Khóa luận chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại Tuấn Hà, Hải Dương

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại Tuấn Hà, Bình Xuyên, Bình Giang, Hải Dương.

• Tác giả: Tạ Quang Nam
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Thị Lan Phương
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại Tuấn Hà, Xã Bình Xuyên, Huyện Bình Giang, Tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.3. Cơ cấu đàn lợn của trại
• 2.4. Cơ sở khoa học và pháp lí của đề tài
• 2.5. Đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn nái
• 2.6. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục lợn nái
• 2.7. Một số bệnh sinh sản thường gặp ở lợn nái
• 2.8. Một số bệnh thường gặp ở lợn con
• 2.9. Một số thuốc phòng và điều trị bệnh thường dùng
• 2.10. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.10.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.10.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Một số công thức tính toán các chỉ tiêu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả thực hiện
• 4.1.1. Kết quả thực hiện phòng bệnh bằng phương pháp vệ sinh, sát trùng tại trại
• 4.1.2. Kết quả phòng bệnh bằng thuốc và vắc xin cho lợn
• 4.1.3. Kết quả điều trị bệnh trên đàn lợn nái
• 4.1.4. Kết quả điều trị bệnh cho lợn con
• 4.1.5. Kết quả thực hiện một số công tác khác
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết quả áp dụng công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng trị bệnh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà, Bình Xuyên, Bình Giang, Hải Dương được thực hiện theo các bước cụ thể và khoa học. Trại áp dụng phương pháp chăn nuôi công nghiệp với hệ thống chuồng trại hiện đại, đảm bảo điều kiện vệ sinh và chăm sóc tối ưu. Chăm sóc lợn nái bao gồm việc cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, kiểm soát môi trường sống, và theo dõi sức khỏe định kỳ. Trại sử dụng hệ thống máng ăn tự động và vòi nước uống tự động để đảm bảo lợn nái luôn được cung cấp đủ thức ăn và nước uống. Ngoài ra, trại còn áp dụng các biện pháp vệ sinh chuồng trại thường xuyên để ngăn ngừa dịch bệnh.

1.1. Chăm sóc lợn nái mang thai

Chăm sóc lợn nái mang thai là giai đoạn quan trọng trong quy trình chăn nuôi. Trại Tuấn Hà chia lợn nái mang thai thành các nhóm theo giai đoạn thai kỳ để có chế độ chăm sóc phù hợp. Lợn nái được cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng, đặc biệt là protein và vitamin, để đảm bảo sự phát triển của thai nhi. Trại cũng thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm siêu âm và theo dõi cân nặng, để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe. Môi trường chuồng trại được duy trì ở nhiệt độ và độ ẩm phù hợp, với hệ thống thông gió và làm mát hiệu quả.

1.2. Chăm sóc lợn nái sau sinh

Chăm sóc lợn nái sau sinh được thực hiện cẩn thận để đảm bảo sức khỏe của cả mẹ và con. Lợn nái sau sinh được cung cấp thức ăn giàu năng lượng và dễ tiêu hóa để phục hồi sức khỏe. Trại cũng thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại nghiêm ngặt để ngăn ngừa nhiễm trùng. Lợn con được nuôi trong lồng úm với nhiệt độ ổn định và được cung cấp sữa mẹ đầy đủ. Trại theo dõi sát sao quá trình phát triển của lợn con, đảm bảo chúng được tiêm phòng đầy đủ và phát triển khỏe mạnh.

II. Phòng trị bệnh cho lợn nái

Phòng trị bệnh cho lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăn nuôi tại trại Tuấn Hà. Trại áp dụng các biện pháp phòng bệnh chủ động, bao gồm tiêm phòng vắc xin định kỳ và sử dụng thuốc phòng bệnh. Phòng bệnh cho lợn được thực hiện thông qua việc vệ sinh chuồng trại thường xuyên, sử dụng các chất sát trùng để tiêu diệt mầm bệnh. Trại cũng thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh và điều trị kịp thời. Các bệnh thường gặp ở lợn nái như viêm tử cung, viêm vú, và các bệnh đường tiêu hóa được điều trị bằng các loại thuốc đặc hiệu.

2.1. Phòng bệnh bằng vệ sinh và sát trùng

Phòng bệnh bằng vệ sinh và sát trùng là biện pháp quan trọng tại trại Tuấn Hà. Trại thực hiện vệ sinh chuồng trại hàng ngày, sử dụng các chất sát trùng như vôi và clorin để tiêu diệt mầm bệnh. Các khu vực chuồng trại được phun sát trùng định kỳ, đặc biệt là khu vực chuồng đẻ và chuồng cách ly. Trại cũng thực hiện các biện pháp cách ly lợn mới nhập về để ngăn ngừa lây lan dịch bệnh. Công nhân được yêu cầu thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân, như rửa tay và thay quần áo trước khi vào chuồng.

2.2. Phòng bệnh bằng thuốc và vắc xin

Phòng bệnh bằng thuốc và vắc xin được thực hiện định kỳ tại trại Tuấn Hà. Lợn nái được tiêm phòng các loại vắc xin phòng bệnh dịch tả, lở mồm long móng, và tai xanh. Trại cũng sử dụng các loại thuốc phòng bệnh đường tiêu hóa và hô hấp để tăng cường sức đề kháng cho lợn. Các loại thuốc và vắc xin được bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Trại thực hiện ghi chép đầy đủ thông tin về việc tiêm phòng và sử dụng thuốc để theo dõi hiệu quả phòng bệnh.

III. Quản lý trại lợn Tuấn Hà

Quản lý trại lợn Tuấn Hà được thực hiện chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả chăn nuôi. Trại có cơ cấu tổ chức rõ ràng, bao gồm nhóm quản lý, nhóm kỹ thuật, và nhóm công nhân. Quản lý trại lợn bao gồm việc theo dõi sức khỏe đàn lợn, quản lý thức ăn và thuốc, và thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại. Trại cũng thực hiện ghi chép đầy đủ thông tin về quá trình chăn nuôi, bao gồm số lượng lợn, tình trạng sức khỏe, và kết quả phòng trị bệnh. Các biện pháp quản lý hiệu quả giúp trại duy trì năng suất và chất lượng đàn lợn.

3.1. Quản lý thức ăn và nước uống

Quản lý thức ăn và nước uống là yếu tố quan trọng trong quản lý trại lợn Tuấn Hà. Trại sử dụng thức ăn công nghiệp được cung cấp bởi Công ty CP Việt Nam, đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng cho lợn nái. Thức ăn được cung cấp theo khẩu phần phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn. Nước uống được lọc sạch và cung cấp qua hệ thống vòi tự động. Trại thực hiện kiểm tra chất lượng thức ăn và nước uống định kỳ để đảm bảo an toàn vệ sinh.

3.2. Quản lý sức khỏe đàn lợn

Quản lý sức khỏe đàn lợn được thực hiện thông qua việc theo dõi và ghi chép thông tin sức khỏe của từng con lợn. Trại thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm đo nhiệt độ, kiểm tra cân nặng, và theo dõi các dấu hiệu bệnh. Các thông tin về sức khỏe được ghi chép đầy đủ và lưu trữ để phục vụ công tác quản lý. Trại cũng thực hiện các biện pháp cách ly lợn bệnh để ngăn ngừa lây lan dịch bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi lợn giữ vị trí xung yếu khi cung cấp tỷ trọng thực phẩm lớn với chất lượng cao cho xã hội, đồng thời tạo nguồn phân bón hữu cơ quan trọng cho ngành trồng trọt. Trong chuỗi sản xuất chăn nuôi lợn, đàn nái sinh sản đóng vai trò là mắt xích quyết định đến số lượng, phẩm cấp con giống cũng như tốc độ sinh trưởng và tỷ lệ nạc của đàn lợn thương phẩm sau này. Dù ở phương thức nuôi tập trung hay chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn, áp lực dịch bệnh vẫn luôn là trở ngại lớn gây tổn thất kinh tế nghiêm trọng. Các hội chứng bệnh lý trên lợn nái (đặc biệt là rối loạn sinh sản, viêm đường sinh dục, viêm vú) và lợn con theo mẹ (tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp) làm suy giảm trực tiếp năng suất sinh sản và tỷ lệ nuôi sống. Do đó, việc ứng dụng đồng bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng khoa học kết hợp biện pháp phòng, trị bệnh tại các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn là đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn sản xuất.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và yêu cầu cụ thể sau:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Tìm hiểu quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái tại trang trại Tuấn Hà (xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương).
  2. Áp dụng thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại.
  3. Theo dõi những bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại.
  4. Chẩn đoán và điều trị bệnh ở lợn nái.
• Yêu cầu chuyên đề:
  1. Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trang trại Tuấn Hà.
  2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại đạt hiệu quả cao.
  3. Tìm được nguyên nhân gây ra những bệnh thường gặp trên đàn lợn nái, từ đó đưa ra biện pháp phòng và trị bệnh thích hợp.
• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản ngoại thuần thuộc hai giống Landrace và Yorkshire, đàn lợn con theo mẹ, cùng đàn lợn đực giống và hậu bị thay thế.
• Phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu được tiến hành tại Trại chăn nuôi CP Tuấn Hà (thôn Dinh Như, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương) trong khoảng thời gian 6 tháng, từ ngày 18 tháng 11 năm 2016 đến ngày 18 tháng 05 năm 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng sinh lý học sinh sản, giải phẫu học cơ quan sinh dục gia súc cái và các nguyên lý bệnh học thú y chuyên biệt trên đàn lợn sinh sản:

• Cơ sở khoa học về sinh lý và giải phẫu:
  • Sinh lý sinh sản lợn nái: Khung lý thuyết về sự thành thục về tính, chu kỳ động dục gồm 4 giai đoạn (trước động dục, động dục, sau động dục, nghỉ ngơi) theo Hoàng Toàn Thắng, Cao Văn (2006) và Khuất Văn Dũng (2005); các yếu tố ngoại cảnh tác động như mùa vụ, chế độ chiếu sáng, mật độ nuôi nhốt và ảnh hưởng của đực giống (Hughes và James, 1996; Muirhead M.); biến động nội tiết tố progesterone và estrogen trong thời gian mang thai (trung bình 114 ngày theo Jose Bento S.).
  • Giải phẫu cơ quan sinh sản và tuyến vú: Cấu tạo bộ máy sinh dục bên ngoài (âm hộ, âm vật, tiền đình) và bên trong (buồng trứng, ống dẫn trứng dài 15–20 cm, tử cung hai sừng dài trên 1 m, thân tử cung ngắn, cổ tử cung có các cột thịt xếp cài răng lược, âm đạo 10–12 cm); cấu tạo hình thái tuyến vú gồm 6–10 đôi vú, hệ thống bao tuyến, ống dẫn sữa và cơ chế bài tiết sữa (cần 540 lít máu đi qua tuyến vú để tổng hợp 1 lít sữa).
• Cơ sở bệnh học thú y:
  • Bệnh lý sinh sản trên nái: Bệnh đẻ khó do rặn đẻ yếu nguyên phát/thứ phát (Trần Văn Bình, 2010), khô âm đạo, hẹp đường sinh dục (Debois C.); bệnh viêm tử cung sau đẻ do can thiệp cơ học hoặc nhiễm khuẩn (Nguyễn Văn Thanh, 2007; Lê Thị Tài và cs., 2002; Trần Tiến Dũng và cs., 2002; Trần Thị Dân, 2004; Lê Văn Năm và cs.); bệnh viêm vú do vi khuẩn Staphylococcus spp., Arcanobacterium pyogenes, E. coli, Streptococcus, Klebsiella (Christensen và cs.; Duy Hùng, 2011; White, 2013; Trekaxova A., 1983).
  • Bệnh lý trên đàn lợn con: Hội chứng tiêu chảy do E. coli, Salmonella, điều kiện tiểu khí hậu và chăm sóc (Phạm Ngọc Thạch, 1996; Nguyễn Đức Hạnh, 2013); bệnh viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae; bệnh viêm khớp cấp và mãn tính trên lợn 1–6 tuần tuổi do Streptococcus suis.
• Phương pháp nghiên cứu và can thiệp thực tế:
  • Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng: Phân kỳ quản lý theo 3 giai đoạn sinh lý (nái hậu bị, nái mang thai kỳ 1 và kỳ 2, nái đẻ nuôi con) theo định mức thức ăn công nghiệp của Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam.
  • Phương pháp thú y lâm sàng: Khám lâm sàng, chẩn đoán triệu chứng, can thiệp đỡ đẻ cơ học kết hợp dược lý (oxytocin CP-CIN 20), thụt rửa đường sinh dục bằng dung dịch sát trùng (Han-Iodine 0,1%), phong bế novocain kết hợp sử dụng các dòng kháng sinh chuyên biệt (Amoxinject, Vetrimoxin LA, Pendistrep LA, PaXXcel, Nor 100).
  • Phương pháp an toàn sinh học: Vệ sinh, khử trùng chuồng trại bằng hóa chất sát trùng (Fam Flus, Virkon S), vôi bột, áp dụng triệt để nguyên tắc "cùng vào – cùng ra" (All-in - All-out).
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp ghi nhận từ hệ thống sổ sách quản lý trang trại Tuấn Hà giai đoạn 2015–2017 và dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp qua quá trình theo dõi, thực nghiệm lâm sàng từ 18/11/2016 đến 18/05/2017.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc áp dụng quy trình kỹ thuật chăn nuôi và thú y trên đàn lợn nái sinh sản nhằm nâng cao năng suất con giống và hạn chế rủi ro dịch bệnh trong chăn nuôi công nghiệp. Xác định rõ mục tiêu, yêu cầu chuyên môn cần đạt được trong thời gian thực tập tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương và cơ sở hạ tầng của Trang trại lợn nái sinh sản Tuấn Hà (diện tích khu hành chính, đất cây xanh, ao hồ sinh học và hệ thống xử lý chất thải; quy mô 3 chuồng đẻ 174 ô, 1 chuồng nái chửa 560 ô, 1 chuồng cách ly 6 ô nuôi tập trung).

Biến động quy mô cơ cấu đàn lợn tại cơ sở được tổng hợp qua bảng số liệu sau:

STT	Loại lợn	Đơn vị tính	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017
1	Nái sinh sản	Con	610	600	600
2	Nái hậu bị	Con	60	60	70
3	Lợn đực giống	Con	10	11	9
Tổng	Tổng đàn	Con	680	691	679

Chương này cũng tổng hợp sâu rộng cơ sở giải phẫu, sinh lý sinh sản, bệnh học các bệnh truyền nhiễm và sản khoa thường gặp, dược lý các thuốc thú y chuyên dụng (CP_CIN 20, PaXXcel, Vetrimoxin LA) cùng tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế về bệnh viêm tử cung, viêm vú ở lợn nái.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng đàn nái Landrace, Yorkshire và đàn lợn con tại trại Tuấn Hà. Chi tiết hóa nội dung công việc hàng ngày tại chuồng bầu, chuồng đẻ (kiểm tra nhiệt độ đầu chuồng 27°C, vệ sinh máng ăn, đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, mài 8 nanh sữa, phối giống 3 liều/2 ngày, thiến, cai sữa) và quy trình định mức dinh dưỡng.

Định mức thức ăn cho chuồng nái có chửa và chuồng đẻ được quy định theo các bảng sau:

Loại lợn	Loại cám	Tiêu chuẩn thức ăn (kg/con/ngày)	Ghi chú giai đoạn
Đực hậu bị	567SF	2,5	Nuôi hậu bị
Đực khai thác	567SF	3,0	Khai thác tinh
Nái hậu bị chờ phối	567SF	2,4	Chờ lên giống
Nái cai sữa	567SF	3,0	Sau cai sữa chờ phối
Nái hậu bị mang thai	566SF / 567SF	2,2 (tuần 1–4); 1,6 (tuần 5–12); 2,2 (tuần 13); 2,2–2,5 (từ tuần 15)	Dùng 567SF từ tuần 15
Nái dạ mang thai	566SF / 567SF	2,2 (tuần 1–4); 1,6 (tuần 5–12); 2,5 (tuần 13); 2,5–3,0 (từ tuần 15)	Dùng 567SF từ tuần 15

Quy định khối lượng thức ăn chuồng đẻ trước và sau ngày đẻ:

Thời điểm trước/sau ngày đẻ	Nái dạ: Sáng (kg)	Nái dạ: Chiều (kg)	Nái dạ: Tổng (kg)	Nái hậu bị: Sáng (kg)	Nái hậu bị: Chiều (kg)	Nái hậu bị: Tổng (kg)
Trước đẻ 4 ngày	1,5	1,5	3,0	1,2	1,0	2,2
Trước đẻ 3 ngày	1,5	1,0	2,5	1,0	1,0	2,0
Trước đẻ 2 ngày	1,0	1,0	2,0	1,0	0,7	1,7
Trước đẻ 1 ngày	1,0	0,5	1,5	1,0	0,5	1,5
Ngày đẻ	0,5	0,5	1,0	0,5	0,5	1,0
Sau đẻ 1 ngày	0,5	0,5	1,0	0,5	0,5	1,0
Sau đẻ 2 ngày	1,0	1,0	2,0	1,0	1,0	2,0
Sau đẻ 3 ngày	1,5	1,5	3,0	1,5	1,5	3,0
Sau đẻ 4 ngày	2,0	2,0	4,0	2,0	2,0	4,0
Sau đẻ 5 ngày	2,5	2,5	5,0	2,5	2,5	5,0

Lịch phòng bệnh bằng vắc-xin tại trại lợn nái:

Loại lợn	Thời điểm / Tuổi tiêm	Tên vắc-xin	Đường dùng & Liều	Hãng sản xuất
Lợn hậu bị và lợn đực thay thế	Sau nhập về 0–7 ngày	PRRS (1)	Tiêm bắp 2ml	Boehringer
	Sau nhập về 7–14 ngày	Pavo (1)	Tiêm bắp 2ml / 5ml	MSD / Zoetis
	Sau nhập về 14–21 ngày	CSF	Tiêm bắp 2ml	Ceva / Choong Ang
	Sau nhập về 21–28 ngày	AD, FMD (1)	Tiêm bắp 2ml mỗi loại	MSD, Merial
	Sau nhập về 28–35 ngày	PRRS (2)	Tiêm bắp 2ml	Boehringer
	Sau nhập về 35–42 ngày	Pavo (2)	Tiêm bắp 2ml / 5ml	MSD / Zoetis
	Sau tiêm PRRS mũi 2 ít nhất 30 ngày	FMD (2)	Tiêm bắp 2ml	Merial
Lợn nái	Mang thai tuần thứ 10	CSF	Tiêm bắp 2ml	Ceva / Choong Ang
	Mang thai tuần thứ 12	FMD	Tiêm bắp 2ml	Merial
	Tiêm tổng đàn (tháng 3, 7, 11)	PRRS	Tiêm bắp 2ml	Boehringer
	Tiêm tổng đàn (tháng 4, 8, 12)	AD	Tiêm bắp 2ml	MSD
Lợn đực giống	Định kỳ 6 tháng (tháng 2, 8)	CSF, FMD	Tiêm bắp 2ml mỗi loại	Ceva/Choong Ang, Merial
	Định kỳ 4 tháng (tháng 4, 8, 12)	AD	Tiêm bắp 2ml	MSD
	Định kỳ 4 tháng (tháng 3, 7, 11)	PRRS	Tiêm bắp 2ml	Boehringer

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Đánh giá kết quả thực hiện các công tác vệ sinh sát trùng, tiêm phòng vắc-xin định kỳ và phác đồ điều trị lâm sàng trên đàn lợn nái (đẻ khó, viêm tử cung, viêm vú) và lợn con (tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp), cũng như các công tác hỗ trợ sản xuất khác.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết các mặt đạt được trong việc áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng trị bệnh và đưa ra khuyến nghị thực tế cho cơ sở sản xuất.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả thực hiện quy trình kỹ thuật:
  • Chăm sóc nuôi dưỡng: Thiết lập và duy trì ổn định chế độ dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh lý của đàn nái ngoại 600 con; kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ chuồng nuôi (duy trì 28–30°C nhờ hệ thống giàn mát và quạt hút gió; nhiệt độ đầu chuồng đẻ đạt 27°C; ô úm lợn con trang bị đèn hồng ngoại 175W hoặc tấm sưởi). Cung cấp nước sạch qua hệ thống lọc clorin với định mức khoảng 11 lít/nái mang thai/ngày.
  • Kỹ thuật đỡ đẻ và chăm sóc sơ sinh: Hoàn thiện thao tác đỡ đẻ (lau dịch nhờn, cắt rốn để lại 4–5 cm sát trùng cồn, mài 8 răng nanh sữa bằng máy, cắt đuôi trong vòng 24 giờ đầu, cho bú sữa đầu sau khi sinh 4–5 con, phòng cầu trùng cho lợn con ở 3 và 5 ngày tuổi).
  • Hiệu quả điều trị bệnh lý:
    • Can thiệp hiệu quả các ca đẻ khó bằng kỹ thuật xoa bóp cơ học, chỉnh ngôi thai ngược/ngang và tiêm trợ đẻ CP-CIN 20 (oxytocin 10 UI).
    • Phác đồ điều trị viêm tử cung kết hợp thụt rửa dung dịch Han-Iodine 0,1% pha 2.000 UI penicillin, tiêm co bóp tử cung CP-CIN 20 (5 ml/con/ngày trong 3 ngày) và kháng sinh toàn thân (Pendistrep hoặc Vetrimoxin LA liều 1 ml/10 kg thể trọng kết hợp Vitamin B1).
    • Phác đồ điều trị viêm vú bằng chườm đá lạnh, phong bế novocain 0,25–0,5%, tiêm tại chỗ Nor 100 kết hợp tiêm toàn thân Analgin và Pendistrep LA (1 ml/10 kg thể trọng) trong 3–5 ngày.
    • Kiểm soát bệnh trên đàn lợn con: tiêm Nor 100 (1 ml/10 kg thể trọng) trị tiêu chảy; tiêm PaXXcel (Ceftiofur Sodium 100%) kết hợp Vitamin C trị viêm phổi; tiêm Amoxinject hoặc Pendistrep LA trị viêm khớp do Streptococcus suis.
• Giải pháp và kiến nghị của tác giả:
  • Duy trì nghiêm ngặt nguyên tắc an toàn sinh học "cùng vào – cùng ra", cách ly chuồng nuôi tối thiểu 5 ngày đến 1 tuần kết hợp phun khử trùng bằng hóa chất (Fam Flus, Virkon S) và quét vôi.
  • Quản lý khẩu phần ăn trước khi đẻ nghiêm ngặt theo biểu đồ giảm cám để hạn chế nguy cơ sốt sữa, ứ đọng sữa gây viêm vú; tẩy nội ngoại ký sinh trùng bằng thuốc BMD trộn cám trước ngày đẻ 10 ngày.
  • Thực hiện đúng lịch tiêm phòng vắc-xin 5 bệnh nguy hiểm (PRRS, Pavo, CSF, AD, FMD) cho từng nhóm lợn theo đúng độ tuổi và thể trạng.
• Đóng góp của khóa luận:
  • Hệ thống hóa toàn diện quy trình kỹ thuật chăn nuôi lợn nái sinh sản và quy trình thú y phòng trị bệnh theo mô hình gia công công nghiệp chuẩn C.P. tại thực địa trại Tuấn Hà.
  • Cung cấp dữ liệu thực tế và các phác đồ xử lý lâm sàng cụ thể đối với các chứng bệnh sinh sản và bệnh lợn con theo mẹ, làm cơ sở thực hành cho kỹ sư chăn nuôi và bác sĩ thú y cơ sở.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Thời gian theo dõi và thực hiện chuyên đề giới hạn trong 6 tháng (từ tháng 11/2016 đến tháng 05/2017), chưa bao quát toàn bộ các chu kỳ sản xuất liên tiếp qua các mùa khí hậu khác nhau trong nhiều năm.
  • Nghiên cứu tập trung tại một đơn vị trang trại gia công đơn lẻ, phương thức cấp thức ăn tại các chuồng vẫn vận hành bằng phương pháp thủ công, chưa được tự động hóa hoàn toàn.
  • Các chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm thực địa, chưa tiến hành các xét nghiệm sinh hóa chuyên sâu hay phân lập vi khuẩn kháng kháng sinh trong phòng thí nghiệm.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu sinh sản (tỷ lệ thụ thai, số con sơ sinh sống/lứa, khối lượng sơ sinh, khối lượng cai sữa) trên các lứa đẻ tiếp theo của đàn nái.
  • Khảo sát mức độ nhạy cảm và kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập từ dịch viêm tử cung và khớp của lợn tại trại để tối ưu hóa phác đồ điều trị.
  • Nghiên cứu ứng dụng hệ thống cho ăn tự động định lượng nhằm nâng cao năng suất lao động và độ chuẩn xác của khẩu phần.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo thực tiễn hữu ích cho các đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên ngành Thú y, Chăn nuôi, Chăn nuôi – Thú y: Cung cấp tài liệu học tập thực tế về kỹ thuật đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, kỹ thuật thụt rửa tử cung và điều trị các ca bệnh sản khoa thường gặp.
• Kỹ thuật viên, cán bộ quản lý trang trại lợn công nghiệp: Cung cấp bảng định mức chi tiết khẩu phần thức ăn chuồng bầu, chuồng đẻ (cám 566SF, 567SF) và lịch tiêm vắc-xin phòng 5 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (PRRS, Pavo, CSF, AD, FMD) theo chuẩn chăn nuôi gia công hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Trang trại Tuấn Hà chăn nuôi theo mô hình nào và quy mô đàn nái trong giai đoạn 2015–2017 ra sao? Trang trại hoạt động theo hình thức gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam, trong đó chủ trại đầu tư cơ sở hạ tầng, thuê công nhân; phía công ty cung ứng con giống (Landrace, Yorkshire), thức ăn, thuốc thú y và cán bộ kỹ thuật giám sát. Quy mô đàn nái sinh sản năm 2015 là 610 con, năm 2016 và 2017 duy trì ổn định ở mức 600 con.

2. Khẩu phần thức ăn cho lợn nái ở ngày đẻ và những ngày cận đẻ được điều chỉnh như thế nào? Khẩu phần được giảm dần trước khi đẻ: trước đẻ 4 ngày cho ăn 3,0 kg (nái dạ) hoặc 2,2 kg (nái hậu bị); giảm dần đến trước đẻ 1 ngày còn 1,5 kg. Vào đúng ngày đẻ và ngày thứ nhất sau đẻ, lợn chỉ được cho ăn 1,0 kg/ngày (chia đều 0,5 kg sáng và 0,5 kg chiều). Từ ngày thứ 2 sau đẻ, lượng cám tăng dần và đạt 5,0 kg/ngày vào ngày thứ 5 sau đẻ. Nếu lợn bỏ ăn, tiêu chuẩn ăn giảm 50%.

3. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái tại trang trại được thực hiện bằng những loại thuốc nào? Phác đồ can thiệp gồm: thụt rửa tử cung bằng dung dịch Han-Iodine 0,1% kết hợp 2.000 UI penicillin hòa trong 50 ml nước cất (1 lần duy nhất hoặc 2–3 lần nếu bị nặng); tiêm bắp CP-CIN 20 (oxytocin) liều 5 ml/con/ngày liên tục 3 ngày; phối hợp tiêm bắp kháng sinh Pendistrep (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) hoặc Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) và bổ trợ Vitamin B1 (5 ml/30 kg thể trọng).

4. Lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn nái mang thai tại trại quy định những loại vắc-xin nào và vào thời điểm nào? Lợn nái mang thai được tiêm vắc-xin dịch tả lợn (CSF của Ceva/Choong Ang, liều 2 ml tiêm bắp) vào tuần mang thai thứ 10 và vắc-xin lở mồm long móng (FMD của Merial, liều 2 ml tiêm bắp) vào tuần mang thai thứ 12. Ngoài ra, đàn nái được tiêm vắc-xin tai xanh (PRRS) định kỳ vào các tháng 3, 7, 11 và vắc-xin giả dại (AD) vào các tháng 4, 8, 12.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tạ Quang Nam đã phản ánh đầy đủ và chi tiết quá trình áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản 600 con tại Trại chăn nuôi CP Tuấn Hà, tỉnh Hải Dương. Tác giả đã nắm vững và thực hiện chuẩn xác các thao tác kỹ thuật chuyên môn từ quản lý dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh lý, kỹ thuật đỡ đẻ, chăm sóc lợn con sơ sinh đến áp dụng nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học và lịch vắc-xin. Các phác đồ chẩn đoán và điều trị bệnh đẻ khó, viêm tử cung, viêm vú ở lợn nái cùng bệnh tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp ở lợn con mang tính ứng dụng cao, giúp kiểm soát dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kinh tế cho trang trại. Đây là tài liệu tổng kết thực tiễn có giá trị chuyên môn tốt cho sinh viên và cán bộ kỹ thuật công tác trong lĩnh vực chăn nuôi thú y.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội theo hướng giao lưu, hội nhập khu vực và quốc tế, ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng chiếm vị trí hết sức quan trọng. Chăn nuôi lợn cung cấp thực phẩm với tỷ trọng cao và chất lượng tốt cho con người, là nguồn cung cấp phân bón rất lớn cho ngành trồng trọt. Chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng trong ngành chăn nuôi lợn, góp phần quyết định thành công của ngành chăn nuôi lợn, đặc biệt trong việc nuôi lợn nái để có đàn con nuôi thịt lớn nhanh, nhiều nạc. Mặt khác đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh số lượng đàn lợn cả về số lượng lẫn chất lượng.

Tuy nhiên, dù chăn nuôi nhỏ lẻ hay chăn nuôi công nghiệp với quy mô lớn, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp cũng có thể gây nên thiệt hại đáng kể. Trong số đó, các bệnh ở lợn nái và lợn con thường xuyên xảy ra ở các quy môn chăn nuôi và ảnh hưởng rất lớn đến năng suất và chất lượng đàn lợn. Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải có những nghiên cứu áp dụng các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh hiệu quả cho đàn lợn nái, lợn con ở các trang trại để giảm thiệt hại do dịch bệnh gây ra, nâng cao đàn lợn cả về lượng và chất. Xuất phát từ những yêu cầu của thực tiễn nêu trên, chúng tôi tiến hành chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại Tuấn Hà, Xã Bình Xuyên, Huyện Bình Giang, Tỉnh Hải Dương”.

Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Tìm hiểu quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái tại trại Tuấn Hà- Bình Xuyên-Bình Giang-Hải Dương - Áp dụng thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại. - Theo dõi những bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại. - Điều trị bệnh ở lơn nái 1.

Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại Tuấn Hà-Bình Xuyên-Bình Giang–Hải Dương - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại đạt hiệu quả cao. - Tìm được nguyên nhân gây ra những bệnh thường gặp trên đàn lợn nái từ đó đưa ra biện pháp phòng và trị. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập - Vị trí địa lý: Bình Giang là một trong 10 huyện thuộc tỉnh Hải Dương. Huyện nằm ở phía Tây Nam thành phố Hải Dương, với diện tích tự nhiên là 104,7 km2. Phía Bắc giáp huyện Cẩm Giàng, phía Nam giáp huyện Thanh Miện, phía Đông giáp huyện Gia Lộc, phía Tây giáp huyện Ân Thi và Mỹ Hào của tỉnh Hưng Yên Bốn mặt huyện Bình Giang đều có sông: sông Kẻ Sặt ở phía Bắc, sông Đình Hào ở phía Đông, sông Cửu An ở phía Tây, sông Cầu Lâm, Cầu Cốc ở phía Nam. Trong đó sông Sặt bắt nguồn từ sông Hồng, qua cổng Xuân Quan, qua cầu Lực Điền, cầu của đường 39A, nối quốc lộ 5A với thành phố Hưng Yên, tiếp cận với huyện Bình Giang tại vị trí sát làng Tranh Ngoài, xã Thúc Kháng.

Đến đây sông có nhánh chạy dọc theo phía Tây huyện, gọi là sông Cửu An; một nhánh chạy dọc phía Bắc huyện gọi là sông Kẻ Sặt, thông với sông Thái Bình, qua Âu Thuyền, thành phố Hải Dương. - Kinh tế: Bình Giang là một huyện chủ yếu là công nghiệp, đang phát triển mạnh dịch vụ, thương mại. Năm 2016 tổng GDP huyện đạt 1200 tỷ đồng, trong đó: nông nghiệp (8,06%), công nghiệp (60,88%), tiểu thủ công nghiệp, xây dựng; thương mại dịch vụ (31,06%). Bình Giang đang được phát triển thành một đô thị phía tây tỉnh Hải Dương.

- Quá trình thành lập: n 4 Trang trại lợn nái sinh sản Tuấn Hà nằm trên địa bàn của thôn Dinh Như, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Trang trại là trại lợn gia công của Công ty chăn nuôi CP Việt Nam (Công ty TNHH Charoen Pokphand Việt Nam). Hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty đưa tới giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cán bộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do ông Lê Văn Tuấn làm chủ trại, cán bộ kỹ thuật của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại.

- Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức: gồm 3 nhóm + Nhóm quản lý: 01 chủ trại, 01 quản lý trại. + Nhóm cán bộ kỹ thuật, tài chính: 1 kỹ sư, 2 kỹ thuật điện. + Nhóm nhân viên: 10 công nhân, 5 sinh viên thực tập. - Cơ sở vật chất của trang trại Trang trại nằm trên khu vực thôn Dinh Như, đường giao thông đã được nâng cấp bê tông hóa, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển.

Trại lợn cách khu dân cư khoảng hơn 1km. Trại có diện tích đất rộng trong đó có: - Đất trồng cây ăn quả: 1 ha - Ao, hồ chứa nước và nuôi cá: 2 ha - Đất xây dựng hệ thống xử lí nước thải: 2 ha - Đất xây dựng khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại: 4 ha Khu chăn nuôi xung quanh có hàng rào bao bọc và có cổng vào. Chuồng trại được quy hoạch bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn. Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 600 nái cơ bản bao gồm: 3 n 5 chuồng đẻ (mỗi chuồng có 58 ô), 1 chuồng nái chửa (chuồng có 560 ô), 1 chuồng cách ly cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc, kho cám.

Trại gồm 4 khu chính: khu nhà ăn, ở cho công nhân, khu nhà để cám và kho thuốc, khu để dụng cụ chăn nuôi, khu chăn nuôi còn lại là vườn và ao hồ bao quanh trại. Trại có quy mô đàn là trên 600 đầu nái, 7 lợn đực và 45 lợn hậu bị để thay thế đàn và được phân ra thành các khu khác nhau cho mỗi loại lợn khác nhau, trang trại được xây dựng với 3 khu chuồng nối liền nhau. Khu chuồng nái chửa là nơi chăm sóc nuôi dưỡng những lợn nái đang mang thai, khu chuồng đẻ là nơi chứa lợn sắp đẻ từ chuồng nái chửa chuyển xuống là nơi mà lợn nái thực hiện quá trình đẻ, khu còn lại là khu vực chuồng dành cho lợn hậu bị mới nhập về và lợn nái loại thải. Khu chuồng nái chửa gồm 4 dãy dành cho lợn nái mang thai và là chuồng có diện tích lớn nhất, cách sắp xếp lợn trong chuồng đối với những lợn nái mang thai ở các giai đoạn khác nhau được xếp vào những dãy khác nhau, lợn đực phục vụ việc lấy tinh phối giống được xếp ở dãy trong cùng gần khu vực lấy tinh, lợn nái cai sữa về được đưa về nơi chờ phối trong chuồng lợn nái có chửa nhằm thuận tiện cho việc kiểm tra và lên giống.

Một góc chuồng nái chửa là khu kiểm tra lợn động dục, khu phối, khu lấy tinh, cạnh khu lấy tinh có phòng nhỏ để kiểm tra tinh được gọi là phòng tinh. Phòng tinh được trang bị khá đầy đủ: kính hiển vi, tủ lạnh, nồi hấp dụng cụ, máy ép túi tinh, nhiệt kế,… Chuồng được xây dựng đạt tiêu chuẩn của một chuồng kín với kết cấu tất cả sàn chuồng đều được làm bằng bê tông, sàn cao hơn hẳn nền chuồng giúp công việc vệ sinh, khử trùng được thuận tiện. Đầu chuồng nái chửa có hệ thống giàn mát, cuối chuồng có hệ thống quạt thông gió với 8 quạt hoạt động nhằm tạo sự thông thoáng cho chuồng, ngoài ra bên trong chuồng còn được trang bị đầy đủ n 6 hệ thống vòi nước tự động, máng ăn cho từng ô lợn nái nhằm đảm bảo việc chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái mang thai đạt hiệu quả nhất. Khu chuồng đẻ gồm 3 chuồng gần kề nhau được sắp xếp thành chuồng đẻ 1, chuồng đẻ 2, chuồng đẻ 3.

Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 3 quạt thông gió. Mỗi chuồng đẻ gồm 2 ngăn, mỗi ngăn gồm 2 dãy và có một công nhân phụ trách. Trong chuồng đẻ sàn chuồng lợn mẹ làm bằng bê tông còn sàn chuồng dành cho lợn con làm bằng nhựa cứng. Mỗi một ô chuồng đẻ đều có vòi nước tự động dành cho lợn mẹ và dành cho lợn con.

Phần chuồng cho lợn con khá rộng rãi, một góc để lồng úm, lồng úm được làm bằng khung sắt và đan bao tải cám đã được ngâm sát trùng. Mỗi lồng úm được trang bị một bóng đèn sưởi ấm, trong mỗi ô chuồng để một máng ăn nhỏ cho lợn con tập ăn. Mỗi chuồng cũng có hệ thống giàn mát và 6 quạt thông gió và nhiệt kế đo nhiệt độ chuồng. Tại khu chuồng đẻ mỗi lần xuất lợn con và đuổi lợn mẹ về khu vực chờ phối thì chuồng được cọ rửa và phun vôi để trống chuồng 1 tuần trước khi đuổi lợn bầu sắp đẻ lên.

Khu chuồng cách ly là khu chuồng nuôi lợn hậu bị mới nhập về để thay thế đàn và lợn nái loại thải. Vị trí chuồng nằm gần chuồng bầu thuận tiện cho việc vận chuyển lợn lên chuồng bầu khi đã đủ điều kiện phối giống. Khu chuồng cách ly được xây dựng với bên trong là các ô nuôi lợn tập trung gồm 6 ô lớn được trang bị khá đầy đủ với hệ thống nước uống và máng ăn tự động bên trong các ô, khu bên trên đầu chuồng là hệ thống giàn mát và khu cuối chuồng có 4 quạt thông gió nhằm tạo sự thông thoáng cho chuồng nuôi. Mỗi chuồng đều được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng mỗi ô đều có hệ thống thoát phân và nước thải.

Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: Tủ lạnh bảo quản vắc xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc cho trại, xe chở cám từ nhà kho n 7 xuống chuồng, xe trở phân, xe trở lợn con, xe trở tấm đan, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài chuồng nuôi.