Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn là ngành cung cấp thực phẩm chủ yếu cho tiêu dùng trong nước, các sản phẩm có nguồn gốc từ thịt lợn còn là nguồn thực phẩm xuất khẩu có giá trị và góp phần tạo công ăn việc làm cho phần lớn nông dân ở các vùng nông thôn ở nước ta. Muốn chăn nuôi lợn đạt hiệu quả kinh tế cao, bên cạnh thức ăn và kỹ thuật nuôi dưỡng, chăm sóc tốt thì cần phải có con giống tốt. Muốn có giống lợn tốt thì chăn nuôi lợn nái sinh sản có một vai trò đặc biệt quan trọng bởi vì ngoài việc chọn được giống lợn có khả năng sinh trưởng nhanh, tỷ lệ thịt nạc cao, tiêu tốn thức ăn thấp thì việc nuôi dưỡng, chăm sóc và quản lý dịch bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ là rất quan trọng. Nếu nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái sinh sản và lợn con không đúng kỹ thuật thì chất lượng đàn lợn con sẽ kém, do đó ảnh hưởng rất lớn đến khả năng sinh trưởng của lợn con và ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chăn nuôi.
Trong quá trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ sau khi đẻ còn gặp nhiều khó khăn, trở ngại, đặc biệt là những bệnh dịch thường xuyên xảy ra. Khi bệnh dịch xảy ra đối với lợn mẹ và lợn con trong giai đoạn này đã làm cho chất lượng lợn con cai sữa kém, ảnh hưởng rất lớn đến khả năng sinh trưởng của lợn giai đoạn nuôi thịt và lợn hậu bị. Vì vậy, thực hiện quy trình phòng và trị bệnh cho lợn nái sinh sản để tạo ra đàn lợn con có phẩm chất tốt là vô cùng cần thiết. Để giúp sinh viên tiếp cận với thực tế, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn sinh sản và đàn lợn con theo mẹ tại trại chăn nuôi lợn công ty khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường - Cẩm Phả - Quảng Ninh.
Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Đánh giá quá trình chăm sóc, trạng thái và các hình thức chăn nuôi tại trang trại. - Tìm hiểu được các bệnh mà trang trại thường gặp. Yêu cầu của chuyên đề - Trực tiếp đóng góp, tham gia vào quy trình chăn nuôi tại trại lợn của công ty cổ phần Thiên Thuận Tường, nắm vững quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái và lợn con theo mẹ.
- Nghiêm chỉnh chấp hành những quy định tại trang trại. - Chăm chỉ, hăng say tiếp thu học hỏi để nâng cao kỹ thuật, tay nghề cá nhân. - Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm, tích cực tham gia các hoạt động của trại, cải thiện kỹ năng giao tiếp trong thời gian thực tập. Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Tổng quan cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý - Trại chăn nuôi lợn của công ty Thiên Thuận Tường nằm trên địa bàn tổ 2, khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh hướng đi cửa khẩu Móng Cái, thành phố Móng Cái. - Phía đông giáp sông Mông Dương - Huyện Vân Đồn, phía Tây giáp phường Cẩm Phú, xã Dương Huy. - Phía Nam giáp biển, phía Bắc giáp Phường Mông Dương.
* Đặc điểm khí hậu địa phương - Cẩm Phả là một thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Ninh, nằm ở vùng Đông Bắc Bộ, nhiệt độ trung bình năm là 23ºC. - Lượng mưa: Lượng mưa trong năm lớn, trung bình khoảng 2. - Độ ẩm: Độ ẩm tương đối khá cao, cao nhất vào tháng 3 đạt 88%, thấp nhất đạt 78% vào tháng 10. - Bão, giông: Mỗi năm trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh xuất hiện nhiều cơn bão - Chế độ gió mùa: Mùa đông chịu ảnh hưởng của gió Bắc, Đông Bắc, mùa hè chịu ảnh hưởng của gió Nam, Đông Nam.
Cơ cấu tổ chức và cơ sở vật chất * Cơ cấu tổ chức - Nhóm quản lý: 1 chủ trại - ông Trần Hòa; 1 quản lý; 2 kỹ thuật của công ty: quản lý khu lợn nái và lợn thịt. - Nhóm công nhân: 1 bảo vệ, 1 đầu bếp, 5 công nhân và 4 sinh viên thực tập. * Các cơ sở vật chất, kỹ thuật Trang trại chăn nuôi lợn của công ty có cơ cơ sở vật chất phục vụ chăn nuôi cũng như đời sống sinh hoạt của công nhân trong trại khá đầy đủ gồm: Bên ngoài khu chăn nuôi là khu văn phòng hành chính, chịu trách nhiệm tiếp khách và làm các thủ tục ra vào của công nhân. Bên trên khu hành chính gồm có khu nhà ở, khu bếp và các công trình phục vụ cho các hoạt động vui chơi, giải trí cho công nhân.
Khu chăn nuôi nằm tách biệt với bên ngoài có tường rào bao xung quanh để ngăn cách với khu khác. Cổng ra vào có lắp hệ thống sát trùng người và các phương tiện ra vào trang trại. Hệ thống chuồng trại hiện đại được xây dựng theo tiêu chuẩn nước ngoài và có trang thiết bị kỹ thuật tiên tiến tự động. Hệ thống chuồng nuôi của trang trại được xây dựng cho quy mô cho 300 nái sinh sản bao gồm: 3 chồng đẻ, 2 chuồng bầu, 1 chuồng cai sữa, 2 chuồng thịt và 1 chuồng nuôi lợn móng cái tách riêng.
Bên cạnh đó còn một số khu nhà khác như: kho cám, phòng pha chế tinh, kho thuốc…Hệ thống máng ăn, uống tự động, trải dài theo các dãy chuồng. Trước các khu chuồng có hành lang nước vôi mọi người lên chuồng đều phải đi qua hành lang đó trước khi vào chuồng làm việc. Phòng pha chế tinh có những trang thiết bị hiện đại, phục vụ cho thao tác pha chế tinh và các dụng cụ khác… Nguồn nước thải đều được xử lý sạch sẽ qua hệ thống biogas ở sau trại, phân trong các khu chuồng bầu, chuồng đẻ thì được công nhân thu vào bao để cuối buổi chiều trong ngày xếp vào khu riêng biệt. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Trang trại lợn công ty cổ phần Thiên Thuận Tường hiện nay đang nuôi lợn nái sinh sản, gồm hai giống lợn: lợn nái Landrace và Yorkshire, còn lợn đực Duroc, Landrace, Pietran và Yorkshire và nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống, sản xuất lợn thương phẩm và lợn nái để làm giống.
Giống lợn nái của trang trại hiện nay trung bình một năm đẻ 2,2 lứa, bình quân mỗi con nái đẻ 12 con/lứa. Hiện nay, trang trại thực hiện nuôi với thời gian 21 ngày tuổi và chậm nhất là 28 ngày tuổi đối với lợn con theo mẹ thì sẽ tiến hành cai sữa tách mẹ. Trang trại đang sử dụng thức ăn chăn nuôi của công ty TNHH Deheus Việt Nam. * Công tác vệ sinh thú y Nhiệm vụ quan trọng nhất trong chăn nuôi là việc thực hiện vệ sinh phòng bệnh, từ đó giúp vật nuôi giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh đồng thời làm tăng sức đề kháng cho vật nuôi trước các loại mầm bệnh, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm.
Công tác vệ sinh: Hệ thống chuồng cả trang trại được xây dựng theo đúng tiêu chuẩn nên vào mùa hè chuồng sẽ không bị nóng và tới mùa đông chuồng sẽ không quá lạnh. Xung quanh chuồng còn trồng các loại cây xanh giúp làm trong lành không khí điều hòa sự thông thoáng cho khu vực chuồng nuôi. Đối với việc vệ sinh chuồng trại, được thực hiện định kỳ bằng các phương pháp rửa chuồng, để khô và tiến hành xông chuồng bằng thuốc tím cùng với fomol. Chuồng bầu và chuồng đẻ cần phun sát trùng thường xuyên vì dễ bị mầm bệnh xâm nhập.
Định kỳ, sẽ tổ chức cho công nhân đi quét dọn, thu gom rác thải, thay hố sát trùng ở đầu mỗi chuồng. Đường đi lại trong khu chăn nuôi được quét dọn, phun sát trùng thường xuyên. Các công nhân kỹ thuật hay khách tham quan trước khi muốn vào khu chăn nuôi đều phải cách ly 2 ngày ở khu cách ly, tắm sát trùng, ngâm quần áo vào sát trùng và thay quần áo lao động trong trại. Công tác phòng bệnh: Trước các khu chuồng thì có hành lang nước vôi mọi người lên chuồng đều phải đi qua hành lang đó trước khi vào chuồng làm việc.
Các phương tiện đi lại ra vào trang trại trước tiên đều được rửa sạch sẽ rồi mới được phun sát trùng ngay tại cổng vào. Công tác phòng bệnh tránh những bệnh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính đã được trang trại tổ chức tiêm phòng vắc-xin đầy đủ với tỷ lệ 100% và đúng quy trình giúp đàn vật nuôi có trạng thái miễn dịch tốt hơn. Những mặt thuận lợi và khó khăn * Mặt thuận lợi + Vị trí xây dựng trang trại cách xa khu dân cư và nằm trong vùng ít trang trại chăn nuôi có giao thông thuận tiện giúp dễ dàng di. + Trại có giám đốc và các anh chị quản lý, đội ngũ kỹ thuật, công nhân giàu kinh nghiệm, năng động, nhiêt tình, làm việc có trách nhiệm.
+ Môi trường làm việc đảm bảo vệ sinh, tạo điều kiện an toàn cho cả đàn lợn và con người, mô hình chăn nuôi của trại được xây dựng tiên tiến với trang thiết bị hiện đại. + Trang trại có nguồn giống nhập ngoại chất lượng cao, thực hiện quy trình chăn nuôi khép kín hiện đại, khoa học. Thức ăn và thuốc thú y dùng loại chất lượng giúp đàn vật nuôi phát triển và đạt hiệu quả cao trong sản xuất. * Khó khăn - Do khí hậu diễn biến phức tạp, khắc nghiệt, sức đề kháng của vật nuôi giảm dễ mắc bệnh.
- Lợn giống nhập ngoại nên có khả năng thích nghi thấp với khí hậu nước ta nên cần có kỹ thuật cao. - Do dịch ngày càng phức tạp nên khó khăn trong khâu phòng dịch bệnh. - Do địa hình đồi núi có nhiều loài côn trùng như dán và ruồi muỗi truyền bệnh, lây truyền giữa con ốm và con khỏe. - Ngoài ra, vấn đề về chuột cũng rất khó giải quyết, số lượng chuột nhiều, cắn phá thức ăn, làm thức ăn mốc.
Công tác điều trị bệnh: Bệnh xảy ra ở lợn thì được các trưởng chuồng, cán bộ kỹ thuật quản lý phát hiện sớm, cách ly và điều trị ngay ở giai đoạn đầu để tránh gây thiệt hại và điều trị hiệu quả được cao. Cho kết quả 85 đến 98% trong thời gian ngắn. Do đó, không bị hao hụt nhiều về số lượng và chất lượng vật nuôi. Thuốc sử dụng được cung cấp bởi công ty TNHH Dược HANVET.
Cơ sở lý luận của chuyên đề 2.