Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lí luận về quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng container tại doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế. Chương 3: Phân tích thực trạng quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng container tại công ty TNHH Giao nhận vận tải quốc tế Dương Minh – chi nhánh Hà Nội. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng container tại công ty TNHH Giao nhận vận tải quốc tế Dương Minh – chi nhánh Hà Nội. 5 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG CONTAINER TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ 2.1 Khái quát về dịch vụ giao nhận hàng hóa.1 Khái niệm giao nhận và nội dung dịch vụ giao nhận.
a, Khái niệm Theo Quy tắc mẫu của Liên đoàn các hiệp hội giao nhận quốc tế (FIATA) định nghĩa: Dịch vụ giao nhận (Freight forwading service) là bất cứ dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ có liên quan đến các dịch vụ trên kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa. Theo Luật Thương mại Việt Nam năm 2015: Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc người làm dịch vụ giao nhận khác. Như vậy, giao nhận hàng hóa là tập hợp những công việc có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). b, Nội dung của dịch vụ giao nhận Những dịch vụ mà người giao nhận thực hiện gồm có: - Chuẩn bị hàng hóa để chuyên chở - Tổ chức chuyên chở hàng hóa trong phạm vi ga, cảng - Tổ chức xếp dỡ hàng hóa - Ký kết hợp đồng vận chuyển với người chuyên chở, thuê tàu, lưu cước - Làm các thủ tục gửi hàng và nhận hàng - Làm thủ tục hải quan, kiểm dịch, kiểm nghiệm - Mua bảo hiểm cho hàng hóa - Lập các chứng từ cần thiết trong quá trình gửi hàng, nhận hàng - Thanh toán 6 - Nhận hàng từ người gửi để vận chuyển: đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, chuyển hàng từ kho của người gửi đến cảng, bến tàu, bến xe… theo thỏa thuận giữa người vận chuyển và người thuê vận chuyển.
- Giao hàng cho người vận chuyển, xếp hàng lên phương tiện vận chuyển theo quy định, nhận hàng hóa được vận chuyển đến. - Tổ chức nhận hàng, lưu kho, lưu bãi, bảo quản hàng hóa hoặc thực hiện giao hàng hóa được vận chuyển đến cho người có quyền nhận hàng. - Thông báo tình hình của phương tiện vận tải - Thanh toán cước phí, chi phí xếp dỡ, chi phí lưu kho, lưu bãi - Giúp chủ hàng trong việc khiếu nại, đòi bồi thường 2.2 Vai trò, quyền hạn và nghĩa vụ của người giao nhận a, Khái niệm Theo Quy tắc mẫu của FIATA: Người giao nhận là người lo toan để hàng hóa được chuyên chở theo hợp đồng ủy thác và hành động vì lợi ích của người ủy thác mà bản thân anh ta không phải người chuyên chở. Người giao nhận cũng đảm nhận thực hiện mọi công việc liên quan đến hợp đồng giao nhận như: bảo quản, lưu trữ, trung chuyển, làm thủ hải quan… Theo Luật Thương mại Việt Nam (2015): Người giao nhận là thương nhân có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh về dịch vụ giao nhận hàng hóa.
Người giao nhận có thể là: chủ hàng (khi chủ hàng tự đứng ra đảm nhận công việc giao nhận của mình), chủ tàu (khi chủ tàu thay mặt chủ hàng thực hiện dịch vụ giao nhận), đại lí hàng hóa, công ty xếp dỡ hay kho hàng, người giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ người nào khác có đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa. b, Vai trò của người giao nhận Dịch vụ môi giới khai thuê hải quan Các nhà XNK sẽ đi thuê ngoài các hoạt động về thủ tục hải quan, thông quan, ủy thác cho người giao nhận hay hãng của họ làm các thủ tục hợp pháp để vận chuyển hàng hóa để tiết kiệm thời gian và chi phí. Khi đó các hãng hay người giao nhận như một nhà môi giới khai thuê hải quan. Đại lý Người giao nhận hoạt động với tư cách là đại lí được coi như là một cầu nối giữa người gửi hàng và người chuyên chở.
Người giao nhận nhận ủy thác từ chủ 7 hàng hoặc từ người chuyên chở để thực hiện các công việc như: nhận hàng, giao hàng, lập chứng từ, làm thủ tục lưu kho… trên cơ sở hợp đồng ủy thác. Người gom hàng Gom hàng là việc tập hợp những lô hàng lẻ từ nhiều người gửi ở cùng một nơi đi thành một lô hàng nguyên container để gửi và giao cho một hoặc nhiều người nhận ở cùng một nơi đến. Hàng lẻ (LCL) là những lô hàng nhỏ không đủ một container hoặc những lô hàng lớn nhưng có nhiều người gửi, nhiều người nhận. Dịch vụ gom hàng là một công việc không thể thiếu để biến những lô hàng lẻ (LCL) thành hàng nguyên container (FCL) nhằm tận dụng sức chứa của container và giảm cước phí.
Khi thực hiện gom hàng, người giao nhận đóng vai trò là người chuyên chở đối với những người gửi hàng và là người chuyên chở thực sự, những người gửi, nhận hàng lẻ không tiếp xúc trực tiếp với người chuyên chở thực sự. Người chuyên chở Việc người giao nhận đứng ra đảm nhiệm vai trò của người chuyên chở ngày nay đang rất phổ biến, họ trực tiếp kí các hợp đồng vận tải với chủ hàng và chịu trách nhiệm chuyên chở hàng hóa từ nơi này đến nơi khác. Trong trường hợp người giao nhận chỉ kí hợp đồng mà không trực tiếp chuyên chở hàng hóa thì được coi là người thầu chuyên chở, còn nếu họ trực tiếp chuyên chở thì người giao nhận trở thành người chuyên chở thực tế (Actual Carrier). Lưu kho và bảo quản hàng hóa Trong trường hợp khách hàng yêu cầu lưu kho hàng hóa trước khi xuất khẩu hay nhập khẩu, người giao nhận sẽ bố trí phương tiện của mình và phân phối hàng theo yêu cầu Người kinh doanh vận tải đa phương thức Vận tải đa phương thức (Multimodal Transport) quốc tế là phương pháp vận tải hàng hóa bằng ít nhất hai phương thức vận tải trờ lên, trên cơ sở một hợp đồng vận tải đa phương thức từ một điểm ở nước này tới một địa điểm chỉ định ở một nước khác để giao hàng.
Vận tải đa phương thức mang lại rất nhiều lợi ích cho các bên liên quan đến giao nhận vận tải gồm cả người vận tải, chủ hàng, người giao nhận như giúp giảm 8 chi phí vận chuyển, tăng mức độ an toàn cho hàng hóa… Người giao nhận chính là người có khả năng đứng ra tổ chức quá trình vận chuyển hàng hóa một cách tốt nhất, an toàn và tiết kiệm nhất bằng việc sử dụng kết hợp các phương thức vận tải như vận tải đường ô tô/vận tải hàng không, vận tải đường sắt/vận tải đường ô tô. c, Quyền hạn và nghĩa vụ của người giao nhận Luật thương mại 2015 quy định, người giao nhận có quyền và nghĩa vụ như sau: - Người giao nhận được hưởng tiền công và các khoản thu nhập hợp lí khác - Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình theo hợp đồng. - Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu có lí do chính đáng vì lợi ích của khách hàng thì có thể thực hiện khác với chỉ dẫn của khách hàng, nhưng phải thông báo ngay cho khách hàng. - Sau khi đã ký kết hợp đồng, nếu thấy không thể thực hiện được chỉ dẫn của khách hàng thì phải thông báo cho khách hàng để xin chỉ dẫn thêm.
- Phải thực hiện nghĩa vụ của mình trong thời gian hợp lí nếu trong hợp đồng không thỏa thuận về thời gian thực hiện nghĩa vụ với khách hàng.3 Cơ sở lí luận, nguyên tắc giao nhận hàng hóa a, Cơ sở lí luận Các văn bản của Nhà nước Nhà nước Việt Nam đã ban hành khá nhiều các văn bản, qui phạm pháp luật liên quan đến vận tải, giao nhận hàng hóa XNK như: Luật Thương mại 2015, Bộ luật hàng hải Việt Nam 2015, Luật hải quan, Luật Trọng tài thương mại số 54/2010/QH12, Quyết định 15/2006 QĐ/BTNVMT, Quyết định 05/2014 BCT TNTX – TXTN, Quyết định 38/2012 - NQ- CP. - Các văn bản quy định tàu bè nước ngoài ra vào các cảng quốc tế ở Việt Nam. - Luật quốc gia điều chỉnh mối quan hệ phát sinh từ các hợp đồng mua bán, vận tải, bảo hiểm, giao nhận, xếp dỡ… Các nguồn luật quốc tế Việc nhận hàng NK bằng container phải dựa vào cơ sở pháp lý như các luật pháp quốc tế (Công ước Brussels 1924 về vận đơn hàng hóa, Công ước Hamburg 1978 của Liên hợp quốc, công ước về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế Vienna 9 1980…),, các văn bản pháp luật về giao nhận vận tải, các loại hợp đồng thương mại và tín dụng thư (L/C) để đảm bảo quyền lợi của chủ hàng XNK. b, Nguyên tắc giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu - Hàng hóa giao nhận theo trọng lượng, khối lượng, thế tích.
- Theo nguyên bao, nguyên kiện, theo đơn vị số lượng chiếc, thanh, bó, gói, thùng… thì hai bên hoặc bên đại diện hai bên cùng kiểm đếm số lượng. Nếu đơn vị ghi trong giấy vận chuyển là đủ và bao bì tốt đương nhiên người vận tải giao đủ hàng và không chịu trách nhiệm hàng hóa bên trong. - Theo nguyên hầm kẹp chì thì sau khi hàng xuống tàu sẽ được niêm phong, kẹp chì dưới sự chứng kiến của thuyền trưởng, khi dỡ hàng nếu dấu niêm phong còn nguyên vẹn thì người vận tải coi như giao đủ hàng. Trong quá trình vận chuyển hoặc vì lí do đặc biết buộc phải mở niêm phong để bảo quản hàng hóa, bảo vệ an toàn cho tàu, thuyền trưởng lập biên bản có xác nhận của hai thuyền viên trên tàu.
- Giao theo hình thức nào thì nhận theo hình thức đấy và nguyên tắc giao nhận phải được ghi rõ trong hợp đồng.2 Nội dung nghiệp vụ nhận hàng nhập khẩu bằng container 2.