Khóa luận chăm sóc và phòng trị bệnh cho đàn lợn tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm, Lương Sơn

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con tại trại Ngô Thị Hồng Gấm, Lương Sơn, Hòa Bình.

• Tác giả: Đinh Thị Oanh
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Ngọc Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng, Phòng Và Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Và Lợn Con Theo Mẹ Nuôi Tại Trại Lợn Ngô Thị Hồng Gấm
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện của trang trại
• 2.3. Thuận lợi, khó khăn
• 2.4. Tổng quan tài liệu liên quan đến chuyên đề thực hiện
• 2.4.1. Những hiểu biết về quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái đẻ và lợn nái nuôi con
• 2.4.1.1. Quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc lợn nái nuôi con
• 2.4.2. Những hiểu biết về đặc điểm của lợn con giai đoạn theo mẹ
• 2.4.2.1. Đặc điểm sinh trưởng của lợn con
• 2.4.2.2. Đặc điểm tiêu hóa của lợn con
• 2.4.2.3. Đặc điểm về khả năng điều tiết thân nhiệt
• 2.4.2.4. Đặc điểm về khả năng miễn dịch
• 2.4.3. Những hiểu biết về phòng trị bệnh cho vật nuôi
• 2.4.3.1. Phòng bệnh
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian thực hiện
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.4. Chẩn đoán và điều trị bệnh tại cơ sở
• 3.5. Các công việc khác
• 3.6. Phương pháp xử lý số liệu với công thức tính
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình nuôi dưỡng đàn lợn nái và lợn con
• 4.2.1. Số lượng lợn nái trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng trong 6 tháng thực tập
• 4.2.2. Kết quả đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản của lợn nái nuôi tại trại
• 4.2.3. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm
• 4.2.4. Kết quả công tác phòng bệnh cho lợn tại trại
• 4.2.5. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.2.6. Kết quả thực hiện quy trình tiêm phòng cho đàn lợn tại trại
• 4.2.7. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại
• 4.2.7.1. Kết quả chẩn đoán bệnh ở lợn nái
• 4.2.7.2. Kết quả chẩn đoán bệnh cho lợn con
• 4.2.8. Kết quả điều trị bệnh trên đàn lợn nái nuôi con và lợn con tại cơ sở
• 4.2.9. Kết quả thực hiện công tác khác tại cơ sở
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC MỘT SỐ ẢNH TRONG THỜI GIAN THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con tại trại Ngô Thị Hồng Gấm

Quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại Ngô Thị Hồng Gấm là một phần quan trọng trong ngành chăn nuôi lợn. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp lợn mẹ khỏe mạnh mà còn đảm bảo sức khỏe cho lợn con. Quy trình này bao gồm nhiều bước từ dinh dưỡng, vệ sinh đến phòng bệnh. Đặc biệt, việc áp dụng các phương pháp khoa học trong chăm sóc sẽ nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

1.1. Đặc điểm và vai trò của lợn nái trong chăn nuôi

Lợn nái đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất lợn con. Chúng cần được chăm sóc đặc biệt trong giai đoạn mang thai và sau khi sinh. Việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp lợn mẹ sản xuất nhiều sữa, từ đó đảm bảo sức khỏe cho lợn con.

1.2. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại Ngô Thị Hồng Gấm

Trại Ngô Thị Hồng Gấm có quy mô lớn với nhiều lợn nái sinh sản. Tình hình chăn nuôi tại đây được cải thiện nhờ áp dụng các kỹ thuật hiện đại và quy trình chăm sóc khoa học. Điều này giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái và lợn con

Chăm sóc lợn nái và lợn con không chỉ đơn thuần là cung cấp thức ăn mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các bệnh thường gặp, điều kiện môi trường và sự thay đổi trong nhu cầu dinh dưỡng là những yếu tố cần được chú ý. Việc nhận diện và xử lý kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái và lợn con

Lợn nái và lợn con thường gặp phải nhiều bệnh như viêm vú, tiêu chảy, và các bệnh truyền nhiễm. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại cho trại.

2.2. Ảnh hưởng của môi trường đến sức khỏe lợn

Điều kiện môi trường như nhiệt độ, độ ẩm và vệ sinh chuồng trại có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của lợn. Việc duy trì môi trường sạch sẽ và thoáng mát là rất cần thiết để ngăn ngừa bệnh tật.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái hiệu quả tại trại Ngô Thị Hồng Gấm

Để đảm bảo sức khỏe cho lợn nái và lợn con, trại Ngô Thị Hồng Gấm áp dụng nhiều phương pháp chăm sóc hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng vaccine định kỳ.

3.1. Dinh dưỡng cho lợn nái và lợn con

Khẩu phần ăn cho lợn nái cần đảm bảo đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất. Lợn con cũng cần được cung cấp thức ăn phù hợp để phát triển khỏe mạnh. Việc theo dõi và điều chỉnh khẩu phần ăn là rất quan trọng.

3.2. Vệ sinh chuồng trại và phòng bệnh

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên giúp ngăn ngừa sự phát triển của mầm bệnh. Các biện pháp phòng bệnh như tiêm vaccine và sát trùng chuồng trại cũng cần được thực hiện định kỳ để bảo vệ sức khỏe cho đàn lợn.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại trại

Kết quả từ quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại Ngô Thị Hồng Gấm cho thấy sự cải thiện rõ rệt về năng suất và sức khỏe của đàn lợn. Việc áp dụng các phương pháp khoa học đã mang lại hiệu quả tích cực trong chăn nuôi.

4.1. Đánh giá hiệu quả chăm sóc lợn nái

Sau khi áp dụng quy trình chăm sóc mới, tỷ lệ lợn nái sinh sản thành công đã tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy sự quan trọng của việc chăm sóc đúng cách trong chăn nuôi.

4.2. Kết quả điều trị bệnh cho lợn con

Việc điều trị kịp thời các bệnh cho lợn con đã giúp giảm tỷ lệ tử vong và nâng cao sức khỏe cho đàn lợn. Các biện pháp phòng bệnh cũng đã phát huy hiệu quả rõ rệt.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăm sóc lợn

Quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại Ngô Thị Hồng Gấm đã chứng minh được tính hiệu quả và cần thiết. Trong tương lai, việc tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp nâng cao hơn nữa chất lượng chăn nuôi.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong chăn nuôi

Nghiên cứu và phát triển các phương pháp chăm sóc mới sẽ giúp cải thiện năng suất và sức khỏe cho đàn lợn. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

5.2. Hướng đi mới cho ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn cần tiếp tục đổi mới và áp dụng công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc này sẽ giúp đáp ứng nhu cầu thị trường và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò trọng điểm trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đóng góp nguồn thực phẩm thiết yếu và tạo việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, thực trạng chăn nuôi trong nước vẫn còn những hạn chế như quy mô nhỏ lẻ ở nhiều địa phương, năng suất chưa đồng đều, phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và con giống ngoại nhập, nguy cơ bùng phát dịch bệnh phức tạp cùng tình trạng lạm dụng kháng sinh. Để nâng cao năng suất và chất lượng đàn giống, việc làm chủ quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cũng như quản lý dịch bệnh trên đàn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại các trang trại công nghiệp là yêu cầu mang tính cấp thiết.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y của sinh viên Đinh Thị Oanh (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của TS. Bùi Ngọc Sơn) tập trung vào đề tài: "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ nuôi tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hoà Bình".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Đánh giá thực trạng quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng và hình thức chăn nuôi tại trang trại.
2. Trực tiếp tham gia, thực hiện và hoàn thiện kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ theo đúng quy trình công nghệ của trại gia công thuộc Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam.
3. Theo dõi, ghi nhận tình hình dịch bệnh thường gặp; trực tiếp chẩn đoán và áp dụng phác đồ điều trị cho đàn nái và lợn con.
4. Nâng cao kỹ năng chuyên môn lâm sàng và năng lực thực hành nghề nghiệp thú y trong điều kiện chăn nuôi quy mô lớn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Đàn lợn nái sinh sản (theo dõi trực tiếp 341 lượt nái đẻ và nuôi con) và đàn lợn con từ sơ sinh đến giai đoạn cai sữa (4.471 lợn con sinh ra).
• Phạm vi không gian: Trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm (thôn Dẻ Cau, xã Thanh Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình) – trang trại gia công quy mô 1.200 lợn nái sinh sản.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 19/06/2021 đến ngày 19/12/2021 (6 tháng).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu dựa trên các nguyên lý sinh lý học động vật, dinh dưỡng và bệnh lý học thú y chuyên sâu:

• Đặc điểm sinh lý nái sinh sản và dinh dưỡng: Nhu cầu dinh dưỡng qua các giai đoạn mang thai (thời kỳ I: từ phối đến 84 ngày; thời kỳ II: 85–100 ngày; thời kỳ III: 100–114 ngày) và giai đoạn nuôi con bú sữa; sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh chuyên dụng của C.P. Việt Nam (mã 566SF cho nái chửa và 567SF cho nái đẻ/nuôi con).
• Đặc điểm sinh học lợn con theo mẹ: Cơ chế tiêu hóa biến đổi từ sơ sinh đến cai sữa (hoạt tính enzym amylase, pepsinogen, nồng độ HCl tự do trong dạ dày); sự phát triển thể tích đường tiêu hóa; đặc điểm trung khu điều hòa thân nhiệt phát triển chưa hoàn thiện; cơ chế tiếp nhận miễn dịch thụ động qua hấp thu phân tử $\gamma$-globulin từ sữa đầu trong vòng 24 giờ đầu sau sinh.
• Cơ sở bệnh lý thú y: Cơ chế phát sinh, bệnh căn, triệu chứng và nguyên tắc điều trị các bệnh sản khoa trên lợn nái (viêm tử cung, viêm vú, sát nhau, hội chứng mất sữa - MMA) và các bệnh truyền nhiễm/đường ruột trên lợn con (hội chứng tiêu chảy do E. coli, cầu trùng, viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae, hội chứng còi cọc do Circovirus).

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp: Khai thác, tổng hợp dữ liệu từ hệ thống sổ sách theo dõi của trại (sổ phối giống, sổ theo dõi nái đẻ, phiếu báo cáo định kỳ hàng tuần, hàng tháng của đội ngũ kỹ thuật).
• Phương pháp theo dõi trực tiếp tại chuồng: Theo dõi biến động đàn, cơ cấu đàn qua các năm; ghi chép chi tiết các chỉ tiêu sinh sản (số con đẻ ra/lứa, số con sơ sinh sống, số con nuôi sống đến cai sữa, tỷ lệ đẻ khó phải can thiệp thủ thuật).
• Phương pháp thực nghiệm kỹ thuật lâm sàng: Thực hiện trực tiếp các khâu đỡ đẻ, cắt rốn, mài nanh, bấm số tai, cắt đuôi bằng nhiệt, tiêm sắt, tiêm phòng vaccine, thiến lợn đực và can thiệp điều trị bệnh theo phác đồ thú y.
• Phương pháp xử lý số liệu thống kê: Dữ liệu được tính toán theo các công thức tỷ lệ phần trăm chuẩn: $$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}} \times 100$$

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại, nhấn mạnh khoảng cách giữa lý thuyết giảng đường và kỹ năng thực tế tại các trại công nghiệp quy mô lớn. Phần này xác định rõ mục đích nghiên cứu, các yêu cầu kỹ thuật và kỷ luật bắt buộc đối với một kỹ thuật viên thú y khi làm việc tại cơ sở sản xuất tập trung.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả tổng hợp toàn diện các điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất, tổ chức nhân sự tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm (hạ tầng gồm 3 chuồng đẻ với 58 ô chuồng/dãy, 2 chuồng bầu, 1 chuồng cách ly, 1 chuồng cai sữa, hệ thống làm mát bằng dàn mát và quạt thông gió, hệ thống biogas xử lý chất thải). Phần này cũng hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về:

• Quy trình dinh dưỡng, định mức khẩu phần ăn cho lợn nái ngoại và lợn nái nội.
• Sinh lý tiêu hóa, điều hòa thân nhiệt và miễn dịch học lợn con giai đoạn bú mẹ.
• Bệnh học thú y: Căn bệnh, cơ chế bệnh sinh, triệu chứng, bệnh tích và phương pháp phòng trị bệnh viêm tử cung, viêm vú, sát nhau ở nái và hội chứng tiêu chảy, viêm phổi ở lợn con.
• Đánh giá tổng quan các nghiên cứu trong nước (Nguyễn Bá Hiên, Trần Tiến Dũng, Lê Văn Năm, Trịnh Đình Thâu...) và quốc tế (Kemper & Gerjets, Gerjets & Kemper...) liên quan đến vi khuẩn học (E. coli, Staphylococcus spp., Arcanobacterium pyogenes) và hội chứng MMA.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chi tiết hóa quy trình kỹ thuật và các bước thao tác thực nghiệm:

• Quy trình nuôi dưỡng nái mang thai: Chia 3 giai đoạn rõ rệt (Tuần 1–4: ăn 2,4–2,8 kg/ngày thức ăn 566SF; Tuần 5–11: ăn 1,8–2,0 kg/ngày; Ngày 85–100: ăn 1,6–2,0 kg/ngày; Ngày 100–114: chuyển sang thức ăn 567SF với mức 2,8–3,4 kg/ngày; giảm 0,5 kg/ngày trong 3 ngày trước đẻ).
• Thành phần dinh dưỡng thức ăn C.P. Việt Nam: Thức ăn 566SF (Protein thô $\ge 12%$, Xơ thô $\le 10%$, Ca $0,6-1,4%$, NLTĐ $\ge 3000\text{ Kcal/kg}$) và thức ăn 567SF (Protein thô $\ge 17%$, Xơ thô $\le 7%$, Ca $0,6-1,2%$, NLTĐ $\ge 2900\text{ Kcal/kg}$, Lysine $\ge 0,8%$).
• Kỹ thuật sản khoa và chăm sóc lợn con: Đỡ đẻ, làm khô bằng bột michan, úm nhiệt hồng ngoại (32–33°C), cho bú sữa đầu trong vòng 1 giờ; mài nanh, bấm tai, cắt đuôi ở 1 ngày tuổi; tiêm sắt Fe-B12 (2 ml/con), nhỏ cầu trùng Diacoxin 5% (1 ml/con) ở 3–5 ngày tuổi; thiến lợn đực lúc 5 ngày tuổi; tập ăn sớm từ ngày thứ 5 bằng cám viên 550SF trộn Amocilne F; cai sữa ở 21–24 ngày tuổi.
• Lịch tiêm phòng vaccine và sát trùng: Quy định chi tiết lịch sát trùng 7 ngày trong tuần và lịch tiêm chủng các loại vaccine (PRRS, FMD, SFV, AD, Parvovirus, E. coli, Mycoplasma, Circovac).

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ các kết quả định lượng đạt được qua 6 tháng thực tập:

• Cơ cấu đàn: Thống kê biến động số lượng đàn lợn từ 2019 đến 2021.
• Năng suất sinh sản: Theo dõi 341 nái đẻ với 4.471 lợn con sinh ra. Trung bình đạt 13,11 con sinh ra/nái; tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa đạt 96,18% (4.314 lợn con). Tỷ lệ đẻ khó phải can thiệp thủ thuật là 2,95% (10/341 ca).
• Công tác vệ sinh phòng dịch: Hoàn thành 144 lần rắc vôi (6 lần/tuần) và 72 lần phun sát trùng/diệt ruồi (3 lần/tuần), đạt tỷ lệ hoàn thành 100%. Tiêm vaccine và thuốc phòng đạt mức an toàn 100% trên toàn bộ số lượng thực hiện.
• Chẩn đoán và điều trị bệnh:
  • Trên lợn nái: Viêm tử cung mắc 2,93% (10/341 con), điều trị khỏi 90,00% (9/10 con); Viêm vú mắc 2,34% (8/341 con), điều trị khỏi 100% (8/8 con); Sát nhau mắc 1,46% (5/341 con), điều trị khỏi 100% (5/5 con).
  • Trên lợn con: Hội chứng tiêu chảy mắc 21,04% (957/4.471 con), điều trị khỏi 93,73% (897/957 con); Hội chứng hô hấp mắc 14,20% (635/4.471 con), điều trị khỏi 94,80% (602/635 con).

Bảng tổng hợp: Cơ cấu đàn lợn của trại Ngô Thị Hồng Gấm (2019 - 2021)

STT	Loại lợn	Năm 2019 (con)	Năm 2020 (con)	Năm 2021 (con)
1	Lợn đực khai thác	20	21	23
2	Lợn nái sinh sản	1.275	1.256	1.263
3	Lợn hậu bị	160	200	235
4	Lợn con	~33.000	~33.000	~33.000

Bảng tổng hợp: Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh trên đàn nái và lợn con

Đối tượng	Tên bệnh	Số theo dõi (con)	Số mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số điều trị (con)	Số khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)
Lợn nái	Viêm tử cung	341	10	2,93%	10	9	90,00%
	Viêm vú	341	8	2,34%	8	8	100%
	Sát nhau	341	5	1,46%	5	5	100%
Lợn con	Tiêu chảy	4.471	957	21,04%	957	897	93,73%
	Hô hấp	4.471	635	14,20%	635	602	94,80%

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về năng suất sinh sản, hiệu quả quy trình phòng trừ dịch bệnh tại trại và đề xuất các giải pháp kỹ thuật nhằm cải thiện độ ẩm chuồng nuôi, nâng cao trách nhiệm lao động của công nhân và tối ưu hóa chi phí thức ăn, thuốc thú y.

---

Kết quả và đóng góp thực tiễn

Kết quả chính dựa trên số liệu thực tế

1. Chỉ tiêu sinh sản: Năng suất sinh sản của đàn nái tại cơ sở duy trì ổn định ở mức cao với trung bình 13,11 con sinh ra/lứa. Tỷ lệ lợn con sống đến khi cai sữa (21–24 ngày tuổi) đạt 96,18% (4.314 con nuôi sống trên tổng số 4.471 con sinh ra).
2. Quản lý quá trình sinh sản: Tỷ lệ nái đẻ tự nhiên an toàn đạt 97,04% (331/341 ca); số ca khó đẻ phải can thiệp thủ thuật sản khoa chỉ chiếm 2,95% (10/341 ca), với tỷ lệ theo tháng dao động từ 1,76% đến 5,36%.
3. Phòng bệnh và an toàn sinh học: Thực hiện nghiêm ngặt 144 lượt rắc vôi bột và 72 lượt phun sát trùng khử trùng chuồng trại; hoàn thành tiêm phòng 100% các loại vaccine định kỳ trên đàn nái và lợn con; đạt tỷ lệ an toàn sau tiêm và phòng bệnh bằng thuốc là 100%.
4. Hiệu quả phác đồ điều trị lâm sàng:
   • Phác đồ điều trị viêm tử cung kết hợp tiêm toàn thân (Histamox LA 1 ml/10 kg TT, Oxytocin 2 ml, Anagin C 20 ml) và thụt rửa tử cung đạt tỷ lệ khỏi 90,00%.
   • Phác đồ điều trị viêm vú (Histamox, Anazin 20%, Oxytocin kết hợp chườm lạnh) và sát nhau (Oxytocin, Histamox, Anazin 20% kết hợp thụt rửa dung dịch Amoxicillin 50%) đạt tỷ lệ khỏi 100%.
   • Phác đồ điều trị tiêu chảy trên lợn con bằng Ceftocil (1 ml/con tiêm dưới da gốc tai) kết hợp uống Amox (1 ml/con) đạt hiệu quả 93,73%.
   • Phác đồ điều trị viêm phổi bằng Lincoject (1 ml/con) kết hợp Dexa (1 ml/con) tiêm bắp liên tục 3–5 ngày đạt hiệu quả khỏi 94,80%.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Quản lý tiểu khí hậu chuồng nuôi: Giữ chuồng đẻ luôn khô ráo, hạn chế dùng nước rửa sàn vào những ngày độ ẩm cao hoặc trời lạnh; duy trì nhiệt độ chụp úm lợn con từ 32–33°C để phòng ngừa tiêu chảy.
• Kỹ thuật sản khoa: Điều chỉnh khẩu phần ăn của nái chửa thời kỳ cuối chính xác theo thể trạng để tránh thai quá to; vệ sinh bầu vú, mông, âm hộ sạch sẽ trước khi đẻ; khử trùng tay và dụng cụ đỡ đẻ đúng kỹ thuật khi phải can thiệp sâu.
• Đảm bảo miễn dịch đầu đời: Tuyệt đối đảm bảo cho toàn bộ lợn con được bú đủ lượng sữa đầu giàu kháng thể trong vòng 1 giờ đầu sau khi sinh; không tắm cho lợn con trong giai đoạn theo mẹ.

Đóng góp thực tế

Khóa luận đã hệ thống hóa và kiểm chứng thành công tính khả thi, hiệu quả của quy trình công nghệ chăn nuôi lợn nái và lợn con do Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam ban hành trong điều kiện khí hậu bán sơn địa tại Lương Sơn, Hòa Bình; cung cấp bộ số liệu thực nghiệm đầy đủ về tỷ lệ mắc và hiệu quả điều trị các bệnh phổ biến tại trại quy mô 1.200 nái.

---

Hạn chế và hướng phát triển của đề tài

Hạn chế

• Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian cố định 6 tháng (từ tháng 6 đến tháng 12/2021) tại một trang trại đơn lẻ, do đó chưa bao quát hết biến động bệnh lý qua toàn bộ các mùa trong năm (đặc biệt là giai đoạn nồm ẩm mùa xuân).
• Việc chẩn đoán các bệnh lý nhiễm khuẩn và hô hấp chủ yếu dựa trên triệu chứng lâm sàng và dịch tễ học tại chuồng, chưa thực hiện nuôi cấy phân lập vi khuẩn chuyên sâu hoặc xét nghiệm PCR khẳng định mầm bệnh trong phòng thí nghiệm.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu năng suất sinh sản của đàn nái qua nhiều lứa đẻ liên tiếp (từ lứa 1 đến lứa 6 trở lên) để đánh giá độ bền khai thác kinh tế của đàn giống ngoại.
• Mở rộng nghiên cứu phân lập các chủng vi khuẩn gây tiêu chảy trên lợn con (E. coli, Clostridium spp.) và thực hiện kháng sinh đồ để theo dõi mức độ kháng kháng sinh, tối ưu hóa danh mục thuốc điều trị tại trại.

---

Giá trị tham khảo và đối tượng thụ hưởng

Khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ Thú y: Học hỏi quy trình thực hành chuẩn từ khâu chuẩn bị chuồng đẻ, kỹ thuật đỡ đẻ, các thao tác can thiệp sơ sinh (mài nanh, cắt đuôi bằng nhiệt, bấm tai, thiến, tiêm sắt, tập ăn sớm) đến quy trình dùng thuốc và vaccine.
• Kỹ sư chăn nuôi, Quản lý trang trại lợn công nghiệp: Tham khảo định mức khẩu phần ăn chi tiết theo ngày cho nái mang thai/nuôi con, lịch tiêm phòng vaccine cho nái hậu bị, nái đẻ, lợn đực và lợn con, cùng lịch sát trùng chi tiết từng ngày trong tuần.
• Bác sĩ thú y điều trị: Tham khảo các phác đồ dùng thuốc cụ thể (tên hoạt chất/biệt dược, liều lượng, đường dùng, thời gian liệu trình) trong xử lý viêm tử cung, viêm vú, sát nhau ở nái và tiêu chảy, viêm phổi ở lợn con.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần ăn của lợn nái ngoại sau khi đẻ được quy định và điều chỉnh như thế nào?
Trả lời: Vào ngày đẻ dự kiến và ngày đẻ, nái chỉ được cho ăn rất ít (0–0,5 kg), uống nước tự do. Từ ngày 1, 2, 3 sau đẻ tăng dần lượng thức ăn tương ứng 1 – 2 – 3 kg/ngày. Từ ngày 4 đến 7 sau đẻ cho ăn 4 kg/nái/ngày. Từ sau đó đến khi cai sữa, khẩu phần tính theo công thức: $\text{Khẩu phần/ngày} = 2\text{ kg} + (\text{số con} \times 0{,}35\text{ kg/con})$. Trước ngày cai sữa 1 ngày giảm 20–30% thức ăn; đến ngày cai sữa ngưng cho ăn và hạn chế nước uống.

2. Lợn con sơ sinh tại trại Ngô Thị Hồng Gấm được thực hiện những can thiệp kỹ thuật và phòng bệnh nào trong 5 ngày đầu đời?
Trả lời: Ngay sau sinh: lau khô, bôi cồn rốn, nhúng bột michan, úm ấm ở 32–33°C, cho bú sữa đầu trong vòng 1 giờ. Lúc 1 ngày tuổi: mài nanh (1/3 độ dài), bấm số tai, cắt 2/3 đuôi bằng kìm nhiệt (100°C), tiêm Fe-B12 (2 ml/con), tiêm Ampidexalone (1 ml/con) và cho uống Amox 10 (1 ml/con). Từ 3–5 ngày tuổi: cho uống Diacoxin 5% (1 ml/con) phòng cầu trùng, tiến hành thiến lợn đực và tập ăn sớm bằng cám viên 550SF từ ngày thứ 5.

3. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn nái sinh sản tại trại gồm những bước và loại thuốc nào?
Trả lời: Phác đồ phối hợp điều trị cục bộ và toàn thân trong 3–5 ngày: Điều trị cục bộ bằng cách bơm rửa tử cung ngày 1–2 lần bằng nước sôi để nguội pha thuốc tím 0,1% hoặc nước muối sinh lý (mỗi lần 2–4 lít). Điều trị toàn thân bằng tiêm bắp kháng sinh Histamox LA (1 ml/10 kg thể trọng), tiêm Oxytocin (2 ml/con/ngày) để tống dịch sản, và thuốc hạ sốt, tiêu viêm Anagin C (20 ml/nái). Tỷ lệ khỏi bệnh đạt 90%.

4. Tỷ lệ mắc và hiệu quả điều trị hội chứng tiêu chảy và hội chứng hô hấp trên đàn lợn con theo mẹ là bao nhiêu?
Trả lời: Trong tổng số 4.471 lợn con theo dõi, hội chứng tiêu chảy có 957 con mắc (tỷ lệ 21,04%), điều trị bằng tiêm Ceftocil (1 ml/con dưới da gốc tai) kết hợp uống Amox (1 ml/con) trong 3–5 ngày đã chữa khỏi 897 con (đạt 93,73%). Hội chứng hô hấp có 635 con mắc (tỷ lệ 14,20%), điều trị bằng tiêm bắp Lincoject (1 ml/con) phối hợp Dexa (1 ml/con) trong 3–5 ngày đã chữa khỏi 602 con (đạt 94,80%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đinh Thị Oanh đã phản ánh chân thực, chi tiết và toàn diện quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại công nghiệp Ngô Thị Hồng Gấm. Với cỡ mẫu theo dõi thực tế gồm 341 lượt nái đẻ và 4.471 lợn con trong 6 tháng, tác giả đã chứng minh hiệu quả của việc tuân thủ quy trình an toàn sinh học và dinh dưỡng C.P., giúp đạt năng suất sinh sản trung bình 13,11 con sinh ra/nái và tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa đạt 96,18%. Các phác đồ can thiệp sản khoa và điều trị bệnh lâm sàng được đúc kết trong văn bản mang tính thực tiễn cao, là tài liệu chuyên môn hữu ích cho công tác đào tạo và sản xuất chăn nuôi thú y hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Thế giới hiện nay đã và đang đẩy mạnh phát triển các ngành kinh tế mà chăn nuôi cũng là một tổng số các ngành kinh tế đó và còn đang có những bước phát triển vượt bậc. Chăn nuôi lợn trước nay luôn là ngành trọng điểm trong chăn nuôi của nước ta. Hạn chế của chăn nuôi Việt Nam vẫn là quy mô nhỏ, năng suất thấp, phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu, con giống của nước ngoài, sức cạnh tranh kém cũng như việc lạm dụng chất kháng sinh, chất cấm trong chăn nuôi còn cao, hơn nữa vấn đề dịch bệnh cũng là mối lo ngại rất lớn. Những sản phẩm ngành chăn nuôi mang lại không thể thiếu đối với đời sống hiện nay.

Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết vấn đề việc làm và là cơ hội làm giàu cho người chăn nuôi. Đối với sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi – thú y thì việc thực hiện, làm chủ quy trình chăn nuôi, thực hiện được các kỹ thuật chăn nuôi cho đàn lợn nái sinh sản là rất cần thiết. Xuất phát từ tình hình thực tế hiện nay và được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giảng viên hướng dẫn và địa điểm thực tập, em đã thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại Ngô Thị Hồng Gấm - Lương Sơn - Hòa Bình”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1.

Mục đích - Đánh giá quá trình chăm sóc, trạng thái và hình thức chăn nuôi tại trại. 2 - Tạo cho bản thân cơ hội học hỏi kiến thức về chuyên môn, nâng cao tay nghề. - Tìm hiểu về các bệnh thường xảy ra ở cơ sở thực tập. - Bản thân học hỏi và tham gia vào quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản tại trại.

Yêu cầu của chuyên đề - Trực tiếp tham gia vào quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn nái. - Chấp hành những quy định tại cơ sở thực tập. - Chăm chỉ học hỏi để nâng cao tay nghề, hiểu biết các kĩ thuật. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2. Điều kiện tự nhiên Lương Sơn là một huyện vùng thấp bán sơn địa của tỉnh Hoà Bình, có địa hình phổ biến là núi thấp và đồng bằng, là đầu mối giao lưu kinh tế, văn hoá – xã hội giữa miền núi Tây Bắc và vùng đồng bằng Sông Hồng. Ngành chăn nuôi trên địa bàn huyện cũng phát triển, tiêu biểu là“Trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm - Thôn Dẻ Cau - Xã Thanh Sơn- Huyện Lương Sơn – Tỉnh Hòa Bình”.

Trung tâm huyện đóng tại thị trấn Lương Sơn là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá của huyện; cách thủ đô Hà Nội khoảng 40km về phía Tây và cách thành phố Hoà Bình 30km về phía Đông. Đặc điểm nổi bật của địa hình huyện Lương Sơn là có những dãy núi thấp chạy dài xen kẽ các khối núi đá vôi với nhiều những hang động. Có nhiều các khe suối, hồ tự nhiên, hồ nhân tạo đan xen tạo nên cảnh sắc thơ mộng, hùng vĩ. Cơ cấu tổ chức của trang trại Trại có các anh chị kĩ thuật giỏi, nhiệt tình trong công việc, có nhiều năm trong nghề, nắm chắc những kinh nghiệm thực tế.

Cơ cấu nhân sự của trại được tổ chức như sau: 01 quản lý trại 2 kỹ sư (1 kĩ sư chuồng bầu, 1 kỹ sư chuồng đẻ) 2 tổ trưởng (1 tổ trưởng chuồng bầu, 1 tổ trưởng chuồng đẻ) 22 công nhân 1 người nấu ăn 1 cấp dưỡng 01 cơ khí 03 sinh viên thực tập. 4 Mỗi khu lại có các anh chị quản lý, đôn đốc mọi người trong công việc, giúp công nhân và trại có thành quả chăn nuôi tốt. Cơ sở vật chất của trang trại Trại em thực tập là trại gia công của công ty, nên cơ sở vật chất cũng như đời sống sinh hoạt của công nhân khá đầy đủ. Bên ngoài khu chăn nuôi là khu nhà điều hành nơi quản lý và làm các thủ tục ra vào trại của công nhân.

Bên dưới nhà điều hành là khu nhà ở của công nhân, khu nhà bếp và các công trình phục vụ cho các hoạt động vui chơi giải trí sau những ngày làm việc. Nhà phát điện: đặt các máy phát điện và các thiết bị điện khác đảm bảo trong quá trình vận hành của trang trại. Khu chăn nuôi được bao bọc xung quanh bằng tường rào bê tông kiên cố, khi muốn vào khu chăn nuôi phải cách ly 2-3 ngày, sau đó tắm sát trùng và mặc đồ bảo hộ. Chuồng trại xây dựng hợp lý, hệ thống chuồng nuôi thủ công, lợn con là sàn nhựa, lợn nái và lợn đực là sàn bê tông.

Quy mô xây dựng chuồng chăn nuôi cho 1200 nái sinh sản. Chuồng đẻ chia thành: đẻ 1, đẻ 2, đẻ 3 (mỗi chuồng chia làm 2 dãy chuồng – mỗi dãy 58 ô chuồng); chuồng bầu có bầu 1, bầu 2; 1 chuồng cách li; 1 chuồng cai sữa. Bên cạnh đó còn có kho cám, kho thuốc. Trước các khu chuồng thì có hành lang nước vôi mọi người lên chuồng đều phải đi qua hành lang trước khi vào chuồng làm việc.

Đầu chuồng chuồng có hệ dàn mát, đường ống nước xả gầm. Cuối chuồng có quạt thông gió, 2 bên hông chuồng có máy áp lực hỗ trợ trong công việc vệ sinh sát trùng. Nước thải được chảy ra hệ thống xử lý nước thải biogas ở cuối trại, phân trong các khu chuồng công nhân hót vào bao mỗi cuối buổi chiều trước khi ra về sẽ tiến hành ra phân và xếp vào kho chứa phân ở phía sau chuồng. 5 Xung quanh trại có tường rào bê tông kiên cố, kết hợp với trồng nhiều cây xanh đặc biệt là cây ăn quả.

Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi Mô hình chăn nuôi của trại được xây dựng tiên tiến với trang thiết bị hiện đại. Trại được xây dựng xa khu nhà ở của dân, tránh được ô nhiễm và không ảnh hưởng đến người dân bên ngoài. Trại có các anh kĩ sư và anh chị kĩ thuật giàu kinh nghiệm, các cô chú công nhân nhiệt tình, hoà đồng và làm việc có trách nhiệm.

Môi trường làm việc đảm bảo vệ sinh, tạo điều kiện an toàn cho cả đàn lợn và người chăn nuôi. Khó khăn Hiện nay dịch bệnh đang diễn ra ngày càng phức tạp, nên việc phòng và trị bệnh cho lợn tốn nhiều chi phí. Nguồn nhân lực vẫn còn thiếu do công nhân chưa thực sự gắn bó lâu dài với trại. Bên cạnh những công nhân làm việc có trách nhiệm thì vẫn còn bộ phận công nhân làm việc cẩu thả, không có trách nhiệm.

Giá cả thức ăn chăn nuôi thì mỗi ngày một tăng cũng ảnh hưởng ít nhiều đến kinh phí của trại. Tổng quan tài liệu liên quan đến chuyên đề thực hiện 2. Những hiểu biết về quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái đẻ và lợn nái nuôi con 2. Quy trình nuôi dưỡng và chăm sóc lợn nái nuôi con - Quy trình nuôi dưỡng lợn nái nuôi con Theo PGS.

Trần Văn Phùng và cs, (2004) [11] trong thời đại chăn nuôi theo hình thức chăn nuôi công nghiệp như hiện nay thì thành phần dinh 6 dưỡng trong thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh phải đảm bảo đầy đủ protein, năng lượng và các thành phần vitamin, khoáng theo đúng tiêu chuẩn quy định. Các loại rau xanh, củ quả tốt cho lợn nái giai đoạn nuôi con: bí đỏ, cà rốt, đu đủ là các loại thức ăn xanh cần cung cấp cho lợn nái hay thức ăn tinh như gạo tấm, bột mỳ, các loại thức ăn có nhiều đạm động vật, đạm thực vật, các loại khoáng, vitamin. bổ sung đầy đủ các loại thức ăn trên lợn mẹ sẽ sản sinh được nhiều sữa. Những loại thức ăn bị hỏng thối mốc hay đã bị biến chất không cho lợn nái nuôi con ăn.

Trong chăn nuôi người ta quan tâm đến chất lượng thức ăn đặc biệt là thức ăn cho lợn giai đoạn đang nuôi con phải là những thức ăn có chất dinh dưỡng ảnh hưởng tốt đến khả năng sản xuất và chất lượng sữa của lợn mẹ. Việc điều tiết sữa của lợn mẹ nhiều hay ít là do lượng thức ăn mà lợn nái nuôi con nhận được, hiểu được vai trò quan trọng của khẩu phần ăn hằng ngày của lợn nái nuôi con, vì vậy ta cần phải có một khẩu phần ăn đầy đủ dinh dưỡng cho lợn mẹ. Muốn lợn nái ăn nhiều thì khi chế biến thức ăn cần chế biến tốt, có mùi vị thơm ngon, không dùng nguyên liệu bị hư hỏng để kích thích tính thèm ăn của lợn nái. Vào những ngày lợn dự kiến đẻ phải căn cứ vào thể trạng của lợn nái mà quyết định khẩu phần ăn sao cho hợp lý những con nái hậu bị thường ăn kém hơn nái dạ.

Ngày lợn có biểu hiện sắp đẻ và ngày đẻ cần cho lợn nái ăn ít thức ăn (0,5kg) cho uống nước tự do. Sau khi đẻ sức khỏe của lợn nái không được tốt không nên cho lợn nái ăn nhiều ngay hay là tăng lượng thức ăn một cách đột ngột mà phải tăng từ từ, đến ngày thứ 4-5 sức khỏe lợn nái dần dần ổn định thì cho ăn đủ tiêu chuẩn theo nhu cầu và thể trạng. - Đối với lợn nái ngoại + Ngày đẻ dự kiến: cho ăn nhưng ăn ít (0,5kg), cho uống nước tự do. + Sau ngày đẻ thứ 1, 2 và 3 cho ăn tăng lượng thức ăn từ 1 - 2 - 3kg tương ứng.

7 + Sau ngày đẻ 4 -7ngày: Cho ăn 4kg/nái/ngày. + Sau đẻ ngày đến khi cai sữa sẽ cho ăn theo công thức: Khẩu phần ăn/nái/ngày = 2kg + (số con x 0,35kg/con). + 1 ngày ăn 2 bữa: sáng và chiều. + Lợn nái gầy thì bổ sung thêm 0,5kg mỗi ngày, lợn nái béo thì ăn theo đúng khẩu phần.

+ Trước ngày cai sữa 1 ngày nên giảm khẩu phần ăn của lợn nái xuống 20-30%. + Đến ngày cai sữa không cho lợn nái ăn và hạn chế uống nước. - Đối với lợn nái nội Lợn nái dưới 100 kg, khẩu phần ăn cho 1 ngày đêm được tính theo công thức dưới đây: Thức ăn tinh = 1,2 kg + (số lợn con sống sau sinh x 0,18 kg). Thức ăn thô xanh: 0,3 đơn vị.

Lợn nái trên 100 kg, khẩu phần ăn cho 1 ngày đêm trong thời gian cho con bú được tính như sau: Thức ăn tinh = 1,4 kg + (số con sống sau sinh x 0,18 kg). Thức ăn thô xanh: 0,4 đơn vị. - Quy trình chăm sóc lợn nái nuôi con Theo Trần Văn Phùng và cs.