CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN • VÈ KÉ TOÁN BÁN HÀNG 1. Khái niệm bán hàng: Bán hàng là nền tảng trong kinh doanh đó là sự gặp gỡ của người bán và người mua ở những nơi khác nhau giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu bán được hàng hoá tăng doanh thu. Bán hàng là quá trinh liện hệ với khách hàng tiềm năng để tìm hiểu về nhu cầu khách hàng, trình bày và chứng minh tính năng đặc biệt của hàng hoá, đàm phán mua bán, giao hàng và thanh toán. Bán hàng còn là quá trình doanh nghiệp chuyến quyền sở hữu về sản phấm, hàng hoá, dịch vụ cho người mua và được người mua thanh toán, hoặc chấp nhận thanh toán.
• về mặt kinh tế: bản chất của bán hàng chính là sự thay đổi hình thái vốn của hàng hoá: Hàng hoá của doanh nghiệp được chuyển từ hình thái hiện vật sang hình thái tiền tệ. • về mặt tổ chức: bán hàng là quá trình kinh tế bao gồm từ việc tô chức đến việc trao đồi mua hàng hoá thông qua các khâu nghiệp vụ doanh nghiệp thương mại. Đặc điểm của quá trình bán hàng: • Quá trình bán hàng là sự mua bán có thỏa thuận giữa doanh nghiệp đồng ý bán và khách hàng đồng ý mua. • Doanh nghiệp giao cho khách hàng một lượng hàng hóa và nhận được từ khách hàng một khoản tiền hoặc một khoản nợ phải thu.
Khoản tiền này được gọi là doanh thu bán hàng, dùng đế bù đắp các khoản chi phí đà bỏ ra trong quá trình kinh doanh. • Căn cứ vào số tiền hay khoản nợ mà khách hàng chấp nhận trả sẽ hạch toán kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp. 1 > Phân loại - Phưong thức bán hàng: Gom 2 phương thức là bán buôn và bán lẻ + Bán buôn: Là việc bản sản phẩm của doanh nghiệp cho các doanh nghiệp khác, các cửa hàng, đại lý. với số lượng lớn để các đon vị tiếp tục bán cho các to chức khác hay phụ vụ cho việc khác nhằm đáp ứng nhu cầu kinh tế.
+ Bán lẻ : Phương thức bán lẻ có thể thực hiện dưới các hình thức sau: • Phương thức bán hàng thu tiền tập trung: là hình thức bán hàng mà nghiệp vụ thu tiền và nghiệp vụ giao hàng tách rời nhau. Nhân viên thu ngân có nhiệm vụ viết hoá đơn thu tiền và giao cho khách hàng đến nhận hàng ở quầy do nhân viên bán hàng giao. Do có việc tách rời giữa người bán và người thu tiền như vậy sẽ tránh được sai sót, mất mát hàng hoá và tiền. • Phương thức bán hàng thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền và giao hàng cho khách hàng.
Cuối ngày nhân viên bán hàng kiếm tiền làm giấy nộp tiền, kiểm kê hàng hoá hiện còn ở quầy và xác định lượng hàng hoá sản xuất ra trong ngày. Sau đó lập báo cáo bán hàng đe xác định doanh số bán, đối chiếu với sô tiền đã nộp theo giấy nộp tiền. - Phưoiĩg thức thanh toán + Thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt: Việc chuyến giao quyền sở hữu sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ cho khách hàng và việc thu tiền được thực hiện đồng thời. Hình thức này thường được công ty áp dụng cho những hoá đơn thanh toán có giá trị dưới triệu đồng và thường cho khách lẻ + Thanh toán theo phương thức chuyển khoản qua ngân hàng: Áp dụng cho các đơn đặt hàng có giá trị lớn, các khách hàng ở xa cũng thuận tiện.
Đây là phương thức thanh toán phố biến và được Công ty khuyến khích sử dụng vì sự an toàn, nhanh chóng, tiện lợi. + Thanh toán trả chậm: Là hình thức thanh toán cho khách hàng nợ hoặc cấn trừ công nợ. Khái niệm kế toán bán hàng: Ke toán bán hàng (Sales Accountant): là công việc ghi chép tất cả các hoạt động liên quan đen bán hàng nhu lập báo cáo bán hàng, xử lý hóa đơn chứng từ, ghi sổ chi tiết doanh thu hàng bán, các khoản công nợ, các khoản phải thu, thuế giá trị gia tăng phải nộp. Vai trò, nhiệm vụ và yêu cầu của kế toán bán hàng: 1.
Vai trò của kế toán bán hàng: - Bán hàng giúp cho hàng hoá đuợc lưu chuyển từ nhà sản xuất đến người tiêu dìing; luân chuyển hàng hoá từ nơi dư thừa đến nơi có nhu cầu. - Bán hàng còn đóng vai trò giúp lưu thông tiền tệ trong bộ máy kinh tế - Bán hàng mang về lợi ích cho cả người mua lần người bán. Với người mua lợi ích của họ là có được sản phâm còn với người bán họ nhận được lợi nhuận từ kinh doanh. - Chỉ có thông qua việc bán hàng thì giá trị của hàng hoá dịch vụ mới có điều kiện để thực hiện mục đích của nền sản xuất hàng hoá và quá trinh tái sản xuất kinh doanh không ngừng mở rộng.
Doanh thu hàng bán sè bù đắp được các chi phí bỏ ra, đong thời kết quả bán hàng sè quyết định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Bán hàng góp phần nâng cao năng xuất lao động, phục vụ sản xuất tiêu dùng và đời sống xã hội. Nhờ có hoạt động bán hàng, hàng hoá được đưa đến tay người tiêu dùng, việc tiêu thụ hàng hoá còn góp phần cân đối giừa sản xuất và tiêu dùng. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng: Nhằm phát huy vai trò của kế toán trong công tác quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh, kế toán bán hàng cần thực hiện tốt những nhiệm vụ sau: • Phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời, chi tiết khối lượng hàng hoá dịch vụ mua vào, bán ra, tồn kho cả về số lượng, chất lượng và giá trị.
• Kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện chỉ tiêu kế hoạch bán hàng, doanh thu • bán hàng của đơn vị, tình hình thanh toán tiền bán hàng, nộp thuế với nhà nước. 3 • Phản ánh kịp thời doanh thu bán hàng để xác định kết quả bán hàng, đôn đốc, kiểm tra, đảm bảo thu đủ và kịp thời tiền bán hàng, tránh vị chiếm dụng vốn bất hợp lý. • Cung cấp thông tin chính xác, trung thực, lập quyết toán đầy đủ kịp thời đe đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh cũng như tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Ý nghĩa và sự cần thiết của kế toán bán hàng: Bán hàng là yếu tố khách quan nó quyết định sự tồn tại và phát trien của doanh nghiệp trên thị trường và có ý nghĩa vô cùng quan trọng tron nền kinh tế nói chung và doanh nghiệp nói riêng.
- Đoi với nền kinh tế quốc dân: Bán hàng có tác dụng đen cung cầu thị trường, bán hàng là điều kiện đe tái sản xuất xã hội, thông qua thị trường bán hàng góp phần cân đối giừa sản xuất và tiêu dùng, giữa nhu cầu tiêu dùng và khả năng thanh toán, đảm bảo cân đối các ngành, các lĩnh vực trong toàn ngành kinh tê quốc dân. - Đối với doanh nghiệp: Bán hàng là giai đoạn cuối cùng đế tuần hoàn vốn kinh doanh. Trong cơ chế thị trường bán hàng là một nghệ thuật, lượng hàng hoá bán được là nhân to trực tiếp làm thay đổi lợi nhuận của doanh nghiệp, nó thể hiện sức mạnh của doanh nghiệp trên thị trường, là cơ sở để đánh giá trình độ quản lý, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Ngoài ra hoạt động bán hàng còn the hiện mối quan hệ cùa doanh nghiệp đối với khách hàng.
Vì vậy, thực hiện tốt khâu bán hàng là biện pháp tốt nhất giúp doanh nghiệp phát triển và đứng vững trên thị trường. - Quá trình bán hàng có the chia thành nhiều giai đoạn, song tập trung chủ yếu vào khâu chi phí và bán hàng. Chi phí chi ra đe có được so hàng đem bán ra. Phần chênh lệch giữa doanh thu và chi phí là kết quả bán hàng được biểu hiện qua lợi nhuận.
Ket quả bán hàng là bộ phận quan trọng nhất trong kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Hàng hoá được bán nhanh chóng sẽ làm tăng vòng quay của vốn, đảm bảo thu hoi nhanh, trang trải được chi phí, đảm bảo được lợi nhuận. 4 Vì vậy, tổ chức quá trình bán hàng tốt là cơ sở đế có kết quả bán hàng cao, giúp doanh nghiệp tăng vòng quay vốn lưu động, tăng luân chuyển hàng hoá trong kỳ, đem lại kết quả cao trong kinh doanh. Bên cạnh đó kết quả bán hàng còn là chi tiêu tài chính doanh nghiệp.
Neu tình hình tài chính tốt, doanh nghiệp sẽ có điều kiện tham gia thị trường vốn, nâng cao năng lực tài chính. Các phương thức bán hàng: - Ke toán bán hàng theo phương thức bán hàng trực tiếp Bán hàng trực tiếp là phương thức giao hàng cho người mua trực tiếp tại kho (hoặc trực tiếp tại phân xưởng không qua kho) của doanh nghiệp, số hàng khi bàn giao cho khách hàng chính thức được coi là tiêu thụ và người bán mất quyền sở hữu về số hàng này. Người mua phải thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán số tiền hàng khi người bán đà giao hàng. - Kế toán bán hàng theo phương thức gửi hàng đi cho khách hàng Phương thức gửi hàng là theo phương thức bên bán gừi hàng đi cho khách hàng theo điều kiện hợp đồng kinh tế đã ký kết.
số hàng gửi đi vần thuộc quyền kiếm soát của bên bán, khi khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì lợi ích và rủi ro được chuyển giao toàn bộ cho người mua, giá trị hàng hóa đã được thực hiện và thời điểm bên bán được ghi nhận doanh thu bán hàng. - Ke toán bán hàng theo phương thức gửi đại lý, ký gửi bản đúng giá hưởng hoa hồng Phương thức gửi đại lý, ký gửi bản đúng giá hưởng hoa hồng là đúng phương thức bên giao đại lý, ký gửi bên (bên đại lý) đe bán hàng cho DN. Bên nhận đại lý, ký gửi người bán hàng theo đúng giá đã quy định và được thù lao dưới hình thức hoa hồng. Theo luật thuế GTGT, nếu bên đại lý bán theo đúng giá quy định của bên giao đại lý thì toàn thuế GTGT đầu ra cho bên giao đại lý phải nộp NSNN, bên nhận đại lý không phải nộp thuế GTGT trên phần hoa hồng được hưởng.
5 - Ke toán bán hàng theo phương thức bán lẻ Khách hàng mua hàng tại công ty, cửa hàng giao dịch của công ty và thanh toán ngay cho nên sản phàm hàng hóa được ghi nhận doanh thu của đơn vị một cách trực tiếp. - Kế toán bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp Bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp là phương thức bán hàng thu tiền nhiều lần, người mua thanh toán lần đầu ngay tại thời điểm mua.