Quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển của công ty cổ phần VIMC Logistics

Quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại VIMC Logistics là một phần quan trọng trong hoạt động… 65 trang · Trường Đại Học Thương Mại · 2023.

• Tác giả: Lê Đặng Duy Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Việt Nga
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Quy Trình Giao Hàng Xuất Khẩu Bằng Đường Biển Tại VIMC Logistics
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục đích nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH GIAO HÀNG XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ
• 2.1. Khái quát về dịch vụ giao hàng xuất khẩu bằng đường biển
• 2.2. Đặc điểm
• 2.3. Phân loại
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH GIAO HÀNG XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI CÔNG TY VIMC LOGISTICS
• 3.1. Tổng quan về công ty VIMC LOGISTICS
• 3.1.1. Khái quát về công ty
• 3.1.2. Cơ cấu nhân sự
• 3.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty VIMC Logistics
• 3.3. Các loại hình dịch vụ cung cấp. Quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại công ty VIMC Logistics
• 3.4. Đánh giá thực trạng quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại công ty VIMC Logistics
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO HÀNG XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI CÔNG TY VIMC LOGISTICS
• 4.1. Định hướng phát triển nhằm hoàn thiện quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại công ty VIMC LOGISTICS
• 4.1.1. Dự báo xu hướng phát triển của ngành giao nhận vận tải
• 4.1.2. Định hướng phát triển của công ty VIMC Logistics
• 4.1.3. Quan điểm của công ty VIMC Logistics về hoàn thiện quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển
• 4.2. Các đề xuất nhằm hoàn thiện quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại công ty cổ phần VIMC Logistics

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại VIMC Logistics

Quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại VIMC Logistics là một phần quan trọng trong hoạt động logistics của công ty. Quy trình này không chỉ đảm bảo hàng hóa được vận chuyển an toàn mà còn tối ưu hóa thời gian và chi phí cho khách hàng. Với sự phát triển mạnh mẽ của ngành giao nhận vận tải, VIMC Logistics đã xây dựng một quy trình chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc hiểu rõ quy trình này sẽ giúp các doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về cách thức hoạt động và những lợi ích mà nó mang lại.

1.1. Khái niệm về giao hàng xuất khẩu bằng đường biển

Giao hàng xuất khẩu bằng đường biển là quá trình vận chuyển hàng hóa từ cảng xuất khẩu đến cảng nhập khẩu thông qua các phương tiện vận tải biển. Quy trình này bao gồm nhiều bước từ chuẩn bị hàng hóa, làm thủ tục hải quan đến vận chuyển và giao nhận hàng hóa.

1.2. Vai trò của VIMC Logistics trong quy trình giao hàng

VIMC Logistics đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các bên liên quan trong quy trình giao hàng xuất khẩu. Công ty không chỉ thực hiện các thủ tục hải quan mà còn cung cấp dịch vụ vận chuyển, lưu kho và các dịch vụ hỗ trợ khác nhằm đảm bảo hàng hóa được giao đúng thời gian và địa điểm.

II. Những thách thức trong quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển

Mặc dù quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại VIMC Logistics đã được tối ưu hóa, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần giải quyết. Các vấn đề như thời gian giao hàng, chi phí vận chuyển và thủ tục hải quan có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của quy trình. Việc nhận diện và khắc phục những thách thức này là rất cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ.

2.1. Thời gian giao hàng và chi phí vận chuyển

Thời gian giao hàng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong quy trình xuất khẩu. Việc chậm trễ trong giao hàng có thể dẫn đến chi phí phát sinh và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp. Do đó, việc tối ưu hóa thời gian giao hàng là một thách thức lớn.

2.2. Thủ tục hải quan phức tạp

Thủ tục hải quan thường rất phức tạp và tốn thời gian. Việc không nắm rõ các quy định có thể dẫn đến việc hàng hóa bị chậm thông quan, gây ảnh hưởng đến toàn bộ quy trình giao hàng. Do đó, việc hiểu rõ và chuẩn bị kỹ lưỡng các chứng từ là rất quan trọng.

III. Phương pháp tối ưu hóa quy trình giao hàng xuất khẩu tại VIMC Logistics

Để nâng cao hiệu quả quy trình giao hàng xuất khẩu, VIMC Logistics đã áp dụng nhiều phương pháp tối ưu hóa. Những phương pháp này không chỉ giúp giảm thiểu chi phí mà còn cải thiện thời gian giao hàng, từ đó nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong quản lý logistics

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý logistics giúp VIMC Logistics theo dõi và quản lý quy trình giao hàng một cách hiệu quả hơn. Các phần mềm quản lý giúp tự động hóa nhiều công việc, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Đào tạo nhân viên chuyên nghiệp

Đào tạo nhân viên là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ. VIMC Logistics thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo nhằm nâng cao kỹ năng và kiến thức cho nhân viên, từ đó cải thiện quy trình giao hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn quy trình giao hàng xuất khẩu tại VIMC Logistics

Quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại VIMC Logistics đã được áp dụng thành công trong nhiều trường hợp thực tế. Những ứng dụng này không chỉ giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra giá trị cho khách hàng.

4.1. Các dự án thành công tiêu biểu

Nhiều dự án xuất khẩu lớn đã được thực hiện thành công thông qua quy trình giao hàng của VIMC Logistics. Những dự án này không chỉ mang lại lợi nhuận cho công ty mà còn góp phần nâng cao uy tín trong ngành logistics.

4.2. Phản hồi từ khách hàng

Phản hồi từ khách hàng là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả của quy trình giao hàng. VIMC Logistics luôn chú trọng lắng nghe ý kiến của khách hàng để cải thiện dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quy trình giao hàng xuất khẩu

Quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại VIMC Logistics đã chứng minh được tính hiệu quả và khả năng thích ứng với thị trường. Định hướng tương lai của công ty là tiếp tục cải tiến quy trình này để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và thị trường.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững là một trong những mục tiêu hàng đầu của VIMC Logistics. Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế sẽ giúp VIMC Logistics mở rộng thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh. Công ty sẽ tìm kiếm các cơ hội hợp tác với các đối tác quốc tế để phát triển dịch vụ giao hàng xuất khẩu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Vận tải đường biển là phương thức vận chuyển hàng hóa quốc tế giữ vai trò chủ lực trong lưu chuyển thương mại toàn cầu nhờ khả năng chuyên chở khối lượng lớn và tối ưu hóa chi phí vận tải. Cùng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự gia tăng liên tục của kim ngạch xuất nhập khẩu tại Việt Nam, ngành dịch vụ giao nhận vận tải (freight forwarding) và logistics đường biển đã mở rộng quy mô hoạt động. Tuy nhiên, các doanh nghiệp logistics nội địa vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc chuẩn hóa và tối ưu hóa các khâu tác nghiệp chi tiết trong chuỗi cung ứng dịch vụ. Xuất phát từ bối cảnh thực tiễn đó, khóa luận tốt nghiệp tập trung phân tích hoạt động tác nghiệp xuất khẩu đường biển tại một doanh nghiệp logistics đầu ngành tại Việt Nam.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm hai nhiệm vụ:

1. Phân tích thực trạng quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển tại Công ty Cổ phần VIMC Logistics.
2. Đề xuất các giải pháp và định hướng nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển tại Công ty Cổ phần VIMC Logistics.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển và hoạt động tổ chức thực hiện nghiệp vụ của Công ty Cổ phần VIMC Logistics.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được triển khai tại Công ty Cổ phần VIMC Logistics, có trụ sở chính tại số 1 đường Đào Duy Anh, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội, kết hợp thu thập số liệu thực tế tại Chi nhánh Hà Nội và Chi nhánh VIMC Logistics Hải Phòng.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu điều tra, khảo sát thực tế và thực tập nghiệp vụ được thực hiện trong khoảng thời gian từ ngày 10/09/2023 đến ngày 10/11/2023, kết hợp chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2018–2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực thương mại quốc tế và lý thuyết chuyên ngành logistics:

• Khung định nghĩa và pháp lý:
  • Định nghĩa về dịch vụ giao nhận của Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế (FIATA, 1926).
  • Khái niệm dịch vụ logistics (Freight forwarding service) và địa vị pháp lý của người giao nhận theo Điều 233, Luật Thương mại Việt Nam năm 2005.
  • Các điều kiện thương mại quốc tế Incoterms (Incoterms 2000: nhóm C, nhóm D, điều kiện FOB).
  • Quy định quản lý giấy phép xuất khẩu chuyên ngành theo Nghị định 187 của Chính phủ.
  • Mẫu bản kê chi tiết hàng hóa ban hành theo Thông tư 56/2019/TT-BTC của Bộ Tài chính.
  • Công ước quốc tế về ngăn ngừa ô nhiễm từ tàu thuyền (MARPOL) và cam kết giảm phát thải tại Hội nghị COP26.
• Khung phân loại và nghiệp vụ giao nhận:
  • Phân loại phương thức vận chuyển đường biển: Vận chuyển hàng lẻ (LCL - Less than Container Load qua kho CFS), vận chuyển hàng nguyên container (FCL - Full Container Load qua bãi CY) và vận chuyển hàng rời (Bulk Cargo).
  • Hệ thống chứng từ cốt lõi: Vận đơn đường biển (Bill of Lading - B/L: Master B/L, House B/L, Draft B/L), Thỏa thuận lưu khoang (Booking Note), Phiếu xác nhận khối lượng toàn bộ container (VGM - Verified Gross Mass theo tự trọng vỏ Tare Weight và hàng hóa), Hướng dẫn làm hàng (SI - Shipping Instructions), Bản lược khai hàng hóa (Cargo Manifest), Bản kê chi tiết (Cargo List), Phiếu kiểm đếm (Tally sheet), Biên lai thuyền phó (Mate's receipt), Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), Chứng thư kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) và Chứng thư hun trùng (Fumigation Certificate).
  • Quy trình phân luồng hải quan điện tử qua phần mềm ECUS5-VNACCS (Luồng Xanh: miễn kiểm tra; Luồng Vàng: kiểm tra hồ sơ giấy; Luồng Đỏ: kiểm tra hồ sơ và kiểm hóa thực tế với tỷ lệ 5%, 10% hoặc 100%).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả ứng dụng trong văn bản:

• Phương pháp nghiên cứu điều tra: Phỏng vấn trực tiếp và thu thập ý kiến chuyên môn từ đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên tác nghiệp (Phó Trưởng phòng Kinh doanh - Chi nhánh Hà Nội, Nhân viên Phòng Đại lý Hãng tàu - Chi nhánh Hải Phòng).
• Phương pháp nghiên cứu tổng hợp dữ liệu (Meta-analysis): Thu thập, so sánh, đối chiếu và tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo chuyên ngành vận tải, biên bản sơ kết hoạt động sản xuất kinh doanh và các đề tài nghiên cứu liên quan.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo nội bộ của Công ty Cổ phần VIMC Logistics, Báo cáo Hội nghị sơ kết hoạt động 9 tháng đầu năm 2023 của Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), hệ thống văn bản pháp luật hiện hành và số liệu quan sát thực tế trong quá trình xử lý chứng từ tại doanh nghiệp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu

Chương này luận giải tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh tăng trưởng thương mại quốc tế của Việt Nam. Tác giả chỉ ra rằng mặc dù ngành giao nhận vận tải biển phát triển nhanh, các công trình nghiên cứu đi sâu vào từng thao tác nghiệp vụ cụ thể trong quy trình giao nhận xuất khẩu tại các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics vẫn còn hạn chế. Từ đó, chương 1 xác định rõ mục đích nghiên cứu (phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp), đối tượng nghiên cứu (VIMC Logistics), phạm vi không gian (văn phòng số 1 Đào Duy Anh cùng các chi nhánh) và thời gian nghiên cứu (10/09/2023 – 10/11/2023).

Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế

Chương 2 chuẩn hóa hệ thống lý thuyết về dịch vụ giao nhận vận tải đường biển. Tác giả phân tích ưu điểm (sức chở lớn, chi phí thấp, tính an toàn cao) và nhược điểm (tốc độ chậm, phụ thuộc kết nối vận tải nội địa) của vận tải biển, đồng thời nêu rõ 4 vai trò của người giao nhận: người môi giới hải quan, đại lý ủy thác, người gom hàng (consolidator) và người chuyên chở (carrier).

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình tiêu chuẩn cho từng loại hình vận chuyển:

• Quy trình xuất khẩu hàng lẻ (LCL): Gồm 9 bước nghiệp vụ tuần tự từ đàm phán hợp đồng, xin giấy phép xuất khẩu (theo Nghị định 187), xác nhận thanh toán, chuẩn bị hàng, thuê tàu/đặt chỗ theo Incoterms (nhóm C, D), đóng hàng và vận chuyển về kho CFS chỉ định, khai báo hải quan, gửi SI trước thời hạn Cut-off Time để nhận House B/L, đến việc xin cấp C/O, kiểm dịch, bảo hiểm và chuyển giao bộ chứng từ cho nhà nhập khẩu.
• Quy trình xuất khẩu hàng nguyên container (FCL): Gồm 12 bước nghiệp vụ chi tiết:
  1. Chuẩn bị hàng hóa theo đúng hợp đồng.
  2. Đặt chỗ (Book tàu) với hãng tàu/FWD theo các tiêu chí giá cước, tuyến hành trình, thời gian và dịch vụ.
  3. Nhận Booking Note và lệnh cấp container rỗng để tài xế kéo vỏ về kho đóng hàng hoặc đóng bãi.
  4. Lập Commercial Invoice và Packing List.
  5. Mua bảo hiểm và đăng ký kiểm tra chuyên ngành (hun trùng, kiểm dịch).
  6. Khai hải quan điện tử qua phần mềm ECUS5-VNACCS và tiếp nhận phân luồng (Xanh, Vàng, Đỏ).
  7. Đăng ký bộ hồ sơ hải quan tại chi cục hải quan cửa khẩu xuất và thực hiện kiểm hóa nếu bị phân luồng Đỏ (tỷ lệ 5%, 10% hoặc 100% tại cảng Cát Lái, bãi ICD).
  8. Thanh lý tờ khai và nộp hồ sơ vô sổ tàu tại bộ phận giám sát hải quan cảng.
  9. Lập và gửi SI cùng phiếu xác nhận khối lượng VGM cho hãng tàu/FWD (nếu chỉnh sửa B/L sau khi xác nhận sẽ phát sinh phí phạt khoảng 40 USD/lần).
  10. Lấy Master Bill hoặc House Bill sau ngày tàu chạy và thanh toán cước, phụ phí địa phương (Local Charges).
  11. Xin cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O).
  12. Hoàn tất các chứng từ kiểm tra chuyên ngành khác theo hợp đồng.
• Quy trình xuất khẩu hàng rời (Bulk Cargo): Quy định định biên tổ công nhân 5–7 người phụ trách các khâu chuyên biệt (điều khiển cầu ngoạm, tín hiệu, điều khiển nâng, xếp hàng hầm tàu, lắp/tháo cáp, dỡ hàng xe tải) cùng các tiêu chuẩn an toàn (thử tải ở độ cao 2,5 m, bốc xếp từ trên xuống theo bậc thang, phân bổ đều hai bên mạn tàu).
• Hệ thống chứng từ và nhân tố ảnh hưởng: Khái quát kết cấu của Hợp đồng ngoại thương, B/L, VGM, Cargo Manifest và 12 nội dung bắt buộc trên mẫu SI; đồng thời phân tích các nhân tố bên ngoài (pháp luật, chính trị, công nghệ, thời tiết, đặc điểm hàng hóa) và nhân tố bên trong (cơ sở hạ tầng kho bãi, vốn đầu tư, trình độ nhân sự).

Chương 3: Thực trạng quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại Công ty VIMC Logistics

Chương 3 trình bày lịch sử hình thành, năng lực hoạt động và thực trạng nghiệp vụ tại doanh nghiệp. Tiền thân là Công ty Cổ phần Vinalines Logistics Việt Nam thành lập ngày 10/08/2007 (ĐKKD số 0103018983), doanh nghiệp đổi tên thành Công ty Cổ phần VIMC Logistics theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần thứ 13 ngày 24/05/2021 (mã số 0102345275).

Hệ thống dịch vụ nòng cốt của VIMC Logistics bao gồm: vận tải đường bộ, đường sắt (tuyến Hải Phòng – Lào Cai, Hà Nội – các tỉnh phía Nam), đường hàng không (văn phòng tại sân bay Nội Bài), đường biển quốc tế - nội địa, đại lý khai thuê hải quan (mạng lưới tại Hải Phòng, Lào Cai, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng) và hệ thống kho ngoại quan đạt chuẩn (Hải Phòng, Lào Cai, Cao Bằng).

Quy trình giao nhận hàng xuất khẩu đường biển thực tế tại VIMC Logistics được chuẩn hóa thành 6 nhóm nghiệp vụ:

1. Chuẩn bị hàng hóa và nắm tình hình tàu: Kiểm tra hợp đồng, L/C, chuẩn bị hồ sơ hải quan, đặt chỗ và lập Cargo List gửi hãng tàu.
2. Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu: Kiểm soát số lượng, phẩm chất, quy cách đóng gói và thực hiện thủ tục giám định, kiểm dịch.
3. Làm thủ tục hải quan: Truyền tờ khai, tính và nộp thuế; lấy vỏ container, mời công chức hải quan giám sát đóng hàng, niêm phong kẹp chì; vận chuyển container hạ bãi CY trước thời hạn closing time quy định (thường là 8 tiếng trước khi tàu xếp hàng) hoặc giao hàng lẻ vào kho CFS.
4. Giao hàng cho tàu: Phối hợp giao nhận tay ba giữa chủ hàng, cảng và hãng tàu; lập phiếu kiểm đếm Tally Sheet, lấy biên lai thuyền phó (Mate's receipt) làm căn cứ phát hành Vận đơn (B/L).
5. Lập bộ chứng từ thanh toán: Tập hợp đầy đủ chứng từ xuất khẩu để xuất trình thanh toán ngân hàng theo hợp đồng hoặc L/C.
6. Thanh toán chi phí cảng biển: Quyết toán các khoản phí nâng hạ, bốc dỡ và đóng hàng container tại cảng.

Chương này cũng tổng hợp các chỉ tiêu tài chính và hoạt động sản xuất kinh doanh của VIMC Logistics và Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC).

Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất nhằm hoàn thiện quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại Công ty VIMC Logistics

Chương 4 phân tích 4 xu hướng chuyển dịch của ngành logistics: ứng dụng công nghệ 4.0 (AI, Cloud, Blockchain, E-logistics, E-documents), thương mại điện tử, hoạt động mua bán - sáp nhập (M&A) từ các hãng tàu nước ngoài, và đầu tư hạ tầng kho lạnh/chuỗi cung ứng. Văn bản nêu rõ thực trạng ứng dụng công nghệ của các doanh nghiệp logistics Việt Nam nhìn chung mới dừng ở mức cơ bản (phần mềm hải quan điện tử, email, internet).

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, chương 4 chỉ rõ định hướng phát triển chuỗi dịch vụ logistics tích hợp dựa trên 3 trụ cột: Vận tải biển, khai thác cảng biển và dịch vụ hàng hải. Các mô hình công nghệ đang được triển khai gồm: hệ thống Smart Gate tự động hóa giao nhận container tại Cảng Tân Vũ (Hải Phòng), phần mềm dịch vụ cảng điện tử ePort và cổng thông minh AutoGate tại Cảng Đà Nẵng. Đồng thời, doanh nghiệp chú trọng thực thi tiêu chuẩn vận tải xanh theo Công ước MARPOL và mục tiêu COP26, cùng việc mở các tuyến vận tải container quốc tế trực tiếp như tuyến Cửa Lò đi Kolkata (Ấn Độ).

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả hoạt động kinh doanh và chỉ tiêu vận hành

Văn bản cung cấp các số liệu phản ánh kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần VIMC Logistics và Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC):

Chỉ tiêu / Dữ liệu	Giá trị ghi nhận trong văn bản
Doanh thu VIMC Logistics (Năm 2021)	579 tỉ đồng (đạt vượt kế hoạch gần 93%)
Lợi nhuận trước thuế VIMC Logistics (Năm 2021)	7,3 tỉ đồng
Trách nhiệm xã hội VIMC Logistics (Năm 2021)	500 triệu đồng Quỹ Vắc-xin; 10 triệu đồng hỗ trợ phòng dịch; 250 triệu đồng xây 5 nhà tình nghĩa tại Sóc Trăng
Tỷ suất sinh lời bình quân VIMC (2018–2022)	ROA bình quân: 5,03%/năm; ROE bình quân: 11,10%/năm
Sản lượng vận tải biển VIMC (9 tháng đầu năm 2023)	15,4 triệu tấn
Sản lượng thông qua cảng VIMC (9 tháng đầu năm 2023)	83,2 triệu tấn (trong đó sản lượng container đạt 3,5 triệu TEU)
Doanh thu hợp nhất VIMC (9 tháng đầu năm 2023)	13.605 tỷ đồng (Công ty mẹ đạt kế hoạch lợi nhuận 309 tỷ đồng)
Lợi nhuận hợp nhất VIMC (9 tháng đầu năm 2023)	2.063 tỷ đồng
Phát triển tuyến dịch vụ mới (9 tháng đầu năm 2023)	09 tuyến container mới (tại Cảng Hải Phòng, Đà Nẵng, Sài Gòn, SSIT, CMIT)
Hợp đồng vận tải dài hạn COA (9 tháng đầu năm 2023)	Vosco (04 hợp đồng), Vinaship (02 hợp đồng), VLC (01 hợp đồng)

Giải pháp và đóng góp của đề tài

• Giải pháp hoàn thiện quy trình: Đề xuất chuẩn hóa chặt chẽ 6 bước nghiệp vụ giao nhận xuất khẩu; tăng cường ứng dụng phần mềm ECUS5-VNACCS; kiểm soát nghiêm ngặt thời hạn Cut-off Time, SI và phát hành VGM nhằm triệt tiêu chi phí phát sinh sửa đổi B/L (khoảng 40 USD/lần).
• Giải pháp phát triển công nghệ và kết nối: Ứng dụng hệ thống Smart Gate, ePort, AutoGate để số hóa thủ tục chứng từ và rút ngắn thời gian thông quan; mở rộng các tuyến kết nối đường biển trực tiếp (như tuyến vận tải container Cửa Lò – Kolkata) để giảm tải các khâu trung chuyển.
• Đóng góp của khóa luận: Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện các bước tác nghiệp thực tế của cả 3 phương thức vận chuyển đường biển (FCL, LCL, Bulk Cargo), đồng thời làm rõ mối quan hệ tương tác giữa người giao nhận, hãng tàu, cơ quan hải quan và doanh nghiệp cảng tại VIMC Logistics.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận:
  • Thời gian khảo sát thực tế và thu thập dữ liệu diễn ra trong khoảng thời gian 2 tháng (từ ngày 10/09/2023 đến ngày 10/11/2023).
  • Phạm vi khảo sát tập trung chủ yếu tại trụ sở số 1 Đào Duy Anh (Hà Nội) và các chi nhánh tại khu vực phía Bắc (Hà Nội, Hải Phòng), chưa khảo sát trực tiếp toàn diện hệ thống chi nhánh, kho bãi và cảng biển tại khu vực miền Trung và miền Nam.
  • Mức độ ứng dụng công nghệ tại các khâu trung gian của ngành giao nhận trong nước còn phụ thuộc vào các công cụ truyền thống (khai báo hải quan, email, internet cơ bản), chưa tích hợp sâu các công nghệ quản trị tự động như AI, Blockchain hay nền tảng quản trị chuỗi cung ứng đồng bộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi phân tích quy trình giao nhận đường biển tích hợp đa phương thức (kết nối đường biển – đường sắt tuyến Hải Phòng – Lào Cai và tuyến Bắc – Nam).
  • Đánh giá hiệu quả vận hành thực tế của các giải pháp công nghệ mới (Smart Gate, ePort, AutoGate) khi triển khai trên toàn bộ hệ sinh thái cảng biển và logistics của VIMC.
  • Nghiên cứu các giải pháp phát triển logistics xanh (Green Logistics) nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn giảm phát thải khí nhà kính theo Công ước MARPOL và mục tiêu COP26.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này cung cấp giá trị tham khảo chuyên môn cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên: Chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Logistics và Quản trị chuỗi cung ứng, Kinh tế ngoại thương có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình giao nhận thực tế tại doanh nghiệp.
• Chuyên viên nghiệp vụ tại các công ty Forwarder/Logistics: Nhân viên chứng từ (Documentation Executive), nhân viên hiện trường (Operations - OPS), chuyên viên dịch vụ khách hàng (Customer Service) có thể tham khảo quy trình 12 bước hàng FCL, 9 bước hàng LCL, kỹ thuật kiểm soát SI, tính toán VGM và xử lý phân luồng tờ khai hải quan điện tử.
• Các phần nội dung nổi bật:
  • Hướng dẫn chi tiết về 12 nội dung trên mẫu Hướng dẫn làm hàng (SI) và quy tắc xác định khối lượng VGM.
  • Bảng mô tả chi tiết quy trình bốc dỡ hàng rời bằng hệ thống cầu ngoạm và phân công định biên nhân sự hầm tàu.
  • Dữ liệu thực tế về cơ cấu tổ chức và các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh của VIMC Logistics và Tổng công ty Hàng hải Việt Nam giai đoạn 2021–2023.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Trong quy trình giao nhận hàng nguyên container (FCL), việc xử lý các luồng tờ khai hải quan điện tử qua phần mềm ECUS5-VNACCS được thực hiện như thế nào?
Khi truyền tờ khai trên hệ thống ECUS5-VNACCS, hệ thống sẽ phân bổ vào 3 luồng: Luồng Xanh (miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và hàng hóa, được thông quan và nộp chứng từ bổ sung trong vòng 5 ngày); Luồng Vàng (cán bộ hải quan kiểm tra hồ sơ giấy, nếu hợp lệ sẽ duyệt thông quan, nếu nghi vấn sẽ chuyển luồng Đỏ); Luồng Đỏ (kiểm tra toàn bộ hồ sơ giấy kết hợp kiểm tra thực tế hàng hóa với tỷ lệ kiểm hóa 5%, 10% hoặc 100% tại bãi cảng trước khi được niêm phong kẹp chì hải quan và duyệt thông quan).

2. Bản Hướng dẫn làm hàng (Shipping Instructions - SI) gồm các thông tin quan trọng nào và phí phát sinh khi sửa đổi B/L sau khi xác nhận là bao nhiêu?
Bản SI gửi hãng tàu bắt buộc phải có 12 thông tin cốt lõi: (1) Ngày và số Booking; (2) Tên hãng vận chuyển chỉ định; (3) Tên người xuất khẩu (Shipper); (4) Tên người nhập khẩu (Consignee); (5) Tên hàng hóa; (6) Số lượng và loại bao bì, số lượng container; (7) Trọng lượng tịnh, VGM và thể tích CBM; (8) Cảng bốc và cảng dỡ; (9) Thời gian giao hàng; (10) Địa điểm giao hàng; (11) Phương thức thanh toán cước; (12) Các hồ sơ bổ sung. Nếu có yêu cầu chỉnh sửa B/L sau thời hạn xác nhận Draft Bill, hãng tàu sẽ thu phí chỉnh sửa (B/L amendment fee) khoảng 40 USD cho mỗi lần phát sinh.

3. Quy định về thời hạn đưa container hàng hạ bãi CY (Closing time) tại VIMC Logistics đối với hàng FCL là bao lâu?
Đối với hàng xuất khẩu nguyên container (FCL), sau khi đóng hàng và niêm phong kẹp chì hải quan, người giao nhận hoặc chủ hàng phải vận chuyển và bàn giao container cho hãng tàu tại bãi container chỉ định (CY) trước thời gian closing time của từng chuyến tàu, thông thường là trước 8 tiếng tính đến thời điểm tàu bắt đầu làm hàng xếp dỡ.

4. Kết quả kinh doanh năm 2021 và 9 tháng đầu năm 2023 của VIMC và VIMC Logistics đạt những con số nào?
Năm 2021, Công ty CP VIMC Logistics đạt doanh thu 579 tỉ đồng (vượt kế hoạch gần 93%) và lợi nhuận trước thuế 7,3 tỉ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2023, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) đạt sản lượng vận tải biển 15,4 triệu tấn, sản lượng hàng thông qua cảng 83,2 triệu tấn (gồm 3,5 triệu TEU container), doanh thu hợp nhất đạt 13.605 tỷ đồng và lợi nhuận hợp nhất đạt 2.063 tỷ đồng.

5. Định biên nhân sự và quy tắc an toàn kỹ thuật trong quy trình bốc dỡ hàng rời (Bulk Cargo) dưới hầm tàu được quy định ra sao?
Quy trình bốc dỡ hàng rời yêu cầu bố trí đội công nhân gồm 5–7 người phụ trách: 1 người điều khiển cầu ngoạm, 1 người điều khiển tín hiệu, 1 người điều khiển nâng, 2 người xếp hàng trong hầm tàu, 2 người tháo lắp dây cáp và 2 người dỡ hàng xuống xe tải. Thao tác nâng hàng phải được thử tải an toàn ở độ cao 2,5 m trước khi di chuyển, quá trình lấy hàng phải tuân thủ nguyên tắc lấy từ trên xuống dưới theo hình bậc thang và dàn đều hai bên mạn tàu để tránh mất cân bằng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Đặng Duy Hùng đã phân tích chi tiết quy trình giao nhận hàng hóa xuất khẩu bằng đường biển tại Công ty Cổ phần VIMC Logistics. Nghiên cứu hệ thống hóa các bước tác nghiệp nghiệp vụ cho 3 phương thức vận tải FCL, LCL và hàng rời gắn liền với hệ thống chứng từ vận tải quốc tế và thủ tục hải quan điện tử. Các số liệu thực tế giai đoạn 2018–2023 cùng các định hướng ứng dụng công nghệ cảng thông minh và vận tải biển xanh mang lại giá trị tham khảo hữu ích cho nghiên cứu học thuật và thực tiễn ngành logistics.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế Chương 3: Thực trạng quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại Công ty cổ phần VIMC Logistics Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất nhằm hoàn thiện quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại Công ty cổ phần VIMC Logistics 2 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH GIAO HÀNG XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ 2.1 Khái quát về dịch vụ giao hàng xuất khẩu bằng đường biển 2.1 Khái niệm - Giao nhận là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác. Theo Liên đoàn các Hiệp hội giao nhận quốc tế (FIATA_1926), dịch vụ giao nhận được định nghĩa là bất kỳ loại hình dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp… cũng như là các dịch vụ tư vấn có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm…. Giao nhận vận tải là bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, xếp dỡ, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ phụ trợ và tư vấn có liên quan đến các dịch vụ kể trên, bao gồm nhưng không chỉ giới hạn ở những vấn đề hải quan hay tài chính, khai báo hàng hóa cho những mục đích chính thức, mua bảo hiểm hàng hóa và thu tiền hay những chứng từ liên quan đến hàng hóa.

- Dịch vụ logistics (dịch vụ giao nhận hàng hoá – Frieght forwarding service) là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hoá theo thoả thuận với khách hàng để hưởng thù lao- Điều 233, Luật Thương mại 2005. Khác với định nghĩa về giao nhận hàng hóa thì định nghĩa người giao nhận chưa được thống nhất bởi một tổ chức quốc tế nào. Theo Luật Thương mại Việt Nam thì người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa là thương nhân có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hàng hóa. trong phạm vi ủy thác của chủ hàng để đưa hàng từ nơi này đến nơi khác theo những điều khoản đã cam kết.

3 Người giao nhận là người thực hiện các dịch vụ giao nhận theo sự uỷ thác của khách hàng hoặc người chuyên chở. Nói cách khác, người kinh doanh các dịch vụ giao nhận gọi là người giao nhận. Người giao nhận có thể là chủ hàng (khi anh ta tự đứng ra thực hiện các công việc giao nhận cho hàng hoá của mình), là chủ tàu 2.2 Đặc điểm - Giao nhận hàng hóa bằng đường biển là một trong những phương thức vận tải được ưa chuộng nhất trên thế giới. Hình thức này có những ưu điểm cực kỳ nổi trội như: + Chịu được trọng tải cực lớn, thậm chí gấp hàng trăm, hàng nghìn lần so với vận chuyển bằng đường hàng không.

Đồng thời với cách vận chuyển này, rất hiếm những trường hợp bị giới hạn về khối lượng và kích thước mặt hàng. + Được ưu đãi về mặt giá cả do chuyên chở hàng hóa số lượng lớn. + Tỷ lệ rủi ro về việc va chạm, tai nạn trong quá trình vận chuyển tương đối thấp, giúp đảm bảo tính an toàn cho hàng hóa khi chuyên chở. Tuy nhiên bên cạnh những ưu điểm trên thì phương thức giao nhận bằng đường biển cũng tồn tại một số bất cập như bị sẽ hạn chế về mặt tốc độ so với đường hàng không nên với những mặt hàng khó bảo quản thì cần cân nhắc lựa chọn hình thức phù hợp.

Bên cạnh đó, tàu có kích thước rất lớn nên chỉ có thể vận chuyển hàng hóa đến cảng sau đó sử dụng đường bộ để đưa hàng hóa đến kho bãi, vì vậy doanh nghiệp cần làm rõ khoản chi phí này trong hợp đồng ngay từ ban đầu để tránh những vấn đề rắc rối về sau. - Vai trò của người giao nhận: Không chỉ làm các thủ tục hải quan hoặc thuê tàu, đặt chỗ mà còn cung cấp trọn gói các dịch vụ liên quan đến vận tải và các hoạt động phân phối hàng hóa theo yêu cầu của khách hàng. Ngoài ra còn đảm nhận một số chức năng sau : + Người môi giới hải quan: người giao nhận sẽ thay mặt cho người xuất khẩu, nhập khẩu để khai báo quan, làm thủ tục hải quan hay môi giới hải quan. + Đại lý : người giao nhận nhận ủy thác từ chủ hàng hoặc từ người chuyên chở để thực hiện một số công việc khác như nhận hàng, giao hàng, lưu kho, thực hiện khai báo hải quan và các chứng từ liên quan… trên cơ sở hợp đồng ủy thác.

+ Người gom hàng: Trong vận tải hàng hóa bằng container, dịch vụ gom hàng 4 là không thể thiếu được nhằm biến hàng lẻ (LCL) thành hàng nguyên container (FCL) để tận dụng sức chở của container và giảm cước phí vận tải. + Người chuyên chở: Ngày nay, trong nhiều trường hợp người giao nhận đóng vai trò là người chuyên chở, tức là người giao nhận trực tiếp ký hợp đồng vận tải với chủ và chịu trách nhiệm chuyên chở hàng từ nơi này đến nơi khác.3 Phân loại Vận chuyển đường biển được phân loại bằng 3 loại hình: - Vận chuyển hàng lẻ (LCL) + là một lô hàng không đủ hiệu quả để lấp đầy một container để vận chuyển. Nó được gom, nhóm với các lô hàng khác với cùng một điểm đến trong một container tại một kho hàng lẻ CFS (Container Freight Station). Quy trình giao hàng lẻ (LCL) Bước 1 – Đàm phán ký kết hợp đồng ngoại thương: Hai bên thương thảo để đi đến thống nhất nội dung hợp đồng ngoại thương, trong đó có những điều khoản quan trọng về hàng hóa, điều kiện giao hàng (Incoterms), trách nhiệm của mỗi bên.

Dựa vào quy định trong hợp đồng đã ký kết, người xuất khẩu biết được mình có trách nhiệm như thế nào trong các bước tiếp theo. Bước 2 – Xin giấy phép xuất khẩu TH1: Không phải xin giấy phép xuất khẩu đối với hàng hóa hoặc dịch vụ thông thường được sự cho phép của cơ quan ban ngành. TH2: Bắt buộc phải xin giấy phép xuất khẩu với những hàng hóa thuộc diện quản lý đặc biệt của chính phủ. Chẳng hạn, để xuất khẩu những mặt hàng như: Thuốc tân dược, hạt giống, gỗ, cổ vật, vật liệu nổ, … thì phải xin giấy phép của bộ ngành quản lý.

Chi tiết hàng phải xin giấy phép xuất khẩu, tra cứu theo Nghị định 187 Việc xin giấy phép quan trọng và mất thời gian, nên doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng. Sau khi có giấy phép hoặc với mặt hàng không cần giấy phép xuất khẩu, bạn có thể bỏ qua bước 2 và chuyển sang bước kế tiếp. 5 Bước 3: Xác Nhận Thanh Toán Một trong những nội dung quan trọng trong xuất khẩu hàng hóa là vấn đề thanh toán. Những vướng mắc trong vấn đề thanh toán thường mang lại rủi ro cao cho nhà xuất khẩu.

Nghiệp vụ xác nhận thanh toán là một trong nghiệp vụ rất quan trọng khi tổ chức thực hiện hợp đồng ngoại thương theo những điều khoản trong hợp đồng. Bước 4 – Chuẩn bị hàng xuất Sau khi nhận được tiền thanh toán đặt cọc từ khách hàng, doanh nghiệp lên kế hoạch kiểm tra đóng gói hàng hóa và lên lịch đóng hàng. Bước 5: Thu xếp chỗ với hãng vận tải (Thuê tàu) Nghiệp vụ này thường do các điều kiện và cơ sở giao hàng quyết định nghĩa vụ, chi phí và chuyển rủi ro hàng hóa.Nghĩa vụ thuê tàu đối với nhà xuất khẩu thuộc về các điều kiện thuộc nhóm C, D trong Incoterm 2000. Về cơ bản thực hiện việc thuê vận chuyển chặng chính sẽ phải thực hiện những bước sau: 1.

Liên hệ với đại lý vận chuyển để lấy thông tin về lịch trình và giá cước. Lựa chọn hãng vận chuyển, chuyến vận chuyển và đăng ký chuyển hàng, thuê dịch vụ cần thiết như vỏ công bốc xếp và vận chuyển hàng về cảng. Tổ chức giao hàng cho hãng vận chuyển, người chuyên chở ký biên bản giao hàng. Bước 6: Đóng hàng và vận chuyển về cảng Sau khi lấy Booking note, doanh nghiệp sẽ đóng gói hàng hóa và vận chuyên về kho bãi theo chỉ định như trên Booking note của bên Consol.

Lưu ý: Với hàng lẻ cần đóng gói kỹ và dán shipping mark trên bao bì. Chuẩn bị trước và nộp cho cảng phiếu xác nhận khối lượng (VGM). Hàng cần hạ trước giờ cắt máng (closing time) nếu không sẽ rất dễ bị rớt tàu (không được xếp lên tàu mặc dù đã xong thủ tục) Nếu hàng phải kiểm tra chuyên ngành (kiểm dịch, hun trùng…) thì cũng sẽ thực hiện lấy mẫu trong bước này. Bước 7 – Làm thủ tục hải quan hàng lẻ xuất khẩu đường biển Chuẩn bị bộ chứng từ để làm thủ tục xuất khẩu, bao gồm: - Hợp đồng ngoại thương 6 - Hóa đơn thương mại - Phiếu đóng gói (VGM) - Phiếu hạ hàng (do cảng cấp khi hàng hạ về cảng ở bước 6 nêu trên) - Giấy giới thiệu Sau khi thông quan, bạn nộp tờ khai thông quan cho hãng tàu để họ ký thực xuất với hải quan giám sát.

Với điều kiện FOB, thì đến bước thông quan tờ khai & hàng xếp lên tàu là người bán cơ bản đã hoàn thành nghĩa vụ của mình. Trường hợp công ty bạn xuất khẩu theo điều kiện C, thì cần làm tiếp những bước dưới đây. Gửi SI cho hãng tàu, xác nhận nội dung B/L, nhận B/L gốc (nếu có) Sau khi hàng đã hạ về cảng và xong thủ tục hải quan, bạn gửi chi tiết làm Bill, hay Hướng dẫn gửi hàng (SI – Shipping Instruction) cho hãng tàu trước thời hạn Cut- off Time. Nên yêu cầu họ xác nhận, để đảm bảo chắc chắn họ đã nhận được trước thời hạn.

Dựa trên thông tin SI, bên vận chuyển sẽ gửi bản nháp vận đơn (Draft Bill of Lading). Bạn nên kiểm tra kỹ, có gì cần bổ sung chỉnh sửa thì phối hợp với hãng tàu thực hiện sớm. Lưu ý: Đối với hàng lẻ thì khách hàng sẽ nhận được là House Bill of Lading, chứ không phải là master bill như hàng FCL.