Luận Văn Thạc Sĩ Về Quy Hoạch Bảo Vệ Môi Trường Huyện Thanh Oai Đến Năm 2020

Luận văn thạc sĩ môi trường nghiên cứu hus quy hoạch bảo vệ môi trường huyện thanh oai đến năm 2020, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Trịnh Thị Mai
• Người hướng dẫn: PGS. TS Vũ Quyết Thắng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Quy hoạch bảo vệ môi trường huyện Thanh Oai đến năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ QUY HOẠCH MÔI TRƯỜNG
• 1.1.1. Khái niệm quy hoạch môi trường
• 1.1.2. Mối liên hệ giữa quy hoạch môi trường và quy hoạch phát triển
• 1.1.3. Mục tiêu của quy hoạch môi trường
• 1.1.4. Nội dung quy hoạch môi trường
• 1.1.5. Tiến trình quy hoạch môi trường
• 1.1.6. Các giải pháp thực hiện quy hoạch môi trường vùng
• 1.1.7. Phân vùng trong quy hoạch môi trường
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Hoạch Bảo Vệ Môi Trường Huyện Thanh Oai

Quy hoạch bảo vệ môi trường huyện Thanh Oai đến năm 2020 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Huyện Thanh Oai, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển mạnh mẽ, đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm môi trường. Việc xây dựng một quy hoạch bảo vệ môi trường hiệu quả không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho huyện. Quy hoạch này cần phải được thực hiện đồng bộ với các chính sách phát triển kinh tế xã hội, nhằm tạo ra một môi trường sống trong lành cho người dân.

1.1. Khái Niệm Quy Hoạch Bảo Vệ Môi Trường

Quy hoạch bảo vệ môi trường là quá trình tổ chức không gian lãnh thổ và sử dụng các thành phần môi trường một cách hợp lý. Điều này bao gồm việc xác định các mục tiêu, giải pháp và biện pháp nhằm bảo vệ và cải thiện chất lượng môi trường. Quy hoạch này không chỉ liên quan đến các yếu tố tự nhiên mà còn phải xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội và chính sách.

1.2. Mục Tiêu Của Quy Hoạch Bảo Vệ Môi Trường

Mục tiêu của quy hoạch bảo vệ môi trường huyện Thanh Oai đến năm 2020 bao gồm việc nâng cao chất lượng môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, và đảm bảo sự phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng trong việc thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Môi Trường Tại Huyện Thanh Oai

Huyện Thanh Oai đang phải đối mặt với nhiều vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và đô thị hóa đã tạo ra áp lực lớn lên môi trường. Ô nhiễm không khí, nước và đất là những vấn đề chính cần được giải quyết. Việc nhận diện và đánh giá đúng mức độ ô nhiễm là rất cần thiết để có những biện pháp khắc phục kịp thời.

2.1. Tác Động Của Hoạt Động Công Nghiệp Đến Môi Trường

Hoạt động công nghiệp tại huyện Thanh Oai đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường. Các nhà máy, xí nghiệp thải ra nhiều chất thải độc hại, làm ô nhiễm không khí và nguồn nước. Việc kiểm soát ô nhiễm từ các nguồn này là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

2.2. Vấn Đề Quản Lý Chất Thải Rắn

Quản lý chất thải rắn tại huyện Thanh Oai đang gặp nhiều khó khăn. Hệ thống thu gom và xử lý chất thải chưa được đồng bộ, dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Cần có các giải pháp hiệu quả để cải thiện tình hình này, bao gồm việc nâng cao ý thức cộng đồng và đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

III. Phương Pháp Quy Hoạch Bảo Vệ Môi Trường Hiệu Quả

Để thực hiện quy hoạch bảo vệ môi trường huyện Thanh Oai đến năm 2020, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc sử dụng các công cụ phân tích môi trường, đánh giá tác động môi trường và lập kế hoạch phát triển bền vững là rất quan trọng. Các phương pháp này sẽ giúp xác định rõ ràng các vấn đề môi trường và đề xuất các giải pháp phù hợp.

3.1. Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Đánh giá tác động môi trường là một bước quan trọng trong quy hoạch bảo vệ môi trường. Quá trình này giúp xác định các tác động tiêu cực của các dự án phát triển đến môi trường, từ đó đưa ra các biện pháp giảm thiểu hiệu quả.

3.2. Lập Kế Hoạch Phát Triển Bền Vững

Lập kế hoạch phát triển bền vững là một phần không thể thiếu trong quy hoạch bảo vệ môi trường. Kế hoạch này cần phải bao gồm các mục tiêu cụ thể, các giải pháp thực hiện và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng các hoạt động phát triển không gây hại đến môi trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quy Hoạch Bảo Vệ Môi Trường

Việc ứng dụng quy hoạch bảo vệ môi trường vào thực tiễn tại huyện Thanh Oai đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các dự án bảo vệ môi trường đã được triển khai, góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống cho người dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Dự Án Bảo Vệ Môi Trường

Các dự án bảo vệ môi trường đã giúp giảm thiểu ô nhiễm không khí và nước, cải thiện chất lượng sống cho người dân. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc thực hiện quy hoạch bảo vệ môi trường một cách nghiêm túc và hiệu quả.

4.2. Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Quy Hoạch

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng việc thực hiện quy hoạch bảo vệ môi trường vẫn gặp nhiều thách thức. Thiếu nguồn lực, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và ý thức của cộng đồng là những vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo hiệu quả của quy hoạch.

V. Kết Luận Về Quy Hoạch Bảo Vệ Môi Trường Huyện Thanh Oai

Quy hoạch bảo vệ môi trường huyện Thanh Oai đến năm 2020 là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự quan tâm và nỗ lực từ nhiều phía. Việc thực hiện quy hoạch này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của huyện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các tổ chức xã hội để đạt được mục tiêu đề ra.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Định hướng phát triển trong tương lai cần phải chú trọng đến việc bảo vệ môi trường. Các chính sách phát triển cần phải gắn liền với các giải pháp bảo vệ môi trường, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho huyện Thanh Oai.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Chức Năng

Các cơ quan chức năng cần tăng cường công tác quản lý môi trường, nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các dự án bảo vệ môi trường tại huyện Thanh Oai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Thanh Oai là một huyện đồng bằng nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam thủ đô Hà Nội với tổng diện tích tự nhiên đạt 12.385,56 ha và quy mô dân số năm 2011 là 176.336 người, phân bố tại 20 xã và 1 thị trấn Kim Bài. Trong giai đoạn 2005 - 2011, huyện đã đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân ấn tượng 13,46%/năm. Tổng giá trị sản xuất tăng từ 1.032 tỷ đồng năm 2005 lên mức 1.969 tỷ đồng vào năm 2011 theo giá cố định. Kéo theo đó, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 5,6 triệu đồng lên 9,17 triệu đồng/người/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hóa, khi tỷ trọng ngành công nghiệp và xây dựng tăng vọt từ 37,02% lên 50,55%, trong khi tỷ trọng nông nghiệp giảm tương ứng từ 43,22% xuống còn 27,07%.

Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng cùng sự phát triển mạnh mẽ của 4 cụm công nghiệp, 6 điểm công nghiệp làng nghề với tổng diện tích quy hoạch 222 ha và các tuyến giao thông trọng điểm như Quốc lộ 21B dài 16 km đã tạo áp lực nặng nề lên chất lượng môi trường. Hệ thống nước mặt sông Đáy dài 20,50 km và sông Nhuệ dài 14,50 km chịu tải lượng lớn nước thải chưa qua xử lý. Môi trường không khí và chất thải rắn sinh hoạt, nông nghiệp tại các vùng nông thôn nơi chiếm tới 96,68% dân số đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết mâu thuẫn giữa tăng trưởng kinh tế nhanh với sự suy thoái tài nguyên môi trường. Đề tài xác định mục tiêu tổng quát là đánh giá hiện trạng môi trường toàn diện, dự báo các biến động tài nguyên đến năm 2020 và đề xuất phân vùng chức năng môi trường. Luận văn xây dựng hệ thống giải pháp quy hoạch bảo vệ môi trường đến năm 2020, tạo cơ sở khoa học để tích hợp các chỉ tiêu sinh thái vào quy hoạch phát triển kinh tế xã hội bền vững của địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phát triển bền vững kết hợp với mô hình tích hợp quy hoạch môi trường vào quy hoạch phát triển kinh tế xã hội theo khuyến nghị của Ngân hàng Phát triển Châu Á. Mô hình này coi quy hoạch môi trường là một công cụ điều chỉnh không gian chức năng lãnh thổ, bảo đảm các hoạt động kinh tế không vượt quá khả năng chịu tải của các hệ sinh thái tự nhiên.

Đồng thời, đề tài ứng dụng lý thuyết phân vùng chức năng môi trường của các chuyên gia môi trường hàng đầu Việt Nam. Phương pháp này chia lãnh thổ thành các tiểu vùng có đặc tính sinh thái và tiềm năng kinh tế tương đồng để áp dụng cơ chế quản lý đặc thù. Khung lý thuyết của nghiên cứu xoay quanh 4 khái niệm cốt lõi: Quy hoạch môi trường, Khả năng chịu tải sinh thái, Phân vùng môi trường, và Đánh giá môi trường chiến lược theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan và khoa học, nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực địa:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập các báo cáo thống kê, chuỗi số liệu kinh tế xã hội và quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2005 - 2011 từ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Thống kê huyện, Phòng Quản lý Đô thị và Phòng Kinh tế huyện Thanh Oai.
• Phương pháp điều tra nhanh nông thôn và đánh giá có sự tham gia của người dân: Thực hiện phỏng vấn bảng hỏi đối với cỡ mẫu 64 hộ nông dân đại diện tại các xã nông nghiệp và làng nghề trọng điểm. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo đặc trưng vùng canh tác và loại hình sản xuất được áp dụng nhằm phản ánh chân thực hiện trạng sử dụng đất, hóa chất nông nghiệp và phương thức quản lý chất thải nông thôn.
• Khảo sát thực địa và phân tích phòng thí nghiệm: Thu thập và phân tích 28 mẫu môi trường tại các điểm nóng phát sinh chất thải. Cỡ mẫu bao gồm các mẫu nước mặt tại sông Đáy, sông Nhuệ, mẫu nước ngầm, mẫu không khí vi khí hậu và nước thải công nghiệp. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm định lượng chính xác các thông số vật lý, hóa học, sinh học như pH, BOD, COD, SS, Nitơ tổng, Phốt pho tổng theo quy chuẩn môi trường hiện hành.
• Phương pháp chuyên gia và dự báo phát thải: Tham vấn trực tiếp ý kiến của các nhà khoa học môi trường và lãnh đạo các phòng ban chuyên môn huyện. Sử dụng phương pháp hệ số phát thải của Tổ chức Y tế Thế giới và Ngân hàng Phát triển Châu Á để tính toán, dự báo tải lượng chất ô nhiễm công nghiệp từ 21 cơ sở tại Cụm công nghiệp Thanh Oai và 10 cơ sở giết mổ gia súc đến năm 2020. Timeline nghiên cứu được thực hiện từ năm 2011 và hoàn thành định hướng quy hoạch cho giai đoạn 2012 - 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích từ 28 mẫu quan trắc thực địa và số liệu thống kê đã chỉ ra 3 phát hiện then chốt về môi trường huyện Thanh Oai:

Thứ nhất, nước thải công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp là nguồn gây ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng nghiêm trọng nhất. Tại xã Bích Hòa, kết quả quan trắc nước thải của các cơ sở sản xuất nằm ngoài cụm công nghiệp cho thấy có 4 trên 16 điểm có nồng độ chất rắn lơ lửng vượt ngưỡng quy chuẩn. Điển hình là Công ty Việt Nhật có giá trị SS đạt 82 mg/l, vượt quy chuẩn kỹ thuật cho phép 1,64 lần đối với nước thải loại A. Chỉ có 5 trên 16 cơ sở đạt chuẩn loại A về chỉ tiêu BOD và COD, trong khi 7 cơ sở đạt chuẩn loại B. Đặc biệt, Công ty Bao bì Á Châu có nồng độ Nitơ tổng lên tới 256 mg/l, vượt tiêu chuẩn cho phép tới 8,5 lần, cùng nồng độ Phốt pho tổng vượt 1,45 lần. Tại Cụm công nghiệp Thanh Oai với 21 doanh nghiệp hoạt động đa ngành nghề, gần 28% mẫu nước thải phân tích có độ pH không đạt chuẩn kỹ thuật, dao động bất thường từ 3,05 đến 7,56 do các cơ sở chưa vận hành trạm xử lý sơ bộ.

Thứ hai, ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi và giết mổ nông thôn gia tăng nhanh chóng. Toàn huyện có 10 lò giết mổ gia súc xả thải trực tiếp trên 14 m3 nước thải/ngày vào hệ thống kênh mương mà không qua xử lý đạt chuẩn. Cùng với đó, lượng phân phát sinh từ đàn lợn đạt 175.000 con năm 2010 và dự kiến tăng lên 271.740 con năm 2020, kết hợp đàn gia cầm 1,41 triệu con đã tạo ra khối lượng phân chăn nuôi ước tính 1.518 tấn năm 2010. Lượng thải này chứa hàm lượng cao chất hữu cơ, khoáng dư thừa và vi sinh vật gây bệnh, đe dọa trực tiếp nguồn nước tưới tiêu nông nghiệp ven sông Đáy và sông Nhuệ.

Thứ ba, áp lực chất thải rắn sinh hoạt nông thôn diễn biến phức tạp. Phân tích thành phần rác thải sinh hoạt tại xã Đỗ Động cho thấy chất dễ cháy chiếm tỷ lệ áp đảo từ 40,16% đến 59,06%, chất không cháy chiếm từ 4,52% đến 25,32%, còn lại là tạp chất hỗn hợp chiếm từ 17,44% đến 52,08%. Việc thu gom rác thải nông thôn phục vụ cho 170.487 cư dân nông thôn còn gặp nhiều hạn chế do thiếu bãi xử lý hợp vệ sinh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trên bắt nguồn từ sự phát triển công nghiệp nóng với tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng đạt 51,95% năm 2011 nhưng thiếu đồng bộ về hạ tầng bảo vệ môi trường. Các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp và làng nghề truyền thống như nón Chuông, giò chả Ước Lễ, tăm hương Quảng Phú Cầu phân bố xen kẽ trong khu dân cư, công nghệ sản xuất còn lạc hậu và thiếu vốn đầu tư hệ thống xử lý chất thải.

So sánh với các nghiên cứu quy hoạch môi trường tại các huyện ngoại thành lân cận Hà Nội, bức tranh ô nhiễm tại Thanh Oai phản ánh đúng quy luật của vùng ven đô đang chuyển dịch kinh tế. Điểm đặc thù của Thanh Oai là mật độ dân số cao 1.423 người/km2 và sở hữu 88 di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng, đòi hỏi yêu cầu bảo vệ cảnh quan nghiêm ngặt hơn. Các phát hiện này khẳng định tính cấp thiết phải phân chia huyện thành 2 tiểu vùng chức năng: Tiểu vùng môi trường đô thị - công nghiệp và Tiểu vùng môi trường nông thôn - nông nghiệp.

Để phục vụ công tác quản lý trực quan, các chuỗi dữ liệu thực địa có thể được mô hình hóa chi tiết. Diễn biến chất lượng nước và tải lượng ô nhiễm BOD, COD, SS tại 16 điểm khảo sát có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột đa biến so sánh trực tiếp với giới hạn Quy chuẩn Việt Nam. Bản đồ phân vùng chức năng môi trường tỷ lệ 1:25.000 và bảng cân bằng vật chất chất thải rắn sinh hoạt tại 20 xã sẽ là công cụ trực quan hỗ trợ chính quyền địa phương giám sát hiệu quả sức tải môi trường trong giai đoạn đến năm 2020.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu và định hướng phát triển không gian kinh tế, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

1. Đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng xử lý nước thải công nghiệp tập trung: Bắt buộc 100% các nhà máy trong Cụm công nghiệp Thanh Oai và Cụm làng nghề Thanh Thùy phải xử lý nước thải sơ bộ đạt tiêu chuẩn trước khi xả vào hệ thống chung. Xây dựng hoàn chỉnh trạm xử lý nước thải tập trung phục vụ tổng thể 222 ha đất công nghiệp, bảo đảm 100% nước thải sau xử lý đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trước năm 2015. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Cụm công nghiệp phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thanh Oai.
2. Quy hoạch không gian chức năng theo 2 tiểu vùng môi trường sinh thái: Thiết lập cơ chế kiểm soát ô nhiễm nghiêm ngặt cho Tiểu vùng đô thị và công nghiệp tại thị trấn Kim Bài, Bích Hòa, Cự Khê với trọng tâm là kiểm soát khí thải, tiếng ồn trên Quốc lộ 21B và nước thải công nghiệp. Tại Tiểu vùng nông thôn và nông nghiệp ven sông Đáy và sông Nhuệ, di dời 10 lò mổ gia súc vào các khu tập trung xa khu dân cư trước năm 2018, đồng thời phát triển 150 ha vùng sản xuất rau an toàn và 1.200 ha diện tích nuôi trồng thủy sản tập trung. Chủ thể thực hiện: UBND huyện Thanh Oai và UBND các xã, thị trấn.
3. Hiện đại hóa quy trình thu gom, phân loại và xử lý chất thải rắn: Thiết lập mạng lưới thu gom rác thải sinh hoạt đạt tỷ lệ bao phủ trên 90% tại 20 xã nông thôn. Tận dụng đặc tính rác thải có thành phần hữu cơ dễ cháy cao từ 40,16% đến 59,06% để triển khai mô hình ủ phân hữu cơ vi sinh tại hộ gia đình và trạm xử lý liên xã trước năm 2020. Chủ thể thực hiện: Hợp tác xã môi trường, Công ty Cổ phần Dịch vụ Môi trường Thăng Long và các đoàn thể địa phương.
4. Tăng cường năng lực quan trắc định kỳ và thanh tra môi trường: Thiết lập 15 điểm quan trắc chất lượng nước mặt và không khí định kỳ hàng quý dọc lưu vực sông Đáy dài 20,50 km và sông Nhuệ dài 14,50 km. Kiểm soát chặt chẽ việc kinh doanh và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên 3.000 ha đất trồng đậu tương và 3.200 ha rau màu đến năm 2020. Chủ thể thực hiện: Chi cục Bảo vệ Môi trường Hà Nội kết hợp Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo UBND cấp huyện, cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Quản lý Đô thị có thể sử dụng trực tiếp quy trình quy hoạch môi trường và bản đồ phân vùng 2 tiểu vùng để lồng ghép vào Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội địa phương.
• Chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và ban quản lý làng nghề: Các doanh nghiệp hạ tầng tại Cụm công nghiệp Thanh Oai, điểm công nghiệp Thanh Thùy có thể tham chiếu các thông số tải lượng chất thải ô nhiễm pH, BOD, COD, SS để tính toán quy mô công suất trạm xử lý nước thải tập trung tối ưu.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành môi trường: Nguồn tư liệu tham khảo giá trị về phương pháp tích hợp công cụ RRA, PRA với 28 mẫu quan trắc thực địa và phương pháp luận phân vùng môi trường theo lưu vực sông và chức năng phát triển kinh tế.
• Các hợp tác xã nông nghiệp và doanh nghiệp nông thôn: Cung cấp định hướng kỹ thuật xử lý chất thải chăn nuôi quy mô 1.518 tấn phân/năm, mô hình xử lý phụ phẩm nông nghiệp và các tiêu chuẩn môi trường trong chuỗi sản xuất rau an toàn 150 ha.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu trọng tâm của quy hoạch bảo vệ môi trường huyện Thanh Oai đến năm 2020 là gì? Mục tiêu trọng tâm là đánh giá hiện trạng ô nhiễm, phân vùng chức năng môi trường huyện thành 2 tiểu vùng và đề xuất giải pháp kỹ thuật, chính sách nhằm giảm thiểu ô nhiễm nước thải công nghiệp, chất thải chăn nuôi, bảo đảm mục tiêu phát triển kinh tế xã hội bền vững của địa phương đến năm 2020.

Tại sao nghiên cứu lại đề xuất phân chia huyện Thanh Oai thành hai tiểu vùng môi trường riêng biệt? Việc phân chia thành Tiểu vùng đô thị - công nghiệp và Tiểu vùng nông thôn - nông nghiệp giúp tối ưu hóa công tác quản lý theo đặc thù nguồn thải. Tiểu vùng công nghiệp tập trung xử lý nước thải cơ sở sản xuất, trong khi tiểu vùng nông nghiệp ưu tiên kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật và chất thải chăn nuôi.

Hiện trạng ô nhiễm nước thải tại các cơ sở công nghiệp ngoài cụm công nghiệp nghiêm trọng ra sao? Khảo sát tại xã Bích Hòa cho thấy 4 trên 16 cơ sở vượt chuẩn SS, với giá trị cao nhất đạt 82 mg/l. Đáng chú ý, nồng độ Nitơ tổng tại một công ty bao bì lên tới 256 mg/l, vượt tiêu chuẩn cho phép 8,5 lần, gây suy thoái nghiêm trọng nguồn nước tiếp nhận.

Phương pháp khảo sát thực địa trong luận văn được triển khai với quy mô như thế nào? Tác giả đã triển khai lấy và phân tích 28 mẫu môi trường gồm không khí, nước mặt, nước ngầm và nước thải. Kết hợp với đó là phương pháp điều tra PRA phỏng vấn sâu 64 hộ dân nhằm thu thập toàn diện dữ liệu sơ cấp về hiện trạng môi trường nông thôn.

Luận văn đề xuất giải pháp gì cho vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt nông thôn tại địa bàn huyện? Đề tài đề xuất nâng tỷ lệ thu gom rác đạt trên 90% tại 20 xã, tận dụng tỷ lệ rác hữu cơ dễ cháy chiếm từ 40,16% đến 59,06% để chế biến phân vi sinh, kết hợp thu gom triệt để bao bì thuốc bảo vệ thực vật nhằm giảm áp lực cho các bãi chôn lấp.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng thành công bức tranh hiện trạng môi trường toàn diện của huyện Thanh Oai trong giai đoạn chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ, với tỷ trọng công nghiệp đạt 51,95% năm 2011.
• Định lượng chi tiết mức độ ô nhiễm tại 21 cơ sở thuộc Cụm công nghiệp Thanh Oai và 10 lò mổ gia súc nông thôn, chỉ ra các chỉ tiêu vượt chuẩn nghiêm trọng như Nitơ tổng vượt 8,5 lần và SS vượt 1,64 lần.
• Đề xuất mô hình phân vùng môi trường khoa học thành 2 tiểu vùng đặc thù, tạo khung định hướng quản lý không gian tài nguyên và sinh thái đến năm 2020.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp lộ trình thực hiện rõ ràng, ưu tiên hoàn thiện trạm xử lý nước thải tập trung cho 222 ha đất công nghiệp trước năm 2015 và di dời các lò mổ trước năm 2018.
• Cung cấp cơ sở khoa học vững chắc giúp các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu ứng dụng vào thực tiễn quản lý môi trường vùng ven đô bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Huyện Thanh Oai cách trung tâm Hà Nội khoảng 40 km, huyện đã và đang từng bƣớc phát triển mạnh mẽ tất cả các ngành; phát triển xây dựng cơ sở hạ tầng từ thị trấn đến các xã nông thôn; phát triển các cụm, điểm công nghiệp, làng nghề. Đồng thời các lĩnh vực y tế, thƣơng mại, du lịch, giáo dục, thể dục thể thao ngày càng củng cố và phát triển. Cùng với sự phát triển của các ngành đã đem lại hiệu quả kinh tế trƣớc mắt, từng bƣớc nâng cao thu nhập của ngƣời dân. Vì lợi ích chạy theo lợi nhuận tối đa mà các doanh nghiệp, các tổ hợp sản xuất, chủ sở hữu của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chính là các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm và suy thoái môi trƣờng, làm phát sinh các vấn đề môi trƣờng cấp bách nhƣ: Vấn đề bảo vệ môi trƣờng tại các khu công nghiệp, vấn đề quản lý và khống chế ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông, sản xuất và quá trình đô thị hóa, vấn đề quản lý chất thải rắn, chất thải nguy hại, vấn đề thu gom và xử lý nƣớc thải sinh hoạt và sản xuất do chƣa chú ý hoặc tìm cách né tránh những chi phí cho bảo vệ môi trƣờng, các yếu tố môi trƣờng vào quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch của các ngành.

Bởi vậy, việc đánh giá thực trạng môi trƣờng của huyện và rà soát loại quy hoạch phát triển của các ngành đặc biệt là quy hoạch sử dụng đất để đƣa ra các biện pháp để điều chỉnh, đảm bảo phù hợp với chiến lƣợc phát triển môi trƣờng quốc gia từ nay đến năm 2020 là yếu tố hết sức quan trọng. Trƣớc yêu cầu phát triển bền vững, tôi chọn đề tài “Quy hoạch bảo vệ môi trường huyện Thanh Oai đến năm 2020” là việc làm rất cần thiết góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất ở địa phƣơng, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập, nâng cao đời sống cho ngƣời dân và bảo vệ môi trƣờng. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU a. Mục tiêu tổng quát Dựa trên cơ sở kế thừa phƣơng pháp luận đã đƣợc nghiên cứu, đánh giá hiện trạng, dự báo xu thế biến đổi môi trƣờng gắn liền với quy hoạch phát triển kinh tế 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xã hội tại huyện Thanh Oai, luận văn sẽ cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm định hƣớng quy hoạch, xây dựng các dự án, kế hoạch ƣu tiên về bảo vệ môi trƣờng, khai thác sử dụng hợp lý tài nguyên trong thời gian trƣớc mắt và định hƣớng đến năm 2020.

Mục tiêu cụ thể - Xây dựng đƣợc bức tranh tổng thể về hiện trạng môi trƣờng huyện Thanh Oai. - Dự báo đƣợc các xu thế biến đổi môi trƣờng, tài nguyên huyện Thanh Oai dƣới tác động của quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa và phụ cận. - Đề xuất đƣợc các quan điểm, mục tiêu, các chƣơng trình dự án ƣu tiên cùng các giải pháp thích hợp để xây dựng chƣơng trình hành động nhằm thực hiện quy hoạch môi trƣờng huyện đến năm 2020 phù hợp với chiến lƣợc bảo vệ môi trƣờng quốc gia và điều chỉnh quy hoạch phát triển kinh tế- xã hội trong vùng. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. TỔNG QUAN VỀ QUY HOẠCH MÔI TRƢỜNG 1. Khái niệm quy hoạch môi trƣờng Môi trƣờng là thế giới quanh ta, bao gồm những thể sống và những thể không sống, là nơi có hoạt động sống của giới động vật, thực vật có hoạt động kinh tế, xã hội của con ngƣời trong mối quan hệ phức tạp giữa con ngƣời và giới tự nhiên. Môi trƣờng có 5 chức năng cơ bản [5].

Nhận biết những chức năng đó và sử dụng hợp lý chúng là điều kiện tiên quyết để đảm bảo phát triển bền vững. Vì vậy phân vùng chức năng môi trƣờng của một khu vực lãnh thổ là bƣớc đi đầu tiên trong việc quy hoạch, khai thác, sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả. Hiện nay vẫn chƣa có định nghĩa thống nhất về khái niệm quy hoạch môi trƣờng (QHMT) vì có thể coi quy hoạch môi trƣờng là một ngành khoa học do đó tồn tại nhiều quan niệm, phƣơng pháp nghiên cứu khác nhau về vấn đề này. Ở Bắc Mỹ cho rằng “QHMT bao gồm quy hoạch tổng hợp gồm nhiều vấn đề có liên quan với sự tham gia của các cơ quan chức năng từng vùng”.

Ở Châu Âu, QHMT đƣợc sử dụng cho quá trình quy hoạch sử dụng đất hay QHMT đƣợc sử dụng nhƣ cầu nối của quy hoạch không gian với việc xây dựng chính sách môi trƣờng. Theo Ngân hàng phát triển Châu Á - ADB (1991) trong quy hoạch nhằm phát triển vùng, các thông số môi trƣờng cần đƣợc đƣa vào quy hoạch ngay từ đầu và sản phẩm cuối cùng là phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng với những cân nhắc cần thiết tới nhu cầu phát triển bền vững bằng cách nhất thể hóa với quản lý tài nguyên và môi trƣờng. Theo Greg Lindsey (1997) thì QHMT “là quá trình sử dụng một cách hệ thống các kiến thức để thông báo cho quá trình ra quyết định về tƣơng lai của môi trƣờng”. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo Toner, QHMT là “ứng dụng các kiến thức về khoa học tự nhiên và sức khoẻ trong các quyết định về sử dụng đất ”.

John Edington (1979) thì cho rằng “ QHMT là sự cố gắng làm cân bằng và hài hoà các hoạt động phát triển mà con ngƣời vì quyền lợi của mình áp đặt một cách quá mức lên môi trƣờng tự nhiên”. Theo Lƣu Đức Hải và Nguyễn Ngọc Sinh (2000): Quy hoạch môi trƣờng là việc tổ chức không gian lãnh thổ và sử dụng các thành phần môi trƣờng phù hợp với chức năng môi trƣờng và điều kiện tự nhiên của khu vực. Theo Trần Hiếu Nhuệ và nnk: Quy hoạch môi trƣờng là quá trình sử dụng có hệ thống các luận cứ khoa học về môi trƣờng để xây dựng các chính sách, quy định và các biện pháp trong khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trƣờng. Đó là việc bố trí các nhóm hoạt động của con ngƣời trong một không gian xác định đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.

Theo Vũ Quyết Thắng (2003): Quy hoạch môi trƣờng là việc xác lập các mục tiêu môi trƣờng mong muốn; đề xuất và lựa chọn phƣơng án, giải pháp để bảo vệ, cải thiện và phát triển một/những môi trƣờng thành phần hay tài nguyên của môi trƣờng nhằm tăng cƣờng một cách tốt nhất năng lực, chất lƣợng của chúng theo mục tiêu đã đề ra [17]. Cho dù có nhiều quan niệm, nhiều diễn giải khác nhau về quy hoạch môi trƣờng nhƣng trong những nghiên cứu ứng dụng QHMT vẫn có điểm chung là trong QHMT phải xem xét các yếu tố tài nguyên và môi trƣờng, các mục tiêu phát triển phải gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Mối liên hệ giữa quy hoạch môi trƣờng và quy hoạch phát triển Quy hoạch là sự lựa chọn, hoạch định, bố trí những đối tƣợng đƣợc quy hoạch theo không gian, theo cơ cấu hợp lý nhằm thực hiện những định hƣớng, những mục tiêu chiến lƣợc. Quy hoạch môi trƣờng thƣờng đƣợc thực hiện hoặc gắn kết với quy hoạch phát triển hoặc độc lập với quy hoạch phát triển.

4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - QHMT gắn kết với QHPT thực chất là một quy hoạch chuyên ngành (môi trƣờng) hay vấn đề môi trƣờng là quan trọng cần đƣợc xem xét kỹ lƣỡng trong quá trình xây dựng QHPT. Xu hƣớng này đƣợc áp dụng nhiều tại Mỹ, Anh, Canada. ADB khuyến cáo xây dựng quy hoạch theo dạng liên kết các mối quan tâm về kinh tế và môi trƣờng vào QHMT. - QHMT độc lập với QHPT là dạng QHMT đƣợc tiến hành không đồng thời với QHPT hoặc khi đã có QHPT.

QHMT sau khi có QHPT sẽ có ý nghĩa điều chỉnh (trong khuôn khổ các quan tâm về môi trƣờng) các kế hoạch phát triển hàng năm hoặc kế hoạch trung hạn. QHMT khi chƣa có QHPT sẽ là một định hƣớng hoặc những kiến nghị các hoạt động phát triển theo hƣớng bảo vệ môi trƣờng. Mối liên quan có hệ thống giữa QHMT và QHPT đƣợc mô tả nhƣ sau: - Sự phát triển kinh tế - xã hội gây ra ảnh hƣởng tích cực và tiêu cực đến môi trƣờng. - QHMT phải đƣợc phát triển dựa trên hiện trạng và kế hoạch KTXH.

- QHMT cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh phát triển KTXH. Mục tiêu của quy hoạch môi trƣờng Quy hoạch môi trƣờng không phải là quy hoạch độc lập với quy hoạch phát triển bởi vì quy hoạch môi trƣờng có liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau nhƣ tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính sách, thể chế. và trong quá trình quy hoạch đòi hỏi trƣớc hết phải tóm lƣợc các vấn đề mấu chốt về môi trƣờng, tài nguyên và sức khỏe cộng đồng trong vùng, tỉnh, thành quy hoạch. Quy hoạch môi trƣờng phải đảm bảo đáp ứng sự phát triển, không mâu thuẫn với các dự kiến phát triển ở tầm vĩ mô và hoạt động bảo vệ môi trƣờng hiện tại (nếu có), đồng thời đảm bảo các hoạt động phát triển không cản trở lẫn nhau, các tác động đến hệ sinh thái, môi trƣờng.

Quy hoạch môi trƣờng phải đƣợc xác định ranh giới không gian. Quy mô không gian thƣờng bao phủ một vùng rộng lớn với địa hình, khí hậu, điều kiện kinh tế - xã hội có sự phân dị lớn trong vùng. Mục tiêu chung: Xây dựng hệ thống các chính sách, giải pháp và biện pháp về môi trƣờng nhằm sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trƣờng, định hƣớng, phối hợp, 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] điều chỉnh các hoạt động phát triển trong huyện Thanh Oai đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững. Mục tiêu cụ thể: - Nâng cao vai trò quản lý của nhà nƣớc, nâng cao ý thức, trách nhiệm của tổ chức cá nhân trong việc bảo vệ môi trƣờng - Điều phối quan hệ giữa các cơ quan phát triển kinh tế với cơ quan quản lý môi trƣờng.

- Tổ chức quản lý môi trƣờng theo khu vực quy hoạch, tạo cơ sở cho việc lựa chọn địa điểm phù hợp nhất về môi trƣờng cho các dự án. Đảm bảo chất lƣợng môi trƣờng phù hợp với từng đơn vị không gian chức năng môi trƣờng.