BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP --------------------------------------------- §inh V¨n H¶i NGHiªn cøu ®Ò xuÊt nh÷ng néi dung c¬ b¶n quy ho¹ch l©m nghiÖp huyÖn t©n kú - tØnh nghÖ an LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP Hµ Néi - 2009 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 §Æt vÊn ®Ò HiÖn nay, tµi nguyªn rõng cña thÕ giíi còng nh ë ViÖt Nam ®· vµ ®ang bÞ thu hÑp vÒ diÖn tÝch, gi¶m sót vÒ chÊt lîng, cïng víi sù suy tho¸i vµ « nhiÔm m«i trêng nghiªm träng dÉn ®Õn nhiÒu hËu qu¶ ¶nh hëng ®Õn ®êi sèng cña con ngêi nh thiªn tai, lò lôt, h¹n h¸n, dÞch bÖnh x¶y ra ngµy cµng t¨ng. Nguyªn nh©n dÉn ®Õn t×nh tr¹ng tµi nguyªn rõng bÞ suy gi¶m vÒ diÖn tÝch vµ chÊt lîng lµ do ¸p lùc vÒ d©n sè, kÐo theo ho¹t ®éng kinh tÕ diÔn ra m¹nh mÏ, ®ång thêi ph¸t triÓn c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, sù ®« thÞ ho¸ còng diÔn ra víi tèc ®é nhanh. ChÝnh v× vËy, viÖc quy ho¹ch sö dông hîp lý vµ bÒn v÷ng tµi nguyªn còng nh x©y dùng nÒn l©m nghiÖp bÒn v÷ng kh«ng cßn lµ tr¸ch nhiÖm riªng cña mét quèc gia nµo mµ lµ c«ng viÖc chung cña toµn nh©n lo¹i. Hiện nay, vai trò của rừng nói riêng hay ngành Lâm nghiệp nói chung không những được đánh giá ở khía cạnh kinh tế thông qua những sản phẩm trước mắt thu được từ rừng mà còn tính đến những lợi ích to lớn về xã hội, môi trường mà rừng và nghề rừng mang lại.
Sự tác động đến rừng và đất rừng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến nghề rừng và sự phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực có rừng mà còn tác động nhiều mặt đến các khu vực phụ cận cũng như nhiều ngành sản xuất khác. Do vậy, để sử dụng tài nguyên rừng một cách bền vững và lâu dài, việc xây dựng phương án quy hoạch hợp lý là yêu cầu cấp thiết. T©n Kú lµ huyÖn miÒn nói cña TØnh NghÖ An cã tæng diÖn tÝch tù nhiªn 72.890,3 ha, diÖn tÝch ®Êt l©m nghiÖp 37.864 ha chiÕm 51,95% tæng diÖn tÝch tù nhiªn. Trong nh÷ng n¨m tríc ®©y do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau, tµi nguyªn rõng cã xu híng bÞ gi¶m.
ViÖc ph¸t triÓn kinh tÕ rõng trªn ®Þa bµn cha xøng víi tiÒm n¨ng s½n cã cña huyÖn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Ph¸t triÓn kinh tÕ rõng lµ mét chñ tr¬ng lín cña §¶ng vµ Nhµ níc nãi chung, cña huyÖn T©n Kú nãi riªng. Nh»m ®a s¶n xuÊt kinh doanh nghÒ rõng tõ tù cung, tù cÊp tiÕn tíi s¶n xuÊt kinh doanh hµng ho¸, cung cÊp nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp chÕ biÕn, t¨ng thu nhËp, c¶i thiÖn ®êi sèng n«ng d©n, gãp phÇn xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, lµm c©n b»ng m«i trêng sinh th¸i, n©ng ®é che phñ cña rõng ®Èy m¹nh ph¸t triÓn kinh tÕ huyÖn nhµ trong giai ®o¹n míi. Tõ nh÷ng yªu cÇu cÊp b¸ch cña thùc tiÔn còng nh hiÖn tr¹ng qu¶n lý sö dông nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn.
Chóng t«i thùc hiÖn ®Ò tµi: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt nh÷ng néi dung c¬ b¶n quy ho¹ch l©m nghiÖp huyÖn T©n Kú - tØnh NghÖ An giai ®o¹n 2009-2018. Tõ ®ã lµm c¬ së khoa häc cho viÖc x©y dùng ph¬ng ¸n quy ho¹ch ph¸t triÓn l©m nghiÖp bÒn v÷ng ë huyÖn trong nh÷ng n¨m tíi. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Ch¬ng 1 Tæng quan vÒ vÊn ®Ò nghiªn cøu.1 Trªn thÕ giíi Qu¶n lý sö dông vµ ph¸t triÓn tµi nguyªn thiªn nhiªn bÒn v÷ng nãi chung vµ vÒ ®Êt ®ai nãi riªng ®· ®îc c¸c nhµ khoa häc trong níc vµ trªn thÕ giíi quan t©m. Tuú theo c¸ch nh×n nhËn vÒ quy ho¹ch l©m nghiÖp sao cho hîp lý ®· ®îc nhiÒu t¸c gi¶ kh¸c nhau ®Ò cËp tíi ë nh÷ng møc ®é réng hÑp kh¸c nhau.
ViÖc ®a ra mét kh¸i niÖm thèng nhÊt lµ mét ®iÒu rÊt khã thùc hiÖn, song ph©n tÝch qua c¸c kh¸i niÖm cho thÊy cã nh÷ng ®iÓm gièng nhau, ®ã lµ dùa trªn quan ®iÓm vÒ sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng th× c¸c ho¹t ®éng cã liªn quan ®Õn ®Êt ®ai ph¶i ®îc xem xÐt mét c¸ch toµn diÖn vµ ®ång thêi nh»m ®¶m b¶o nã mét c¸ch l©u dµi vµ bÒn v÷ng. Nh÷ng néi dung chñ yÕu thêng ®îc chó ý lµ c¸c yÕu tè vÒ mÆt kinh tÕ, b¶o vÖ m«i trêng, b¶o vÖ c¸c hÖ sinh th¸i ®a d¹ng sinh häc vµ c¸c ®Æc ®iÓm vÒ mÆt x· héi vµ nh©n v¨n. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña viÖc qu¶n lý sö dông ®Êt trªn thÕ giíi lu«n g¾n liÒn víi lÞch sö ph¸t triÓn x· héi loµi ngêi.1 Qui ho¹ch vïng l·nh thæ Quy ho¹ch vïng tu©n theo häc thuyÕt M¸c - Lª Nin vÒ ph©n bè vµ ph¸t triÓn lùc lîng s¶n xuÊt theo l·nh thæ vµ sö dông c¸c ph¬ng ph¸p cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng. + C¸c M¸c vµ ¨ng Ghen ®· chØ ra “Møc ®é ph¸t triÓn lùc lîng s¶n xuÊt cña mét d©n téc thÓ hiÖn râ nÐt h¬n hÕt ë sù ph©n c«ng lao ®éng cña d©n téc ®ã ®îc ph¸t triÓn ®Õn møc ®é nµo” Nh vËy, søc lao ®éng lµ mét bé phËn cÊu thµnh quan träng nhÊt cña ph©n bè lùc lîng s¶n xuÊt LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.I Lª - Nin ®· chØ ra “sù nghiªn cøu tæng hîp tÊt c¶ c¸c ®Æc ®iÓm tù nhiªn kinh tÕ x· héi cña mçi vïng lµ nguyªn t¾c quan träng ®Ó ph©n bè s¶n xuÊt”.
V× vËy, nghiªn cøu c¸c ®Æc ®iÓm ®Æc trng cho sù ph©n bè lùc lîng s¶n xuÊt cho 1 vïng trong qu¸ khø vµ hiÖn t¹i ®Ó x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng tiÒm tµng vµ t¬ng lai ph¸t triÓn cña vïng ®ã. Dùa trªn häc thuyÕt cña M¸c vµ ¡ng Ghen, V. Lª Nin ®· nghiªn cøu c¸c híng cô thÓ vÒ kÕ ho¹ch hãa ph¸t triÓn lùc lîng s¶n xuÊt trong x· héi x· héi chñ nghÜa. Sù ph©n bè lùc lîng s¶n xuÊt ®îc x¸c ®Þnh theo c¸c nguyªn t¾c sau: + Ph©n bè lùc lîng s¶n xuÊt cã kÕ ho¹ch trªn toµn bé l·nh thæ cña ®Êt níc, tØnh, huyÖn nh»m thu hót c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ lao ®éng cña tÊt c¶ c¸c vïng vµ qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt më réng.
+ §a c¸c xÝ nghiÖp, c«ng nghiÖp ®Õn gÇn nguån tµi nguyªn ®Ó h¹n chÕ chi phÝ vËn chuyÓn. + KÕt hîp tèt lîi Ých Nhµ níc vµ nhu cÇu kinh tÕ cña tõng tØnh, vïng. + T¨ng cêng toµn diÖn tiÒm lùc kinh tÕ… + KÕt hîp chÆt chÏ c¸c ngµnh kinh tÕ tõng vïng. Trªn c¬ së ®ã, t«i t×m hiÓu quy ho¹ch vïng l·nh thæ ë mét sè níc trªn thÕ giíi nh sau 1.1 Qui ho¹ch vïng l·nh thæ ë Bun ga ri a.
Sö dông hiÖu qu¶ nhÊt l·nh thæ cña ®Êt níc. + L·nh thæ lµ m«i trêng thiªn nhiªn ph¶i b¶o vÖ. + L·nh thæ thiªn nhiªn kh«ng cã vïng n«ng th«n, sù t¸c ®éng cña con ngêi vµo ®©y rÊt Ýt. + L·nh thæ lµ m«i trêng thiªn nhiªn cã m¹ng líi n«ng th«n, Ýt cã sù can thiÖp cña con ngêi, thuËn lîi cho kinh doanh vÒ du lÞch.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 + L·nh thæ lµ m«i trêng n«ng nghiÖp cã m¹ng líi n«ng th«n vµ cã sù can thiÖp cña con ngêi, thuËn lîi cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. + L·nh thæ lµ m«i trêng n«ng nghiÖp kh«ng cã m¹ng líi n«ng th«n nhng cã sù t¸c ®éng cña con ngêi. + L·nh thæ lµ m«i trêng c«ng nghiÖp víi sù can thiÖp tÝch cùc cña con ngêi. Néi dung cña quy ho¹ch.
+ Cô thÓ hãa, chuyªn m«n hãa s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. + Phèi hîp gi÷a s¶n xuÊt c«ng nghiÖp vµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp theo ngµnh däc. + X©y dùng c¸c m¹ng líi c«ng tr×nh phôc vô c«ng céng vµ s¶n xuÊt. + Tæ chøc ®óng ®¾n m¹ng líi khu d©n c vµ phôc vô c«ng céng liªn hîp trong ph¹m vi hÖ thèng n«ng th«n.
+ B¶o vÖ m«i trêng thiªn nhiªn, t¹o ®iÒu kiÖn tèt cho nh©n d©n lao ®éng, sinh ho¹t.2 Qui ho¹ch vïng l·nh thæ ë Ph¸p a. C¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt. + S¶n xuÊt n«ng nghiÖp theo c¸c ph¬ng thøc trång trät gia ®×nh, c«ng nghiÖp víi c¸c møc th©m canh cao ®é, th©m canh trung b×nh vµ cæ ®iÓn. + Ho¹t ®éng khai th¸c rõng.
+ Ho¹t ®éng ®« thÞ, khai th¸c chÕ biÕn. Nh©n lùc theo c¸c d¹ng thuª thêi vô, c¸c lo¹i lao ®éng n«ng - l©m nghiÖp. C©n ®èi xuÊt nhËp, thu chi vµ c¸c c©n ®èi kh¸c. Quy ho¹ch nh»m môc ®Ých khai th¸c l·nh thæ theo híng t¨ng thªm gi¸ trÞ s¶n phÈm cña x· héi theo ph¬ng ph¸p m« h×nh ho¸ trong ®iÒu kiÖn thùc tiÔn cña vïng so víi c¸c vïng xung quanh vµ níc ngoµi.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Qui ho¹ch vïng l·nh thæ ë Th¸i Lan C«ng t¸c quy ho¹ch vïng l·nh thæ ®îc chó ý tõ nh÷ng n¨m 1970. HÖ thèng quy ho¹ch ®îc tiÕn hµnh theo 3 cÊp: (Quèc gia, vïng, ®Þa ph¬ng). * Vïng: ( Region) ®îc coi nh lµ 1 ¸ miÒn (Supdivision) cña ®Êt níc, ®ã lµ ®iÒu cÇn thiÕt ®Ó ph©n chia Quèc gia thµnh c¸c ¸ miÒn theo c¸c ph¬ng diÖn kh¸c nhau nh : ph©n bè d©n c, ®Þa h×nh, khÝ hËu. Quy m« diÖn tÝch cña vïng phô thuéc vµo kÝch thíc, diÖn tÝch cña ®Êt níc.
Th«ng thêng vïng cã diÖn tÝch lín h¬n ®¬n vÞ hµnh chÝnh lín nhÊt. Sù ph©n chia c¸c vïng theo môc ®Ých cña quy ho¹ch, theo ®Æc ®iÓm cña l·nh thæ. Quy ho¹ch ph¸t triÓn vïng tiÕn hµnh ë cÊp ¸ miÒn ®îc x©y dùng theo 2 c¸ch sau: - Sù bæ sung cña kÕ ho¹ch Nhµ níc ®îc giao cho vïng, nh÷ng môc tiªu vµ ho¹t ®éng ®îc x¸c ®Þnh theo c¬ së vïng, sau ®ã kÕ ho¹ch vïng ®îc gi¶i quyÕt trong kÕ ho¹ch Quèc gia. - Quy ho¹ch vïng ®îc gi¶i quyÕt c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm cña vïng, c¸c kÕ ho¹ch vïng ®îc ®ãng gãp vµo x©y dùng kÕ ho¹ch Quèc gia.
* Quy ho¹ch ph¶i g¾n liÒn víi tæ chøc hµnh chÝnh vµ qu¶n lý Nhµ níc, ph¶i phèi hîp víi chÝnh quyÒn, ®Þa ph¬ng [20].2 Qui ho¹ch vïng n«ng nghiÖp Quy ho¹ch vïng n«ng nghiÖp lµ mét biÖn ph¸p tæng hîp cña Nhµ níc vÒ ph©n bè vµ ph¸t triÓn lùc lîng s¶n xuÊt trªn l·nh thæ c¸c vïng hµnh chÝnh, n«ng nghiÖp, nh»m ®¸p øng c¸c nhu cÇu vÒ ph¸t triÓn tÊt c¶ c¸c ngµnh kinh tÕ trong vïng. Quy ho¹ch vïng n«ng nghiÖp lµ giai ®o¹n kÕt thóc cña kÕ ho¹ch hãa t¬ng lai cña Nhµ níc mét c¸ch chi tiÕt sù ph¸t triÓn vµ ph©n bè lùc lîng s¶n xuÊt theo l·nh thæ cña c¸c vïng lµ biÖn ph¸p x¸c ®Þnh c¸c xÝ nghiÖp chuyªn m«n hãa mét c¸ch hîp lý. Lµ biÖn ph¸p sö dông ®Êt ®ai, lîi dông c¸c yÕu tè tù nhiªn, ¸p dông c¸c thµnh tùu khoa häc kü thuËt… LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.