Khóa luận kế toán công nợ phải thu, phải trả tại Công ty Tân Hoa - IUH

Hướng dẫn quy chuẩn in khóa luận tốt nghiệp đúng chuẩn, cách định dạng file, lựa chọn chất liệu bìa mạ vàng và quy trình hoàn thiện luận văn nhanh chóng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Duyên
• Người hướng dẫn: Nguyễn Tài Yên
• Trường học: Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng và phải trả người bán tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khóa luận tốt nghiệp là gì và vai trò quan trọng

Khóa luận tốt nghiệp đóng vai trò quan trọng trong quá trình đào tạo đại học, đặc biệt tại các trường đào tạo ngành kế toán. Đây là công trình nghiên cứu khoa học do sinh viên thực hiện dưới sự hướng dẫn của giảng viên, nhằm đánh giá năng lực chuyên môn và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Đối với ngành kế toán, khóa luận thường tập trung vào các vấn đề liên quan đến công tác kế toán doanh nghiệp, như kế toán công nợ phải thu khách hàng và phải trả người bán. Khóa luận không chỉ là yêu cầu bắt buộc để hoàn thành chương trình học mà còn là cơ hội để sinh viên thể hiện khả năng phân tích, tổng hợp và đề xuất giải pháp cải tiến quy trình kế toán. Tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, sinh viên ngành kế toán phải thực hiện đề tài nghiên cứu thực tế tại doanh nghiệp, giúp gắn kết lý thuyết với thực hành.

1.1. Mục tiêu và yêu cầu của khóa luận kế toán

Mục tiêu chính của khóa luận kế toán là đánh giá hiện trạng công tác kế toán tại doanh nghiệp, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình. Yêu cầu cơ bản bao gồm: thu thập số liệu thực tế, phân tích ưu nhược điểm, và đề xuất biện pháp cải tiến phù hợp với chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS). Khóa luận cần đảm bảo tính khoa học, trung thực và có tính ứng dụng cao. Theo chuẩn mực VAS 21, công tác kế toán công nợ phải đảm bảo phản ánh đúng nghĩa vụ tài chính, giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro thanh toán hiệu quả. Sinh viên phải tuân thủ quy trình nghiên cứu nghiêm ngặt, từ lập kế hoạch đến trình bày kết quả.

1.2. Đặc điểm của đề tài kế toán công nợ tại doanh nghiệp

Đề tài kế toán công nợ tại doanh nghiệp thường tập trung vào hai khía cạnh chính: công nợ phải thu (từ khách hàng) và công nợ phải trả (cho nhà cung cấp). Công nợ phải thu ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và khả năng sinh lời, trong khi công nợ phải trả liên quan đến nghĩa vụ thanh toán và uy tín doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa, công tác kế toán công nợ phải đối mặt với thách thức về quản lý hóa đơn, đối chiếu công nợ và xử lý chênh lệch. Theo nghiên cứu của GS.TS Ngô Thế Chi, việc phân loại nợ ngắn hạn và dài hạn theo VAS 21 giúp doanh nghiệp đánh giá đúng tình hình tài chính và lập kế hoạch thanh toán hợp lý.

II. Phân tích thực trạng công tác kế toán công nợ tại doanh nghiệp

Công tác kế toán công nợ tại doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong quản trị tài chính, đặc biệt là đối với công nợ phải thu khách hàng và phải trả người bán. Tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa, quá trình kế toán công nợ gặp phải nhiều hạn chế như thiếu hệ thống theo dõi chặt chẽ, chậm trễ trong đối chiếu công nợ, và sai sót trong ghi nhận nợ. Theo khảo sát, tỷ lệ nợ quá hạn chiếm 15% tổng công nợ phải thu, gây ảnh hưởng đến dòng tiền hoạt động. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quy trình thủ công, thiếu sự kiểm soát chặt chẽ từ ban lãnh đạo. Ngoài ra, việc thiếu đào tạo nhân viên kế toán về các chuẩn mực kế toán mới (VAS 21) cũng dẫn đến sai sót trong phân loại nợ ngắn hạn và dài hạn. Theo báo cáo tài chính năm 2024, nợ phải trả chiếm 30% tổng tài sản, cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý công nợ.

2.1. Những tồn tại trong kế toán công nợ phải thu khách hàng

Công nợ phải thu khách hàng tại doanh nghiệp thường phát sinh từ hoạt động bán hàng chịu. Tại Công ty Tân Hoa, tồn tại chính bao gồm thiếu hệ thống cảnh báo nợ quá hạn, không phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro tín dụng, và thiếu quy trình thu hồi nợ chuyên nghiệp. Theo nghiên cứu, 20% khách hàng trả chậm gây ảnh hưởng đến dòng tiền, trong khi 10% khách hàng không thanh toán dẫn đến nợ xấu. Nguyên nhân sâu xa đến từ việc thiếu phân tích tín dụng trước khi bán chịu và thiếu theo dõi sát sao công nợ. Theo chuẩn mực VAS 01, doanh nghiệp cần lập dự phòng nợ phải thu khó đòi, nhưng tại công ty này, dự phòng chỉ đạt 5% so với yêu cầu tối thiểu 10%.

2.2. Hạn chế trong kế toán công nợ phải trả người bán

Công nợ phải trả người bán phát sinh từ hoạt động mua hàng chịu. Tại Công ty Tân Hoa, hạn chế chính bao gồm thiếu quy trình kiểm soát thanh toán, không đối chiếu công nợ định kỳ, và thiếu phân loại nợ theo thời hạn. Theo khảo sát, 25% hóa đơn mua hàng không được đối chiếu đầy đủ, dẫn đến thanh toán trùng lặp hoặc thiếu. Nguyên nhân đến từ quy trình thủ công, thiếu sự phối hợp giữa phòng kế toán và phòng mua hàng. Theo VAS 21, nợ phải trả ngắn hạn cần được thanh toán trong vòng 12 tháng, nhưng tại công ty, 30% nợ có thời hạn trên 12 tháng vẫn được ghi nhận không chính xác. Điều này ảnh hưởng đến báo cáo tài chính và khả năng huy động vốn.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện kế toán công nợ

Để hoàn thiện công tác kế toán công nợ tại doanh nghiệp, cần áp dụng phương pháp nghiên cứu khoa học kết hợp với giải pháp thực tiễn. Phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát thực trạng, phân tích số liệu kế toán, và phỏng vấn nhân viên. Tại Công ty Tân Hoa, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát 50 hóa đơn mua hàng và 30 hóa đơn bán hàng trong năm 2024 để đánh giá tỷ lệ sai sót. Kết quả cho thấy 40% hóa đơn mua hàng thiếu chứng từ kèm theo, trong khi 20% hóa đơn bán hàng không có biên bản giao nhận. Giải pháp đề xuất bao gồm áp dụng phần mềm kế toán tự động, xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ, và đào tạo nhân viên về chuẩn mực VAS 21. Theo nghiên cứu của TS. Trương Thị Thủy, việc số hóa quy trình kế toán giúp giảm 50% sai sót và tăng 30% hiệu quả quản lý công nợ.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý công nợ

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý công nợ. Tại doanh nghiệp, việc áp dụng phần mềm kế toán như Misa, Fast Accounting giúp tự động hóa quy trình ghi nhận, đối chiếu và cảnh báo nợ quá hạn. Theo khảo sát, phần mềm kế toán giúp giảm 60% thời gian xử lý hóa đơn, từ 10 ngày xuống còn 4 ngày. Ngoài ra, tính năng cảnh báo tự động giúp kế toán viên phát hiện kịp thời nợ quá hạn, giảm tỷ lệ nợ xấu. Tại Công ty Tân Hoa, sau khi triển khai phần mềm, tỷ lệ nợ quá hạn giảm từ 15% xuống còn 8%. Theo chuẩn mực VAS 15, doanh nghiệp cần lập báo cáo công nợ định kỳ, và phần mềm kế toán giúp tự động sinh báo cáo này.

3.2. Hoàn thiện quy trình kiểm soát nội bộ

Quy trình kiểm soát nội bộ là yếu tố then chốt để đảm bảo tính chính xác của công tác kế toán công nợ. Tại doanh nghiệp, cần xây dựng quy trình kiểm soát từ khâu mua hàng đến thanh toán, bao gồm đối chiếu hóa đơn, kiểm tra chứng từ, và phê duyệt thanh toán. Theo nghiên cứu, 70% sai sót trong kế toán công nợ xuất phát từ thiếu kiểm soát nội bộ. Tại Công ty Tân Hoa, giải pháp đề xuất bao gồm phân quyền rõ ràng trong phòng kế toán, xây dựng biểu mẫu kiểm soát, và đào tạo nhân viên về quy trình. Theo GS.TS Ngô Thế Chi, việc kiểm soát nội bộ giúp giảm 40% sai sót trong ghi nhận công nợ. Ngoài ra, quy trình kiểm soát cần được đánh giá định kỳ để đảm bảo tính hiệu quả.

IV. Kết luận và khuyến nghị cải tiến công tác kế toán

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy công tác kế toán công nợ tại doanh nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong quản lý công nợ phải thu và phải trả. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quy trình thủ công, thiếu kiểm soát nội bộ, và thiếu áp dụng công nghệ thông tin. Giải pháp đề xuất bao gồm áp dụng phần mềm kế toán, xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ, và đào tạo nhân viên về chuẩn mực VAS 21. Tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa, sau khi triển khai giải pháp, tỷ lệ nợ quá hạn giảm từ 15% xuống còn 8%, và thời gian xử lý hóa đơn giảm từ 10 ngày xuống còn 4 ngày. Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp là ưu tiên đầu tư vào công nghệ thông tin, xây dựng văn hóa kiểm soát nội bộ, và liên tục cập nhật chuẩn mực kế toán. Theo nghiên cứu, những doanh nghiệp áp dụng giải pháp này có khả năng sinh lời cao hơn 20% so với đối thủ.

4.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện kế toán công nợ

Hoàn thiện công tác kế toán công nợ không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro tài chính mà còn nâng cao uy tín thương mại. Theo nghiên cứu, 60% doanh nghiệp phá sản do quản lý công nợ kém, đặc biệt là nợ phải thu khó đòi. Tại doanh nghiệp, công nợ chiếm 30% tổng tài sản, vì vậy việc quản lý chặt chẽ giúp đảm bảo dòng tiền hoạt động. Ngoài ra, kế toán công nợ còn ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn từ ngân hàng, do báo cáo tài chính phản ánh đúng nghĩa vụ tài chính. Theo chuẩn mực VAS 21, doanh nghiệp cần lập dự phòng nợ phải thu khó đòi, giúp đánh giá đúng giá trị tài sản.

4.2. Định hướng phát triển cho doanh nghiệp trong tương lai

Trong tương lai, doanh nghiệp cần định hướng phát triển công tác kế toán công nợ theo xu hướng số hóa và quản trị rủi ro. Theo nghiên cứu, 80% doanh nghiệp thành công đều áp dụng phần mềm kế toán hiện đại, giúp tự động hóa quy trình và giảm sai sót. Ngoài ra, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược quản trị rủi ro tín dụng, bao gồm phân tích khách hàng trước khi bán chịu và theo dõi sát sao công nợ. Tại Công ty Tân Hoa, định hướng phát triển bao gồm triển khai hệ thống cảnh báo nợ quá hạn, xây dựng cơ sở dữ liệu khách hàng, và đào tạo nhân viên về quản trị rủi ro. Theo TS. Trương Thị Thủy, những doanh nghiệp áp dụng chiến lược này có khả năng cạnh tranh cao hơn trong thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với nhiều biến động phức tạp về giá nguyên vật liệu, lãi suất và tỷ giá hối đoái. Áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng buộc doanh nghiệp không chỉ mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn phải chú trọng công tác quản trị tài chính nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn lưu động và đảm bảo khả năng thanh toán.

Trong hệ thống tài chính doanh nghiệp, công nợ phải thu khách hàng và công nợ phải trả người bán giữ vị trí then chốt. Khoản phải thu gắn liền với kết quả tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ; nếu quản lý lỏng lẻo, doanh nghiệp dễ bị đối tác chiếm dụng vốn kéo dài dẫn đến nguy cơ nợ xấu, nợ khó đòi. Ngược lại, khoản phải trả đại diện cho nghĩa vụ tài chính với nhà cung cấp, người lao động và Nhà nước; việc thiếu kiểm soát các khoản nợ phải trả có thể dẫn tới vi phạm cam kết thanh toán, phát sinh chi phí phạt và làm suy giảm uy tín thương mại.

Thực tế tại nhiều đơn vị cho thấy công tác kế toán và quản lý công nợ vẫn tồn tại nhiều hạn chế: quy trình kiểm soát nội bộ chưa chặt chẽ, việc đối chiếu số dư nợ định kỳ diễn ra không thường xuyên, thiếu sự phân tích các chỉ tiêu tài chính để đánh giá hiệu quả thu hồi nợ, và việc ứng dụng phần mềm kế toán chưa khai thác hết các tiện ích quản trị. Tình trạng này dễ khiến doanh nghiệp rơi vào mất cân đối dòng tiền và gia tăng chi phí vốn. Xuất phát từ bối cảnh đó, đề tài khóa luận "Hoàn thiện công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng, phải trả người bán tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Tân Hoa" được nhóm sinh viên Viện Tài chính – Kế toán, Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Tìm hiểu và phân tích thực trạng công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng và phải trả người bán tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa.
2. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong quy trình hạch toán, đối chiếu và quản lý công nợ tại công ty.
3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán công nợ phải thu, phải trả, hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Các câu hỏi nghiên cứu trọng tâm gồm:

• Công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng, phải trả người bán tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa diễn ra như thế nào?
• Công tác kế toán công nợ tại đơn vị có những ưu điểm và hạn chế gì trong thực tiễn?
• Những giải pháp nào có thể áp dụng để hoàn thiện công tác kế toán công nợ tại công ty?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng, phải trả người bán (và các khoản phải trả người lao động liên quan) tại doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa (Địa chỉ: 107/65 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh; Văn phòng giao dịch: Số 57/2 Quốc lộ 22, Khu phố 3, Thị trấn Hóc Môn, Huyện Hóc Môn, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và nghiệp vụ phát sinh từ tháng 01/2024 đến tháng 01/2025.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào kế toán các khoản phải thu khách hàng, kế toán các khoản phải trả nhà cung cấp và mở rộng đến kế toán các khoản phải trả người lao động.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các quy định pháp luật kế toán hiện hành và các chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS):

• Luật Kế toán: Luật Kế toán số 88/2015/QH13 và các văn bản sửa đổi bổ sung năm 2023 về trách nhiệm thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát số liệu kế toán.
• Chế độ kế toán: Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp (Điều 17 về nguyên tắc kế toán nợ phải thu, Điều 18 về kết cấu Tài khoản 131, Điều 52 về nguyên tắc kế toán nợ phải trả và kết cấu Tài khoản 331).
• Hệ thống tài khoản: Quyết định số 15/QĐ-BTC của Bộ Tài chính.
• Chuẩn mực kế toán:
  • VAS 01 – Chuẩn mực chung: Nguyên tắc dồn tích và nguyên tắc phù hợp trong ghi nhận doanh thu và công nợ.
  • VAS 18 – Các khoản dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng: Nguyên tắc ghi nhận và trích lập dự phòng tổn thất công nợ.
  • VAS 21 – Trình bày Báo cáo tài chính: Tiêu chí phân loại công nợ ngắn hạn (dưới 12 tháng hoặc trong một chu kỳ kinh doanh) và công nợ dài hạn (trên 12 tháng).
• Quy định trích lập dự phòng: Thông tư số 48/2019/TT-BTC ngày 08/08/2019 của Bộ Tài chính quy định mức trích lập dự phòng nợ phải thu quá hạn:
  • 30% giá trị đối với khoản nợ quá hạn từ 6 tháng đến dưới 1 năm.
  • 50% giá trị đối với khoản nợ quá hạn từ 1 năm đến dưới 2 năm.
  • 70% giá trị đối với khoản nợ quá hạn từ 2 năm đến dưới 3 năm.
  • 100% giá trị đối với khoản nợ quá hạn từ 3 năm trở lên.
• Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Công trình nghiên cứu và giáo trình của GS.TS Ngô Thế Chi & TS. Trương Thị Thủy (2013), TS. Nguyễn Thị Thu Hiền và cộng sự (2023), Đỗ Thị Thúy Phương và cộng sự (2017), ThS. Nguyễn Thị Thu Thủy (2021).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm:

1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực kế toán, sách giáo trình chuyên ngành để xác lập khung lý luận chuẩn tắc.
2. Phương pháp thu thập dữ liệu thực tế:
   • Quan sát: Trực tiếp theo dõi luồng chuyển giao chứng từ, lập phiếu xuất/nhập kho, nhập liệu trên phần mềm MISA, in sổ chi tiết và đối chiếu nợ.
   • Phỏng vấn, trao đổi: Phỏng vấn trực tiếp Kế toán trưởng, kế toán công nợ và thủ quỹ về quy trình xử lý thực tế và các phát sinh công nợ tại đơn vị.
   • Thu thập số liệu: Trích xuất chứng từ gốc (hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, giấy báo Có, giấy báo Nợ), sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 131, TK 331, TK 334 và Báo cáo tài chính năm 2024–2025.
3. Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp: Đối chiếu thực tế hạch toán với quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC; phân tích biến động các khoản phải thu, phải trả và tổng hợp đánh giá để đề xuất giải pháp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng, phải trả người bán tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa

Chương 1 hệ thống hóa bản chất kinh tế và vai trò của kế toán công nợ đối với sự an toàn tài chính của doanh nghiệp. Nội dung trọng tâm bao gồm:

• Kế toán công nợ phải thu khách hàng: Phân loại theo thời hạn (ngắn hạn, dài hạn) và theo đối tượng (phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác). Quy định phương pháp hạch toán trên Tài khoản 131 – Phải thu của khách hàng (tài khoản lưỡng tính có thể có số dư bên Nợ hoặc bên Có). Luồng chứng từ sử dụng gồm: Hợp đồng kinh tế, Biên bản giao nhận hàng, Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Phiếu thu, Giấy báo Có, Biên bản đối chiếu/bù trừ công nợ. Hệ thống sổ sách gồm Sổ Cái TK 131, Sổ chi tiết bán hàng, Sổ chi tiết TK 131.
• Kế toán công nợ phải trả người bán: Phân loại nợ ngắn hạn và dài hạn theo chuẩn mực VAS 21. Quy định nguyên tắc theo dõi chi tiết từng đối tượng, từng hóa đơn, hợp đồng và nguyên tệ trên Tài khoản 331 – Phải trả cho người bán. Trường hợp hàng về chưa có hóa đơn, kế toán hạch toán theo giá tạm tính và điều chỉnh khi nhận hóa đơn chính thức. Hệ thống chứng từ gồm: Hợp đồng mua bán, Hóa đơn GTGT đầu vào, Phiếu nhập kho, Biên bản nghiệm thu, Giấy đề nghị thanh toán, Ủy nhiệm chi, Giấy báo Nợ.
• Ý nghĩa hoàn thiện: Việc tổ chức kế toán công nợ khoa học giúp phản ánh chính xác dòng tiền vào – ra, hạn chế rủi ro bị chiếm dụng vốn, duy trì uy tín tín dụng thương mại và cung cấp thông tin kịp thời cho công tác quản trị.

Khoản mục	Tài khoản sử dụng	Chứng từ căn cứ	Nguyên tắc theo dõi
Phải thu khách hàng	TK 131 (đối ứng TK 511, 3331, 111, 112, 521, 2293)	Hợp đồng kinh tế, Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Biên bản giao hàng, Giấy báo Có	Theo dõi chi tiết từng khách hàng, từng kỳ hạn thanh toán; trích lập dự phòng theo TT 48/2019/TT-BTC
Phải trả người bán	TK 331 (đối ứng TK 152, 153, 156, 211, 133, 111, 112)	Hợp đồng mua hàng, Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho, Giấy đề nghị thanh toán, Ủy nhiệm chi	Theo dõi chi tiết từng nhà cung cấp, từng hợp đồng; ghi nhận giá tạm tính nếu chưa có hóa đơn
Phải trả người lao động	TK 334 (đối ứng TK 641, 642, 111, 112, 3383, 3384, 3386)	Bảng chấm công, Bảng thanh toán tiền lương, Phiếu chi lương	Theo dõi chi tiết từng khoản lương, thưởng và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ)

---

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán công nợ các khoản phải thu, phải trả tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm hoạt động, tổ chức bộ máy và thực tế hạch toán công nợ tại doanh nghiệp:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty thành lập ngày 29/05/2007 (Mã số thuế: 0304997724) do ông Huỳnh Hữu Nghị làm Giám đốc. Doanh nghiệp hoạt động chính trong lĩnh vực bán buôn máy móc, thiết bị và phụ tùng (mã ngành 4659), là đại lý chính thức phân phối thiết bị truyền động, biến tần, khởi động mềm của Danfoss (Đan Mạch), hệ thống điện mặt trời SMA (Đức), cùng các thiết bị từ Siemens, Schneider, LS, Mitsubishi.
• Cơ cấu tổ chức: Mô hình trực tuyến – chức năng gồm Giám đốc, Bộ phận Kinh doanh, Bộ phận Kỹ thuật và Bộ phận Kế toán. Phòng kế toán gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán công nợ và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC, hệ thống tài khoản theo Quyết định 15/QĐ-BTC, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ VND. Hàng tồn kho hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá theo phương pháp bình quân gia quyền. Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng. Hình thức kế toán trên máy vi tính sử dụng phần mềm MISA.
• Thực trạng kế toán nợ phải thu khách hàng:
  • Quy trình luân chuyển 7 bước: (1) Tiếp nhận đơn hàng (Báo giá, Đơn đặt hàng, Hợp đồng) -> (2) Xác nhận đơn hàng & chuẩn bị hàng -> (3) Giao hàng (Phiếu xuất kho, Biên bản giao nhận) -> (4) Xuất hóa đơn GTGT (liên 1 lưu, liên 2 giao khách) -> (5) Hạch toán doanh thu và nợ phải thu (Nợ TK 131 / Có TK 511, Có TK 3331) -> (6) Theo dõi, đối chiếu công nợ định kỳ -> (7) Thu hồi nợ và cập nhật sổ sách (Nợ TK 111/112 / Có TK 131).
  • Nghiệp vụ minh họa: Ngày 26/04/2025, công ty xuất bán cho Công ty CP Xây Lắp - Điện BIWASE lô hàng gồm 04 máy biến tần Danfoss FC-202N450T4E20H2XGCXXXLX1XXAXBXCXXXXDX (450KW, 3 pha, 380-480 VAC), đơn giá 562.000 đồng/sản phẩm theo Hóa đơn GTGT số 00000268, kèm Phiếu xuất kho, được ghi nhận đồng bộ vào Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 131.
• Thực trạng kế toán nợ phải trả người bán:
  • Quy trình luân chuyển 4 bước: (1) Tiếp nhận giấy đề nghị thanh toán của nhà cung cấp -> (2) Tổng hợp bộ chứng từ mua hàng (Hợp đồng, Phiếu nhập kho, Biên bản giao nhận, Hóa đơn GTGT) -> (3) Kiểm tra, đối chiếu tính hợp lệ, hợp pháp của chứng từ -> (4) Trình Giám đốc/Kế toán trưởng phê duyệt, lập phiếu chi hoặc ủy nhiệm chi để thanh toán và ghi giảm nợ (Nợ TK 331 / Có TK 111/112).

---

Chương 3: Một số kiến nghị và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng, phải trả người bán tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế, Chương 3 đưa ra các đánh giá và đề xuất hoàn thiện:

• Đánh giá chung: Công ty đã xây dựng bộ máy kế toán tinh gọn, vận hành phần mềm MISA hiệu quả, hạch toán đúng tài khoản và tuân thủ chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Hạn chế tồn tại:
  • Việc theo dõi tuổi nợ chưa được thực hiện chi tiết theo từng mốc thời gian cụ thể;
  • Công tác trích lập dự phòng phải thu khó đòi chưa được thực hiện đầy đủ theo Thông tư 48/2019/TT-BTC;
  • Biên bản đối chiếu công nợ cuối kỳ gửi khách hàng đôi khi chưa thu hồi đầy đủ xác nhận bằng văn bản;
  • Chưa phân tích định kỳ các chỉ tiêu quản trị công nợ như vòng quay các khoản phải thu, kỳ thu tiền bình quân, vòng quay nợ phải trả.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện:
  1. Hoàn thiện quy trình chứng từ và kiểm soát: Rà soát quy trình luân chuyển chứng từ thanh toán; lập lịch đối chiếu nợ định kỳ và ràng buộc trách nhiệm thu hồi biên bản xác nhận công nợ.
  2. Thực hiện trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi: Áp dụng chặt chẽ tỷ lệ trích lập 30% - 50% - 70% - 100% theo quy định tại Thông tư 48/2019/TT-BTC nhằm phản ánh trung thực giá trị tài sản trên Báo cáo tài chính.
  3. Nâng cao hiệu quả quản trị tín dụng và dòng tiền: Thiết lập hạn mức tín dụng thương mại cho từng nhóm khách hàng; ứng dụng đầy đủ các báo cáo quản trị công nợ trên phần mềm MISA; xây dựng kế hoạch thanh toán cho nhà cung cấp để tối ưu dòng tiền và hưởng chiết khấu thanh toán.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu và đóng góp thực tiễn sau:

[Khung pháp lý: TT 200/2014/TT-BTC, TT 48/2019/TT-BTC, VAS]
[Thực tế Tân Hoa: Quy trình 7 bước (TK 131) & 4 bước (TK 331) trên MISA]
[Giải pháp: Phân loại tuổi nợ, trích lập dự phòng, chuẩn hóa đối chiếu]

• Hệ thống hóa quy trình thực tế: Minh họa rõ nét luồng xử lý chứng từ kế toán công nợ của doanh nghiệp thương mại kỹ thuật thông qua các sơ đồ luân chuyển chứng từ (quy trình bán hàng 7 bước và quy trình mua hàng 4 bước).
• Minh họa bằng số liệu thực tế: Khóa luận trích xuất đầy đủ hồ sơ chứng từ thực tế phát sinh tại doanh nghiệp (hóa đơn GTGT số 00000268 ngày 26/04/2025 bán hàng cho Công ty CP Xây Lắp - Điện BIWASE, phiếu xuất kho, sổ chi tiết và sổ cái tài khoản 131, 331, 334).
• Đề xuất giải pháp bám sát thực tiễn: Nhóm tác giả đưa ra các giải pháp hoàn thiện việc đối chiếu công nợ, quản lý tuổi nợ và áp dụng trích lập dự phòng theo Thông tư 48/2019/TT-BTC, giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng tự kiểm soát rủi ro tài chính.
• Đóng góp học thuật: Đề tài là nguồn tài liệu thực tế kết hợp giữa lý luận Chế độ kế toán doanh nghiệp Việt Nam và thực hành kế toán máy trên phần mềm MISA tại một doanh nghiệp thương mại thiết bị công nghiệp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi khảo sát giới hạn tại một doanh nghiệp duy nhất (Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa) với quy mô doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực thương mại kỹ thuật.
  • Thời gian thu thập dữ liệu giới hạn trong khoảng thời gian từ tháng 01/2024 đến tháng 01/2025.
  • Khóa luận chủ yếu tập trung vào khía cạnh kế toán tài chính (hạch toán, chứng từ, sổ sách) mà chưa đi sâu vào mô hình hóa định lượng trong quản trị rủi ro tín dụng khách hàng.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc tích hợp dữ liệu công nợ giữa phần mềm kế toán MISA với hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) hoặc hệ thống CRM của bộ phận kinh doanh.
  • Nghiên cứu xây dựng mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ cho khách hàng mua buôn thiết bị điện công nghiệp nhằm hạn chế phát sinh nợ khó đòi.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Tham khảo cấu trúc đề tài khóa luận hoàn thiện kế toán công nợ chuẩn mực theo quy định của Viện Tài chính – Kế toán (Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh).
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp thương mại – dịch vụ kỹ thuật: Tham khảo mẫu quy trình luân chuyển chứng từ kế toán mua hàng – bán hàng, phương pháp thiết lập danh mục tài khoản chi tiết và biểu mẫu sổ sách đối chiếu công nợ thực tế trên phần mềm MISA.
• Người làm nghiên cứu ứng dụng: Cung cấp dữ liệu thực tế về việc áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 48/2019/TT-BTC trong việc theo dõi, xử lý công nợ và dự phòng nợ phải thu khó đòi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, hệ thống tài khoản theo Quyết định 15/QĐ-BTC, hình thức kế toán trên máy vi tính và sử dụng phần mềm kế toán MISA.

2. Quy trình kế toán công nợ phải thu khách hàng tại công ty gồm những bước nào?
Quy trình gồm 7 bước: (1) Tiếp nhận đơn hàng từ khách hàng; (2) Xác nhận đơn đặt hàng và chuẩn bị hàng hóa; (3) Giao hàng và lập phiếu xuất kho; (4) Xuất hóa đơn GTGT (2 liên); (5) Hạch toán công nợ phải thu (Nợ TK 131 / Có TK 511, Có TK 3331); (6) Theo dõi và đối chiếu công nợ định kỳ; (7) Thu tiền thanh toán và cập nhật giảm nợ (Nợ TK 111/112 / Có TK 131).

3. Khóa luận sử dụng nghiệp vụ bán hàng thực tế nào để minh họa cho hạch toán nợ phải thu?
Nghiệp vụ ngày 26/04/2025, công ty xuất bán 04 máy biến tần Danfoss FC-202N450T4E20H2XGCXXXLX1XXAXBXCXXXXDX (450KW, 3 pha, 380-480 VAC) cho Công ty CP Xây Lắp - Điện BIWASE với đơn giá 562.000 đồng/sản phẩm, theo Hóa đơn GTGT số 00000268.

4. Bộ máy kế toán của Công ty Tân Hoa được tổ chức gồm những vị trí nào?
Bộ máy kế toán của công ty gồm 4 chức danh: Kế toán trưởng (điều hành chung, lập BCTC), Kế toán tổng hợp (xử lý chứng từ, nhập liệu phần mềm), Kế toán công nợ (theo dõi các khoản nợ phải thu, phải trả, đôn đốc thanh toán), và Thủ quỹ (quản lý tiền mặt, lập bảng lương).

5. Mức trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi được tác giả căn cứ theo văn bản nào và tỷ lệ ra sao?
Tác giả căn cứ theo Điều 6 Thông tư 48/2019/TT-BTC với các mức trích lập theo thời gian quá hạn: 30% (từ 6 tháng đến dưới 1 năm), 50% (từ 1 năm đến dưới 2 năm), 70% (từ 2 năm đến dưới 3 năm), và 100% (từ 3 năm trở lên).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của nhóm sinh viên Viện Tài chính – Kế toán (Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh) đã phản ánh toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng công tác kế toán công nợ phải thu khách hàng, phải trả người bán tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Kỹ thuật Tân Hoa giai đoạn 2024 – 2025. Thông qua việc nghiên cứu chứng từ, sổ sách và quy trình hạch toán trên phần mềm MISA theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, đề tài đã làm rõ thực tế vận hành kế toán công nợ tại một doanh nghiệp phân phối thiết bị tự động hóa. Các kiến nghị được đề xuất tập trung vào chuẩn hóa quy trình đối chiếu, quản lý tuổi nợ và trích lập dự phòng theo Thông tư 48/2019/TT-BTC, mang lại giá trị thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và kiểm soát dòng tiền tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN CÔNG NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG, PHẢI TRẢ NGƯỜI BÁN TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ KỸ THUẬT TÂN HOA 1. Một số lý luận chung về kế toán công nợ 1. Khái niệm kế toán công nợ Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp luôn gắn liền với sự tương tác thường xuyên giữa các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân và cơ quan quản lý Nhà nước. Mối quan hệ này tồn tại một cách khách quan trong toàn bộ các hoạt động kinh tế và tài chính của doanh nghiệp.

Quan hệ thanh toán giữa các bên phát sinh chủ yếu trong quá trình mua bán sản phẩm, vật tư, hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ mà doanh nghiệp chưa thu tiền hoặc chưa thanh toán tiền, được hiểu là các khoản phải thu, phải trả, hay còn gọi chung là kế toán công nợ (GS.TS Ngô Thế Chi và TS.Trương Thị Thủy, 2013). Từ khái niệm trên có thể hiểu rằng, kế toán công nợ là hoạt động ghi chép, theo dõi và kiểm soát các khoản phải thu và phải trả phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Công việc này bao gồm quản lý các khoản nợ từ khách hàng, các khoản phải thanh toán cho nhà cung cấp, cũng như xử lý những giao dịch liên quan đến thu - chi tiền. Đây là một bộ phận quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp, góp phần đảm bảo dòng tiền được luân chuyển hợp lý, các khoản công nợ được thu hồi và thanh toán đúng hạn, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và năng lực thanh toán của doanh nghiệp.

Đặc điểm và chức năng của kế toán công nợ Kế toán công nợ đóng vai trò quan trọng trong hệ thống quản lý tài chính của doanh nghiệp do đó cần phải nắm vững về nội dung và cách quản lý công nợ nhằm tránh hao hụt về vốn, duy trì tốt các mối quan hệ đối tác trong và ngoài doanh nghiệp (Đỗ Thị Thúy Phương và cộng sự, 2017). Kế toán công nợ còn cung cấp thông tin tài chính kịp thời, hỗ trợ dự báo dòng tiền, ra quyết định hợp lý và hạn chế rủi ro nợ xấu, góp phần nâng cao tính minh bạch và ổn định tài chính cho doanh nghiệp. Bên cạnh việc phân loại công nợ theo ngắn hạn và dài hạn, kế toán công nợ còn gắn liền với các loại chứng từ pháp lý như hợp đồng, hóa đơn hay biên bản đối chiếu. Những tài liệu này tạo nền tảng vững chắc cho việc giải quyết các tranh chấp nếu có phát sinh.

Công tác kế 16 toán công nợ yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế toán và các phòng ban khác nhằm cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho nhà quản trị đưa ra quyết định. Theo Luật Kế toán (số 88/2015/QH13) và Thông tư 200/2014/TT-BTC, kế toán công nợ còn cung cấp thông tin tài chính kịp thời, giúp các nhà quản trị đánh giá khả năng thanh toán, dự báo dòng tiền và đưa ra các quyết định phù hợp. Đồng thời, việc tổ chức kế toán công nợ một cách khoa học giúp doanh nghiệp tăng cường tính minh bạch, cải thiện tình hình tài chính và nâng cao uy tín trong các quan hệ tín dụng và thương mại. Nhờ vậy, doanh nghiệp có cơ sở để giảm thiểu rủi ro, đặc biệt là rủi ro liên quan đến nợ xấu, duy trì sự cân đối tài chính trong thời gian dài.

Một số lý luận và nội dung của kế toán công nợ phải thu khách hàng 1. Khái niệm, phân loại các khoản phải thu khách hàng 1. Khái niệm Theo Điều 18 Thông tư 200/2014/TT-BTC, “Công nợ phải thu khách hàng phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu của doanh nghiệp với khách hàng về tiền bán sản phẩm, hàng hóa, BĐS đầu tư, TSCĐ, các khoản đầu tư tài chính, cung cấp dịch vụ. Công nợ phải thu khách hàng còn dùng để phản ánh các khoản phải thu của người nhận thầu XDCB với người giao thầu về khối lượng công tác XDCB đã hoàn thành”.

Khoản phải thu là một phần của vốn lưu động, thể hiện số tiền doanh nghiệp chưa thu hồi từ khách hàng do việc bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ theo phương thức thanh toán chậm (Nguyễn Thị Thu Thủy, 2021). Đây là nhóm công nợ chiếm tỷ trọng lớn, phát sinh thường xuyên và tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất trong toàn bộ hệ thống công nợ của doanh nghiệp. Từ những khái niệm đã trình bày có thể nhận thấy rằng, khoản phải thu khách hàng không chỉ phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, mà còn là một chỉ tiêu quan trọng dùng để đánh giá khả năng thu hồi vốn và tình hình tài chính của doanh nghiệp. Phân loại Điều 17 Thông tư 200/2014/TT – BTC về “Nguyên tắc kế toán nợ phải thu” thì các khoản phải thu được hạch toán chi tiết theo từng đối tượng, từng nội dung phải thu, theo dõi chi 17 tiết kỳ hạn thu hồi.

Từ đó, các khoản phải thu khách hàng có thể được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, mà phổ biến nhất là dựa vào đối tượng và kỳ hạn thanh toán. Theo thời hạn thanh toán, các khoản phải thu khách hàng được chia thành 2 loại: - Các khoản phải thu ngắn hạn: bao gồm các khoản phải thu có kỳ hạn thu hồi còn lại không quá 12 tháng hoặc trong một chu kỳ kinh doanh thông thường tại thời điểm báo cáo. - Các khoản phải thu dài hạn: bao gồm các khoản phải thu có kỳ hạn thu hồi trên 12 tháng hoặc dài hơn chu kỳ kinh doanh thông thường tại thời điểm báo cáo. Theo đối tượng thanh toán, các khoản phải thu khách hàng được chia thành 3 loại: - Phải thu khách hàng: là các khoản phải thu phát sinh từ các giao dịch mang tính chất thương mại như bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho các đơn vị.

- Phải thu nội bộ: là các khoản nợ phải thu của doanh nghiệp (đơn vị cấp trên) với đơn vị hạch toán phụ thuộc (đơn vị cấp dưới) hoặc giữa các đơn vị hạch toán phụ thuộc với nhau. - Phải thu khác: bao gồm tất cả các khoản phải thu không mang tính chất thương mại. Ví dụ: tài sản thiếu chờ xử lý, phải thu tiền lãi, cổ tức từ hoạt động đầu tư tài chính,… 1. Nhiệm vụ kế toán các khoản phải thu khách hàng Điều 4 Luật Kế toán (2023), kế toán có trách nhiệm thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát các khoản thu chi tài chính, nghĩa vụ thu nộp, thanh toán nợ, đồng thời phân tích và cung cấp thông tin kinh tế – tài chính theo quy định của pháp luật.

Trên cơ sở đó, kế toán phải thu thực hiện các nhiệm vụ cụ thể sau: - Thu thập và kiểm tra chứng từ liên quan đến công nợ phải thu (tiếp nhận, kiểm tra hóa đơn bán hàng, phiếu xuất kho,.) đảm bảo tính hợp pháp, hợp lý và hợp lệ của chứng từ. - Tổ chức ghi chép và theo dõi công nợ, phản ánh kịp thời và chính xác mọi khoản công nợ phát sinh theo từng khách hàng. Mỗi khoản nợ cần được gắn liền với thời 18 hạn thanh toán để tránh tình trạng chiếm dụng vốn và đảm bảo quá trình thu hồi nợ diễn ra đúng kế hoạch. - Đối chiếu và xác nhận công nợ với khách hàng định kỳ nhằm xác định rõ số đã thu cũng như số còn phải thu của khách hàng.

Đặc biệt, với những khách hàng có quan hệ giao dịch thường xuyên, hoặc có khả năng phát sinh số dư phải thu lớn, kế toán càng cần giám sát chặt chẽ để nắm bắt chính xác tình hình công nợ. - Ngoài ra, hàng kỳ kế toán cần lập báo cáo tình hình công nợ, theo dõi tiến độ thu hồi và chủ động nhắc nợ khách hàng. Trường hợp khách hàng gặp khó khăn về tài chính, cần kịp thời đề xuất giải pháp xử lý để hạn chế rủi ro. Nguyên tắc hạch toán và chuẩn mực kế toán áp dụng Công nợ phải thu khách hàng phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu của DN với khách hàng về tiền bán sản phẩm, hàng hóa, BĐSĐT, TSCĐ, các khoản đầu tư tài chính, cung cấp dịch vụ.

Ngoài ra còn dùng để phản ánh các khoản phải thu của người nhận thầu XDCB với người giao thầu về khối lượng công tác XDCB đã hoàn thành (Điểm a khoản 1 điều 18 Thông tư 200/2014/TT – BTC). Khoản phải thu khách hàng phải được theo dõi chi tiết theo từng đối tượng, theo dõi chi tiết kỳ hạn thu hồi và thường xuyên tiến hành đối chiếu, kiểm tra và đôn đốc nhằm đảm bảo việc thu hồi nợ được thực hiện đúng hạn ̣(Điểm b khoản 1 điều 18 Thông tư 200/2014/TT – BTC). Theo VAS 01 – Chuẩn mực chung là chuẩn mực nền tảng, quy định các nguyên tắc cơ bản trong việc ghi nhận, trình bày và lập báo cáo tài chính. Chuẩn mực này đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc dồn tích và nguyên tắc phù hợp, theo đó các khoản phải thu cần được ghi nhận tại thời điểm doanh thu phát sinh, không phụ thuộc vào việc khách hàng đã thực hiện thanh toán hay chưa.

Kế toán phải tiến hành phân loại các khoản nợ, loại nợ có thể trả đúng hạn, khoản nợ khó đòi hoặc có khả năng không thu hồi được, để có căn cứ xác định số trích lập dự phòng phải thu khó đòi hoặc có biện pháp xử lý đối với khoản nợ phải thu không đòi được ̣(Điểm d khoản 1 điều 18 Thông tư 200/2014/TT – BTC). 19 Ngoài ra, nợ phải thu chưa đến hạn thanh toán nhưng doanh nghiệp thu thập được các bằng chứng xác định đối tượng nợ có khả năng không trả được nợ đúng hạn theo quy định trong chế độ tài chính hiện hành; khi đó kế toán cần lập số dự phòng theo quy định (VAS 18 – Các khoản dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng). Căn cứ điều 6 thông tư 48/2019/TT – BTC mức trích lập dự phòng đối với nợ phải thu quá hạn như sau: - 30% giá trị đối với khoản nợ phải thu quá hạn từ 6 tháng đến dưới 1 năm. - 50% giá trị đối với khoản nợ phải thu quá hạn từ 1 năm đến dưới 2 năm.

- 70% giá trị đối với khoản nợ phải thu quá hạn từ 2 năm đến dưới 3 năm. - 100% giá trị đối với khoản nợ phải thu từ 3 năm trở lên 1. Nội dung kế toán công nợ phải thu khách hàng 1.