cơ khí.

III. Giải pháp giảm thiểu rủi ro giao nhận hàng hoá tại Trường Phát

Công ty Xây Dựng Trường Phát cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao năng lực ứng phó rủi ro giao nhận. Doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch dự phòng đối với các kịch bản thời tiết cực đoan. Việc theo dõi chặt chẽ dự báo khí tượng thuỷ văn giúp chủ động điều chỉnh lịch trình xuất kho trước khi bão đổ bộ. Các kho chứa ngoài trời cần được lắp đặt hệ thống bạt che phủ chuyên dụng cùng mương thoát nước chống ngập úng. Bên cạnh giải pháp cơ sở hạ tầng, công ty cần số hoá toàn diện quy trình kiểm soát kho vận. Việc ứng dụng phần mềm quản lý kho chuyên dụng và hệ thống định vị GPS trên phương tiện vận tải là yêu cầu cấp thiết. Hệ thống này cho phép theo dõi lộ trình xe tải theo thời gian thực và kịp thời cảnh báo sự cố dọc đường. Ngoài ra, việc đào tạo nâng cao kỹ năng nghề nghiệp cho nhân viên kho bãi đóng vai trò then chốt. Nhân sự bốc dỡ cần nắm vững quy chuẩn an toàn lao động và kỹ thuật chằng buộc hàng hoá nặng. Doanh nghiệp cũng nên mua bảo hiểm hàng hoá toàn diện nhằm chia sẻ thiệt hại tài chính khi phát sinh rủi ro bất khả kháng.

3.1. Nâng cấp hạ tầng kho bãi và công nghệ định vị

Đầu tư công nghệ giúp Công ty Trường Phát chuyển đổi từ kiểm soát thủ công sang quản trị tự động. Doanh nghiệp cần trang bị phần mềm quản lý kho WMS kết hợp mã vạch QR trên từng kiện vật liệu. Thiết bị giám sát hành trình GPS gắn trên xe tải giúp điều phối lộ trình vận chuyển khoa học. Đội ngũ quản lý có thể phát hiện các tuyến đường ngập lụt để chủ động chọn lộ trình thay thế nhanh chóng. Song song với đó, hệ thống kho bãi cần gia cố mái tôn kiên cố và chống thấm sàn triệt để. Khu vực tập kết thép cần kê kích pallet sắt dày cách mặt đất tối thiểu 30 centimet để tránh ẩm ướt chân cột hàng.

3.2. Hoàn thiện quy chuẩn vận hành và đào tạo nhân sự

Nhân sự là yếu tố quyết định sự thành bại trong công tác quản lý rủi ro giao nhận hàng hoá. Công ty Xây Dựng Trường Phát cần ban hành bộ quy trình thao tác chuẩn SOP cho từng khâu vận hành. Nhân viên giao nhận phải kiểm tra đối chiếu kỹ lưỡng biên bản bàn giao, hóa đơn và thông số kỹ thuật. Công ty định kỳ tổ chức các khoá tập huấn về kỹ thuật xếp dỡ an toàn và phòng cháy chữa cháy kho. Tài xế được huấn luyện kỹ năng lái xe an toàn trong điều kiện thời tiết mưa bão khắc nghiệt. Cơ chế thưởng phạt công minh gắn liền với tỷ lệ hao hụt hàng hoá sẽ tạo động lực trách nhiệm cao cho người lao động.

IV. Kết luận về quản lý rủi ro giao nhận hàng hoá tại Trường Phát

Quản lý rủi ro giao nhận hàng hoá đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển bền vững của Công ty Xây Dựng Trường Phát. Doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xây lắp đối mặt với áp lực lớn về tiến độ và chất lượng vật tư. Nhận thức đúng đắn và kiểm soát tốt các nguy cơ giúp giảm thiểu thiệt hại tài chính không đáng có. Thực tế nghiên cứu cho thấy công ty đã kiểm soát tốt rủi ro sai mẫu mã sản phẩm. Tuy nhiên, tỷ lệ rủi ro cao từ thiên tai và quá trình xếp dỡ đòi hỏi sự cải tổ quyết liệt hơn. Việc áp dụng đồng bộ hạ tầng kho bãi thông minh, công nghệ số và đào tạo con người sẽ tạo nên lá chắn bảo vệ vững chắc. Lãnh đạo doanh nghiệp cần xem công tác phòng ngừa rủi ro là một khoản đầu tư chiến lược dài hạn thay vì chi phí phát sinh. Sự chủ động này giúp công ty tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội trên thị trường xây dựng miền Trung. Quy trình giao nhận chuẩn mực không chỉ tối ưu hoá dòng chảy vật tư mà còn gia tăng mức độ hài lòng của các chủ đầu tư dự án.

4.1. Hiệu quả kinh tế từ việc kiểm soát rủi ro kho vận

Kiểm soát rủi ro giao nhận hiệu quả mang lại giá trị tài chính rõ rệt cho Công ty Trường Phát. Khi tình trạng hư hỏng vật liệu và tai nạn bốc dỡ được cắt giảm, chi phí khắc phục tổn thất sẽ giảm theo. Doanh nghiệp tiết kiệm được ngân sách đền bù vi phạm tiến độ thi công hợp đồng cho khách hàng. Vòng quay hàng tồn kho được đẩy nhanh nhờ luồng xuất nhập kho diễn ra liên tục, không bị gián đoạn. Nguồn vốn lưu động của công ty nhờ vậy được giải phóng để mở rộng các gói thầu thi công mới. Năng lực tài chính lành mạnh là thước đo phản ánh tính ưu việt của hệ thống quản trị rủi ro chuyên nghiệp.

4.2. Khả năng ứng dụng mô hình cho các đơn vị cùng ngành

Mô hình quản lý rủi ro giao nhận tại Công ty Xây Dựng Trường Phát sở hữu tính thực tiễn cao. Các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ có thể học hỏi phương pháp phân loại nguy cơ và xây dựng ma trận rủi ro. Bài học thực tế từ việc phân bổ nguồn lực ứng phó thiên tai là kinh nghiệm giá trị cho các công ty tại miền Trung. Việc ứng dụng công nghệ định vị GPS và số hoá chứng từ kho vận có thể dễ dàng nhân rộng sang các nhà thầu khác. Khi toàn bộ các đơn vị liên kết cùng hoàn thiện chuỗi vận chuyển, tính cạnh tranh của toàn ngành xây dựng sẽ được củng cố vững chắc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển của ngành logistics và quản lý chuỗi cung ứng, nhu cầu vận chuyển và lưu chuyển hàng hóa ngày càng gia tăng, đặt các doanh nghiệp trước yêu cầu cấp thiết về việc tối ưu hóa quy trình vận hành và hạn chế tối đa tổn thất. Khâu giao nhận hàng hóa tại kho đóng vai trò là mắt xích kết nối giữa lưu trữ và lưu thông; tuy nhiên, hoạt động này luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro như hư hỏng vật tư, thất lạc hàng hóa, chậm trễ tiến độ hoặc sự cố an toàn lao động. Đối với ngành xây dựng và kinh doanh vật liệu xây dựng, rủi ro giao nhận kho bãi càng trở nên phức tạp do tính chất hàng hóa cồng kềnh, tải trọng lớn và phụ thuộc nhiều vào điều kiện bốc xếp, phương tiện vận tải đường bộ cũng như tác động của thời tiết.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Văn Thị Nguyệt Hà (Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế, chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, niên khóa 2021 – 2025) lựa chọn nghiên cứu đề tài: "Tình hình quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hoá tại kho của công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát". Nghiên cứu xuất phát từ thực tiễn hoạt động của Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát tại Quảng Bình nhằm nhận diện các điểm nghẽn trong vận hành, từ đó xây dựng các giải pháp giảm thiểu thiệt hại và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là tìm hiểu, phân tích thực trạng quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hóa tại kho của công ty, từ đó đề xuất các giải pháp hợp lý nhằm hạn chế rủi ro và hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong giao nhận hàng tại kho. Để đạt được mục tiêu chung, khóa luận xác định 3 mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở khoa học liên quan đến quản lý rủi ro và giao nhận hàng hóa tại kho.
2. Phân tích thực trạng quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hóa tại kho của Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát.
3. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong giao nhận hàng tại công ty.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hóa tại kho của Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát. Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung tại hệ thống kho bãi và các tuyến giao nhận đường bộ của công ty trên địa bàn tỉnh Quảng Bình; phạm vi về thời gian sử dụng số liệu thứ cấp và dữ liệu khảo sát trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống khái niệm và khung lý thuyết nền tảng về rủi ro, tổn thất và quản trị rủi ro doanh nghiệp (Enterprise Risk Management - ERM). Tác giả trích dẫn định nghĩa về tổn thất của PGS.TS Doãn Kế Bôn (2009), phân chia thành tổn thất trực tiếp (thiệt hại tài sản, chi phí sửa chữa) và tổn thất gián tiếp (giảm sút uy tín, mất thị phần). Hoạt động giao nhận hàng hóa được đối chiếu theo định nghĩa của Liên đoàn quốc tế các Hiệp hội giao nhận (FIATA) và Luật Thương mại Việt Nam năm 2005.

Khung quy trình quản lý rủi ro được tác giả vận dụng từ các giáo trình chuyên ngành (TS. Trần Hùng, 2017; Nguyễn Ánh Dương và Hoàng Thị Diệu Thúy, 2023) bao gồm 4 giai đoạn logic:

• Nhận dạng rủi ro: Nhận diện các mối nguy về chất lượng hàng hóa, sai sót quản lý kho, an toàn lao động, sự kiện bất khả kháng và pháp lý thông qua bảng hỏi, báo cáo tài chính và thanh tra hiện trường.
• Đánh giá và đo lường rủi ro: Phân tích nguyên nhân và thiết lập Ma trận đo lường rủi ro dựa trên hai chiều kích: Tần suất xuất hiện (Likelihood) và Mức độ nghiêm trọng (Impact), chia thành 4 nhóm thứ bậc ưu tiên (Nhóm I: tần suất cao - tác động cao; Nhóm II: tần suất cao - tác động thấp; Nhóm III: tần suất thấp - tác động cao; Nhóm IV: tần suất thấp - tác động thấp).
• Kiểm soát rủi ro: Thực hiện các kỹ thuật né tránh rủi ro, giảm thiểu rủi ro, chuyển giao rủi ro, chấp nhận rủi ro và phân tán rủi ro.
• Tài trợ rủi ro: Các phương thức bù đắp tài chính gồm lưu giữ tổn thất, chuyển giao rủi ro phi bảo hiểm và chuyển giao rủi ro bảo hiểm.

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài kết hợp phương pháp định tính và định lượng mô tả dựa trên hai nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua quan sát trực tiếp trong kỳ thực tập 3 tháng tại kho hàng và phỏng vấn chuyên sâu nhân sự. Tác giả thực hiện khảo sát bảng hỏi với mẫu $n = 10$ nhân viên làm việc trực tiếp tại kho bãi, bộ phận giao nhận và các phòng ban liên quan nhằm đo lường nhận thức, tần suất xuất hiện và mức độ ảnh hưởng của các rủi ro vận hành.
• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính giai đoạn 2021–2023, tài liệu quy trình vận hành kho nội bộ, cùng các báo cáo ngành và bài học thực tiễn quản trị rủi ro từ Tập đoàn Hòa Phát năm 2023.
• Phương pháp phân tích và xử lý: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh dữ liệu qua các năm, lập biểu đồ phân tích cơ cấu doanh thu và tổng hợp logic để đánh giá thực trạng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý rủi ro trong giao nhận hàng tại kho

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý rủi ro trong logistics kho vận. Tác giả làm rõ bản chất rủi ro là sự bất định có khả năng mang lại tổn thất hoặc cơ hội, đồng thời phân tích chi tiết quy trình 4 bước: nhận dạng, đánh giá qua ma trận rủi ro, các chiến lược kiểm soát và phương thức tài trợ tổn thất.

Điểm nổi bật của chương này là việc nghiên cứu thực tiễn quản lý rủi ro của Tập đoàn Hòa Phát năm 2023 nhằm rút ra các bài học đối sánh cho doanh nghiệp vật liệu xây dựng. Hòa Phát đối mặt với các rủi ro lớn như biến động giá than luyện kim tăng 5-7 lần do xung đột Nga - Ukraine, rào cản phòng vệ thương mại tại Mỹ/EU, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và rủi ro tỷ giá. Từ các phản ứng của Hòa Phát, tác giả đúc kết 9 bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn cho Công ty Trường Phát: xây dựng chuỗi cung ứng ổn định, ứng dụng công nghệ quản lý, đa dạng hóa sản phẩm/dịch vụ, nâng cao năng lực dự báo giá nguyên liệu, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, quản trị tài chính - tỷ giá chặt chẽ và chuẩn hóa công tác đào tạo nhân sự.

Chương 2: Thực trạng quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hóa tại kho của Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát

Chương 2 tập trung phân tích sâu hồ sơ doanh nghiệp, cơ sở hạ tầng, kết quả kinh doanh và hoạt động quản lý rủi ro tại Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát (thành lập ngày 14/01/2005 tại 71 Hai Bà Trưng, TP. Đồng Hới, Quảng Bình do ông Hồ Xuân Hồng làm đại diện pháp luật).

Về hạ tầng kho bãi, công ty sở hữu khuôn viên rộng hơn 1.000 m², bao gồm:

• Khu vực lưu trữ ngoài trời: Chứa các vật liệu có khả năng chịu thời tiết (sắt thép, cát, đá, gạch xây).
• Khu vực nhà kho kín (> 400 m²): Lưu trữ xi măng, gạch men, thiết bị cơ khí.
• Khu vực phân phối (~ 200 m²): Dành cho tập kết hàng hóa và bốc xếp lên phương tiện vận tải.

Hoạt động kinh doanh của công ty ghi nhận sự tăng trưởng nhanh chóng trong giai đoạn 2021–2023, thể hiện qua số liệu doanh thu và lợi nhuận:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Tăng trưởng 2022/2021	Tăng trưởng 2023/2022
Tổng doanh thu thuần (Tỷ VNĐ)	3,029	4,243	6,887	+40,10%	+62,31%
- Doanh thu cung cấp dịch vụ	1,879	2,944	4,535	+56,68%	+54,04%
- Doanh thu bán hàng hóa	1,150	1,299	2,351	+12,96%	+81,00%
Cơ cấu nguồn thu (Tỷ VNĐ)
- Từ các bên liên quan (đối tác)	1,566	2,440	3,401	+55,81%	+39,39%
- Từ khách hàng khác	1,463	1,803	3,485	+23,24%	+93,29%

Về cơ cấu mặt hàng, khối lượng giao nhận tập trung lớn nhất ở nhóm vật liệu xây dựng cơ bản (251,24 tấn năm 2022), tiếp theo là vật liệu xây dựng kết cấu (19,5 tấn), gia công xử lý kim loại (3,73 tấn) và thiết bị thi công (3,42 tấn).

Quy trình giao nhận hàng tại kho bằng đường bộ được chuẩn hóa qua 5 bước:

1. Tiếp nhận yêu cầu của khách hàng (kiểm tra tồn kho, phương tiện, nhân lực và lập kế hoạch).
2. Chuẩn bị hàng hóa (kiểm tra kỹ thuật đối với hàng cơ khí, đối chiếu khối lượng vật liệu xây dựng).
3. Vận chuyển hàng hóa (sử dụng xe tải, xe ben, xe cẩu, xe container; chằng buộc dây đai chống xô lệch).
4. Giao hàng và nghiệm thu (kiểm đếm tại chân công trình, ký biên bản nghiệm thu, đối chiếu chứng từ thanh toán).
5. Hoàn tất thủ tục (ghi nhận vào sổ sách/phần mềm nội bộ và lưu trữ chứng từ).

Phân tích dữ liệu khảo sát 10 nhân sự nội bộ (cơ cấu: 8 người từ 20–30 tuổi, 2 người từ 30–40 tuổi; kinh nghiệm: 2 người dưới 6 tháng, 4 người từ 1–2 năm, 4 người trên 2 năm) đã làm rõ các tồn tại trong quản lý rủi ro:

• Thực trạng phản ứng với rủi ro: 60% đánh giá xử lý ở thế bị động, 40% giải quyết chậm trễ, và 0% đánh giá là nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả.
• Rủi ro về hàng hóa: Hàng hóa bị hư hỏng, mất mát chiếm tỷ lệ áp đảo với 80%; giao sai số lượng, kích cỡ chiếm 10%; không đúng chất lượng chiếm 10%; sai mẫu mã là 0%.
• Rủi ro trong quá trình giao hàng: Yếu tố bất khả kháng (thiên tai, bão lũ, dịch bệnh) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 47%; rủi ro trong khâu vận chuyển, lưu kho, bốc dỡ, bảo quản chiếm 23%; rủi ro chậm trễ thời gian giao nhận chiếm 18%; rủi ro tranh chấp thanh toán chiếm 12%; rủi ro từ phía đối tác ghi nhận 0%.

Tác giả chỉ rõ nguyên nhân của các hạn chế: công ty chưa xây dựng kế hoạch quản trị rủi ro mang tính phòng ngừa từ xa; công tác quản lý kho và kiểm kê còn dựa vào ghi chép thủ công, chưa đầu tư phần mềm quản lý kho (WMS) và thiết bị định vị GPS hành trình; nhân sự trẻ thiếu kỹ năng nghiệp vụ; đồng thời chưa chú trọng mua bảo hiểm hàng hóa cho các lô hàng thiết bị giá trị cao.

Chương 3: Định hướng phát triển và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong giao nhận hàng tại Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát

Trên cơ sở định hướng chiến lược mở rộng kinh doanh đến năm 2026 của công ty, chương này đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện:

• Hoàn thiện kế hoạch hóa công tác quản trị rủi ro: Xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp đối với yếu tố thời tiết cực đoan tại miền Trung, thiết lập kịch bản dự phòng đường vận tải và bảo quản che chắn kho bãi khi có bão lũ.
• Đầu tư công nghệ hiện đại hóa quản lý kho: Triển khai phần mềm quản lý kho WMS và ứng dụng mã vạch/mã QR để kiểm soát chính xác vị trí, số lượng vật tư nhập - xuất, khắc phục triệt để sai sót do kiểm đếm thủ công; trang bị GPS cho đội xe vận tải nhằm theo dõi lộ trình và tốc độ di chuyển.
• Chuẩn hóa kỹ thuật bốc dỡ và bảo quản: Ban hành hướng dẫn xếp dỡ đối với từng nhóm vật liệu đặc thù (xi măng cần kê pallet cách ẩm, sắt thép ngoài trời có bạt phủ chống gỉ sét, máy móc cơ khí kiểm tra khớp nối và che chắn kỹ thuật).
• Đào tạo và nâng cao năng lực nhân sự: Tổ chức bồi dưỡng định kỳ kỹ năng an toàn lao động, thao tác chằng buộc hàng nặng trên xe cẩu/xe tải và kỹ năng giao tiếp xử lý sự cố tại hiện trường.
• Tăng cường tài trợ rủi ro qua bảo hiểm và pháp lý: Thực hiện mua bảo hiểm vận chuyển hàng hóa cho các máy móc, thiết bị có giá trị lớn; hoàn thiện các điều khoản hợp đồng giao nhận, quy định rõ trách nhiệm bồi thường và thủ tục nghiệm thu hóa đơn để hạn chế rủi ro công nợ, tranh chấp pháp lý.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những kết quả và đóng góp cụ thể:

• Về mặt số liệu thực chứng: Cung cấp bức tranh toàn diện về sự phát triển kinh doanh của Công ty Trường Phát giai đoạn 2021–2023 với doanh thu tăng từ 3.029 tỷ VNĐ lên 6.887 tỷ VNĐ; đồng thời lượng hóa được các điểm yếu rủi ro thông qua khảo sát thực tế (80% rủi ro hàng hóa là hư hỏng/mất mát; 60% cách thức xử lý sự cố mang tính bị động; 47% nguyên nhân giao hàng chậm bắt nguồn từ thiên tai, thời tiết).
• Về mặt giải pháp ứng dụng: Khóa luận không đưa ra các lý thuyết chung chung mà bám sát đặc thù ngành vật liệu xây dựng, đề xuất các công cụ thiết thực như phần mềm WMS, thiết bị định vị vận tải GPS, giải pháp bảo hiểm hàng hóa giá trị cao và quy trình che chắn kho bãi trước thiên tai.
• Đóng góp so với thực tiễn đơn vị: Tác giả đã chỉ rõ khoảng trống trong công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp (vốn trước đây chủ yếu dựa vào phản ứng sự vụ và kinh nghiệm cá nhân), từ đó xây dựng nền tảng quy trình bài bản giúp lãnh đạo công ty chuyển dịch từ "xử lý hậu quả" sang "nhận diện và kiểm soát chủ động".

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Dung lượng mẫu khảo sát chuyên sâu còn khiêm tốn ($n = 10$), chỉ phản ánh nhận thức của nhân viên nội bộ công ty mà chưa mở rộng lấy ý kiến đánh giá từ phía các khách hàng công trình và nhà cung cấp vật liệu liên kết.
• Dữ liệu tài chính và hoạt động giao nhận dừng lại ở mốc cuối năm 2023, chưa cập nhật biến động thị trường và sự phục hồi của ngành xây dựng trong năm 2024–2025.
• Các giải pháp đề xuất về công nghệ (WMS, GPS) và tài trợ bảo hiểm mới dừng lại ở mức định hướng chiến lược, chưa đi sâu tính toán chi tiết bài toán chi phí đầu tư so với hiệu quả kinh tế thu về.

Hướng nghiên cứu mở rộng tiếp theo bao gồm việc đo lường định lượng rủi ro trên quy mô mẫu rộng hơn, tích hợp đánh giá từ các đối tác trong chuỗi cung ứng, và nghiên cứu sâu hơn về việc tích hợp chuyển đổi số toàn diện trong quản lý kho bãi vật tư xây dựng.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Quản trị kinh doanh: Cung cấp ví dụ thực tiễn về cấu trúc một đề tài phân tích rủi ro kho vận tại doanh nghiệp địa phương, đặc biệt là cách thức vận dụng ma trận đo lường rủi ro và các bài học kinh nghiệm từ doanh nghiệp đầu ngành (Hòa Phát).
• Doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng và vận tải vừa và nhỏ: Tham khảo trực tiếp quy trình giao nhận đường bộ 5 bước, cách thức phân loại kho bãi (khu ngoài trời, nhà kho kín, khu phân phối) và danh mục nhận diện các rủi ro vận hành thường gặp đối với hàng siêu trọng, hàng cồng kềnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu nhân sự và quy mô kho hàng của Công ty Trường Phát được bố trí như thế nào?
Công ty có cơ cấu tinh gọn gồm Giám đốc, Phó giám đốc, 1 nhân viên kế toán, 3 nhân viên kinh doanh, cùng Phòng vận hành kho (gồm 4 nhân viên giao nhận và 2 nhân viên kho). Kho hàng có tổng diện tích hơn 1.000 m², chia thành khu lưu trữ ngoài trời chịu thời tiết, nhà kho kín hơn 400 m² (chứa xi măng, gạch men, thiết bị cơ khí) và khu phân phối khoảng 200 m².

2. Tăng trưởng doanh thu của công ty giai đoạn 2021–2023 diễn ra như thế nào?
Tổng doanh thu thuần của công ty tăng từ 3.029 tỷ VNĐ (năm 2021) lên 4.243 tỷ VNĐ (năm 2022, tăng 40,1%) và bứt phá lên 6.887 tỷ VNĐ (năm 2023, tăng 62,31%). Trong đó, doanh thu cung cấp dịch vụ đóng vai trò chủ đạo, tăng từ 1.879 tỷ VNĐ (năm 2021) lên 4.535 tỷ VNĐ (năm 2023).

3. Khảo sát nội bộ chỉ ra rủi ro nào xảy ra phổ biến nhất đối với hàng hóa tại kho?
Theo kết quả khảo sát 10 nhân sự nội bộ, rủi ro hàng hóa bị hư hỏng, mất mát chiếm tỷ trọng cao nhất với 80%; rủi ro hàng không đúng số lượng, kích cỡ chiếm 10%; hàng không đúng chất lượng chiếm 10%; và rủi ro sai mẫu mã là 0%.

4. Khâu giao hàng của công ty chịu ảnh hưởng lớn nhất từ yếu tố rủi ro nào?
Yếu tố bất khả kháng (thiên tai, bão lũ, dịch bệnh) là rủi ro lớn nhất trong khâu giao hàng, chiếm 47%. Tiếp theo là các rủi ro trong quá trình vận chuyển, lưu kho, bốc dỡ, bảo quản chiếm 23%; chậm trễ thời gian giao hàng chiếm 18%; và tranh chấp thanh toán chiếm 12%.

5. Nhân viên đánh giá tình trạng giải quyết rủi ro tại công ty ra sao?
Đa số nhân viên đánh giá việc xử lý rủi ro hiện nay tại công ty còn nhiều bất cập: 60% nhân viên phản hồi việc giải quyết ở thế bị động, 40% cho rằng việc giải quyết diễn ra chậm, và 0% đánh giá quy trình giải quyết đạt mức nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Văn Thị Nguyệt Hà đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận quản lý rủi ro kho vận và phản ánh chân thực thực trạng vận hành tại Công ty TNHH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát. Thông qua số liệu kinh doanh giai đoạn 2021–2023 và kết quả khảo sát thực tế, nghiên cứu đã bóc tách rõ nét các nguy cơ hư hỏng vật tư, tính chất bị động trong ứng phó và sự thiếu hụt công cụ quản lý hiện đại. Hệ thống giải pháp đề xuất về chuẩn hóa quy trình, đầu tư phần mềm WMS, định vị GPS và chính sách bảo hiểm mang lại định hướng thiết thực giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, bảo đảm an toàn chuỗi cung ứng và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý rủi ro trong giao nhận hàng tại kho 3 Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hóa tại kho của công ty TN HH Xây Dựng Tổng Hợp Trường Phát. Chương 3: Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý rủi ro trong giao nhận hàng tại công ty. 4 PHẦ 2: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢ LÝ RỦI RO TRO G GIAO HẬ HÀ G TẠI KHO 1. Một số khái niệm cơ bản 1.

Khái niệm về rủi ro Rủi ro là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ kinh doanh, tài chính đến đời sống hàng ngày. Về bản chất, rủi ro là khả năng xảy ra một sự kiện bất lợi, có thể gây thiệt hại về tài chính, vật chất, danh tiếng hoặc các giá trị khác. Các yếu tố cấu thành rủi ro: - N guồn gốc của rủi ro: + Từ môi trường bên ngoài: Biến động kinh tế, thiên tai, khủng hoảng chính trị, thay đổi quy định pháp lý. + Từ nội bộ tổ chức: Sai lầm trong quản lý, hệ thống kiểm soát yếu kém, lỗi vận hành hoặc con người.

- Khả năng xảy ra (Likelihood): Xác suất rủi ro có thể xảy ra, phụ thuộc vào tính chất và tình hình cụ thể của mỗi tổ chức. - Tác động (Impact): Mức độ ảnh hưởng mà rủi ro có thể gây ra đối với các mục tiêu về tài chính, hoạt động, an toàn hoặc uy tín. Đặc điểm chính của rủi ro: - Không chắc chắn: Tương lai không thể dự đoán hoàn toàn, dẫn đến nguy cơ xảy ra rủi ro. - Mức độ tác động: Rủi ro có thể gây ảnh hưởng từ nhỏ (gây phiền phức) đến lớn (gây tổn thất nghiêm trọng).

- Đa chiều: Rủi ro xuất hiện trong mọi lĩnh vực như tài chính, vận hành, môi trường, và an toàn. Khái niệm về tổn thất “Tổn thất là những thiệt hại, mất mát về tài sản, cơ hội mất hướng về con người, tinh thần, sức khỏe và sự nghiệp của họ do những nguyên nhân từ các rủi ro gây ra” (PGS.TS Doãn Kế Bôn, 2009, Giáo trình quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế, Trang 336). * Các yếu tố cấu thành rủi ro: - N guồn gốc của rủi ro: + Từ môi trường bên ngoài: Biến động kinh tế, thiên tai, khủng hoảng chính trị, thay đổi quy định pháp lý. + Từ nội bộ tổ chức: Sai lầm trong quản lý, hệ thống kiểm soát yếu kém, lỗi vận hành hoặc con người.

- Khả năng xảy ra (Likelihood): Xác suất rủi ro có thể xảy ra, phụ thuộc vào tính chất và tình hình cụ thể của mỗi tổ chức. - Tác động (Impact): Mức độ ảnh hưởng mà rủi ro có thể gây ra đối với các mục tiêu về tài chính, hoạt động, an toàn hoặc uy tín. Phân loại tổn thất: - Tổn thất trực tiếp: Thiệt hại cụ thể và có thể đo lường, như mất tài sản, chi phí sửa chữa. - Tổn thất gián tiếp: Ảnh hưởng lâu dài, khó đo lường, như mất khách hàng, giảm uy tín thương hiệu.

Rủi ro và tổn thất là hai khái niệm liên quan chặt chẽ và không thể tách rời trong quá trình hoạt động của bất kỳ tổ chức nào. Hiểu rõ rủi ro không chỉ giúp nhận diện các mối nguy tiềm tàng mà còn tạo điều kiện để triển khai các biện pháp phòng ngừa tổn thất hiệu quả. Việc quản lý rủi ro đúng cách không chỉ bảo vệ tài sản, lợi ích của tổ chức mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Khái niệm về quản lý rủi ro Quản lý rủi ro là một khái niệm rất quan trọng trong các doanh nghiệp hiện đại.

N ó không chỉ giúp các công ty phát hiện và xử lý những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến 6 hoạt động của họ, mà còn giúp họ tận dụng các cơ hội để phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện nay có rất nhiều định nghĩa về quản trị rủi ro, chúng ta có thể tiếp cận các khái niệm phổ biến sau: Xét trong phạm vi hoạt động quản trị kinh doanh nói chung: “Quản lý rủi ro là quá trình bao gồm các hoạt động nhận dạng, phân tích và đo lường, đánh giá rủi ro, để từ đó tìm các biện pháp kiểm soát, khắc phục các hậu quả của rủi ro đối với các hoạt động nhằm sử dụng tối ưu các nguồn lực.” Dựa trên tổng thể hoạt động quản lý của doanh nghiệp: “Quản lý rủi ro doanh nghiệp (Enterprise Risk Management - ERM) được định nghĩa là một quá trình có hệ thống, toàn diện nhằm xác định, đánh giá, quản lý và kiểm soát các rủi ro có thể ảnh hưởng đến khả năng đạt được mục tiêu của tổ chức.” (Enterprise Risk Management, Prof. ERM không chỉ tập trung vào việc ngăn chặn rủi ro mà còn giúp tổ chức tận dụng các cơ hội có thể phát sinh từ việc quản lý rủi ro một cách hiệu quả. Trong lĩnh vực giao nhận hàng quản lý rủi ro thường được hiểu là là quá trình nhận diện, phân tích và đo lường, đánh giá rủi ro từ đó thực hiện các biện pháp kiểm soát nhằm giảm thiểu các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình vận chuyển và giao nhận hàng.

N hững rủi ro này bao gồm mất mát, hư hỏng, chậm trễ, hoặc các vấn đề pháp lý liên quan đến quy định quốc tế và trong nước. Từ các khái niệm về quản lý rủi ro đã trình bày, có thể kết luận rằng quản lý rủi ro không chỉ là một công cụ quan trọng mà còn là một yếu tố chiến lược trong mọi hoạt động của doanh nghiệp. Quản lý rủi ro không chỉ nhằm bảo vệ tổ chức khỏi những nguy cơ tiềm Nn mà còn giúp tận dụng các cơ hội, tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và đảm bảo sự phát triển bền vững. Khái niệm về giao nhận hàng tại kho Theo định nghĩa của Liên đoàn quốc tế các Hiệp hội giao nhận (FIATA): “Giao nhận vận tải dùng để chỉ các dịch vụ liên quan đến vận chuyển, gom hàng, xếp dỡ, lưu kho, đóng gói hay phân phối hàng hóa và các dịch vụ phụ trợ khác liên quan tới các dịch vụ nêu trên.

Trong đó bao gồm (nhưng không giới hạn) ở những vấn đề như hải 7 quan hay tài chính, khai báo, mua bảo hiểm, thu tiền hay các chứng từ liên quan tới hàng hóa.” Theo Luật Thương mại Việt %am 2005: “Giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của khách hàng, của người vận tải hoặc người giao nhận khác.” Dựa trên các khái niệm trên, có thể thấy giao nhận hàng hóa, với vai trò là một dịch vụ đa dạng và phức tạp, yêu cầu sự quản lý chặt chẽ và hiệu quả để đảm bảo sự thành công trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Các công đoạn như gom hàng, xếp dỡ, lưu kho, đóng gói, làm thủ tục hải quan, bảo hiểm và thu tiền có thể tạo ra rủi ro nếu không được quản lý đúng cách. Do đó, việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro trong giao nhận hàng hóa là điều thiết yếu, không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí và thời gian, mà còn đảm bảo sự an toàn và uy tín của các bên liên quan trong quá trình vận hành. Quy trình quản lý rủi ro trong giao nhận hàng hoá 1.

:hận dạng rủi ro “N hận dạng rủi ro là quá trình xác định liên tục và có hệ thống các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.TS Trần Hùng, 2017, Giáo trình quản trị rủi ro, Trang 39). N hận dạng rủi ro không chỉ đơn giản là liệt kê các yếu tố có thể xảy ra mà còn đòi hỏi một cái nhìn tổng quan và sâu sắc về bối cảnh hoạt động của tổ chức. Rủi ro có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, chẳng hạn như môi trường kinh doanh, biến động thị trường, sự thay đổi của công nghệ ký thuật, các quy định pháp lý, hay các sự kiện bất ngờ như thiên tai, dịch bệnh. Trong quá trình giao nhận hàng, doanh nghiệp có thể đối mặt với một số rủi ro đáng kể, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và uy tín của công ty như: Rủi ro về chất lượng hàng hóa: Rủi ro về chất lượng hàng hóa là một trong những thách thức lớn trong giao nhận, có thể gây tổn thất về tài chính, uy tín và quan hệ với khách hàng.

N guyên nhân chính bao gồm đóng gói không đúng cách, điều kiện 8 bảo quản không đảm bảo, phương tiện vận chuyển không phù hợp và sai sót của nhân viên. Việc lưu kho không đúng cách, không đảm bảo điều kiện bảo quản, hoặc giao nhận thiếu cNn thận có thể dẫn đến hàng hóa bị Nm ướt, nứt vỡ, hay hư hỏng, gây thiệt hại lớn về tài chính cho doanh nghiệp. Rủi ro sai sót trong quản lý kho: Thiếu chính xác trong kiểm tra và ghi nhận hàng hóa có thể dẫn đến thiếu sót hoặc nhầm lẫn, gây chậm trễ và mất uy tín. Rủi ro về an toàn lao động: N hân viên trong quá trình giao nhận hàng có thể gặp phải tai nạn do vận chuyển vật liệu nặng, sử dụng các thiết bị không đảm bảo an toàn, hoặc bị thương trong quá trình làm việc tại kho.

Rủi ro do các yếu tố bất khả kháng: Mưa bão, lũ lụt, động đất hoặc các sự kiện bất ngờ như đại dịch có thể gây thiệt hại cho kho bãi và hàng hóa, làm gián đoạn giao nhận. Rủi ro pháp lý: Vi phạm hợp đồng hoặc quy định pháp lý trong giao nhận có thể dẫn đến tranh chấp và kiện tụng. Trong nhận dạng rủi ro, các phương pháp chủ yếu thường được sử dụng là: - Phương pháp sử dụng bảng hỏi phân tích rủi ro (Risk Survey/Questionnaire): đây là công cụ để thu thập thông tin từ các cá nhân trong tổ chức hoặc các chuyên gia thông qua các câu hỏi có sẵn về các rủi ro có thể xảy ra. Các câu hỏi thường được thiết kế để khám phá các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức, từ đó nhận diện các nguy cơ tiềm Nn.

- Phân tích báo cáo tài chính: là phương pháp sử dụng các báo cáo tài chính của doanh nghiệp (như báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán, báo cáo lưu chuyển tiền tệ) để đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp và nhận diện các rủi ro tiềm Nn.