Khóa luận quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh lợn nái tại trang trại Việt Anh Hải Phòng

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trang trại Việt Anh là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng… 70 trang · Đại học Thái Nguyên · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiền
• Người hướng dẫn: Th.S Trần Nhật Thắng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trang Trại Việt Anh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Điều kiện vật chất của cơ sở nơi thực tập
• 2.4. Cơ cấu hành chính tổ chức của trại
• 2.5. Tình hình sản xuất của trang trại
• 2.6. Đánh giá chung
• 2.7. Cơ sở khoa học của chuyên đề
• 2.8. Những hiểu biết về sinh sản của lợn nái
• 2.9. Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản
• 2.10. Biện pháp an toàn sinh học tại trang trại
• 2.11. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.11.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.11.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.12. Một số bệnh hay gặp ở lợn nái sinh sản
• 2.12.1. Bệnh viêm khớp (đau chân)
• 2.12.2. Bệnh bại liệt
• 2.12.3. Bệnh viêm màng phổi
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Nội dung tiến hành
• 3.2. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.2.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.2.2. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.3. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái đẻ, nuôi con và lợn con theo mẹ
• 4.3. Số lượng lợn nái trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng tại trại qua 6 tháng thực tập
• 4.4. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại cơ sở
• 4.5. Kết quả thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh cho lợn nái sinh sản tại cơ sở
• 4.5.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.5.2. Kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh cho lợn nái sinh sản
• 4.6. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn nái
• 4.7. Kết quả điều trị bệnh ở đàn lợn nái sinh sản
• 4.8. Kết quả thực hiện các công tác khác
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG THỜI GIAN THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trang trại Việt Anh

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trang trại Việt Anh là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Việc chăm sóc này không chỉ bao gồm dinh dưỡng mà còn liên quan đến việc phòng ngừa và điều trị bệnh cho lợn nái. Để đạt được hiệu quả cao, quy trình này cần được thực hiện một cách đồng bộ và khoa học.

1.1. Điều kiện cơ sở vật chất tại trang trại Việt Anh

Trang trại Việt Anh được trang bị cơ sở vật chất hiện đại, bao gồm chuồng trại, hệ thống thông gió và chiếu sáng. Điều này giúp tạo ra môi trường sống tốt nhất cho lợn nái, từ đó nâng cao năng suất sinh sản.

1.2. Vai trò của dinh dưỡng trong chăm sóc lợn nái

Dinh dưỡng là yếu tố quyết định đến sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái. Cần cung cấp khẩu phần ăn đầy đủ dinh dưỡng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất để đảm bảo lợn nái phát triển khỏe mạnh.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản không chỉ đơn thuần là cung cấp thức ăn mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức như dịch bệnh, điều kiện thời tiết và quản lý sức khỏe. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng đàn lợn.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản

Lợn nái thường mắc phải một số bệnh như viêm tử cung, viêm khớp và dịch tả lợn Châu Phi. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe đàn lợn.

2.2. Ảnh hưởng của thời tiết đến sức khỏe lợn nái

Thời tiết nóng ẩm có thể gây stress cho lợn nái, làm giảm khả năng sinh sản. Cần có biện pháp làm mát và thông gió hợp lý để đảm bảo lợn nái luôn trong trạng thái tốt nhất.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái sinh sản hiệu quả

Để chăm sóc lợn nái sinh sản hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Những phương pháp này bao gồm việc theo dõi sức khỏe, tiêm phòng và quản lý dinh dưỡng.

3.1. Quy trình tiêm phòng cho lợn nái

Tiêm phòng định kỳ giúp lợn nái tạo ra kháng thể chống lại các bệnh truyền nhiễm. Việc này cần được thực hiện theo lịch tiêm phòng đã được xây dựng sẵn.

3.2. Theo dõi sức khỏe lợn nái

Theo dõi sức khỏe lợn nái hàng ngày giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh. Cần ghi chép lại tình trạng sức khỏe để có biện pháp can thiệp kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trang trại

Kết quả nghiên cứu tại trang trại Việt Anh cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học đã nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái. Những số liệu thu thập được sẽ là cơ sở để cải tiến quy trình chăm sóc trong tương lai.

4.1. Kết quả theo dõi tình hình sinh sản

Theo dõi tình hình sinh sản cho thấy lợn nái đạt năng suất cao với số lượng lợn con sinh ra trung bình là 14 con/đàn. Điều này chứng tỏ quy trình chăm sóc đang được thực hiện hiệu quả.

4.2. Đánh giá hiệu quả phòng bệnh

Việc tiêm phòng và vệ sinh chuồng trại đã giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh trong đàn lợn. Kết quả này cho thấy tầm quan trọng của công tác phòng bệnh trong chăn nuôi.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một khâu quan trọng trong chăn nuôi lợn. Việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong chăn nuôi

Nghiên cứu và phát triển quy trình chăm sóc lợn nái sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Cần có sự đầu tư vào nghiên cứu để tìm ra các giải pháp mới.

5.2. Hướng đi mới cho ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn cần hướng tới việc áp dụng công nghệ cao và các phương pháp chăn nuôi bền vững để phát triển lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ từ quy mô nông hộ nhỏ lẻ với các giống lợn nội địa (như lợn Ỉ, Móng Cái, Ba Xuyên) có năng suất và tỷ lệ nạc thấp sang mô hình chăn nuôi tập trung theo hướng công nghiệp, việc nhập khẩu và lai tạo các giống lợn ngoại năng suất cao (Landrace, Yorkshire, Duroc) đã trở thành xu thế chủ đạo nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ thịt lợn ngày càng tăng của xã hội. Tuy nhiên, các giống lợn ngoại đòi hỏi điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và an toàn sinh học rất nghiêm ngặt do khả năng thích nghi với môi trường nhiệt đới kém và mẫn cảm cao với dịch bệnh, đặc biệt là nguy cơ lây lan của Dịch tả lợn châu Phi (ASF) gây tỷ lệ chết lên đến 100% kể từ khi bùng phát tại Việt Nam vào tháng 2/2019. Trong chuỗi sản xuất chăn nuôi, khâu quản lý đàn lợn nái sinh sản giữ vai trò quyết định đến số lượng, chất lượng con giống và hiệu quả kinh tế của toàn bộ hệ thống. Do đó, việc theo dõi, chuẩn hóa quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn nái sinh sản tại cơ sở thực tế là yêu cầu cấp thiết.

Khóa luận xác định 02 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Nắm rõ và thực hiện đúng các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn mẹ và lợn con nuôi tại trang trại.
2. Phát hiện, chẩn đoán, phòng ngừa và điều trị hiệu quả một số bệnh phổ biến xuất hiện trên đàn lợn nái tại cơ sở.

Để đạt được mục tiêu trên, tác giả thực hiện 03 nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:

1. Tham gia trực tiếp và đầy đủ vào các khâu kỹ thuật trong quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái sinh sản tại trang trại.
2. Thu thập đầy đủ, chính xác các số liệu thực nghiệm và chỉ tiêu sinh sản, bệnh lý của đàn lợn.
3. Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy an toàn sinh học của trang trại và tham gia thực hiện các công tác thú y liên quan.

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (bao gồm lợn nái hậu bị, nái chửa, nái đẻ, nái nuôi con) và lợn con theo mẹ.
• Phạm vi không gian: Trang trại lợn gia công Việt Anh (liên kết với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam), thôn An Bảo, xã Hiệp Hòa, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 10/12/2021 đến ngày 05/06/2022 (khoảng 06 tháng thực tập thực địa).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y về sinh lý sinh sản gia súc, dinh dưỡng học động vật, dịch tễ học và an toàn sinh học:

• Cơ sở sinh lý sinh sản và giống: Đặc điểm chu kỳ sinh sản của lợn nái ngoại (Landrace, Yorkshire); tuổi thành thục và tuổi phối giống thích hợp (lần động dục thứ 2 hoặc thứ 3, đạt 7–8 tháng tuổi, khối lượng 110–120 kg đối với lợn ngoại); thời gian mang thai trung bình 114 ngày (giai đoạn I: 1–84 ngày; giai đoạn II: 85 ngày đến đẻ); thời gian đẻ bình thường kéo dài từ 1–6 giờ; các chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản (số con sơ sinh/ổ, số con sơ sinh sống/ổ, số con để nuôi/ổ, số con cai sữa/ổ, khối lượng sơ sinh và cai sữa).
• Cơ sở dinh dưỡng và thức ăn: Tiêu chuẩn dinh dưỡng cho lợn nái chửa và nái nuôi con (protein thô 13%, năng lượng trao đổi 2.900 kcal/kg thức ăn); sử dụng các dòng thức ăn công nghiệp chuyên dụng của Công ty C.P. Việt Nam (thức ăn 566F, 567SF); chế độ cấp thức ăn theo thể trạng và từng giai đoạn mang thai/nuôi con.
• Cơ sở bệnh học và an toàn sinh học: Căn bệnh học, triệu chứng lâm sàng và nguyên lý phòng trị 04 bệnh lý phổ biến trên lợn nái: Bệnh viêm khớp (do Streptococcus suis hoặc chấn thương, thiếu khoáng), Bệnh bại liệt (thiếu Ca, P, vitamin A, D), Bệnh viêm màng phổi (do Actinobacillus pleuropneumoniae), Bệnh sát nhau sau khi đẻ; hệ thống an toàn sinh học 3 chốt kiểm soát và nguyên tắc "cùng vào - cùng ra" (All-in - All-out).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập số liệu thứ cấp qua sổ sách theo dõi quản lý đàn của trang trại (giai đoạn 2020 – 5/2022); ghi chép số liệu sơ cấp thông qua theo dõi, giám sát và can thiệp trực tiếp trên đàn lợn nái hàng ngày tại chuồng bầu, chuồng đẻ và chuồng cách ly.
• Phương pháp lâm sàng và thú y: Quan sát biểu hiện sinh lý lợn sắp đẻ, đỡ đẻ, bấm nanh, cắt rốn, chăm sóc ổ úm; khám lâm sàng, phát hiện ca bệnh, đo thân nhiệt, thực hiện phác đồ tiêm thuốc điều trị và tiêm phòng vắc xin định kỳ.
• Phương pháp xử lý số liệu: Dữ liệu được tổng hợp, phân loại và xử lý bằng các công thức toán học thống kê mô tả (tính tỷ lệ mắc bệnh %, tỷ lệ khỏi bệnh %) trên phần mềm Microsoft Excel 2010.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của ngành chăn nuôi lợn công nghiệp tại Hải Phòng, sự nguy hiểm của dịch bệnh tả lợn châu Phi (ASF), tầm quan trọng của công tác giống và quản lý nái sinh sản; xác định rõ mục đích, yêu cầu và nhiệm vụ của khóa luận tốt nghiệp ngành Thú y.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất: Trang trại Việt Anh thành lập năm 2010 tại xã Hiệp Hòa, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng, có diện tích chuồng nuôi 4.300 m² (gồm 3 chuồng đẻ với 56 ô/chuồng, 1 chuồng nái chửa, 1 chuồng cách ly quy mô 100–140 con hậu bị, 1 chuồng cai sữa 800 m²), bể biogas và kho 8.100 m², hệ thống giàn mát và quạt thông gió khép kín, phòng pha tinh đầy đủ trang thiết bị. Cơ cấu nhân sự gồm 1 chủ trại, 1 kỹ sư kỹ thuật, 11 công nhân và 2 sinh viên thực tập.
• Tình hình sản xuất chung: Quy mô 600 lợn nái, 15 lợn đực giống Landrace và Yorkshire (khai thác tinh 5–6 lần/tuần, lượng xuất tinh ~300 ml/lần); năng suất nái đạt 2,45 lứa/năm, số con sơ sinh bình quân 14 con/đàn, số con cai sữa 12,2 con/đàn (cai sữa lúc 21–30 ngày tuổi).
• Cơ sở khoa học về sinh sản và quy trình kỹ thuật: Tổng hợp các nghiên cứu trong nước (Nguyễn Xuân Bình, Vương Nam Trung, Bùi Kim Dung, Lã Như Kính, Trịnh Đình Thâu...) và quốc tế (Iida R., Smith B.J., ...) về sinh sản, dinh dưỡng bổ sung chất xơ, phòng bệnh viêm tử cung, tiêu chảy do E. coli; kỹ thuật an toàn sinh học và quy trình phòng trị 04 bệnh thường gặp (viêm khớp, bại liệt, viêm màng phổi, sát nhau).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng đàn nái sinh sản tại trại Việt Anh từ tháng 12/2021 đến tháng 6/2022; thiết lập các chỉ tiêu theo dõi về cơ cấu đàn, mức tiêu thụ cám, hóa chất sát trùng, dấu hiệu lợn sắp đẻ, lịch vắc xin và phác đồ điều trị.

Bảng danh mục hóa chất sát trùng sử dụng tại trang trại
Tên hóa chất / Thuốc	Tỷ lệ pha	Mục đích sử dụng
Omnicide	1:100	Sát trùng cổng trại, xe vận chuyển, khu xuất bán, chuồng trống
Apa clean	1:3200	Tắm sát trùng cho người, phun chuồng đang có lợn
Neogen	1:400	Tắm cho người, sát trùng tay, phun chuồng đang có lợn
Cồn 70°	Vừa đủ	Sát trùng tay, bề mặt da, sát trùng dụng cụ lấy mẫu
Detol	1:40	Sát trùng dụng cụ phẫu thuật và dụng cụ thú y
Vôi bột / Nước vôi	1:30	Quét tường chuồng, hố sát trùng lối đi, xả gầm chuồng
Xút (NaOH)	1:30	Vệ sinh tiêu độc chuồng trại sau khi xuất bán lợn
Chlorine	3–5 mg/m³	Xử lý khử trùng nguồn nước uống cho gia súc

Bảng các biểu hiện nhận biết lợn nái sắp đẻ theo thời gian
Thời điểm trước đẻ	Dấu hiệu lâm sàng đặc trưng
0 – 10 ngày	Bầu vú to dần, căng cứng hướng ra ngoài, âm hộ sưng mọng
2 ngày	Vú căng đỏ hồng, mô liên kết ngoài giãn lỏng, hai bên gốc đuôi hõm xuống
12 – 14 giờ	Nái bồn chồn, cào cắn ổ, đi tiểu són, tuyến vú bắt đầu tiết sữa, giảm ăn
6 giờ	Sữa tiết thành tia qua 2 lỗ núm vú, âm hộ chảy dịch nhờn, đứng nằm liên tục, thải phân su
30 phút – 2 giờ	Nhịp thở tăng nhanh, bồn chồn đứng nằm không yên
15 – 30 phút	Âm hộ tiết chất dịch nhờn màu hồng lẫn phân su
15 giây – 5 phút	Nái nằm nghiêng hẳn sang 1 bên, thở đứt quãng, co thắt cơ bụng và đùi, quẫy đuôi rặn đẻ

Bảng lịch trình tiêm phòng vắc xin và thuốc bổ trợ cho đàn lợn
Đối tượng	Thời điểm	Bệnh phòng ngừa	Tên thuốc / Vắc xin	Liều và đường dùng
Lợn con	2 ngày tuổi	Thiếu máu do thiếu sắt	Nova Fe + B12	2 ml/con (Tiêm bắp)
Lợn con	3 ngày tuổi	Bệnh cầu trùng	Diacoxin 5%	1 ml/con (Cho uống)
Lợn con	14 ngày tuổi	Bệnh suyễn lợn	Hyogen	2 ml/con (Tiêm bắp)
Lợn con	21 ngày tuổi	Hội chứng còi cọc (PCV2)	Circo plex	1 ml/con (Tiêm bắp)
Lợn con	21 ngày tuổi	Dịch tả lợn cổ điển	Coglapest	2 ml/con (Tiêm bắp)
Hậu bị	24 tuần tuổi	Hội chứng PRRS (Tai xanh)	PRRS	2 ml/con (Tiêm bắp)
Hậu bị	25, 29 tuần tuổi	Bệnh Parvovirus (Khô thai)	Pavo	2 ml/con (Tiêm bắp)
Hậu bị	26 tuần tuổi	Dịch tả lợn cổ điển	Coglapest	2 ml/con (Tiêm bắp)
Hậu bị	27, 30 tuần tuổi	Bệnh Giả dại (Aujeszky)	Begonia	2 ml/con (Tiêm bắp)
Hậu bị	28 tuần tuổi	Lở mồm long móng (LMLM)	Aftopor	2 ml/con (Tiêm bắp)
Nái mang thai	Tuần thai thứ 10	Dịch tả lợn cổ điển	Coglapest	2 ml/con (Tiêm bắp)
Nái mang thai	Tuần thai thứ 12	Lở mồm long móng (LMLM)	Aftopor	2 ml/con (Tiêm bắp)

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Thực hiện quy trình dinh dưỡng: Khẩu phần ăn của nái chửa và nái đẻ được kiểm soát chặt chẽ theo ngày tuổi và thể trạng. Trước ngày đẻ 4 ngày bắt đầu giảm dần lượng thức ăn từ 2,2–2,5 kg/ngày xuống còn 1,0 kg/ngày vào ngày đẻ; sau khi đẻ tăng dần từ 1,0 kg (ngày 1) lên 5,0 kg (ngày 5) và sau đó cấp theo công thức: $2\text{ kg} + (\text{số con} \times 0,35\text{ kg/con})$.
• Thực hiện an toàn sinh học và tiêm phòng: Toàn bộ công nhân, sinh viên và phương tiện ra vào tuân thủ hệ thống sát trùng 3 điểm; tỷ lệ tiêm vắc xin đạt 100% trên toàn đàn theo đúng lịch trình của Công ty C.P.
• Chẩn đoán và điều trị bệnh: Theo dõi và áp dụng phác đồ can thiệp thành công trên các ca bệnh lâm sàng:

Bảng tổng hợp phác đồ điều trị các bệnh phổ biến trên đàn nái
Bệnh lý	Triệu chứng chính	Phác đồ điều trị áp dụng
Viêm khớp	Sốt, bỏ ăn, khớp sưng đau, đi lại khó khăn	Tiêm bắp Pendistrep (1 ml/10 kg TT) + Dexa (1 ml/10 kg TT) + Amazin C giảm đau (1 ml/10 kg TT). Liệu trình 3–5 ngày.
Bại liệt	Hai chân sau yếu, liệt không đứng dậy được, gầy sút	Không điều trị, tiến hành loại thải theo quy định của trại.
Viêm màng phổi	Sốt cao, thở thể bụng, khò khè, tím tái da và tai	Tiêm bắp Tylosin (1 ml/10 kg TT) + Dexa (1 ml/10 kg TT) + trợ sức (Vitamin C, B1, Cafein natri benzoat). Liệu trình 5–7 ngày.
Sát nhau	Không yên tĩnh, rặn đẻ kéo dài, âm hộ chảy dịch thối lẫn máu	Tiêm dưới da Oxytocin (2 ml/lần) kích thích co bóp; rửa tử cung bằng nước muối sinh lý 0,9% liên tục 3 ngày.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra đánh giá tổng kết về việc hoàn thành các mục tiêu thực tập tay nghề, nắm vững kỹ thuật chăm sóc nái đẻ, nuôi con và quy trình phòng trị bệnh; kiến nghị trang trại tiếp tục duy trì nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học, bổ sung hệ thống bẫy diệt động vật trung gian (chuột, rắn) và tăng cường nhân lực để nâng cao hiệu quả vận hành.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã ghi nhận và tổng hợp các kết quả kỹ thuật cụ thể tại trang trại Việt Anh:

• Năng suất sinh sản của đàn nái: Đạt năng suất sinh sản trung bình 2,45 lứa/năm; số lợn con sơ sinh đạt bình quân 14 con/đàn; số lợn con nuôi sống đến cai sữa đạt 12,2 con/đàn (ở thời điểm cai sữa từ 21 đến tối đa 30 ngày tuổi).
• Hiệu quả phòng bệnh: Đạt tỷ lệ tiêm phòng vắc xin 100% cho đàn lợn con, lợn hậu bị và lợn nái mang thai đối với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (Dịch tả lợn, LMLM, PRRS, Giả dại, Parvovirus, Suyễn, Circo).
• Hiệu quả can thiệp thú y: Phát hiện sớm các biểu hiện sắp đẻ và bệnh lý lâm sàng; áp dụng phác đồ kháng sinh kết hợp kháng viêm và trợ lực giúp điều trị hiệu quả bệnh viêm khớp, viêm màng phổi và sát nhau; thực hiện chính sách loại thải kịp thời đối với các ca nái bại liệt không thể hồi phục để giảm thiểu chi phí thức ăn và thuốc.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

• Duy trì chế độ cho ăn nghiêm ngặt theo từng giai đoạn mang thai (giảm cám trước đẻ 1 tuần và tăng dần sau khi đẻ) kết hợp bổ sung thuốc bột BMD liều 1 g/8 kg thể trọng trong 5–7 ngày để phòng bệnh viêm ruột hoại tử và chướng hơi.
• Tăng cường kiểm soát an toàn sinh học tại 3 chốt khử trùng, thực hiện định kỳ 5S, quét vôi, xịt gầm và xử lý rác thải/nước thải qua hệ thống biogas.
• Đề xuất trang trại đầu tư thêm biện pháp cơ học và sinh học nhằm tiêu diệt chuột, rắn xung quanh khuôn viên trại và tuyển dụng thêm lao động kỹ thuật nhằm ổn định sản xuất.

Đóng góp của đề tài: Khóa luận cung cấp bộ dữ liệu thực địa đầy đủ, chi tiết về quy trình kỹ thuật chăn nuôi gia công lợn nái sinh sản theo tiêu chuẩn của Tập đoàn C.P. tại địa bàn huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng; minh chứng cho tính khả thi và hiệu quả của việc kết hợp giữa quản lý an toàn sinh học khép kín với phác đồ can thiệp thú y chủ động.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian thực tập 06 tháng (từ tháng 12/2021 đến tháng 6/2022) nên các chỉ tiêu theo dõi năng suất sinh sản cả đời của đàn nái chưa thể đánh giá trọn vẹn qua nhiều chu kỳ liên tiếp; phạm vi số liệu giới hạn tại một trang trại gia công duy nhất (Trại Việt Anh quy mô 600 nái). Trang trại nằm giữa cánh đồng nên việc kiểm soát triệt để các sinh vật truyền lây trung gian (chuột, rắn) còn gặp nhiều khó khăn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng theo dõi các chỉ tiêu sinh sản ở các lứa đẻ tiếp theo (từ lứa thứ 3 đến lứa thứ 5); thực hiện làm kháng sinh đồ định kỳ để đánh giá mức độ mẫn cảm và tình trạng kháng thuốc của các chủng vi khuẩn (Streptococcus suis, Actinobacillus pleuropneumoniae) tại trang trại; nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả kinh tế của các mức bổ sung chất xơ trong khẩu phần nái mang thai trong điều kiện chăn nuôi miền Bắc.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y và Bác sĩ thú y: Tham khảo quy trình chăm sóc nái đẻ, kỹ thuật trực và đỡ đẻ, các mốc thời gian nhận biết dấu hiệu lợn sắp sinh, cùng phác đồ điều trị chi tiết (tên thuốc, liều lượng, đường dùng) cho các bệnh lý thường gặp ở lợn nái.
• Kỹ thuật viên và người quản lý trang trại chăn nuôi công nghiệp: Ứng dụng bảng định mức khẩu phần ăn trước và sau đẻ, lịch trình tiêm vắc xin cho từng nhóm lợn (con, hậu bị, nái chửa) và quy trình an toàn sinh học 3 chốt sát trùng theo chuẩn chăn nuôi gia công C.P.

Câu hỏi thường gặp

1. Giống lợn và quy mô đàn nuôi tại trang trại Việt Anh được bố trí như thế nào?

Trang trại có quy mô nuôi khoảng 600 lợn nái ngoại (Landrace, Yorkshire) và 15 lợn đực giống Landrace và Yorkshire phục vụ khai thác tinh nhân tạo (khai thác 5–6 lần/tuần, khoảng 300 ml/con). Chuồng trại gồm 3 chuồng nái đẻ (mỗi chuồng 56 ô), 1 chuồng nái chửa, 1 chuồng cách ly (chứa 100–140 lợn hậu bị) và 1 chuồng cai sữa.

2. Quy trình kiểm soát an toàn sinh học đối với người và phương tiện vào trại gồm những bước nào?

• Phương tiện: Kiểm soát qua 3 điểm sát trùng (Điểm 1 cách 3 km rửa và phun sát trùng nghỉ 30 phút; Điểm 2 tại cổng trại kiểm tra giấy tờ và phun sát trùng; Điểm 3 tại nhà sát trùng xe trong trại; tỷ lệ pha Omnicide 1:100).
• Con người: Đồ cá nhân để tủ UV tối thiểu 30 phút; tắm gội bằng xà phòng sát trùng; thay quần áo và ủng chuyên dụng của trại; nhúng ủng qua nước vôi/sát trùng và xịt cồn tay 70° trước khi vào khu sản xuất. Vật dụng không ngâm được sát trùng phải sấy tủ nhiệt 70°C trong 30 phút.

3. Khẩu phần thức ăn cho lợn nái nuôi con được tính toán theo công thức nào?

Từ ngày thứ 8 sau khi đẻ cho đến khi cai sữa, lượng thức ăn hàng ngày của lợn nái được tính theo công thức: $$\text{Lượng thức ăn (kg/nái/ngày)} = 2\text{ kg} + (\text{Số con} \times 0,35\text{ kg/con})$$ Chia làm 2 bữa (sáng và chiều). Nếu nái gầy thì cộng thêm 0,5 kg/ngày, nếu nái quá béo thì giảm 0,5 kg/ngày.

4. Phác đồ điều trị cho lợn nái mắc bệnh viêm màng phổi tại trang trại gồm những loại thuốc nào?

Kỹ thuật trại sử dụng phác đồ: Tiêm bắp kháng sinh Tylosin (liều 1 ml/10 kg thể trọng) kết hợp thuốc kháng viêm Dexa (liều 1 ml/10 kg thể trọng), phối hợp thuốc trợ sức, trợ lực gồm hỗn hợp Vitamin C + Vitamin B1 + Cafein natri benzoat. Liệu trình điều trị kéo dài từ 5 đến 7 ngày.

5. Lợn nái mắc bệnh bại liệt tại cơ sở được xử lý như thế nào?

Theo ghi nhận thực tế trong thời gian thực tập tại trang trại Việt Anh, đối với những cá thể lợn nái sinh sản bị mắc bệnh bại liệt nặng (hai chân sau không đứng vững, nằm liệt, gầy sút), cán bộ kỹ thuật của trang trại không tiến hành điều trị mà thực hiện chính sách loại thải trực tiếp khỏi đàn để đảm bảo hiệu quả kinh tế.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Hiền đã phản ánh một cách toàn diện và chính xác quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và thực hành thú y trên đàn lợn nái sinh sản tại trang trại gia công C.P. Việt Anh (Hải Phòng). Bằng việc theo dõi thực tế trên đàn nái 600 con, tác giả đã hệ thống hóa các chỉ tiêu sinh sản, lịch tiêm phòng và phác đồ điều trị cụ thể cho các bệnh thường gặp trong chăn nuôi công nghiệp. Bản khóa luận là tài liệu tham khảo có tính ứng dụng thực tiễn cao cho sinh viên ngành Thú y cũng như các kỹ thuật viên vận hành trang trại lợn nái sinh sản hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay chăn nuôi lợn có tầm ảnh hưởng khá lớn đến nhu cầu thực phẩm và giải quyết vấn đề việc làm cho đời sống nhân dân. Trước đây khi nền kinh tế nước ta chưa phát triển thì nước ta chỉ nuôi các giống lợn nội trong nước như: lợn Ỉ, Móng Cái, Ba Xuyên,.với hình thức chăn nuôi quy mô nhỏ lẻ, nông hộ. Đây là những giống lợn cho năng suất thấp, chất lượng thịt chưa cao, tỷ lệ thịt xẻ thấp và khả năng tiêu tốn thức ăn cao. Nguồn thức ăn cho lợn cũng là những phụ phẩm nông nghiệp tận dụng như cám gạo, rau bèo, thân cây chuối,… vì vậy mang lại hiệu quả kinh tế không cao.

Dịch bệnh tả lợn châu Phi (African swine fever - ASF) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn lợn, bệnh do một loài vi rút thuộc họ Flaviviridiae gây ra. Bệnh có đặc điểm lây lan nhanh và loài vật cảm nhiễm với bệnh là lợn nuôi và lợn hoang dã. Tuy nhiên, bệnh dịch tả lợn châu Phi không lây sang người nhưng bệnh gây thiệt hại nghiêm trọng tới ngành chăn nuôi lợn do tỷ lệ chết thường 100%. Tại Việt Nam, ổ dịch đầu tiên xảy ra từ tháng 2 năm 2019 tại tỉnh Hưng Yên sau đó đã lan rộng trên hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước, nhiều cơ sở chăn nuôi lợn đã phải đóng cửa, làm cho số lượng đàn lợn giảm đáng kể.

Do nhu cầu tiêu dùng trong nước về thịt lợn ngày càng tăng cao. Cùng với đó, thịt lợn giúp đóng góp vào cơ thể con người rất nhiều loại vitamin và khoáng chất khác nhau như photpho, kali, vitamin B6, vitamin B12, kẽm,. Trong đó, hàm lượng vitamin B có trong thịt lợn là nguồn vitamin chính mà con người nhận từ thực phẩm. Nhận thấy nhiều tiềm 2 năng như vậy, công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam đã đặt cơ sở chăn nuôi lợn tại thôn An Bảo, xã Hiệp Hòa, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng.

Trong những năm gần đây đang mở rộng mô hình chăn nuôi lợn với mục tiêu cung cấp con giống, thực phẩm cho thị trường, vì vậy nhiều hệ thống trang trại đã được mở ra với quy mô lớn nhất là ở khu vực miền Nam, cùng với đó các giống lợn ngoại như: Landrace, Yorkshire, Duroc có năng suất cao cũng được công ty nhập về để tạo ra các con lai 2, 3, 4 máu, góp phần nâng cao khả năng sản xuất, sinh sản và chất lượng thịt. Những giống lợn này được sử dụng với nhiều mục đích đặc biệt nhằm nâng cao năng suất cũng như chất lượng thịt và đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng của con người. Bên cạnh đó, phát triển chăn nuôi tập trung với đội ngũ chuyên môn hóa cao và nâng cao quy mô cũng là xu thế tất yếu và cần thiết. Tuy nhiên trên thực tế, việc nuôi dưỡng, chăm sóc vẫn gặp nhiều khó khăn do lợn ngoại còn đòi hỏi điều kiện nuôi tối ưu, khả năng thích nghi với môi trường kém, tình hình dịch bệnh phức tạp, nên việc đánh giá năng suất sinh sản là rất cần thiết.

Ngoài ra, chăn nuôi lợn nái sinh sản là một khâu quan trọng trong chăn nuôi lợn, là yếu tố quyết định thành công của chăn nuôi lợn, đặc biệt trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái nhằm tạo ra đàn con có hướng thịt cao, nhiều nạc. Tập trung nguồn lực vào khâu này sẽ là tiền đề để phát triển nhanh số lượng lẫn chất lượng đàn lợn. Tóm lại, việc chăm sóc, nuôi dưỡng cũng như phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản là hết sức quan trọng và cần thiết, do đó, em thực hiện đề tài: “Thực 3 hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại Việt Anh, xã Hiệp Hòa, huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng”.

Mục tiêu, yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Nắm rõ việc thực hiện các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn con và lợn mẹ nuôi tại trang trại. - Phát hiện chẩn đoán phòng và trị được một số bệnh phổ biến trên đàn lợn tại trang trại. Yêu cầu của đề tài - Tham gia đầy đủ, nhiệt tình vào các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản tại cơ sở.

- Thu thập chính xác, đầy đủ số liệu liên quan đến chuyên đề. - Chấp hành nghiêm chỉnh đúng và đủ mọi nội quy, quy định của trang trại đặt ra, mặt khác, tham gia thực hiện một số công việc khác. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện tự nhiên và vật chất của cơ sở thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Xã Hiệp Hòa thuộc huyện Vĩnh Bảo có diện tích tự nhiên là 5 km2. Huyện Vĩnh Bảo có địa hình đồng bằng, là nơi giao nhau của quốc lộ 10 và quốc lộ 37, có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của thành phố Hải Phòng. Sông Hóa là điểm cực Đông của huyện, sông này đổ vào sông Thái Bình. Vị trí địa lí của trang trại được xác định như sau: + Phía Đông: giáp xã Hùng Tiến, huyện Vĩnh Bảo, TP.

Hải Phòng. + Phía Nam: giáp xã An Hòa, huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng. + Phía Bắc: giáp xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Bảo, TP.

Hải Phòng. + Phía Tây: giáp với tỉnh Thái Bình. * Điều kiện địa hình, đất đai Nằm ở phía Nam của thành phố Hải Phòng thuộc vùng đồng bằng sông Hồng. Không có đồi núi cao nên địa hình ít bị chia cắt.

Tài nguyên khoáng sản của huyện cũng khá là phong phú như: đất sét, than, cát, muối. * Điều kiện khí hậu, sông ngòi Huyện Vĩnh Bảo có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, mưa nhiều, có bốn mùa (Xuân, Hạ, Thu, Đông) rõ rệt. 5 Mạng lưới sông ngòi huyện Vĩnh Bảo dày đặc, có ý nghĩa quan trọng về mặt kinh tế, thuận lợi cho việc xây dựng các hồ chứa nước chống bị lũ lụt, phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện. Nhìn chung khí hậu, hệ thống sông ngòi cũng khá thuận lợi trong sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi trên địa bàn huyện.

Điều kiện cơ sở vật chất của cơ sở nơi thực tập Trang trại Việt Anh khánh thành từ năm 2010, đây là trại liên kết với công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam với quy mô khá lớn tầm 600 lợn nái. Trại được xây dựng tại xã Hiệp Hòa thuộc huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng. Tổng diện tích trại khoảng 46.

Trong đó: - Diện tích chuồng: 4.300 m2 +1 chuồng cách ly: 400 m2 + 1 chuồng cai sữa: 800 m2 - Diện tích các kho, bể bioga: 8.100 m2 - Diện tích đất dành cho trồng cây: 5.000 m2 - Diện tích đất dành cho xây dựng: 2.000 m2 - Diện tích mặt nước của ao hồ chứa nước và nuôi cá: 2.500m2 Trang trại Việt Anh đã xây dựng khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, khu bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao của trang trại, với diện tích 2. 6 Trang trại nằm trên đường giao thông đã được cải tạo và nâng cấp, do vậy, việc đi lại và vận chuyển nguyên liệu đến trang trại trở nên rất dễ dàng, thuận tiện hơn. Cơ sở vật chất của trại được đầu tư tương đối đầy đủ để phục vụ cho phát triển chăn nuôi lợn như: các hệ thống nước, điện; kho cám, kho thuốc; phòng pha tinh… Đối với việc phát triển sản xuất chăn nuôi lợn và sinh hoạt của công nhân, trang trại đã trang bị các nguồn lực như sau: Các dãy nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ sinh hoạt và các hoạt động khác cho công nhân trại. Khu chăn nuôi được xây dựng hàng rào xung quanh, có cổng sát trùng ra vào.

Chuồng trại được thiết kế xây dựng theo hướng công nghiệp hiện đại có hệ thống chuồng nuôi lồng, sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực và sàn nhựa cho lợn con. Ngoài ra, trang trại còn có hệ thống máng ăn và vòi nước tự động. Chuồng nuôi của trang trại xây dựng cho khoảng 600 nái, bao gồm các dãy chuồng sau: + Chuồng nái đẻ: có tổng cộng 3 chuồng, mỗi chuồng có 2 dãy tương ứng với 56 ô chuồng, có trang bị sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ. + Chuồng nái chửa: có 1 chuồng, đây là chuồng nuôi và chăm sóc lợn mẹ trong quá trình mang thai.

+ Chuồng cách ly: có 1 chuồng, dùng để cách ly từ các trại gia công lợn hậu bị trước khi cho nhập đàn, chuồng có diện tích cho khoảng 100 - 140 lợn hậu bị. Lợn phải cách ly ít nhất là 21 ngày, trong thời gian đó lợn được theo 7 dõi tình trạng sức khỏe và sử dụng vắc xin đầy đủ trước khi được đưa lên làm lợn nái sinh sản. - Chuồng trại được xây dựng theo mô hình khép kín hoàn toàn nhằm đảm bảo yếu tố an toàn sinh học. Hệ thống giàn mát nằm ở phía đầu chuồng, 3 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ, 10 quạt đối với chuồng bầu, 4 quạt thông gió đối với chuồng cách ly, chuồng cai sữa nằm ở phía cuối chuồng.

Nhìn chung, hệ thống chuồng của trang trại được thiết kế đảm bảo ấm áp về mùa đông, thoáng mát về mùa hè và giúp giảm thiểu lượng khí độc trong chuồng. Các chuồng đều được trang bị các dãy cửa sổ lắp kính, với chuồng bầu lắp cả 2 bên tường, đối các chuồng đẻ, chuồng cách ly và cai sữa lắp kính 1 bên tường. - Hệ thống chiếu sáng: có bóng đèn hồng ngoại để sưởi, úm lợn con, có nguồn cấp điện có điện lưới và máy phát điện dự phòng. - Nước dùng cho các khu vực chăn nuôi của trang trại là nước máy.

- Phòng pha tinh được đầu tư với nhiều trang thiết bị hiện đại như: thiết bị cảm ứng nhiệt, kính hiển vi quang học, nồi hấp cách thủy, dụng cụ đóng liều tinh, đèn cồn, máy ép ống tinh, que phối, tủ lạnh, nồi hấp, pank, kéo, bếp gas,. - Hệ thống xử lý môi trường: các chất thải rắn của trang trại được xử lý bằng hệ thống biogas trước khi được loại thải ra môi trường bên ngoài. Mặt khác, trang trại còn có khu vực tiêu hủy lợn bệnh, chết và cách xa khu vực chuồng trại. - Xung quanh trại trồng cây bóng mát, cây ăn quả, trồng rau và nuôi cá tạo môi trường thoáng mát.

8 Khu sản xuất có cổng riêng, bao gồm: 1 kho sắt, 1 kho cám, 3 phòng tắm sát trùng, 1 kho thuốc, 1 nhà ăn và 2 phòng nghỉ trưa cho công nhân.